tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 5 marca 2024 r.
znak sprawy: DPI-I.054.1.2024DPI-I.054.1.2024.EW
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 1385 Pani Poseł Pauliny Matysiak
w sprawie niezłożenia wniosków do CEF przez spółkę CPK na finansowanie
kolei dużych prędkości na odcinku Łódź-Warszawa oraz węzła kolejowego CPK
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
W nawiązaniu do stwierdzenia ze wstępu treści interpelacji, należy sprostować,
że przygotowane przez Spółkę, a ostatecznie niezłożone wnioski aplikacyjne, nie
dotyczyły całości inwestycji wskazanych w zapytaniu tylko ich ograniczonego
zakresu i dotyczyły trzech (a nie dwóch, jak wspomniano w treści interpelacji)
projektów:
 w związku z budową linii kolejowej między Warszawą a Łodzią zostały
przygotowane, a nie zostały złożone dwa wnioski w ramach projektów:
Budowa linii kolejowej na odcinku Bolimów-Las Wiączyński (tzw. odcinek
łódzki) oraz Budowa linii kolejowej na odcinku Kotowice – Bolimów (tzw.
odcinek warszawski), natomiast nie należały do zakresu tych projektów
pozostałe inwestycje niezbędne do utworzenia ciągu komunikacyjnego dla
linii KDP Warszawa-Łódź. Do zakresu rzeczowego przedmiotowych wniosków
nie zaliczały się: inwestycja w budowę tunelu w rejonie Warszawa Zachodnia,
budowa tunelu w rejonie Łódź Niciarniana, prace budowlane w rejonie węzła
CPK (Etap I mający zapewnić przejezdność linii kolejowej, dla którego jak
wskazane zostanie w kolejnym akapicie dopiero planowano wnioskować
o środki na projektowanie) oraz odcinek od Węzła CPK do Węzła
w Bolimowie.

-- 1 of 9 --

2
 Spółka (powołując się na nieudostępnione MFiPR decyzje poprzedniego
Zarządu) wskazywała, że większość robót na odcinku Warszawa-Łódź, w tym
najdroższe elementy, będzie realizować ze środków własnych lub innych
środków (w toku prac nad wnioskami nie doprecyzowała tych źródeł);
 w związku z przygotowaniem dokumentacji technicznej węzła CPK - został
przygotowany, natomiast nie został złożony wniosek na Opracowanie
dokumentacji projektowej dla budowy Węzła CPK, którego zakres nie
obejmuje całej wspomnianej inwestycji. Spółka podzieliła projektowanie
Węzła na III etapy. Przedmiotowy wniosek obejmował wyłącznie Etap I tzn.
projektowanie linii kolejowej nr 85 łącznie z fragmentami linii kolejowych nr 5
i 88 na północ i na południe od linii kolejowej nr 85.
Niżej przedstawiam odpowiedzi na poszczególne pytania zamieszczone
w interpelacji:
1. Dlaczego spółka CPK nie złożyła wniosków do CEF na finansowanie kolei
dużych prędkości na odcinku Łódź-Warszawa oraz węzła kolejowego CPK?
Żeby precyzyjnie odpowiedzieć na to pytanie w pierwszej kolejności należy
wyjaśnić czym charakteryzuje się realizacja projektów w ramach Instrumentu
Łącząc Europę (CEF) i czym różni się od procesu wdrażania projektów
finansowanych w ramach polityki spójności, w ramach której realizowanych jest
większość inwestycji infrastrukturalnych, dofinansowanych ze środków UE
w Polsce.
CEF to instrument finansowy zarządzany centralnie przez Komisję Europejską.
Nabory organizowane są przez Komisję Europejską (KE) we współpracy
z Europejską Agencją Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska
(CINEA).
Obecny nabór, ogłoszony 26 września 2023 r. z terminem składania wniosków do
30 stycznia 2024 r., dysponował ograniczonym budżetem w wysokości 7 mld
euro dla wszystkich Państw Członkowskich. Ogłaszając konkurs KE/CINEA
publikuje warunki, które projekty mają spełniać aby mogły być kwalifikowalne
w konkursie. Między innymi w zapisach konkursu jest kluczowy warunek
dotyczący terminu realizacji inwestycji, tj.:
The foreseen duration of the works and mixed projects should be 4-5 years
maximum. For studies projects it should be 2-3 years maximum. In both cases,
the end date set in the Grant Agreement will not be later than 31.12.2028;

