+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
Warszawa, 22 grudnia 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.507.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13858 Pana Posła Przemysława
Wiplera w sprawie zatrudnienia, kosztów i efektywności realizacji zadań ministra
sprawiedliwości w zakresie kuratorskiej służby sądowej, komorników, ośrodków
wychowawczych, dozoru elektronicznego oraz współpracy międzynarodowej w latach
2019-2024.
Ad 1
Zadania związane z analizowaniem rozmieszczenia i obciążenia pracą kuratorów
zawodowych w poszczególnych okręgach sądowych oraz opracowaniem rozwiązań
służących racjonalnej etatyzacji i organizacji pracy kuratorskiej służby sądowej realizuje
Wydział Kurateli w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji. Wydział ten do
26 listopada 2020 r. był wewnętrzną komórką organizacyjną w Departamencie Nadzoru
Administracyjnego, natomiast od 27 listopada 2020 r. jest w strukturze Departamentu
Wykonania Orzeczeń i Probacji, do którego został przeniesiony na mocy zarządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 listopada 2020 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie

-- 1 of 32 --

2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości (Dz. Urz. Min.
Sprawiedl. z 2020 r. poz. 243).
Od 5 kwietnia 2023 r., tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie
ustawy o kuratorach sądowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 27), działania Ministra
Sprawiedliwości dotyczące opracowania rozwiązań służących racjonalnej etatyzacji i
organizacji pracy kuratorskiej służby sądowej podejmowane są na podstawie art. 42a
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1095 ze zm.),
zwanej dalej „u.k.s.”. Zgodnie z tym przepisem Minister Sprawiedliwości, mając na
względzie racjonalne wykorzystanie kadr kuratorskiej służby sądowej oraz potrzeby
wynikające z obciążenia jej pracą w poszczególnych sądach, przydziela nowe stanowiska
kuratorskie poszczególnym sądom rejonowym w ramach posiadanych środków
finansowych (art. 42a ust. 1 u.k.s.). W wypadku zwolnienia stanowiska kuratora
zawodowego prezes sądu okręgowego, w którego okręgu stanowisko zostało zwolnione,
w terminie 7 dni od dnia zwolnienia stanowiska zawiadamia o tym Ministra
Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości, na podstawie kryteriów, o których mowa w
ust. 1, przydziela stanowisko sądowi rejonowemu, w którym stanowisko kuratora
zawodowego zostało zwolnione, albo innemu sądowi rejonowemu (art. 42a ust. 2 u.k.s.).
Natomiast od lutego 2019 r. do wejścia w życie ww. nowelizacji u.k.s. rozwiązaniem
umożliwiającym racjonalne zarządzanie etatyzacją w grupie kuratorów zawodowych były
rekomendacje Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 lutego 2019 r. o znaku DNA-
VI.5050.3.2019.
W latach 2019–2024 analizą rozmieszczenia i obciążenia pracą kuratorów zawodowych
w poszczególnych okręgach sądowych oraz opracowywaniem rozwiązań służących
racjonalnej etatyzacji i organizacji pracy kuratorskiej służby sądowej zajmowały się 2-3
osoby. Jednocześnie należy podkreślić, że te osoby wykonywały także inne zadania
pozostające we właściwości Wydziału Kurateli. Obecnie realizacją tego zadania zajmuje
się jedna osoba.

-- 2 of 32 --

3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Koszty związane z realizacją przedmiotowego zadania mieszczą się w ogólnych kosztach
funkcjonowania Ministerstwa Sprawiedliwości i nie są rozliczane jednostkowo.
Rozwiązania służące racjonalnej etatyzacji opierają się na każdorazowej analizie obciążeń
pracą kuratorów zawodowych w sądzie rejonowym, w którym zostało zwolnione
stanowisko kuratorskie i porównaniu ich do średnich obciążeń kuratorów zawodowych
wyliczonych dla całego kraju. W przypadkach znacząco niższych obciążeń pracą kuratorów
w tym sądzie, w którym zwolniło się stanowisko, od średniego obciążenia pracą dla całego
kraju, Departament Wykonania Orzeczeń i Probacji rekomenduje Ministrowi
Sprawiedliwości przydzielenie tego stanowiska sądowi, w którym współczynnik obciążenia
pracą kuratorów jest znacząco wyższy od średniego obciążenia pracą w kraju. Minister
Sprawiedliwości w swoich decyzjach dąży przede wszystkim do wyrównania obciążeń
pracą kuratorów między poszczególnymi okręgami sądowymi, natomiast dbałość
o równomierne obciążenie pracą kuratorów w ramach poszczególnych zespołów
kuratorskiej służby sądowej oraz między poszczególnymi zespołami tej służby w okręgu
jest ustawowym zdaniem kuratora okręgowego (art. 37 ust. 1a u.k.s.), a decyzje kadrowe
w tym przedmiocie podejmuje prezes sądu okręgowego (art. 34 ust. 3 u.k.s.). Ponadto
prezes sądu okręgowego i kurator okręgowy odpowiadają za funkcjonowanie kuratorskiej
służby sądowej w okręgu (art. 37 ust. 1 u.k.s.), a więc także za organizację pracy tej służby.
Zatem Minister Sprawiedliwości nie posiada ustawowych kompetencji do prowadzenia
polityki kadrowej i organizacji pracy kuratorskiej służby sądowej w danym okręgu
sądowym.
Należy jednocześnie podkreślić, że działania Ministra Sprawiedliwości obejmujące
opracowanie rozwiązań służących racjonalnej etatyzacji i organizacji pracy kuratorskiej
służby sądowej przynoszą pożądane efekty, bowiem w 2019 r. różnice w obciążeniach
zdaniami realizowanymi przez kuratorów zawodowych sięgały ok. 180% pomiędzy
okręgami o najniższym i najwyższym wskaźniku obciążenia pracą. Obecnie według danych
za I półrocze 2025 r. różnica ta wynosi ok. 65%.

-- 3 of 32 --

4
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Ad 2
Zadania związane z badaniem zgodności z prawem uchwał organów samorządu
komorniczego realizowane są przez Wydział do spraw Komorników Sądowych
w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji.
W 2019 r. zarejestrowano 158 spraw dotyczących badania zgodności z prawem uchwał
organów samorządu komorniczego, w 2020 r. zarejestrowano 151 takich spraw, w 2021
r. zarejestrowano 210 takich spraw, w 2022 r. zarejestrowano 201 takich spraw, w 2023
r. zarejestrowano 223 takie sprawy, a w 2024 r. – 205 spraw. Warto wskazać, że każda
zarejestrowana sprawa zasadniczo zawierała protokół posiedzenia organu samorządu
komorniczego wraz z odpisami od kilku do nawet kilkudziesięciu uchwał.
W latach 2019-2024 za realizację m. in. wymienionego uprawnienia Ministra
Sprawiedliwości odpowiedzialnych było:
1) 9 referentów w 2019 r.,
2) 9 referentów w 2020 r.,
3) 10 referentów w 2021 r.,
4) 10 referentów w 2022 r.,
5) 5 referentów w 2023 r.,
6) 5 referentów w 2024 r.
Ad 3
W latach 2019-2024 zadania dotyczące wydawania czasopisma „Probacja” były
powierzane różnym komórkom organizacyjnym Ministerstwa Sprawiedliwości. W 2019 r.
obsługa tego kwartalnika należała do Departamentu Nadzoru Administracyjnego
(Wydziału Kurateli), zgodnie z § 1 ust. 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
27 listopada 2018 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie ustalenia regulaminu
organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. z 2018 r. poz.
334). Z dniem 27 listopada 2020 r. Wydział Kurateli został przeniesiony do Departamentu
Wykonania Orzeczeń i Probacji w związku z zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia

