telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.200.2025.EM
Warszawa, 22 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13866 z 2 grudnia 2025 r. Pani Anny Wojciechowskiej
i Iwony Marii Kozłowskiej Posłanek na Sejm RP w sprawie działań podejmowanych przez
Ministerstwo Zdrowia na rzecz zmniejszenia zachorowalności na raka prostaty, uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych informacji w odpowiedzi na pytania.
1. Jakie działania są obecnie prowadzone przez Ministerstwo Zdrowia w celu
ograniczenia zachorowalności na raka prostaty oraz wczesnego wykrywania tego
nowotworu?
Inicjatywy w zakresie profilaktyki i promocji zdrowia są podejmowane w ramach
Narodowego Programu Zdrowia (NPZ) (obecna edycja na lata 2021-2025). NPZ jest
dokumentem strategicznym dla zdrowia publicznego, wyznaczającym kierunki działań
podmiotów z różnych sektorów i wskazującym obszary priorytetowego zainteresowania.
Struktura NPZ przewiduje ukierunkowanie na identyfikację i redukcję czynników ryzyka
chorób, co pozwalana jednoczesne przeciwdziałanie wielu zagrożeniom zdrowotnym. Cele
operacyjne i zadania służące realizacji celów operacyjnych określone w NPZ muszą
wspólnie przyczyniać się do ograniczania społecznych nierówności w zdrowiu, a także
powinny być realizowane w sposób powiązany, przeciwdziałając więcej niż jednemu
zagrożeniu jednocześnie, w szczególności w obszarach, w których istnieją naukowe dowody
zależności między zagrożeniami lub czynnikami ryzyka i czynnikami chroniącymi.
Cele operacyjne nr 1 (odżywianie i aktywność fizyczna), nr 2 (przeciwdziałanie
uzależnieniom),nr 4 (zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne)–zakładają realizację
licznych zadań, które przeciwdziałają czynnikom ryzyka chorób onkologicznych, w tym raka
prostaty.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi szereg działań dotyczących profilaktyki nowotworów
u mężczyzn, w tym nowotworu prostaty. Prowadzi komunikację w różnych kanałach, tzn.
w prasie, radio, telewizji, Internecie, w tym w mediach społecznościowych oraz podczas
organizowanych wydarzeń, co zapewnia dotarcie do szerokiego grona odbiorców.
Różnorodność formatów i nośników pozwala dotrzeć zarówno do osób aktywnie
poszukujących informacji o zdrowiu i tych, które na co dzień się tym nie interesują.
Jednym z narzędzi dotarcia do tej grupy odbiorców są popularne seriale telewizyjne
emitowane w godzinach wysokiej oglądalności. Dlatego Ministerstwo Zdrowia umieściło
wątki związane z profilaktyką raka prostaty i raka jelita grubego w serialach „Pierwsza
miłość” i „Gliniarze” (Polsat)oraz „Na dobre ina złe” (TVP2).
W listopadzie, obchodzonym na całym świecie jako Movember– miesiąc świadomości
nowotworów męskich, zwłaszcza raka prostaty i jąder, Ministerstwo Zdrowia szczególnie

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zwróciło uwagę w swoich działaniach na profilaktykę męskich nowotworów. Audycje
dotyczące tego tematu emitowaliśmy w pasmach śniadaniowych następujących nadawców:
„Dzień Dobry” TVN (program z udziałem eksperta prof. dr hab. n. med. Jakuba
Żołnierka) oraz „Pytanie na Śniadanie” w TVP2 (program z udziałem płk dr n. med.
Agnieszki Grabińskiej). Przekazom antenowym towarzyszyły działania na portalach
internetowych oraz w mediach społecznościowych nadawców.
Również w listopadzie, od 3 do 30 listopada 2025 r., Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło
następujące kampanie skierowane do mężczyzn:
• kampania dotycząca profilaktyki męskiej. Spoty telewizyjne były emitowane na
antenach: TVN, TVN7, TVN24, TVN Turbo, TVP1, TVP2, TVP Info, TVP Sport, Polsat, TV4
oraz TV6. Z kolei spoty radiowe o tej tematyce emitowano w stacjach RMF FM, Radio ZET
oraz w Polskim Radio(PR1, PR3, PR24 i Czwórka);
• kampania radiowa dotycząca raka prostaty. Spoty były emitowane na antenach
RMF FM, Radia ZET oraz Polskiego Radia (PR1, PR3, PR24 i Czwórka);
• kampania przeciwdziałająca nadużywaniu alkoholu. Spoty telewizyjne były
Emitowane na antenach TVN, TVN7, TVN24, TVN Turbo, TVP1, TVP2, TVP Info, TVP Sport,
Polsat, TV4 oraz TV6.