-- 2 of 9 --

3
z którego wynika m.in., że projekt nie może trwać dłużej niż do końca 2028 roku.
Ponadto, warto podkreślić, że złożenie wniosku do KE/CINEA nie jest
jednoznaczne z otrzymaniem dofinansowania w ramach CEF, a szansa na
otrzymanie tego dofinansowania jest niewielka. W przedmiotowym naborze
złożono ogółem 408 wniosków o dofinansowanie na łączną kwotę 22 mld euro
(trzykrotność puli środków dostępnych w naborze).
Polscy beneficjenci złożyli 24 wnioski aplikacyjne na łączną kwotę
dofinansowania CEF w wysokości 2,4 mld euro (w tym ok 0,5 mld euro w ramach
wniosków CPK Sp. z o.o.) dotyczące polskich inwestycji.
Jednocześnie, należy podkreślić, że w odróżnieniu od inwestycji realizowanych
w ramach polityki spójności, w przypadku niepowodzenia w realizacji projektu
(np. powstania znacznych opóźnień) przyznana kwota dofinansowania przepada
i nie może zostać wykorzystana na inne polskie inwestycje – wraca do puli
środków dostępnych dla pozostałych Państw Członkowskich.
Z uwagi na powyższe, tj. dużą konkurencję, ograniczony budżet naboru
w stosunku do potrzeb, ryzyko utraty środków - do dofinansowania w ramach
CEF rekomendowane są tylko wnioski najlepiej przygotowane, najbardziej
„dojrzałe” (najlepiej już znacznie zaawansowane w realizacji) i/lub najmniej
ryzykowne.
Wydanie tzw. listu poparcia Państwa Członkowskiego poprzedzone jest
konsultacjami z innymi podmiotami oraz weryfikacją całego wniosku. Weryfikacja
obejmuje nie tylko sprawdzenie czy wgrano wszystkie załączniki do systemu, ale
odnosi się także do zawartości merytorycznej podlegającej ocenie ekspertów KE
w oparciu o 5 kryteriów (priorytetowość i pilność, dojrzałość, jakość, wpływ,
efekt katalityczny), które zostały zaktualizowane przed ogłoszeniem III naboru
wniosków. Każdy z projektów, żeby mógł być rozpatrywany przez KE do
przyznania dofinansowania musi w każdym z ww. kryteriów otrzymać ocenę co
najmniej 3 punktów na 5 możliwych do zdobycia.
We wspomnianym w odpowiedzi na pytanie nr 2 kryterium „dojrzałości”
oceniane jest m.in. zaawansowanie przygotowania projektu, tj. gotowość do
realizacji, w tym technologiczna, możliwość do zrealizowania projektu w terminie
określonym w naborze, w tym przypadku do końca 2028 roku, status/etap
postępowań przetargowych w projekcie i pozyskiwania zgód/pozwoleń/decyzji
administracyjnych, posiadanie zabezpieczeń finansowania (potwierdzenie planu
finansowego).
Dodatkowo, badana jest spójność zarówno pomiędzy załącznikami jak też
pomiędzy różnymi propozycjami składanymi w tym samym naborze.
W przypadku gdy wnioski dotyczą kontynuacji projektów, które uzyskały już
dofinansowanie, badana jest także spójność w tym zakresie.

