tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.623.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13851 Pań Posłanek Iwony Marii Kozłowskiej i Anny
Wojciechowskiej, w sprawie likwidacji tzw. pułapki rentowej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Celem świadczeń przyznawanych na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz.
1749) jest zapewnienie środków utrzymania osobom ubezpieczonym, które nie mogą
kontynuować pracy zarobkowej z przyczyn naturalnych (tj. po osiągnięciu wieku
emerytalnego) lub w wyniku utraty zdolności do pracy spowodowanej stanem zdrowia.
Przepisy ustawy, gwarantując prawo do świadczeń w przypadku wystąpienia zdarzeń
uniemożliwiających lub utrudniających ubezpieczonemu kontynuowanie pracy zarobkowej,
nie eliminują jednocześnie możliwości podejmowania przez emerytów i rencistów
zatrudnienia. Prawo do swobodnie wybranej pracy zagwarantowano m.in. artykułem 65 ust.
1 Konstytucji RP oraz artykułem 10 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
Renta z tytułu niezdolności do pracy jest świadczeniem zabezpieczającym przed skutkami
częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, spowodowanej naruszeniem sprawności
organizmu, powstałej przed osiągnięciem wieku emerytalnego. W przypadku niezdolności
do pracy z powodu stanu zdrowia - po spełnieniu warunków, do których należą m.in.
określony staż ubezpieczeniowy i data powstania niezdolności do pracy - osobie
ubezpieczonej przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy, której funkcją jest
zapewnienie świadczeniobiorcy środków finansowych zastępujących niemożliwy do
osiągnięcia ze względów zdrowotnych dochód z pracy.
Niezdolną do pracy w rozumieniu przywołanej ustawy jest osoba, która w wyniku
naruszenia sprawności organizmu całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy
zarobkowej i nie rokuje jej odzyskania po przekwalifikowaniu. Tak precyzyjne
sformułowanie wynika m.in. z potrzeby odróżnienia niezdolności do pracy (art. 12 ustawy o
emeryturach i rentach z FUS) od tzw. czasowej niezdolności do pracy, której stwierdzenie
jest przesłanką do przyznania wynagrodzenia z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku
chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego (art. 92 Kodeksu pracy, art. 6-10 oraz art.
18 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa).
Renta stanowi rodzaj pomocy finansowej państwa kierowanej do osób, które w młodym
wieku doznały naruszenia sprawności organizmu i ze względu na niezdolność do pracy
utraciły szansę na samodzielne zarobkowanie.
Polskie prawo nie wyklucza możliwości wypłacania renty osobie, która pracuje zarobkowo
w celu poprawy swojej sytuacji materialnej. Trzeba podkreślić, że aktywność zawodowa jest

-- 1 of 5 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
istotnym elementem rehabilitacji oraz integracji społecznej osób z niepełnosprawnościami,
a ich zatrudnienie w Polsce rośnie. Wzrost udziału osób z niepełnosprawnościami na rynku
pracy najlepiej obrazują wyniki Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL). Ich
porównanie między 2007 a 2023 rokiem pokazuje stały pozytywny trend – zauważalnie
rośnie zarówno współczynnik aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami, jak
i wskaźnik zatrudnienia. W IV kw. 2007 r. współczynnik aktywności zawodowej w wieku
produkcyjnym dla tej grupy wynosił 23,8%, a wskaźnik zatrudnienia 20,2%. W III kw. 2024
r. współczynnik aktywności zawodowej osiągnął już 34,1%, a wskaźnik zatrudnienia 32,8%.
Maleje również stopa bezrobocia wśród osób z niepełnosprawnościami w wieku
produkcyjnym. W omawianym okresie odnotowano jej spadek z 15% (IV kw. 2007) do 3,7%
(III kw. 2024). Celem Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest
zabezpieczenie dalszego wzrostu wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami
oraz utrzymanie spadku stopy bezrobocia w obrębie tej grupy.
W polskim ustawodawstwie przyjęto rozwiązanie kompromisowe, umożliwiające łączenie
przychodów z pracy z prawem do pobierania świadczenia zarówno rentowego (renty z
tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy), jak i emerytalnego (tzw.
wcześniejszej emerytury), wprowadzając w tym zakresie pewne ograniczenia. Osiąganie
przychodów z pracy zarobkowej przez rencistę lub emeryta może zatem powodować
zmniejszenie lub zawieszenie wypłaty świadczenia. Zasada ta nie jest stosowana wobec
emerytów, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny (odpowiednio 60 i 65 lat dla
kobiet i mężczyzn).