W tym okresie Ministerstwo Zdrowia prowadziło również działania edukacyjne w
Internecie publikując artykuły na portalach pacjent.gov.pl oraz planuje długie zycie.pl oraz
publikując posty w mediach społecznościowych na kanałach własnych. Aktywność
edukacyjna Ministerstwa Zdrowia na Facebooku i Instagramie miała również miejsce 15
września w Europejskim Dniu Prostaty.
Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia prowadzi aktywną edukację z zakresu zwiększania
świadomości objawów raka prostaty oraz samobadania jąder w trakcie eventów. Razem
z NFZ organizowaliśmy Strefę Zdrowia na terenie Pol`and`Rock Festiwal w Czaplinku,
Największego festiwalu muzycznego w Polsce gromadzącego ok.750 tys. uczestników.
W Strefie Zdrowia mieliśmy okazję dotrzeć do mężczyzn, którzy na co dzień w niewielkim
stopniu interesują się profilaktyką zdrowotną, ale swobodna atmosfera festiwalu sprzyjała
przełamaniu wstydu, zachęcała do pogłębienia wiedzy, a nawet do skorzystania z badania
USG prostaty.
2. Czy planowane są ogólnopolskie programy profilaktyczne lub kampanie
edukacyjne skierowane do mężczyzn w zakresie profilaktyki raka prostaty?
3. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie lub rozszerzenie programów badań
przesiewowych (np. bezpłatnych badań PSA) w grupach podwyższonego ryzyka?
Ministerstwo Zdrowia konsekwentnie realizuje strategię edukacyjno-promocyjną,
obejmującą działania z zakresu profilaktyki męskich nowotworów i planuje kontynuację
takich działań w kolejnych latach, koncentrując się na kampaniach wysokozasięgowych w
mediach ogólnopolskich oraz docierając z przekazem edukacyjnym bezpośrednio w czasie
eventów.
W 2026 r. Ministerstwo Zdrowia planuje ogłosić konkurs dla organizacji pozarządowych
działających w obszarze ochrony zdrowia, promocji zdrowia oraz edukacji zdrowotnej.
Konkurs ma na celu wybranie organizacji, które przeprowadzą działania popularyzujące
Wiedzę nt. pierwotnej i wtórnej profilaktyki onkologicznej, szczegółowo opisanej w
Narodowej Strategii Onkologicznej 2020-2030.
Jeśli chodzi o profilaktykę raka prostaty, jak wskazano w Rekomendacji nr 40/2025 z dnia
31 marca 2025 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
w sprawie
zalecanych technologii medycznych, działań przeprowadzanych w ramach programów
polityki zdrowotnej oraz warunków realizacji tych programów, dotyczących profilaktyki
nowotworów gruczołu krokowego , badania przesiewowe z wykorzystaniem pomiaru
stężenia PSA u bezobjawowych mężczyzn nie mają poparcia w dowodach naukowych i
mogą prowadzić do nadwykrywalności i wdrażania niepotrzebnego leczenia. W związku
z tym towarzystwa naukowe nie zalecają prowadzenia populacyjnych badań

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przesiewowych w zakresie raka gruczołu krokowego z wykorzystaniem testu PSA.
Dopuszczają natomiast możliwość realizacji z użyciem tego testu tzw. przesiewu
oportunistycznego, czyli stosowanego tylko u pacjentów, u których występuje
podwyższone ryzyko zachorowania na raka gruczołu krokowego.
Ponadto, jak wskazują urolodzy wynik badania PSA należy skonsultować i
uzupełnić o badanie palpacyjne. Badanie PSA jest dostępne w podstawowej opiece
zdrowotnej (POZ) oraz ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS). Badanie palpacyjne
może wykonać m.in. lekarz specjalista medycyny rodzinnej lub urolog.
Pragnę dodać, że w ramach nowego świadczenia w POZ pn. „Moje Zdrowie – bilans zdrowia
osoby dorosłej” ( od 5 maja 2025), które obejmuje populację pacjentów w wieku 20-49 lat
(realizowane nie częściej niż co 5 lat) oraz dla osób w wieku 50 lat i więcej (realizowane co 3
lata) zapewnia się kompleksową ocenę stanu zdrowia, opartą na pogłębionym wywiadzie z
użyciem wystandaryzowanych kwestionariuszy, wraz z zestawem badań laboratoryjnych.