-- 3 of 9 --

4
Ostateczna decyzja została podjęta przez Pełnomocnika Rządu ds. Centralnego
Portu Komunikacyjnego.
2. Jak przedstawia się opinia Departamentu Programów Infrastrukturalnych
w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej? Proszę o przesłanie kopii
tej opinii odnośnie do obydwu projektów, a także o jej zacytowanie w treści
odpowiedzi na niniejszą interpelację.
Notatka służbowa do Kierownictwa resortu przekazująca opinię Departamentu
Programów Infrastrukturalnych (DPI) nie dotyczyła tylko i wyłącznie inwestycji
wskazanych w zapytaniu. Z tego względu poniżej przedstawiamy wyciąg z opinii
w zakresie dotyczącym przedmiotowej interpelacji.
Zdaniem DPI wnioski złożone przez Spółkę na dokumentację projektową na chwilę
obecną nie budzą zastrzeżeń odnośnie ich kwalifikowalności w naborze
i spełnienia formalnych wymogów.
Wnioski CPK, w stosunku do których Departament Programów
Infrastrukturalnych oraz Centrum Unijnych Projektów Transportowych ma
poważne zastrzeżenia:
Na etapie weryfikacji w DPI są także wnioski na roboty budowlane, które na 3 dni
robocze przed końcem naboru, w naszej ocenie, mogą nie osiągnąć
wystarczającej dojrzałości (zgodnie z założeniami konkursu inwestycje powinny
się zakończyć nie później niż z końcem 2028 roku). W przedmiotowych
wnioskach nie zostały uwzględnione także uwagi CUPT dot. minimalnych
wymogów w zakresie Analizy Kosztów i Korzyści oraz kwestii środowiskowych.
Z tego względu 25 styczna br. zorganizowano online spotkanie konsultacyjne
z udziałem DPI MFiPR, CPK Sp. z o.o. oraz CUPT.
Podczas spotkania przedstawiciele Spółki nadal, tj. na końcowym etapie prac nad
dokumentacją aplikacyjną, nie byli w stanie przedstawić informacji w zakresie:
 posiadania niezbędnych do realizacji, zgodnie z zaproponowanym
harmonogramem, uzgodnień z innymi zarządcami infrastruktury oraz organami
administracji;
 ostatecznej decyzji odnośnie aktualizacji harmonogramów, które
w obecnej wersji, w opinii ekspertów z CUPT i DPI MFiPR, są nierealne do
realizacji zarówno w zakresie uzyskania brakującej dokumentacji jak też realizacji
robót budowlanych;
 decyzji wnioskodawcy o aktualizacji założeń dla projektu globalnego, w tym
skrócenie planowanego zakończenia robót w węźle CPK z 2030 (wskazanego
w zatwierdzonym wniosku) na 2028 rok;
 zapewnienia odpowiedniego taboru, który według CPK już od 2029 r. kursować
ma na odcinku Warszawa Łódź (tabor dwusystemowy dostosowany do innego
zasilania) – Spółka poinformowała, że do czasu zakończenia audytu inwestycji
wstrzymała działania w tym zakresie.