-- 4 of 32 --

5
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
25 listopada 2020 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie ustalenia regulaminu
organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. z 2020 r. poz.
243). Do zadań Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji należało wydawanie
kwartalnika „Probacja”, zaś zgodnie z Wewnętrznym regulaminem organizacyjnym
Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji do Wydziału Kurateli należało
organizowanie i koordynowanie działań związanych z wydawaniem kwartalnika Probacja.
Zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 2021 r. zmieniającym zarządzenie
w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości (Dz. Urz.
Min. Sprawiedl. z 2021 r. poz. 16) wydawanie kwartalnika „Probacja” zostało przekazane
do Departamentu Nadzoru Administracyjnego (§ 1 pkt 5 lit. b zarządzenia zmieniającego).
Od dnia 24 kwietnia 2021 r.1 do dnia 28 marca 2024 r. wszystkie zadania obsługi
merytorycznej, administracyjnej i biurowej kwartalnika „Probacja” należały
do Departamentu Prawa Europejskiego. W dniu 29 marca 2024 r. weszło w życie
zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 marca 2024 r. w sprawie czasopisma
naukowego „Probacja” (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. z 2024 r. poz. 109), które w § 8 stanowi,
że jednostką organizacyjną Ministerstwa odpowiedzialną za wydawanie Czasopisma
w zakresie: 1) merytorycznym jest Departament Wykonania Orzeczeń i Probacji; 2)
administracyjnym i technicznym jest Biuro Komunikacji i Promocji (ust. 1). Finansowanie
działalności Czasopisma pochodzi ze środków finansowych Biura Komunikacji i Promocji
(ust. 2). Natomiast zgodnie z zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 czerwca
2024 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości
(Dz. Urz. Min. Sprawiedl. z 2024 r. poz. 190 ze zm.) obsługa merytoryczna kwartalnika
„Probacja” należy do Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji (§ 25 ust. 1 pkt 23),
a obsługa administracyjna i techniczna czasopisma – do Biura Komunikacji (§ 33 ust. 1 pkt
5).
Obsługą techniczną kwartalnika „Probacja” w Departamencie Prawa Europejskiego
zajmowały się trzy osoby.
1 Wejście w życie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 kwietnia 2021 r. zmieniającego
zarządzenie w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości (Dz.
Urz. Min. Sprawiedl. poz. 121).

-- 5 of 32 --

6
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Od 29 marca 2024 r., tj. dnia wejścia w życie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
28 marca 2024 r. w sprawie czasopisma naukowego „Probacja”, obsługę merytoryczną
kwartalnika „Probacja” zapewnia jedna osoba z Wydziału Kurateli w Departamencie
Wykonania Orzeczeń i Probacji.
Nie sposób wycenić jednostkowo kosztów tych czynności, gdyż zadanie to jest jednym z
licznych innych zadań departamentu. Ponadto pytanie o koszty realizacji obsługi
merytorycznej kwartalnika „Probacja” zostało sformułowane w sposób ogólny,
niekonkretny i nie można na nie rzetelnie odpowiedzieć w odniesieniu do kosztów
wydawania całego czasopisma.
Ad 4
Zadania związane z opracowywaniem rozwiązań dotyczących organizacji i funkcjonowania
okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich
realizowane są w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji przez pracowników
Wydziału do spraw Nadzoru nad Zakładami dla Nieletnich. W wydziale tym zatrudnionych
jest pięciu wizytatorów, a wsparcie merytoryczne zapewnia Zespół Specjalistów ds.
kierowania do okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i
schronisk dla nieletnich, w skład, którego wchodzą: pedagog i psycholog.
W odniesieniu do kosztów realizacji zadań związanych ze sprawowaniem nadzoru nad
okręgowymi ośrodkami wychowawczymi, zakładami poprawczymi i schroniskami
dla nieletnich (dalej: zakłady dla nieletnich) należy wskazać, że Departament Wykonania
Orzeczeń i Probacji nie jest właściwą jednostką organizacyjną do udzielenia odpowiedzi
w tym zakresie. Stanowisko to jest obowiązujące również w odniesieniu do kolejnych
pytań dotyczących kosztów działalności związanej z nadzorem nad zakładami
dla nieletnich oraz prowadzonymi postępowaniami, w tym postępowań awansowych
nauczycieli zatrudnionych w tych placówkach.

-- 6 of 32 --

7
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
W latach 2019–2024 opracowano i wdrożono szereg rozwiązań dotyczących
funkcjonowania zakładów dla nieletnich. W 2022 r. przygotowano założenia
do reorganizacji zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich w związku z wejściem
w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U.
z 2024 poz. 978), zwanej dalej „ustawą o nieletnich”, oraz wynikającym z niej
przekształcaniem części placówek w okręgowe ośrodki wychowawcze.
W 2024 r. zainicjowano proces opracowania standardów ochrony małoletnich, które
zostały wdrożone we wszystkich placówkach resocjalizacyjnych dla nieletnich
prowadzonych przez Ministra Sprawiedliwości do dnia 15 sierpnia 2024 r. Ponadto
corocznie wydawane są wytyczne dotyczące organizacji roku szkolnego w zakładach dla
nieletnich. W 2024 r. opracowano również wytyczne dotyczące stawek żywieniowych oraz
zasad korzystania z wyżywienia przez pracowników.
W 2024 r. Ministerstwo Sprawiedliwości zleciło Instytutowi Wymiaru Sprawiedliwości
pogłębioną analizę praktyk orzekania o środku wychowawczym w postaci umieszczenia
nieletniego m.in. w okręgowym ośrodku wychowawczym. Raport został przygotowany
i opublikowany na przełomie października i listopada 2025 r.
W 2025 r., w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025 finansowanego
przez Ministra Zdrowia, opracowano dla zakładów dla nieletnich „Standardy
postępowania dla pracowników okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów
poprawczych oraz schronisk dla nieletnich dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie
samobójczym, po próbie samobójczej oraz w żałobie po śmierci samobójczej”. Następnie
przeprowadzono cykl szkoleń pt. „Rola pracowników okręgowych ośrodków
wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich w zapobieganiu
zachowaniom samobójczym”, w których uczestniczyli pracownicy pedagogiczni
i niepedagogiczni.
Ad 5

-- 7 of 32 --

8
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Zadania związane z prowadzeniem postępowań odwoławczych od decyzji prezesów
sądów okręgowych w sprawach dotyczących zawodowych kuratorów sądowych
realizowane są w Wydziale Kurateli w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji.
Dane dotyczące prowadzonych postępowań odwoławczych od decyzji prezesów sądów
okręgowych w sprawach dotyczących zawodowych kuratorów sądowych (liczba
pracowników, liczba spraw) są następujące:
1) 2019 r. – 1 referent, 9 spraw;
2) 2020 r. – 3 referentów, 7 spraw;
3) 2021 r. – 3 referentów, 5 spraw;
4) 2022 r. – 2 referentów, 8 spraw;
5) 2023 r. – 1 referent, 5 spraw;
6) 2024 r. – 2 referentów, 9 spraw;
7) 2025 r. – 2 referentów, 5 spraw.
Prowadzenie postępowań odwoławczych od decyzji prezesów sądów okręgowych
w sprawach dotyczących zawodowych kuratorów sądowych odbywa się w ramach
bieżącej działalności Ministerstwa Sprawiedliwości. Przydział tych spraw poszczególnym
referentom nie ma charakteru stałego i zasadniczo zależy od ich aktualnego obciążenia
pracą.
Koszty związane z prowadzeniem postępowań odwoławczych od decyzji prezesów sądów
okręgowych w sprawach dotyczących zawodowych kuratorów sądowych mieszczą się
w ogólnych kosztach funkcjonowania Ministerstwa Sprawiedliwości i nie są rozliczane
jednostkowo.
Ad 6
Zadania związane ze sprawowaniem przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru
administracyjnego i organizacyjnego nad kuratorską służbą sądową oraz zwierzchniego