Prawo do świadczeń emerytalno-rentowych ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu
w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał
kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (od 1
grudnia 2025 r. 11 403,30 zł). W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70%
ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy (od 1 grudnia 2025 r. 6 140,20 zł),
nie wyższej jednak niż 130% tej kwoty (od 1 grudnia 2025 r. 11 403,30 zł), świadczenie
ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak niż kwota maksymalnego
zmniejszenia, którą stanowi odpowiednio zwaloryzowana tzw. część socjalna emerytury lub
renty (od 1 marca 2025 r. w przypadku emerytury, renty z tytułu całkowitej niezdolności do
pracy jest to 939,61 zł, a w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy
704,75 zł).
Należy zwrócić uwagę, że limity zarobków powodujące ograniczenie wysokości lub
zawieszenie wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych są stosunkowo wysokie
i uaktualniane kwartalnie wraz ze zmianą przeciętnego wynagrodzenia. Według danych
z grudnia 2025 r. próg zawieszenia świadczenia wynosi 607% minimalnej renty z tytułu
całkowitej niezdolności do pracy i 357% przeciętnej renty z tytułu całkowitej niezdolności
do pracy, zaś próg zmniejszenia świadczenia –odpowiednio 326% oraz 192%.
Organ rentowy dokonuje rozliczenia prawa do wypłaty świadczenia systemem miesięcznym
albo rocznym, w zależności od tego, który z nich jest dla rencisty korzystniejszy.
Przykładowo, osoba w grudniu 2025 r. pobierająca rentę z tytułu całkowitej niezdolności
do pracy w wysokości przeciętnej (3187,25 zł) i zarabiająca 11000 zł przy rozliczeniu
miesięcznym otrzymałaby rentę zmniejszoną o 939,61 zł, co oznacza, że jej przychody za
marzec wyniosłyby 13247,64 zł.

-- 2 of 5 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Obowiązujące od 1 stycznia 2022 r. przepisy dotyczące zmniejszenia i zawieszenia renty
socjalnej w przypadku osiągania przychodów są analogiczne, jak w przypadku osób
uprawnionych do renty z tytułu niezdolności do pracy czy też wcześniejszej emerytury.
Zniesienie limitów zawieszania i zmniejszania rent z tytułu niezdolności do pracy i rent
socjalnych spowodowałoby szacunkowy roczny wzrost wydatków wynoszący 155,5 mln zł
po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i 112,9 mln zł ewentualnej dotacji z budżetu
państwa, która uzupełnia jego deficyt, a po stronie Funduszu Solidarnościowego i budżetu
państwa, z którego finansowana jest renta socjalna, 42,6 mln zł przy założeniu utrzymania
się poziomu liczby świadczeń zmniejszonych lub zawieszonych z lat 2023-2024.
Ocena celowości dalszego obowiązywania progów zawieszenia i zmniejszenia świadczenia
zależy od możliwości realizowania tą drogą celów, którym zniesienie tego rozwiązania ma
służyć (zwiększenie skali aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami), spójności
zmian w tym zakresie z zasadami konstrukcyjnymi prawa zabezpieczenia społecznego
(konieczność pogodzenia zniesienia progów zawieszenia i zmniejszenia świadczenia
z funkcją świadczeń z tytułu niezdolności do pracy), kosztów takich zmian (155 mln zł) oraz
ich możliwych następstw, a także ocen formułowanych według kryteriów
sprawiedliwościowych zarówno przez osoby uprawnione do świadczeń z tytułu
niezdolności do pracy, jak i pozostałych ubezpieczonych i świadczeniobiorców.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają kompleksowe analizy prawne,
ekonomiczne i społeczne, dotyczące celowości dalszego obowiązywania progów
zawieszenia i zmniejszenia świadczeń z tytułu niezdolności do pracy oraz możliwych
konsekwencji zniesienia tych konstrukcji. Kierownictwo Ministerstwa nie posiada
wspomnianych w interpelacji danych dotyczących liczby osób, które zrezygnowały
z podjęcia pracy lub zwiększenia wymiaru godzin w obawie przed utratą świadczenia.