-- 4 of 9 --

5
Poniżej najważniejsze identyfikowane na obecnym etapie ryzyka:
(…)
W ramach dwóch projektów na linii Warszawa-Łódź, tj.:
 Budowa linii kolejowej na odcinku Kotowice-Bolimów (tzw. odcinek
warszawski) (bez węzła w Bolimowie i węzła CPK) Wartość kwalifikowalna
projektu 540 376 000 euro, dofinansowanie (30%): 162 112 800 euro. Wydatki
niekwalifikowane (odcinek od węzła CPK do Bolimowa) – 343 008 000 euro;
 Budowa linii kolejowej na odcinku Bolimów-Las Wiączyński (tzw. odcinek
łódzki) Wartość kwalifikowalna projektu: 1 095 292 000 euro, dofinansowanie
(30%): 328 587 600 euro.
Oba projekty wymagają (obligatoryjnie przed ich przekazaniem do KE w dniu
30 stycznie br.- warunek formalny udziału w naborze) uzyskania deklaracji RZGW
w Warszawie. Obecnie Spółka deklaruje, że istnieje szansa jej uzyskania w
poniedziałek 29 stycznia br., tym samym dopiero 29 lub 30 stycznia (w ostatnim
dniu naboru) przekażą do MFiPR ostateczną wersję dokumentacji do weryfikacji.
Harmonogram uzyskania niezbędnej dokumentacji na 2024 r. jest nierealny,
wnioskodawca nie skłania się do jego aktualizacji zasłaniając się założeniami
umów z wykonawcami. W szczególności zastrzeżenie budzą następujące
założenia przyjęte w harmonogramie:
 Spółka planuje złożyć wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii
kolejowej w marcu i uzyskać decyzję w czerwcu br. Na spotkaniu Spółka, pomimo
wcześniejszych pytań DPI, nadal nie była w stanie odpowiedzieć jakimi na chwilę
obecną dysponuje załącznikami do wniosku do Wojewody. Postępowanie
obejmować będzie województwa mazowieckie i łódzkie. Decyzja ta stanowić
będzie podstawę do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę jak też
przymusowych wywłaszczeń;
 Spółka planuje złożyć wniosek o wydanie pozwoleń na budowę w lipcu i uzyskać
w październiku br. Nie założono jakichkolwiek buforów czasowych względem
decyzji o lokalizacji linii kolejowej, na podstawie DŚU nałożono na to
postępowanie także obowiązek oceny postępowania na środowisko, w opinii
CUPT i MFiPR realny termin to minimum 8 miesięcy od złożenia kompletnych
wniosków, realnie ponad rok;
 pomimo braku ww. dokumentów wnioskodawca chce w 2024 r. ogłosić
i rozstrzygnąć postępowania na roboty przygotowawcze oraz na roboty
zasadnicze. W opinii MFiPR i CUPT do czasu zakończenia postepowań
i pozyskania gruntów (w tym przymusowych wywłaszczeń) nie będzie możliwe
rozstrzygnięcie przedmiotowych postepowań – wnioskodawca nie dysponuje
gruntami pod realizację inwestycji kolejowej – budowę linii w nowym śladzie.

-- 5 of 9 --

6
W obecnym naborze kwalifikowane są wydatki do końca 2028 roku – ww.
projekty na roboty zakładają już obecnie maksymalne terminy realizacji pomimo,
jak wskazano powyżej, nierealistycznych harmonogramów. Nie można
zagwarantować, że CINEA wyrazi zgodę na wydłużenie realizacji
(kwalifikowalności wydatków) w przypadku decyzji o dofinansowaniu
któregokolwiek projektów z CEF, tym bardziej, że w obecnej perspektywie
finansowej do terminów określonych w umowach grantowych służby unijne
podchodzą bardzo restrykcyjnie.
Ponadto, każdy projekt w tej perspektywie finansowej powinien mieć
uwzględniony margines na jego finansowe rozliczenie, więc w praktyce wszelkie
roboty budowlane powinny być zakończone do połowy 2028 roku. Jednocześnie,
w opinii DPI MFiPR, poza aspektami wskazanymi powyżej ogólny poziom
przygotowania wniosków na chwilę obecną jest bardzo niski, nadal wymagają
one rozbudowanych korekt, nie załączono do wniosków wszystkich wymaganych
dokumentów oraz nie uwzględniono uwag DPI MFiPR i CUPT.
Dodatkowym aspektem rzutującym na wykonalność linii „Y” w terminie jest fakt,
że we wnioskach pojawiają się niekwalifikowane integralne elementy linii dla
których źródło finansowania jest wskazane jako środki własne CPK lub inne środki
(nieznane). Spółki odmawia wyjaśnień z jakiego źródła na ten cel zaplanowała
środki.
(…)
Złożenie wniosków w obecnym kształcie może spowodować ich niską ocenę przez
Komisję Europejską i CINEA, co zmniejszy wiarygodność Państwa Członkowskiego,
które wyraziło zgodę na wydanie listów poparcia. Ewentualne wycofanie
przedmiotowych wniosków aplikacyjnych w trakcie trwania ich oceny przez służby
unijne (np. na skutek audytu, decyzji nowego Zarządu CPK) może obniżyć
wiarygodność strony PL a tym samym zmniejszyć szansę na otrzymanie
dofinansowania przez pozostałych polskich wnioskodawców (…)”.
3. Jak przebiegała korespondencja między spółką CPK a Ministerstwem Funduszy
i Polityki Regionalnej w tej sprawie? Proszę o przekazanie kopii stosownych
pism wraz z wyszczególnieniem tej korespondencji z datami i informacją o jej
formie (np. pisma lub maila).
Po ogłoszeniu konkursu MFiPR publikuje na stronie internetowej www.cef.gov.pl
informację nt. harmonogramu naboru, wskazując terminy obowiązujące na
etapie krajowym i unijnym.
Taka informacja odnośnie przedmiotowego konkursu zamieszczona została pod
linkiem:
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/zasady-dzialania-
funduszy/program-laczac-europe/cef-2021-2027/nabory-wnioskow/nabory-