-- 8 of 32 --

9
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
nadzoru nad ośrodkami kuratorskimi realizowane są w Wydziale Kurateli w
Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji.
Zadania związane ze sprawowaniem przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru
administracyjnego i organizacyjnego nad kuratorską służbą sądową wykonuje obecnie
10 osób (w tym Naczelnik i dziewięcioro referentów), będących kuratorami delegowanymi
do Ministerstwa Sprawiedliwości. Jedna spośród tych osób zajmuje się dodatkowo
realizacją zadań wynikających ze sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości
zwierzchniego nadzoru nad ośrodkami kuratorskimi.
Liczba osób, które realizowały zadania związane ze sprawowaniem przez Ministra
Sprawiedliwości nadzoru administracyjnego i organizacyjnego nad kuratorską służbą
sądową w latach 2019-2024, uwzględniając w tym Naczelnika Wydziału, kształtowała się
następująco:
1) 2019 r. – 7 osób (początek roku), 8 osób (od lutego), 10 osób (od marca), 9 osób
(od kwietnia), 10 osób (od czerwca), 9 osób (od sierpnia);
2) 2020 r. – 9 osób (początek roku), 8 osób (od lipca), 9 osób (od października),
10 osób (od grudnia);
3) 2021 r. – 10 osób (początek roku), 12 osób (od września);
4) 2022 r. – 11 osób (początek roku), 12 osób (od marca), 10 osób (od lipca);
5) 2023 r. – 10 osób (początek roku), 9 osób (od września), 10 osób (od października);
6) 2024 r. – 10 osób (początek roku), 9 osób (od lipca), 8 osób (od listopada).
W latach 2019-2024, zadania związane ze sprawowaniem przez Ministra Sprawiedliwości
zwierzchniego nadzoru nad ośrodkami kuratorskimi były realizowane przez jedną osobę.
Zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością kuratorów sądowych, sprawowany
przez Ministra Sprawiedliwości, obejmuje analizę i ocenę prawidłowości oraz skuteczności
wykonywania przez prezesów sądów apelacyjnych i okręgowych wewnętrznego nadzoru
administracyjnego (art. 35b ust. 1 u.k.s.). Do wykonywania tego nadzoru wykorzystywane
są narzędzia określone w u.k.s. oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra

-- 9 of 32 --

10
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sprawiedliwości z dnia 8 lutego 2023 r. w sprawie nadzoru administracyjnego
nad działalnością kuratorów sądowych (Dz. U. poz. 421). Główne narzędzia to:
1) ustalanie ogólnych kierunków wewnętrznego nadzoru administracyjnego
sprawowanego przez prezesów sądów apelacyjnych (art. 35b ust. 2 pkt 1 u.k.s.) –
Minister Sprawiedliwości wskazuje co rok zagadnienia lustracyjne, które powinny być
uwzględnione przez prezesów sądów apelacyjnych przy sprawowaniu nadzoru
wewnętrznego;
2) kontrolowanie wykonywania obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów
apelacyjnych i okręgowych (art. 35b ust. 2 pkt 2 u.k.s.) – kluczowym elementem tej
kontroli jest analiza sprawozdań z realizacji rocznego planu nadzorczego, które prezesi
sądów mają obowiązek przesyłać Ministrowi Sprawiedliwości nie później niż do końca
kwietnia każdego roku (§ 18 rozporządzenia);
3) analizowanie informacji statystycznych dotyczących działalności kuratorów sądowych
(art. 35b ust. 2 pkt 3 u.k.s.) – umożliwia to identyfikację trendów, problemów
i obszarów wymagających interwencji;
4) organizowanie narad nadzorczych dla kuratorów okręgowych (art. 35b ust. 2 pkt 4
u.k.s.) – narady z udziałem kuratorów okręgowych mają na celu omówienie wyników
nadzoru, problemów systemowych oraz przekazania zaleceń. Narada jest też
swoistym forum dialogu i wymiany doświadczeń. Kuratorzy okręgowi jako osoby –
obok prezesów sądów okręgowych – najlepiej zorientowane w problemach
organizacyjnych i kadrowych kuratorskiej służby sądowej w swoich okręgach, czynnie
uczestniczą w dyskusji. Ich rola polega też na diagnozowaniu problemów
systemowych i proponowaniu rozwiązań Ministrowi Sprawiedliwości;
5) wydawanie zarządzeń nadzorczych (art. 35b ust. 2 pkt 5 u.k.s.) – Minister
Sprawiedliwości może wydawać zarządzenia, które mają na celu skorygowanie
nieprawidłowości lub ujednolicenie praktyk w kuratorskiej służbie sądowej;
6) zarządzenie lustracji (art. 35b ust. 3 i 4 u.k.s.) – w wypadku stwierdzenia istotnych
uchybień w działalności kuratorów sądowych w danym okręgu lub niewykonania jego
zarządzeń, Minister Sprawiedliwości może zarządzić przeprowadzenie lustracji
działalności nadzorczej prezesa sądu okręgowego lub działalności kuratora

-- 10 of 32 --

11
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
okręgowego lub zespołu kuratorskiej służby sądowej. Minister wyznacza wówczas
prezesowi sądu apelacyjnego zakres i termin przeprowadzenia tej lustracji.
Zgodnie z art. 172 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji
nieletnich (Dz. U. z 2024 r. poz. 978 ze zm.), zwanej dalej ,,u.w.r.n”, zwierzchni nadzór nad
działalnością ośrodków kuratorskich sprawuje Minister Sprawiedliwości przez sędziów
i kuratorów sądowych delegowanych do Ministerstwa Sprawiedliwości. W myśl art. 172
ust. 3 u.w.r.n. osoby wyznaczone do sprawowania nadzoru nad ośrodkiem kuratorskim
mają prawo: 1) wstępu w każdym czasie na teren nadzorowanego ośrodka; 2)
przeglądania dokumentów; 3) żądania wyjaśnień od osób realizujących zadania w
ośrodku. Stosowanie zaś do art. 172 ust. 4 u.w.r.n. nadzór sprawuje się w szczególności
przez: 1) przeprowadzanie wizytacji obejmujących całokształt działalności ośrodka; w
przypadku nadzoru prezesa sądu okręgowego wizytacje przeprowadza się co najmniej raz
w roku; 2) przeprowadzanie lustracji wybranych zakresów działalności ośrodka; 3)
wydawanie zaleceń powizytacyjnych lub polustracyjnych oraz kontrolowanie
prawidłowości i terminowości ich realizacji; 4) podejmowanie w miarę potrzeby innych
czynności i decyzji zmierzających do usunięcia uchybień i zapobieżenia ich powstawaniu.
Tryb sprawowania nadzoru nad ośrodkami kuratorskimi oraz sposób dokumentowania
tego nadzoru określony jest w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 23
listopada 2022 r. w sprawie ośrodków kuratorskich (Dz. U. poz. 2449), zwanym dalej
„rozporządzeniem o ośrodkach”.
Do wykonywania zwierzchniego nadzoru Ministra Sprawiedliwości nad ośrodkami
kuratorskimi wykorzystywane są w szczególności następujące narzędzia:
1) analiza sprawozdań z wizytacji i lustracji ośrodków kuratorskich
przeprowadzonych przez kuratora okręgowego, a w przypadku stwierdzenia uchybień
– zwracanie się do prezesa sądu okręgowego z żądaniem uzupełnienia sprawozdania
we wskazanym przez siebie zakresie i terminie lub podejmowanie innych czynności
zmierzających do usunięcia stwierdzonych uchybień (§ 14 ust. 6 rozporządzenia o
ośrodkach);

