Interpelacja w sprawie spółdzielni energetycznych

Interpelacja nr 13849

do ministra rolnictwa i rozwoju wsi

w sprawie spółdzielni energetycznych

Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko

Data wpływu: 27-11-2025

Szanowny Panie Ministrze,

spółdzielnie energetyczne mogą stać się ważnym narzędziem obniżania kosztów energii w rolnictwie, przetwórstwie i na obszarach wiejskich, co potwierdzają zarówno analizy MRiRW, jak i opinie ekspertów oraz doświadczenia innych państw UE. W świetle rosnących kosztów energii, presji konkurencyjnej ze strony agroholdingów, a także wyzwań związanych ze spadającą opłacalnością rolnictwa, rozwój tego modelu jest coraz ważniejszą kwestią.

Podczas IV posiedzenia Zespołu ds. ochrony i rozwoju polskiej produkcji rolnej przewodnicząca zespołu, a obecnie wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka stwierdziła, że:

„W kwestii rozwoju i polskiej produkcji rolnej, a także przemysłu przetwórczego i szeregu innych gałęzi, energia jest czynnikiem, który wpływa na opłacalność w wielu aspektach, dlatego też bardzo dobrym rozwiązaniem jest tworzenie spółdzielni energetycznych”.

Trudno o bardziej jednoznaczną deklarację. Tym bardziej, że minister Gromadzka poinformowała również, że 23 stycznia 2025 r. odbyła spotkanie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dotyczące właśnie spółdzielni energetycznych.

Podczas tego samego posiedzenia zespołu przedstawiciel MRIRW pan Jarosław Wiśniewski wskazywał: „Spółdzielczość na obszarach wiejskich jest dobrze znana, ważne, żeby wykorzystać z tej formy prawnej te właściwości, które pozwalają uzyskać korzyści”.

Rolnicy, przedsiębiorcy rolno-spożywczy i JST nie potrzebują kolejnych deklaracji - potrzebują realnych działań, legislacji i rozwiązań, dzięki którym spółdzielnie energetyczne staną się w Polsce rzeczywistym narzędziem wzmacniania lokalnej gospodarki.

Proszę o szczegółową odpowiedź na każde z poniższych pytań:

1. Proszę o przedstawienie pełnej informacji dotyczącej spotkania w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 stycznia 2025 r., o którym mówiła minister Małgorzata Gromadzka, w tym:

a) pełną notatkę ze spotkania,
b) listę uczestników,
c) tematykę obrad,
d) podjęte ustalenia i decyzje,
e) wskazanie jednostek odpowiedzialnych za ich realizację,
f) harmonogram wykonania,
g) dane na temat wykonanych dotąd działań.

2. Ile szkoleń, warsztatów i spotkań informacyjnych dotyczących spółdzielni energetycznych zorganizowały MRiRW, ODR-y oraz jednostki podległe od początku 2024 r. do dnia sporządzenia odpowiedzi na niniejszą interpelację? Proszę o przedstawienie:

a) dat,
b) miejsc,
c) liczby uczestników (z podziałem na rolników, JST, przedsiębiorców, organizacje),
d) zakresów tematycznych,
e) materiałów (prezentacje, notatki),
f) wykładowców,
g) poniesionych kosztów.

3. Jakie działania zostały podjęte przez MRiRW w zakresie promowania wśród gmin informowania mieszkańców o spółdzielniach energetycznych, o czym mówiła minister Gromadzka? Proszę o wskazanie konkretnych narzędzi, wytycznych, kampanii lub rekomendacji.

4. Jakie zmiany legislacyjne zostały przeprowadzone od 23 stycznia 2025 r. w celu ułatwienia zakładania i funkcjonowania spółdzielni energetycznych? Proszę o przedstawienie:

a) zmienionych ustaw,
b) zmienionych rozporządzeń,
c) projektów ustaw w toku,
d) analiz i ocen skutków regulacji.

5. Jakie działania podjęto w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla spółdzielni energetycznych i ich członków? Proszę o opis podjętych kroków i ich efektów.

6. Jakie zmiany w Prawie zamówień publicznych zostały zaproponowane lub wdrożone, aby ułatwić jednostkom samorządu terytorialnego udział w spółdzielniach energetycznych oraz zakup energii od tych spółdzielni?

7. Czy prowadzone są prace legislacyjne mające na celu rozszerzenie zakresu działalności spółdzielni rolników o funkcje spółdzielni energetycznych? Jeżeli tak, proszę o informację o stanie prac.

8. Proszę o przedstawienie pełnej informacji o odmowach wydania warunków przyłączenia dla instalacji planowanych w ramach spółdzielni energetycznych w latach 2024 i 2025 - z podziałem na:

a) operatorów,
b) województwa,
c) moc instalacji,
d) rodzaj źródeł (PV, wiatr, biogaz).

9. Ile warunków przyłączenia wydano w latach 2024–2025, ile z nich wykorzystano, a ile wygasło lub zostało odsprzedanych? Proszę o dane dotyczące:

a) skali „handlu warunkami przyłączeniowymi”,
b) oceny takich praktyk przez MRiRW oraz działań podjętych w tym zakresie.

10. Czy ministerstwo wprowadziło lub planuje wprowadzić preferencje przyłączeniowe dla jednostek samorządu terytorialnego oraz spółdzielni energetycznych? Jeżeli tak - w jakim zakresie?

11. Jaki był średni czas oczekiwania na przyłączenie instalacji planowanych w ramach spółdzielni energetycznej w latach 2024–2025?

12. Na jakim etapie są prace nad ujednoliceniem procedur zawierania umów ze sprzedawcami energii oraz nad określeniem zasad i terminów rozliczeń między spółdzielniami energetycznymi a operatorami sieci?

13. Czy przygotowano wzorcowe umowy, procedury i wytyczne dla spółdzielni energetycznych na poziomie krajowym?

14. Jakie działania podjęto w celu skrócenia procedury wpisu spółdzielni energetycznych do wykazu prowadzonego przez KOWR? Proszę o przedstawienie:

a) średniego czasu wpisu (2024–2025),
b) liczby zgłoszeń,
c) liczby odmów.

15. Ile spółdzielni energetycznych powstało w latach 2024 i 2025? Proszę o tabelę zawierającą:

a) nazwy,
b) lokalizację (gmina, powiat, województwo),
c) obszar działania (lista gmin),
d) liczbę członków (rolnicy, JST, przedsiębiorcy),
e) moc zainstalowaną i rodzaj instalacji,
f) stan realizacji inwestycji,
g) zgłaszane bariery i problemy.

16. Jaka jest strategia rządu dotycząca rozwoju spółdzielni energetycznych na obszarach wiejskich? Proszę o przedstawienie dokumentu lub informację o jego braku.

17. Jakie postulaty dotyczące spółdzielni energetycznych zostały zgłoszone przez Zespół ds. ochrony i rozwoju polskiej produkcji rolnej oraz przez minister Małgorzatę Gromadzką? Proszę o wskazanie:

a) treści postulatów,
b) daty zgłoszenia,
c) stanu realizacji każdego postulatu.

Proszę o załączenie skanów dokumentów potwierdzających zgłoszenie do ministerstwa tych postulatów.

Z poważaniem