Tworzenie i zbieranie takich statystyk wiązałoby się z koniecznością informowania o tym
zainteresowanych i złożenia przez nich odpowiedniej deklaracji do Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, co aktualnie nie ma miejsca.
Przedstawione zagadnienia należy traktować w sposób szczególny, wyznaczony ich
społeczną wagą. Z powodu kosztów projektowanych zmian niezbędne jest uzyskanie
w przedmiocie zniesienia progów oraz zwiększenia dotacji z budżetu państwa do Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych pozytywnego stanowiska Ministra Finansów i Gospodarki, który
wskazał, że nie widzi zasadności wprowadzania zmian w obowiązującej regulacji prawnej,
w przypadku osiągania przychodów przez emerytów i rencistów. Rozmowy w sprawie
możliwych sposobów rozwiązania tego problemu wciąż są jednak z szefem resortu finansów
prowadzone.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma świadomość tego, jak
ważnym elementem kształtowania rynku pracy jest wspieranie aktywności zawodowej osób
z niepełnosprawnościami. Praca zawodowa dla przedstawicielek i przedstawicieli tej grupy
stanowi nie tylko źródło dochodów, ale jest też formą terapii i aktywizacji społecznej. Ze
względu na fakt, że osoby z niepełnosprawnościami mogą spotkać się z wieloma barierami
utrudniającymi im wejście na rynek pracy, pracownikom posiadającym orzeczenie o stopniu
niepełnosprawności przysługują dodatkowe uprawnienia wynikające z ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Dodatkowo na mocy przepisów ustawy z dnia 20 marca 2025 roku o rynku pracy i służbach
zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620) urzędy pracy oferują szeroki wachlarz wsparcia dla

-- 3 of 5 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
różnych grup mających problemy ze znalezieniem zatrudnienia lub zainteresowanych
podwyższeniem kompetencji zawodowych w tym m.in. dla osób z niepełnosprawnościami.
Po zarejestrowaniu się w urzędzie pracy jako bezrobotne mogą one korzystać z form
wsparcia oferowanych przez urzędy pracy, takich m.in. jak: pośrednictwo pracy, szkolenia,
bon na kształcenie ustawiczne, pożyczka edukacyjna, staż, skierowanie do pracy w ramach
robót publicznych, skierowanie do pracy w ramach prac interwencyjnych, prac społecznie
użytecznych, pakiet aktywizacyjny, dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej,
pożyczka na podjęcie działalności gospodarczej, bon na zasiedlenie, udział w programach
specjalnych, udział w programach regionalnych. Ustawa znacząco poprawiła dostęp do
wsparcia w postaci szkolenia. Wszystkie osoby posiadające status poszukujących pracy
(w tym pobierające rentę) mogą wnioskować do powiatowych urzędów pracy
o sfinansowanie szkolenia, samodzielnie wyszukać ofertę lub skorzystać ze szkoleń
organizowanych przez urząd pracy.
Osoby z niepełnosprawnościami niejednokrotnie zmagają się z problemem niedopasowania
posiadanych przez nie kwalifikacji do potrzeb rynku pracy. W takiej sytuacji oferowane jest
poradnictwo zawodowe dotyczące przekwalifikowania się lub podniesienia swoich
kwalifikacji. Korzystając ze wsparcia doradców zawodowych świadczonego w urzędach
pracy osoby z niepełnosprawnościami mogą liczyć na pomoc w określeniu swoich
predyspozycji i preferencji zawodowych oraz na nowo zdefiniować ścieżkę rozwoju
zawodowego, a także przygotować dokumenty aplikacyjne. Osoby z niepełnosprawnością,
które nie posiadają doświadczenia w poszukiwaniu pracy albo chcą powrócić na rynek pracy
po długim okresie nieaktywności zawodowej, mogą też wziąć udział w szkoleniu
z umiejętności poszukiwania pracy, które kompleksowo przygotowuje do wejścia na rynek
pracy i skutecznego na nim funkcjonowania. Szkolenie obejmuje szeroki zakres informacji
o zawodach, rynku pracy, możliwościach kształcenia oraz umiejętnościach niezbędnych
przy aktywnym poszukiwaniu pracy i samozatrudnieniu. Do końca września 2025 roku z
pomocy doradców zawodowych skorzystały 132 osoby z niepełnosprawnościami.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawiera ponadto rozwiązania kierowane do
pracodawców i przedsiębiorców, umożliwiające im tworzenie i utrzymanie miejsc pracy,
wśród których wymienić należy: roboty publiczne; prace interwencyjne; dofinansowanie
wynagrodzenia za zatrudnienie bezrobotnego w wieku 50+; dofinansowanie
wynagrodzenia za zatrudnienie poszukującego pracy w wieku 60+; refundację kosztów
zatrudnienia opiekunów osoby z niepełnosprawnością; grant na utworzenie stanowiska
pracy zdalnej; świadczenie aktywizacyjne; środki dla spółdzielni socjalnych na utworzenie
stanowiska pracy; pożyczkę na utworzenie stanowiska pracy; refundację kosztów
wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników
zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego;
dofinansowanie kształcenia ustawicznego ze środków Krajowego Funduszu
Szkoleniowego.