-- 11 of 32 --

12
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
2) aktualizowanie Obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 grudnia 2024 r.
w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Sprawiedliwości
lub przez niego nadzorowanych (M. P. z 2024 r. poz. 1040) w zakresie wykazu
ośrodków kuratorskich;
3) aktualizacja strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w zakresie wykazu
ośrodków kuratorskich oraz informacji o ogłaszanych w sądach okręgowych
i rejonowych konkursów na realizację zadań z zakresu zdrowia psychicznego
w ośrodkach kuratorskich;
4) realizacja Planu Działań Ministra Sprawiedliwości – Cel: Usprawnienie systemu
wykonywania kar oraz środków wychowawczych i środka poprawczego orzeczonego
przez sądy: zgodnie z właściwością Wydziału Kurateli: zadania związane
z realizowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektem ,,Zmniejszenie
zjawiska przestępczości nieletnich” w ramach Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego
SRKL 2020 – 2030;
5) analiza sprawozdań z realizacji w ośrodkach kuratorskich zadań z zakresu zdrowia
publicznego wynikających z Narodowego Programu Zdrowia (art. 12 ustawy z dnia
11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1670 ze zm.);
6) sporządzenie i złożenie do Ministerstwa Zdrowia sprawozdania z realizacji zadań
z zakresu zdrowia publicznego we wszystkich ośrodkach kuratorskich w Polsce
(rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie rocznej
informacji o zrealizowanych lub podjętych zadaniach z zakresu zdrowia publicznego
(Dz. U. poz. 2216);
7) prowadzenie szkoleń z zakresu nadzoru i funkcjonowania ośrodków kuratorskich
w Polsce.
Koszty związane ze sprawowaniem przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru
administracyjnego i organizacyjnego nad kuratorską służbą sądową oraz zwierzchniego
nadzoru nad ośrodkami kuratorskimi mieszczą się w ogólnych kosztach funkcjonowania
Ministerstwa Sprawiedliwości i nie są rozliczane jednostkowo.

-- 12 of 32 --

13
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Ad 7
Zadania związane z prowadzeniem spraw z zakresu nadzoru Ministra Sprawiedliwości
nad działalnością komorników sądowych w sprawach egzekucyjnych realizowane
są w Wydziale Egzekucji Sądowej w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji.
Wyżej wskazane kategorie spraw w latach 2019-2024 prowadzone były przez sędziów
i referendarzy sądowych delegowanych do pełnienia czynności administracyjnych
w Ministerstwie Sprawiedliwości (w większości sędziowie plus, w zależności od okresu,
1 lub 2 referendarzy sądowych).
Liczebność osób prowadzących wymienione sprawy w poszczególnych latach,
uwzględniając w tym naczelnika Wydziału, kształtowała się następująco:
 2019 r. – 9 osób;
 2020 r. – 9 osób (początek roku), 8 osób (od marca), 7 osób (od czerwca),
6 osób (od września);
 2021 r. – 6 osób (początek roku), 7 osób (od marca), 6 osób (od lipca);
 2022 r. – 6 osób (początek roku), 5 osób (od sierpnia), 4 osoby
(od września);
 2023 r. – 4 osoby (początek roku), 5 osób (od maja), 6 osób (od września);
 2024 r. – 6 osób.
Jak już wspomniano, nie sposób wycenić jednostkowo kosztów tego zadania, gdyż jest
jednym z licznych innych zadań departamentu.
Ad 8
Zadania związane ze sprawowaniem przez Ministra Sprawiedliwości służbowego nadzoru
zwierzchniego nad działalnością komorników sądowych oraz samorządu komorniczego
realizowane są w Wydziale do spraw Komorników Sądowych w Departamencie
Wykonania Orzeczeń i Probacji.

-- 13 of 32 --

14
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Wskazać należy, że zakres uprawnień Ministra Sprawiedliwości związanych
ze sprawowaniem nadzoru zwierzchniego nad działalnością komorników sądowych
określony jest przede wszystkim przez art. 172 ustawy z dnia 22 marca 2018 r.
o komornikach sądowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1458), zwanej dalej „ustawą o komornikach
sądowych”. Zgodnie z art. 172 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych, nadzór zwierzchni
nad działalnością komorników Minister Sprawiedliwości sprawuje we własnym zakresie
oraz za pośrednictwem prezesów właściwych sądów rejonowych, prezesów właściwych
sądów okręgowych, prezesów właściwych sądów apelacyjnych, sędziów wizytatorów oraz
osób, o których mowa w ust. 3. Z kolei zgodnie z ust. 2 tego przepisu uprawnienia
nadzorcze Ministra Sprawiedliwości nad działalnością komorników obejmują:
1) zawieszanie komornika w czynnościach;
2) odwołanie komornika z zajmowanego stanowiska;
3) wszczynanie postępowań dyscyplinarnych;
4) podejmowanie lub zlecanie innym organom nadzoru administracyjnego
podjęcia czynności, o których mowa w art. 168 ust. 1;
5) zawieszanie asesora lub aplikanta w czynnościach;
6) inne środki określone w przepisach prawa.
Warto wskazać, że wśród tych innych środków określonych w przepisach prawa możemy
wymienić następujące przykładowe uprawnienia Ministra Sprawiedliwości: działanie jako
oskarżyciel w postępowaniu dyscyplinarnym (art. 235 ust. 2 ustawy o komornikach
sądowych), składanie zażaleń na postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego o umorzeniu
postępowania dyscyplinarnego przeciwko komornikowi (art. 244 ust. 3 ustawy
o komornikach sądowych), składanie odwołań od orzeczeń Komisji Dyscyplinarnej przy
Krajowej Radzie Komorniczej (art. 252 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych),
wykonanie prawomocnych orzeczeń co do kary wydalenia ze służby komorniczej (art. 260
ust. 1 ustawy o komornikach sądowych), przyjmowanie lub odrzucanie sprawozdań
Rzecznika Dyscyplinarnego wraz z uprawnieniem do fakultatywnego odwołania Rzecznika
Dyscyplinarnego przed upływem kadencji oraz zastępców Rzecznika Dyscyplinarnego (art.
237 ustawy o komornikach sądowych).

-- 14 of 32 --

15
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Ponadto, Minister Sprawiedliwości ma możliwość m.in. dokonania zmiany zastępcy
komornika wyznaczonego przez właściwego prezesa sądu apelacyjnego (art. 46 ustawy
o komornikach sądowych), może wnieść sprzeciw co do osoby zastępcy komornika (art.
47 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych), może żądać niezbędnych informacji
dotyczących funkcjonowania samorządu komorniczego od organów samorządu
komorniczego (art. 214 ust. 6 ustawy o komornikach sądowych), może zwrócić się do
Krajowej Rady Komorniczej o podjęcie uchwały w sprawie należącej do zakresu jej
właściwości (art. 214 ust. 7 ustawy o komornikach sądowych), może znieść klauzulę
„zastrzeżone” nadaną oświadczeniu majątkowemu komornika sądowego (art. 32 ust. 8
ustawy o komornikach sądowych).
W latach 2019-2024 za realizację m. in. wszystkich powyżej wymienionych uprawnień
Ministra Sprawiedliwości odpowiedzialnych było:
1) 9 referentów w 2019 r.,
2) 9 referentów w 2020 r.,
3) 10 referentów w 2021 r.,
4) 10 referentów w 2022 r.,
5) 5 referentów w 2023 r.,
6) 5 referentów w 2024 r.
Ad 9
Zadania związane z zewnętrznym nadzorem administracyjnym nad działalnością
administracyjną sądów powszechnych i wojskowych w zakresie wykonywania orzeczeń
karnych i cywilnych, a także nad działalnością administracyjną sądów powszechnych
w sprawach dotyczących wykonania orzeczeń i innych aktów prawnych w drodze
egzekucji sądowej realizowane są przez następujące wewnętrzne komórki organizacyjne
w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji: Wydział Wykonania Orzeczeń Karnych,
Wydział do Spraw Wykonania Kar i Środków Nieizolacyjnych i Wydziału Egzekucji Sądowej.

-- 15 of 32 --

16
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Odpowiadając na pytanie w zakresie właściwości Wydziału Wykonania Orzeczeń Karnych,
należy wskazać, że zgodnie z Wewnętrznym regulaminem organizacyjnym Departamentu
Wykonania Orzeczeń i Probacji, Wydział Wykonania Orzeczeń Karnych wykonuje zadania
w ramach sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości zewnętrznego nadzoru
administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów powszechnych oraz
zwierzchniego nadzoru nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i działalności
administracyjnej sądów wojskowych w sferze wykonania orzeczeń karnych. Stosownie do
treści art. 9a § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.
U. z 2024 poz. 334 ze zm.) zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością sądów
sprawuje Minister Sprawiedliwości przez służbę nadzoru, którą stanowią sędziowie
delegowani do Ministerstwa Sprawiedliwości. Wydział ten wykonuje zatem część
ustawowych zadań Ministra Sprawiedliwości z zakresu zewnętrznego nadzoru
administracyjnego nad działalnością sądów powszechnych oraz zwierzchniego nadzoru
nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i działalności administracyjnej sądów
wojskowych. Zadania te realizowane są przez sędziów delegowanych do Ministerstwa
Sprawiedliwości. Podkreślić należy, że czynności te są jednym z wielu zadań realizowanych
przez nich w ramach podziału obowiązków.
Z uwagi na charakter instytucji delegowania sędziego do wykonywania czynności
administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości (jest to instytucja czasowa),
nie sposób określić, ilu sędziów w poszczególnych latach, wskazanych w Interpelacji, było
delegowanych do Wydziału Wykonania Orzeczeń karnych. Liczba ta nie jest i nie była stała.
Aktualnie w tym Wydziale zatrudnionych jest (w ramach delegowania) trzech sędziów
(w tym Naczelnik). Ponadto wskazać należy, że zadania te wykonują również Dyrektor
i Zastępca Dyrektora DWOiP.
W związku z realizacją ww. zadań nie ponoszono dodatkowych kosztów (np. zewnętrznych
opinii, analiz, opracowań, podróży służbowych itp.).
Odpowiadając na pytanie w zakresie właściwości Wydziału do Spraw Wykonania Kar
i Środków Nieizolacyjnych, uprzejmie informuję, że Wydział ten w ramach Wewnętrznego

-- 16 of 32 --

17
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
regulaminu organizacyjnego Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji realizuje
zadania w postaci sprawowania nadzoru merytorycznego nad funkcjonowaniem
i rozwojem systemu dozoru elektronicznego, o którym mowa w art. 43b § 2 ustawy z dnia
6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 911 j.t.), w tym
monitoruje wpływ zmian prawnych na jego działanie oraz inicjuje działania w tym zakresie
i definiuje wymagania dla tego systemu istotne dla prawidłowej realizacji zadań.
Oprócz tego zadania Wydział ma w zakresie obowiązków:
- wykonywanie zadań w ramach sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości
zewnętrznego nadzoru administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów
powszechnych oraz zwierzchniego nadzoru nad sądami wojskowymi w zakresie
organizacji i działalności administracyjnej sądów wojskowych w sferze wykonania kar i
środków nieizolacyjnych, w tym w szczególności:
a) dokonywanie analiz przekazywanych przez prezesów sądów apelacyjnych
informacji rocznych o działalności sądów,
b) dokonywanie analiz przekazywanych przez sądy sprawozdań z wizytacji
i lustracji wydziałów i sekcji wykonawczych sądów i w przypadku stwierdzenia
takiej potrzeby podejmowanie dalszych czynności nadzorczych,
c) przygotowanie projektu ogólnych kierunków wewnętrznego nadzoru
administracyjnego wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych
w zakresie wykonania kar i środków nieizolacyjnych;
- przygotowywanie projektów pism na podpis Ministra Sprawiedliwości w sprawach
kierowanych do Prezydenta RP, Marszałków Sejmu i Senatu RP, Prezesa Rady Ministrów,
ministrów i kierowników urzędów centralnych, Rzecznika Praw Obywatelskich, Prezesa
Trybunału Konstytucyjnego, Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Naczelnego
Sądu Administracyjnego, Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa, Prezesa
Najwyższej Izby Kontroli, Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, w zakresie
wykonania kar i środków nieizolacyjnych;
- sporządzanie projektów wystąpień Ministra Sprawiedliwości w Sejmie i Senacie,
w zakresie wykonania kar i środków nieizolacyjnych;

-- 17 of 32 --

18
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
- organizowanie narad nadzorczych, konferencji i szkoleń z prezesami sądów, z udziałem
sędziów penitencjarnych i sędziów zajmujących się wykonaniem kar i środków
nieizolacyjnych.
W Wydziale Wykonania Kar i Środków Nieizolacyjnych pracuje 5 osób, w tym Naczelnik
Wydziału, dwóch sędziów, jeden referendarz i jeden pracownik służby cywilnej.
Wszystkie te osoby w określonym zakresie realizują zadania w postaci sprawowania
nadzoru merytorycznego nad funkcjonowaniem i rozwojem systemu dozoru
elektronicznego, a oprócz tego wykonują pozostałe zadania regulaminowe, które
wymieniono wyżej.
Wydział nie ponosił w latach 2019–2024 (ani też w żadnym innym czasie) kosztów
realizacji zadań związanych z nadzorem merytorycznym nad funkcjonowaniem i rozwojem
systemu dozoru elektronicznego oraz monitorowania wpływ zmian prawnych na jego
działanie, inicjowania działań w tym zakresie i definiowania wymagań dla tego systemu
dla prawidłowej realizacji zadań.
Odpowiadając na pytanie w zakresie właściwości Wydziału Egzekucji Sądowej, uprzejmie
informuję, że wyżej wskazane kategorie spraw w latach 2019-2024 prowadzone były
w Wydziale Egzekucji Sądowej przez sędziów i referendarzy sądowych delegowanych
do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości (w większości
sędziowie plus, w zależności od okresu, 1 lub 2 referendarzy sądowych).
Liczebność osób prowadzących wymienione sprawy w poszczególnych latach,
uwzględniając w tym naczelnika Wydziału, kształtowała się następująco:
 2019 r. – 9 osób;
 2020 r. – 9 osób (początek roku), 8 osób (od marca), 7 osób (od czerwca), 6 osób
(od września);
 2021 r. – 6 osób (początek roku), 7 osób (od marca), 6 osób (od lipca);
 2022 r. – 6 osób (początek roku), 5 osób (od sierpnia), 4 osoby (od września);

-- 18 of 32 --

19
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
 2023 r. – 4 osoby (początek roku), 5 osób (od maja), 6 osób (od września);
 2024 r. – 6 osób.
Ad 10
Zadania związane ze sprawowaniem przez Ministra Sprawiedliwości zwierzchniego
nadzoru i nadzoru pedagogicznego nad okręgowymi ośrodkami wychowawczymi,
zakładami poprawczymi i schroniskami dla nieletnich realizowane są w Departamencie
Wykonania Orzeczeń i Probacji przez pięciu wizytatorów zatrudnionych w Wydziale
do spraw Nadzoru nad Zakładami dla Nieletnich.
W odniesieniu do kosztów realizacji zadań związanych ze sprawowaniem nadzoru nad
okręgowymi ośrodkami wychowawczymi, zakładami poprawczymi i schroniskami
dla nieletnich (dalej: zakłady dla nieletnich) należy wskazać, że Departament Wykonania
Orzeczeń i Probacji nie jest właściwą jednostką organizacyjną do udzielenia odpowiedzi
w tym zakresie. Stanowisko to jest obowiązujące również w odniesieniu do kolejnych
pytań dotyczących kosztów działalności związanej z nadzorem nad zakładów dla nieletnich
oraz prowadzonymi postępowaniami, w tym postępowań awansowych nauczycieli
zatrudnionych w tych placówkach.
W ramach nadzoru wykorzystuje się szeroki zakres narzędzi, obejmujący zarówno
działania kontrolne, jak i analizę informacji i sprawozdań z działalności placówek. W
ramach nadzoru realizowane są kontrole planowe i doraźne, lustracje placówek, rozmowy
z nieletnimi i kadrą, badania ilościowe i jakościowe, kontrole dokumentacji oraz
obserwacje prowadzonych zajęć na terenie placówek. W codziennej pracy stosuje się
także rozmowy osobiste i telefoniczne oraz korespondencję mailową i tradycyjną.
Ponadto organizowane są narady z kadrą zarządzającą – dyrektorami placówek.
Zgodnie z ustawą o nieletnich, nadzór obejmuje także wydawanie wytycznych i zaleceń,
żądanie sprawozdań oraz rozpoznawanie skarg i wniosków. Placówki prowadzone przez

-- 19 of 32 --

20
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Ministra Sprawiedliwości podlegają również kontroli innych instytucji, w tym Najwyższej
Izby Kontroli i Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur.
Ad 11
Sprawy związane z odwoływaniem, zawieszaniem w czynnościach oraz przenoszeniem
komorników sądowych, a także przygotowywaniem obwieszczeń o wolnych stanowiskach
komornika sądowego prowadzone są w Wydziale do spraw Komorników Sądowych
w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji.
W latach 2019-2024 Minister Sprawiedliwości odwołał ze stanowiska komornika
sądowego:
1) w 2019 r. – 6 osób,
2) w 2020 r. – 4 osoby,
3) w 2021 r. – 7 osób,
4) w 2022 r. – 3 osoby,
5) w 2023 r. – 13 osób,
6) w 2024 r. – 6 osób.
W tym samym czasie Minister Sprawiedliwości zawiesił w czynnościach komornika
sądowego:
1) w 2019 r. – 18 osób,
2) w 2020 r. – 11 osób,
3) w 2021 r. – 11 osób,
4) w 2022 r. – 11 osób,
5) w 2023 r. – 13 osób,
6) w 2024 r. – 6 osób.
W latach 2019-2024 r. Minister Sprawiedliwości przeniósł na stanowisko komornika
sądowego do innego rewiru:
1) w 2019 r. – 14 osób,

-- 20 of 32 --

21
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
2) w 2020 r. – 2 osoby,
3) w 2021 r. – 1 osoba,
4) w 2022 r. – 2 osoby,
5) w 2023 r. – 3 osoby,
6) w 2024 r. – 1 osoba.
Warto jednak na marginesie wskazać, że powyższe liczby nie oddają w pełni ilości
postępowań prowadzonych we wskazanych przedmiotach w Ministerstwie
Sprawiedliwości – nie wszystkie bowiem postępowania administracyjne kończą się
wydaniem decyzji o odwołaniu komornika, przeniesieniu komornika bądź
postanowieniem o zawieszeniu komornika w czynnościach. Przykładowo, część spraw
zakończyło się umorzeniem postępowania administracyjnego lub odmową – czy to
odwołania z zajmowanego stanowiska, czy to przeniesienia na stanowisko komornika
sądowego do innego rewiru. Ponadto warto wspomnieć, że wykonywanie zawodu
komornika może zakończyć się nie tylko wskutek odwołania z zajmowanego stanowiska,
ale również w inny sposób – przykładowo wskutek złożenia rezygnacji (wówczas
powołanie na stanowisko komornika wygasa z mocy prawa).
W latach 2019-2024 za realizację m. in. wszystkich powyżej wymienionych uprawnień
Ministra Sprawiedliwości odpowiedzialnych było:
1) 9 referentów w 2019 r.,
2) 9 referentów w 2020 r.,
3) 10 referentów w 2021 r.,
4) 10 referentów w 2022 r.,
5) 5 referentów w 2023 r.,
6) 5 referentów w 2024 r.
Ad 12
Sprawy związane z awansem zawodowym nauczycieli zatrudnionych w okręgowych
ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich

-- 21 of 32 --

22
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
prowadzone są przez pracowników Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji
oraz przez ekspertów z listy MEN uczestniczących w pracach komisji awansowych.
W zależności od rodzaju ścieżki awansu — prowadzonej na podstawie przepisów
obowiązujących przed 2022 r. lub zgodnie z nowymi regulacjami — w komisjach
uczestniczy dwóch albo trzech ekspertów. Wynagrodzenie dla eksperta biorącego udział
w jednym posiedzeniu komisji wynosi 150 zł brutto.
W okresie od 2019 r. do końca 2024 r. przeprowadzono łącznie 152 postępowania
dotyczące awansu zawodowego nauczycieli. W poszczególnych latach liczba postępowań
przedstawiała się następująco: 47 postępowań w 2019 r., 29 w 2020 r., 18 w 2021 r.,
23 w 2022 r., 20 w 2023 r. oraz 15 w 2024 r.
Szczegóły dotyczące awansu zawodowego nauczycieli określają przepisy ustawowe
i wykonawcze – odpowiednio rozporządzenie z 2018 r. dla „starej” ścieżki oraz z 2022 r.
dla „nowej”2.
Ad 13
Sprawy związane z kierowaniem nieletnich do okręgowych ośrodków wychowawczych,
zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich oraz z ich przenoszeniem prowadzone są
przez Zespół Specjalistów, w którego skład wchodzą pedagog i psycholog – 2 osoby.
Statystyki dotyczące wydanych skierowań i przeniesień do zakładów dla nieletnich
w latach 2019-2024 wskazują na istotne zróżnicowanie zarówno między poszczególnymi
typami placówek, jak i w kolejnych latach. W 2019 r. do schronisk dla nieletnich
skierowano 168 osób, odnotowując 14 przeniesień, natomiast do zakładów poprawczych
trafiło 260 nieletnich oraz 31 razy dokonano przeniesień.
2 Zob. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, Dz. U. z 2024 r. poz. 986 i 1871 oraz
z 2025 r. poz. 620, 1019, 1160, 1188, 1189 i 1661; Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej
z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, Dz.U.
z 2018 poz. 1574; Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 września 2022 r. w sprawie
uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, Dz.U. z 2022 poz. 1914.

-- 22 of 32 --

23
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
W 2020 r. liczba skierowań do schronisk wyniosła 133, a przeniesień 6; do zakładów
poprawczych skierowano 224 osoby, odnotowując 18 przeniesień.
W 2021 r. liczba skierowań do schronisk dla nieletnich wyniosła 138, a przeniesień 7,
natomiast do zakładów poprawczych skierowano 218 nieletnich oraz wykonano
24 przeniesienia.
W 2022 r. obserwuje się wzrost liczby kierowanych do schronisk nieletnich – 158
skierowań i aż 109 przeniesień oraz do zakładów poprawczych - 208 skierowań i 136
przeniesień. Jednocześnie, w związku z utworzeniem z dniem 1 września 2022 r.
okręgowych ośrodków wychowawczych, skierowano do tych placówek 171 nieletnich, a
przeniesiono 3.
W 2023 r. do schronisk skierowano 135 osób 3 nieletnich przeniesiono, natomiast zakłady
poprawcze przyjęły 154 nieletnich, odnotowując 46 przeniesień. Do okręgowych
ośrodków wychowawczych skierowano w tym roku 590 osób, a przeniesiono 23.
W 2024 r. liczba skierowań do schronisk dla nieletnich wyniosła 144, a liczba przeniesień
11. Do zakładów poprawczych skierowano 121 osób, a 34 wychowanków przeniesiono.
Okręgowe ośrodki wychowawcze przyjęły natomiast 678 nieletnich, odnotowując
34 przeniesienia.
Przedstawione dane obrazują wyraźny wzrost skierowań do OOW w latach 2023-2024,
co pozostaje w bezpośrednim związku z reorganizacją sieci placówek dla nieletnich.
Zgodnie z art. 343 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich Minister Sprawiedliwości,
w drodze zarządzenia tworzy, znosi i przekształca okręgowy ośrodek wychowawczy,
zakład poprawczy i schronisko dla nieletnich. Według stanu na dzień 11 grudnia 2025 r.
Minister Sprawiedliwości prowadzi:
• 16 okręgowych ośrodków wychowawczych,

-- 23 of 32 --

24
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
• 12 zakładów poprawczych (w tym 5 połączonych ze schroniskiem)
• 7 schronisk dla nieletnich (w tym 2 samodzielne).
Ad 14
Sprawy związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną komorników sądowych
oraz aplikantów i asesorów komorniczych realizowane są w Wydziale do spraw
Komorników Sądowych w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji.
Postępowania dyscyplinarne komorników sądowych prowadzone są przez Rzecznika
Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej oraz przez Komisję Dyscyplinarną przy
Krajowej Radzie Komorniczej – i organy te prowadzą dokładne statystyki w zakresie
prowadzonych postępowań w poszczególnych latach. Minister Sprawiedliwości
zasadniczo realizuje swoje uprawnienia w toczących się postępowaniach dyscyplinarnych
poprzez składanie zażaleń od postanowień Rzecznika Dyscyplinarnego oraz wnoszenie
odwołań od orzeczeń Komisji Dyscyplinarnej.
W latach 2019-2024 za realizację m. in. wymienionych uprawnień Ministra
Sprawiedliwości odpowiedzialnych było:
1) 9 referentów w 2019 r.,
2) 9 referentów w 2020 r.,
3) 10 referentów w 2021 r.,
4) 10 referentów w 2022 r.,
5) 5 referentów w 2023 r.,
6) 5 referentów w 2024 r.
Ad 15
Zadania związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną zawodowych kuratorów sądowych
realizowane są w Wydziale Kurateli w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji.

-- 24 of 32 --

25
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
W latach 2019-2024 Wydział Kurateli (będący wewnętrzną komórką organizacyjną
Departamentu Nadzoru Administracyjnego, a następnie Departamentu Wykonania
Orzeczeń i Probacji w Ministerstwie Sprawiedliwości) zajmował się obsługą sądu
dyscyplinarnego II instancji dla zawodowych kuratorów sądowych działającego przy
Ministrze Sprawiedliwości, na podstawie art. 54 ust. 2 u.k.s. w brzmieniu obowiązującym
do dnia 4 kwietnia 2025 r. W dniu 5 kwietnia 2023 r. weszła bowiem w życie ustawa
o zmianie ustawy o kuratorach sądowych z dnia 1 grudnia 2022 r., która zmieniła zasady
prowadzenia postępowań dyscyplinarnych w ten sposób, że:
1) w sprawach dyscyplinarnych kuratorów zawodowych w drugiej instancji orzekają
sądy okręgowe (art. 1 pkt 45 lit. a ustawy o zmianie ustawy o kuratorach
sądowych z dnia 1 grudnia 2022 r.);
2) postępowanie dyscyplinarne wszczęte i niezakończone prawomocnym
orzeczeniem przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej toczy się na
podstawie przepisów dotychczasowych (art. 7 ust. 1 o zmianie ustawy
o kuratorach sądowych z dnia 1 grudnia 2022 r.).
Aktualnie w Ministerstwie Sprawiedliwości prowadzone jest jedno niezakończone
postępowanie sądu dyscyplinarnego II instancji dla zawodowych kuratorów sądowych
działającego przy Ministrze Sprawiedliwości.
Nie sposób wycenić jednostkowo kosztów wykonywanych przez pracowników czynności
w przedmiotowych sprawach, gdyż zadanie to było i jest jednym z licznych innych zadań
wykonywanych w departamencie, w którym pracownicy ci pracują.
Liczbę postępowań prowadzonych w poszczególnych latach oraz liczbę osób
prowadzących przedmiotowe sprawy przedstawia poniższa tabela:
ROK LICZBA POSTĘPOWAŃ LICZBA OSÓB
PROWADZĄCYCH SPRAWY
2019 9 4
2020 6 4

-- 25 of 32 --

26
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
2021 2 1
2022 3 1
2023 6 1
2024 1 1
Ad 16
Sprawy dotyczące udzielania urlopu dla poratowania zdrowia kuratorom zawodowym
prowadzone są w Wydziale Kurateli w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji.
Liczba osób prowadzących sprawy dotyczące udzielania przez Ministra Sprawiedliwości
urlopu dla poratowania zdrowia kuratorom zawodowym, na podstawie art. 17 u.k.s.
w latach 2019-2024:
1) w 2019 r. – 7 osób,
2) w 2020 r. – 4 osoby,
3) w 2021 r. – 4 osoby,
4) w 2022 r. – 5 osób, 5) w 2023 r. – 2 osoby,
6) w 2024 r. – 2 osoby.
Obecnie prowadzeniem tej kategorii spraw w Wydziale Kurateli zajmują się 2 osoby.
Koszty związane z procedowaniem spraw dotyczące udzielania urlopu dla poratowania
zdrowia kuratorom zawodowy mieszczą się w ogólnych kosztach funkcjonowania
Ministerstwa Sprawiedliwości i nie są rozliczane jednostkowo.
Liczba udzielonych przez Ministra Sprawiedliwości urlopów dla poratowania zdrowia
w latach 2019 – 2024:
1) w 2019 r. – 22,
2) w 2020 r. – 14,
3) w 2021 r. – 15,
4) w 2022 r. – 17,
5) w 2023 r. – 14,

-- 26 of 32 --

27
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
6) w 2024 r. – 18.
Ad 17
Sprawy związane z przenoszeniem kuratorów zawodowych na ich wniosek pomiędzy
okręgami i apelacjami sądowymi oraz dotyczące przydzielania uwolnionych etatów
kuratorów zawodowych prowadzone są w Wydziale Kurateli w Departamencie
Wykonania Orzeczeń i Probacji.
Częściowo odpowiedź na to pytanie została już udzielona w pierwszym pytaniu. Należy
przyjąć, że w latach 2019-2024 sprawy związane z przenoszeniem kuratorów zawodowych
na ich wniosek pomiędzy okręgami i apelacjami sądowymi oraz dotyczące przydzielania
uwolnionych etatów kuratorów zawodowych prowadziło nie więcej niż 2-3 pracowników
Wydziału Kurateli. W tym miejscu należy wyjaśnić, że u.k.s. nie przyznaje Ministrowi
Sprawiedliwości prawa do wygaszania i przekształcania uwolnionych etatów kuratorów
zawodowych (zob. art. 42a u.k.s.).
Koszty związane z realizacją przedmiotowego zadania mieszczą się w ogólnych kosztach
funkcjonowania Ministerstwa Sprawiedliwości i nie są rozliczane jednostkowo. Uprzejmie
informuję, że takich przeniesień i zmian etatowych było w:
1) 2019 r. – 60;
2) 2020 r. – 48;
3) 2021 r. – 34;
4) 2022 r. – 25;
5) 2023 r. – 45;
6) 2024 r. – 36.
Ad 18
Akademię Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie nadzoruje Podsekretarz Stanu Maria
Ejchart, sprawująca stałe zastępstwo Ministra Sprawiedliwości w sprawach wykonywania
zadań wynikających z nadzoru Ministra Sprawiedliwości nad Akademią Wymiaru

-- 27 of 32 --

28
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sprawiedliwości w Warszawie oraz wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy
pełniących w niej służbę.
W ramach sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru nad uczelnią Służby
Więziennej (Akademią Wymiaru Sprawiedliwości) zadanie sprawowanie nadzoru
merytorycznego nad funkcjonowaniem Akademii Wymiaru Sprawiedliwości, należące
obecnie do zakresu właściwości Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji
w Ministerstwie Sprawiedliwości, realizuje wewnętrzna komórka organizacyjna (Zespół
do spraw Akademii Wymiaru Sprawiedliwości), w której zatrudniony jest jeden pracownik.
Bezpośredni nadzór nad pracą tego Zespołu sprawuje Drugi Zastępca Dyrektora
Departamentu.
W zakresie dotyczącym rocznych kosztów realizacji tych zadań w latach 2019-2024
wskazać natomiast należy, że Departament Wykonania Orzeczeń i Probacji w związku
ze zmianami organizacyjnymi w Ministerstwie Sprawiedliwości przejął zadanie
sprawowanie nadzoru merytorycznego nad funkcjonowaniem Akademii Wymiaru
Sprawiedliwości dopiero w drugiej połowie roku 2024 (tj. w lipcu 2024 r.), wcześniej
należało ono do właściwości innego departamentu (Departamentu Strategii i Funduszy
Europejskich).
Ad 19
Wydział do Spraw Wykonania Kar i Środków Nieizolacyjnych w Departamencie Wykonania
Orzeczeń i Probacji w ramach Wewnętrznego regulaminu organizacyjnego Departamentu
Wykonania Orzeczeń i Probacji realizuje zadania w postaci sprawowania nadzoru
merytorycznego nad funkcjonowaniem i rozwojem systemu dozoru elektronicznego,
o którym mowa w art. 43b § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy,
w tym monitoruje wpływ zmian prawnych na jego działanie oraz inicjuje działania w tym
zakresie i definiuje wymagania dla tego systemu istotne dla prawidłowej realizacji zadań.
W Wydziale Wykonania Kar i Środków Nieizolacyjnych pracuje 5 osób, w tym Naczelnik
Wydziału, dwóch sędziów, jeden referendarz i jeden pracownik służby cywilnej.
Wszystkie te osoby w określonym zakresie realizują zadania w postaci sprawowania