-- 6 of 9 --

7
wnioskow-w-2023-r/trzeci-nabor-wnioskow-na-projekty-z-sektora-transportu-
ogloszony/
W naborach CEF Transport, aby wesprzeć polskich wnioskodawców
w aplikowaniu o środki CEF, MFiPR prowadzi preselekcję projektów. W ramach
preselekcji wnioskodawcy, na podstawie informacji o planowanych projektach,
otrzymują opinię resortu w zakresie kwalifikowalności zgłaszanych propozycji,
a także wsparcie w przygotowaniu kompletnej aplikacji. Propozycje projektów
powinny zostać złożone do DPI w MFiPR na adres poczty
elektronicznej cef@mfipr.gov.pl najpóźniej do 20 października 2023 r.
Po akceptacji wstępnej propozycji, kompletny wniosek o dofinansowanie
należało złożyć do DPI w MFiPR, w celu uzyskania akceptacji Państwa
Członkowskiego, do 6 grudnia 2023 r.
Ostateczny termin składania wniosków do KE poprzez dedykowany system
elektroniczny upływał 30 stycznia 2024 r., godz. 17.00.
Poniżej przedstawiam przebieg weryfikacji dokumentacji aplikacyjnej, będący
przedmiotem interpelacji:
A) Preselekcja
- dla projektów dot. inwestycji na linii Warszawa-Łódź propozycje projektów
wpłynęły do MFiPR w dniu 20 października 2023 r., ocena fiszek wysłana została
do Beneficjenta w dniu 26 października 2023 r. W ocenie wskazano m.in. że:
 ograniczony jest budżet naboru;
 konieczne będzie odniesienie się w dokumentacji aplikacyjnej szczegółowo do
zapisów „call paper” (zaplanowano na etapie propozycji projektu ogłoszenie
postępowania w marcu 2024 r. oraz zakończenie robót w 2027 r.) oraz
wskazanie realnego harmonogramu (warunkiem konkursu jest, aby projekty
zostały zrealizowane do końca 2028 roku);
 projekt nie posiada jeszcze niezbędnych pozwoleń, konieczne będzie bardzo
szczegółowe opisanie dojrzałości w tym w wymiarze technicznym,
posiadanych uzgodnień z innymi interesariuszami itp.;
 dodatkowo w przypadku decyzji o składaniu tych projektów w ramach
trwającego naboru konieczne będzie odniesienie się do ujęcia
w dokumentach strategicznych, wskazanie luki finansowej i sposobu jej
finansowania, jak też przedstawienie odpowiedniego uzasadnienia w ramach
oceny tzw. efektu katalitycznego uzasadniającego wsparcie dla projektu ze
środków UE.
- dla projektu Opracowanie dokumentacji projektowej dla budowy Węzła CPK
propozycja projektu wpłynęła 29 sierpnia 2023 r. Ocena propozycji została
przekazana Beneficjentowi 6 września 2023 r., nie zgłoszono uwag.

-- 7 of 9 --

8
Jednocześnie, przekazano Beneficjentowi, wraz z ww. oceną, następującą
informację:
Chcielibyśmy jednak zauważyć, że z uwagi na fakt, że znaczna część środków
w ramach CEF 2 została już rozdysponowana oraz że priorytety w które wpisują
się inwestycje kolejowe w ramach CEF 2 spotykają się z dużym zainteresowaniem
(w ramach każdego z dotychczasowych naborów występuje tzw.
oversubscription, tj. złożone wnioski przekraczają dostępny budżet), możliwość
otrzymania w całości dofinansowania na dwa najdroższe Państwa projekty, tj:
- (…)
- „Budowa linii kolejowej Kolei Dużych Prędkości nr 85 Warszawa Zachodnia –
Łódź Niciarniana na odcinku LK11 – Łódź Niciarniana, usprawniającego
połączenie kolejowe na sieci bazowej TEN-T”, może być ograniczona.
Dlatego rekomendujemy rozważyć czy istnieje szansa ograniczenia zakresu tych
projektów lub ew. podziału na kilka projektów o mniejszej wartości.
B) Weryfikacja wniosków aplikacyjnych
 pierwsze wersje wniosków dot. inwestycji wpłynęły 20 października 2023
r. (dokumentacja dot. Węzła) oraz 6 grudnia 2023 r. (roboty budowlane
na linii Warszawa – Łódź), jednak były niekompletne. Ostateczne,
kompletne wnioski na roboty budowlane wpłynęły dopiero 29 stycznia
2024 r., tj. na dzień przed terminem złożenia wniosków do KE;
 dokumentację aplikacyjną przekazano do Ministerstwa Infrastruktury i do
Biura Pełnomocnika Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego
do zaopiniowania, nie zgłoszono uwag do przekazanej dokumentacji;
 wnioski podlegały weryfikacji MFiPR i CUPT (w odniesieniu do CUPT
weryfikacja w zakresie kwestii środowiskowych i Analizy Kosztów
i Korzyści dotyczyła tylko wniosków na roboty budowlane). Liczne uwagi
przekazywane były aż do ostatniego dnia trwania naboru, tj. do
30 stycznia br. (mailowo, telefonicznie oraz podczas spotkań roboczych).
Dokumentacja dla tych trzech wniosków aplikacyjnych jest rozległa,
zawarta jest w kilku segregatorach.
Ostateczna decyzja została podjęta przez Pełnomocnika Rządu ds.
Centralnego Portu Komunikacyjnego po otrzymaniu finalnej wersji
dokumentacji tj. w dniu 30 stycznia br.

-- 8 of 9 --

9
4. Jaki będzie dalszy los wspomnianych inwestycji?
Wnioski dla projektów: Budowa linii kolejowej na odcinku Kotowice-Bolimów
(tzw. odcinek warszawski) oraz Budowa linii kolejowej na odcinku Bolimów-Las
Wiączyński (tzw. odcinek łódzki) zostaną przez Spółkę CPK poprawione,
a następnie wezmą udział w kolejnym naborze wniosków rozpoczynającym się
we wrześniu br.
Trzeci wniosek, obejmujący dokumentację projektową dla I etapu węzła
kolejowego CPK, zostanie złożony po podjęciu decyzji kierunkowych dla projektu.
Ponadto, należy wskazać, że istnieje możliwość ubiegania się o unijne
dofinansowanie dla inwestycji CPK Sp. z o.o. także z innych źródeł niż CEF. M.in.
rozważana jest możliwość sfinansowania projektu dotyczącego budowy linii
kolejowych nr 85 i 86 Łódź – Sieradz Północny – Kępno – Czernica Wrocławska –
Wrocław Główny (dokumentacja projektowa), tj. połączenie KDP Y Łódź –
Wrocław, ze środków KPO.
Z poważaniem
z up. Ministra
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 9 of 9 --