Katalog programów pomocy osobom bezrobotnym i poszukującym pracy w nabywaniu
umiejętności i kwalifikacji obejmuje, oprócz finansowania szkoleń, również: finansowanie
kosztów potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub kosztów uzyskania dokumentu
potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności; bony na kształcenie ustawiczne;
preferencyjne pożyczki edukacyjne; finansowanie opłaty pobieranej za postępowanie
nostryfikacyjne albo postępowanie w sprawie potwierdzenia ukończenia studiów na
określonym poziomie oraz finansowanie opłaty za przeprowadzenie postępowania i

-- 4 of 5 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wydanie decyzji w sprawie uznania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu
regulowanego albo do podejmowania lub wykonywania działalności regulowanej.
Dodatkowo 15 listopada 2025 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 24 października 2025 r. w sprawie sposobu i trybu realizacji przez
starostę pomocy bezrobotnym i poszukującym pracy w nabywaniu wiedzy, umiejętności lub
kwalifikacji (Dz. U. poz. 1499), które określa nowy tryb i warunki udzielania opisanego wyżej
wsparcia. Określono w nim m.in. elementy wniosków o formy pomocy, kryteria wyboru
instytucji szkoleniowych oraz sposób dokumentowania i oceny efektów szkoleń.
Kierownictwo Ministerstwa stale monitoruje realizację programów resortowych oraz
przepisów. Zgodnie z danymi przekazanymi na koniec września 2025 r. w urzędach pracy
zarejestrowanych było 52,7 tys. osób bezrobotnych z niepełnosprawnością, czyli o 8,2 tys.,
(13,5% ) mniej niż rok wcześniej, przy wzroście liczby bezrobotnych pełnosprawnych
o 14,8%. Bezrobotni z niepełnosprawnością stanowili 6,1% ogółu zarejestrowanych ( 7,9%
rok wcześniej).
W pierwszych 9 miesiącach 2025 r. pracodawcy zgłosili do powiatowych urzędów pracy
prawie 553 tys. wolnych miejsc pracy lub miejsc aktywizacji zawodowej, w tym 24,9 tys.
ofert pracy dedykowanych bezrobotnym osobom z niepełnosprawnościami (stanowiło to
4,5% wszystkich ofert pracy wobec 2,3% w analogicznym okresie 2024 r.). Liczba ofert
pracy dla osób z niepełnosprawnościami wzrosła rok do roku o prawie 32%, przy ogólnym
spadku ofert pracy o ponad 32%. Dane te pokazują, że pracodawcy są coraz bardziej
zainteresowani zatrudnianiem pracowników z niepełnosprawnościami. Z jednej strony
może być to skutkiem dofinansowywania wynagrodzeń takich pracowników, z drugiej coraz
powszechniejszego dostrzegania ich potencjału.
Przedstawione programy i działania gwarantują osobom z niepełnosprawnościami
oraz zatrudniającym je pracodawcom wsparcie na rynku pracy. Pragnę przy tym ponownie
podkreślić, że kwestia zmiany lub zniesienia progów zmniejszenia albo zawieszenia
świadczenia z powodu osiągania przychodów wymaga, ze względu na skutki finansowe tych
rozwiązań, pozytywnego stanowiska Ministra Finansów i Gospodarki. Rozmowy w tym
przedmiocie wciąż są prowadzone.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 5 of 5 --