-- 28 of 32 --

29
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
nadzoru merytorycznego nad funkcjonowaniem i rozwojem systemu dozoru
elektronicznego, a oprócz tego wykonują pozostałe zadania regulaminowe, które
wymieniono wyżej.
Wydział nie ponosił w latach 2019–2024 (ani też w żadnym innym czasie) kosztów
realizacji zadań związanych z nadzorem merytorycznym nad funkcjonowaniem i rozwojem
systemu dozoru elektronicznego oraz monitorowania wpływ zmian prawnych na jego
działanie, inicjowania działań w tym zakresie i definiowania wymagań dla tego systemu
dla prawidłowej realizacji zadań.
Od 2019 r. do 2024 r. rozszerzono stosowanie dozoru elektronicznego. W 2019 r. możliwe
było udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie
dozoru elektronicznego, jeżeli wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności
nieprzekraczającą jednego roku, a nie zachodziły warunki przewidziane w art. 64 § 2
Kodeksu karnego. Od 31 marca 2020 r. możliwość udzielenia zezwolenia rozszerzono
wobec skazanego, któremu orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą
jednego roku i 6 miesięcy, a od 1 stycznia 2023 r. wobec skazanego, któremu orzeczono
karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku i 6 miesięcy albo wobec
skazanego, któremu orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata
i któremu do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze nie
większym niż 6 miesięcy.
Ad 20
Zadania Ministra Sprawiedliwości związane z europejskimi nakazami aresztowania
realizowane są w Wydziale Wykonania Orzeczeń Karnych w Departamencie Wykonania
Orzeczeń i Probacji.
Aktualnie w Wydziale Wykonania Orzeczeń Karnych dwóch pracowników merytorycznych
obsługuje sprawy związane stricte z europejskimi nakazami aresztowania – w zakresie
swoich obowiązków służbowych. Są to osoby delegowane z sądów (referendarz sądowy
oraz asystent sędziego). Podkreślić należy, że prowadzenie spraw związanych

-- 29 of 32 --

30
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
z europejskimi nakazami aresztowania jest jedynie częścią zadań realizowanych przez ww.
pracowników. Zadania te są wpadkowo realizowane również przez innych pracowników
merytorycznych, a ponadto również przez pracowników obsługi kancelaryjnej (są to takie
czynności jak: przyjmowanie, rejestracja korespondencji wpływającej z m.in. z sądów,
wysyłka korespondencji, wykonywanie innych czynności administracyjno-biurowych).
W związku z realizacją ww. zadań nie ponoszono dodatkowych kosztów (np.
zewnętrznych opinii, analiz, opracowań, podróży służbowych itp.).
Jeżeli chodzi o liczbę spraw związanych z europejskimi nakazami aresztowania, w
Wydziale Wykonania Orzeczeń Karnych zarejestrowano odpowiednio: w roku 2019 – 2128
spraw, w roku 2020 – 1798 spraw, w roku 2021 – 1577 spraw, w roku 2022– 1733 sprawy,
w roku 2023 – 1510 spraw, w roku 2024 –1559 spraw.
Ad 21
Zadania związane z wystąpieniami polskich oraz zagranicznych organów dotyczących
przekazania wykonania kary pozbawienia wolności realizowane są w Wydziale Wykonania
Orzeczeń Karnych w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji.
Aktualnie w Wydziale Wykonania Orzeczeń Karnych jeden pracownik merytoryczny
(referendarz sądowy, delegowany do Ministerstwa Sprawiedliwości, który również
zajmuje się obsługą spraw dotyczących ENA) obsługuje sprawy związane stricte z
przekazywaniem wykonania kary pozbawienia wolności. Podobnie jak w przypadku ENA,
wskazana kategoria spraw, jest jedną z wielu czynności wykonywanych przez niego w
ramach podziału pracy w tym Wydziale. Ponadto zadania te częściowo wykonywane są
przez innych pracowników merytorycznych oraz pracowników obsługi kancelaryjnej
(analogicznie do spraw dotyczących europejskich nakazów aresztowania). W związku
z realizacją ww. zadań nie ponoszono dodatkowych kosztów (np. zewnętrznych opinii,
analiz, opracowań, podróży służbowych itp.).

-- 30 of 32 --

31
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Jeżeli chodzi o liczbę spraw związanych z przekazywaniem wykonania kary pozbawienia
wolności, w Wydziale I zarejestrowano odpowiednio: w roku 2019 – 405 spraw, w roku
2020 – 312 spraw, w roku 2021 – 282 sprawy, w roku 2022– 277 spraw, w roku 2023 –
345 spraw, w roku 2024 –313 spraw.
Ad 22
Czynności wykonywane przez Wydział do spraw Służby Więziennej, w związku
z podległością Służby Więziennej Ministrowi Sprawiedliwości, są elementem
administracyjnej działalności Ministerstwa Sprawiedliwości jako instytucji pomocniczej
Ministrowi Sprawiedliwości. Wydział do spraw Służby Więziennej realizuje określone
zadania w ramach Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji, który stanowi jedną
z komórek organizacyjnych Ministerstwa Sprawiedliwości. W efekcie koszty, o których
mowa w zagadnieniu nr 22 interpelacji, wpisują się w ogólny koszt administracyjnego
funkcjonowania Ministerstwa Sprawiedliwości.
Uprzejmie przedkładam tabelaryczne zestawienie stanu osobowego Wydziału do spraw
Służby Więziennej w latach 2019-2024.
Stan osobowy Wydziału do spraw Służby Więziennej, wg
stanu na:
Forma zatrudnienia
01.01.2019
r.
01.01.2020
r.
01.01.2021
r.
01.01.2022
r.
01.01.2023
r.
01.01.2024
r.
pracownicy 4 4 4 2 3 5
Funkcjonariusze SW 5 5 5 7 4 4
funkcjonariusz SKW 1 1 1 1 0 0
Razem: 10 10 10 10 7 9
Ad 23

-- 31 of 32 --

32
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Zadanie polegające na obsłudze prac Rady Głównej do Spraw Społecznej Readaptacji
i Pomocy Skazanym realizowane jest w Wydziale Kurateli w Departamencie Wykonania
Orzeczeń i Probacji.
Zarówno obecnie, jak i w całym analizowanym okresie, tj. w latach 2019-2024, obsługa
prac Rady Głównej do Spraw Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym była i jest
zapewniana przez jedną osobę. Jednocześnie należy zaznaczyć, że we wskazanym okresie
zmieniały się osoby, które zapewniały tę obsługę. Koszty związane z obsługą prac Rady
Głównej do Spraw Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym mieszczą się w ogólnych
kosztach funkcjonowania Ministerstwa Sprawiedliwości i nie są rozliczane jednostkowo.
Łączę wyrazy szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
Podsekretarz Stanu Maria Ejchart
/podpisano elektronicznie/

-- 32 of 32 --