Zebrane z wywiadu informacje oraz wyniki badań służą do przygotowania Indywidualnego
Planu Zdrowotnego (IPZ), w którym planowane są interwencje prozdrowotne. Pierwszym
etapem świadczenia jest udzielenie przez pacjenta odpowiedzi w ankiecie (KBZD –
kwestionariusz bilansu zdrowia dorosłych) w zakresie czynników ryzyka wystąpienia
chorób cywilizacyjnych oraz nowotworowych. Następnie, na podstawie zlecenia
uzyskanego w placówce POZ, pacjent wykonuje badania laboratoryjne.
W ramach bilansu wykonuje się podstawowe badania laboratoryjne oraz badania z zakresu
rozszerzonego, w zależności od wyników ankiety, wieku i płci, w tym m.in. stężenie
całkowite antygenu specyficznego dla prostaty (PSA) we krwi u mężczyzn powyżej 50 r.ż.
W ramach wizyty podsumowującej są omawiane wyniki badań oraz identyfikowane
czynniki ryzyka rozwoju chorób, ogólne zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia, diety i
aktywności fizycznej oraz badań profilaktycznych. Wizyta podsumowująca jest
połączona z przygotowaniem Indywidualnego Planu Zdrowotnego (IPZ).Bilans zdrowia
pozwala kompleksowo ocenić stan zdrowia i wdrożyć odpowiednie interwencje
prozdrowotne zgodne z indywidulnymi potrzebami. Zakłada się, że wprowadzone
świadczenie pozytywnie wpłynie na dostęp badań z uwagi na charakter i powszechną
dostępność do podstawowej opieki zdrowotnej. Dotychczasowa liczba wypełnionych
ankiet potwierdza skuteczność przyjętej strategii.
Przy okazji nadmieniam, że w Polsce realizowany jest pilotażowy projekt PRAISE-U, zgodny
z zaleceniami Komisji Europejskiej, obejmujący badania przesiewowe w grupach wysokiego
ryzyka raka prostaty (m.in. Dolny Śląsk).
Informuję również, że w Ministerstwie Zdrowia planowane są prace związane z
utworzeniem warunków do realizacji kompleksowej opieki onkologicznej dla pacjentów z
nowotworami urologicznymi - w tym kompleksowa opieka onkologiczna: model organizacji
diagnostyki i leczenia raka gruczołu krokowego.
Model organizacji diagnostyki i leczenia raka gruczołu krokowego będzie oparty o
wyspecjalizowane jednostki koordynujące (Centrum Kompetencji) w ramach których
prowadzona będzie kompleksowa diagnostyka i leczenie pacjentów.
Powyższe ma stanowić odpowiedź na:
1. zidentyfikowane problemy w obszarach diagnostyki (oczekiwane zwiększenie
udziału rozpoznań we wczesnym stadium choroby w ogólnej liczbie nowych
przypadków tego nowotworu),
2. potrzebę poprawy jakości skuteczności diagnostyki (oczekiwana poprawa
postępowań klinicznych, oraz skutecznej szybkiej diagnostyki),
3. poprawę wyników leczenia onkologicznego poprzez prowadzenie całego procesu
w wyspecjalizowanych jednostkach.
Przedmiotowy model kompleksowej opieki onkologicznej będzie opracowywany przy
udziale ekspertów klinicznych.

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
4. Czy Ministerstwo współpracuje z organizacjami pozarządowymi, samorządami lub
środowiskiem lekarskim w zakresie popularyzacji wiedzy o raku prostaty
5. i jego wczesnym wykrywaniu?
Ministerstwo Zdrowia aktywnie współpracuje z podmiotami zewnętrznymi – organizacjami
pozarządowymi, samorządami oraz środowiskiem lekarskim w celu podnoszenia
świadomości na temat raka prostaty oraz wspierania wczesnej diagnostyki. Realizując
strategię edukacyjno-promocyjną obejmującą działania z zakresu profilaktyki męskich
nowotworów w ramach kampanii „Planuję długie życie” oraz „Movember” angażuje
środowiska medyczne (eksperci, konsultanci krajowi, urolodzy). Wspiera także poprzez
patronaty działania samorządów organizujących lokalne wydarzenia edukacyjno-
profilaktyczne i organizacji pozarządowych promujących profilaktykę raka prostaty.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --