Interpelacja nr 13830
Interpelacja w sprawie zwiększonej w okresie grzewczym emisji zanieczyszczeń powietrza przekraczającej dopuszczalne normy oraz sposobów przeciwdziałania temu zjawisku
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zwiększonej w okresie grzewczym emisji zanieczyszczeń powietrza przekraczającej dopuszczalne normy oraz sposobów przeciwdziałania temu zjawisku
Interpelacja nr 13830
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zwiększonej w okresie grzewczym emisji zanieczyszczeń powietrza przekraczającej dopuszczalne normy oraz sposobów przeciwdziałania temu zjawisku
Zgłaszający: Jarosław Zieliński
Data wpływu: 26-11-2025
Mieszkańcy mojego okręgu wyborczego oraz regionalne środki przekazu zwróciły w ostatnim czasie uwagę na powtarzający się problem zwiększonej emisji zanieczyszczeń powietrza w zimowym okresie grzewczym, przekraczającej wielokrotnie, zwłaszcza w porze nocnej, dopuszczalne normy.
Kontrole rodzaju paliw używanych do ogrzewania budynków prowadzone przez strażników straży miejskich (gminnych) przynoszą ograniczone efekty, m.in. dlatego, że prowadzone są w godzinach dziennych, a z obserwacji i doświadczeń osób sygnalizujących omawiany problem wynika, że najwyższy poziom zanieczyszczeń powietrza emitowanych przez przestarzałe źródła ciepła występuje w porze nocnej. Ograniczone możliwości kontrolne wynikają zarówno z organizacji pracy i kompetencji straży miejskich (gminnych), jako jednostek organizacyjnych samorządu terytorialnego, jak i z przepisów odnoszących się do przestrzegania zasad miru domowego w godzinach nocnych 22-6.
Warto w tym kontekście zauważyć, że z jednej strony Ministerstwo Klimatu i Środowiska koordynuje program "Czyste Powietrze", pochłaniający znaczne publiczne środki finansowe, którego celem jest kompleksowe wsparcie wymiany starych, nieefektywnych i emitujących wysokie zanieczyszczenia źródeł ciepła, z drugiej zaś mamy do czynienia z trudnościami w zakresie ochrony czystego powietrza przed przestarzałymi „kopciuchami“ i spalaniem nieodpowiednich, a nawet szkodliwych materiałów.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 1996 r. Nr 73, poz. 350, z późn. zm.), zwracam się do Pani Minister o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Czy Ministerstwu Klimatu i Środowiska znany jest problem wysokiej emisji zanieczyszczeń powietrza, powtarzający się zwłaszcza w zimowym okresie grzewczym i w porze nocnej?
2. Jakie działania zaradcze, w tym legislacyjne, zamierza podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz rząd, aby zapobiec niekontrolowanemu zjawisku nadmiernego zanieczyszczenia powietrza w okresie grzewczym, w szczególności – ze względu na dużą liczbę ogrzewanych budynków – w aglomeracjach miejskich i w porze nocnej?
Interpelacja nr 13830
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zwiększonej w okresie grzewczym emisji zanieczyszczeń powietrza przekraczającej dopuszczalne normy oraz sposobów przeciwdziałania temu zjawisku
Zgłaszający: Jarosław Zieliński
Data wpływu: 26-11-2025
Mieszkańcy mojego okręgu wyborczego oraz regionalne środki przekazu zwróciły w ostatnim czasie uwagę na powtarzający się problem zwiększonej emisji zanieczyszczeń powietrza w zimowym okresie grzewczym, przekraczającej wielokrotnie, zwłaszcza w porze nocnej, dopuszczalne normy.
Kontrole rodzaju paliw używanych do ogrzewania budynków prowadzone przez strażników straży miejskich (gminnych) przynoszą ograniczone efekty, m.in. dlatego, że prowadzone są w godzinach dziennych, a z obserwacji i doświadczeń osób sygnalizujących omawiany problem wynika, że najwyższy poziom zanieczyszczeń powietrza emitowanych przez przestarzałe źródła ciepła występuje w porze nocnej. Ograniczone możliwości kontrolne wynikają zarówno z organizacji pracy i kompetencji straży miejskich (gminnych), jako jednostek organizacyjnych samorządu terytorialnego, jak i z przepisów odnoszących się do przestrzegania zasad miru domowego w godzinach nocnych 22-6.
Warto w tym kontekście zauważyć, że z jednej strony Ministerstwo Klimatu i Środowiska koordynuje program "Czyste Powietrze", pochłaniający znaczne publiczne środki finansowe, którego celem jest kompleksowe wsparcie wymiany starych, nieefektywnych i emitujących wysokie zanieczyszczenia źródeł ciepła, z drugiej zaś mamy do czynienia z trudnościami w zakresie ochrony czystego powietrza przed przestarzałymi „kopciuchami“ i spalaniem nieodpowiednich, a nawet szkodliwych materiałów.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 1996 r. Nr 73, poz. 350, z późn. zm.), zwracam się do Pani Minister o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Czy Ministerstwu Klimatu i Środowiska znany jest problem wysokiej emisji zanieczyszczeń powietrza, powtarzający się zwłaszcza w zimowym okresie grzewczym i w porze nocnej?
2. Jakie działania zaradcze, w tym legislacyjne, zamierza podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz rząd, aby zapobiec niekontrolowanemu zjawisku nadmiernego zanieczyszczenia powietrza w okresie grzewczym, w szczególności – ze względu na dużą liczbę ogrzewanych budynków – w aglomeracjach miejskich i w porze nocnej?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.9 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6812 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WJP.050.15.2025.MB
4109315.16571340.13570013
Warszawa, 16-12-2025
Dotyczy: udzielenie odpowiedzi na interpelację posła Jarosława Zielińskiego
(K10INT13830)
Temat: zwiększenie w okresie grzewczym emisji zanieczyszczeń powietrza
przekraczających dopuszczalne normy oraz sposobów przeciwdziałania temu zjawisku
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaną interpelacją przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji
Ministra Klimatu i Środowiska.
W Polsce wciąż główną przyczyną występowania wysokich stężeń pyłu zawieszonego
PM10, PM2,5 oraz benzo(a)pirenu są indywidualne urządzenia grzewcze opalane paliwami
stałymi. Według danych Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w 2,7 mln budynków
jednorodzinnych w Polsce jedynym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwa stałe, który
nie spełnia wymagań 5 kl. lub ekoprojektu lub ogrzewacz na paliwo stałe (np. piec,
kominek).
Eksploatacja tych źródeł ciepła jest przyczyną odczuwalnego wzrostu emisji
zanieczyszczeń w godzinach wieczornych, gdy wzrasta intensywność ogrzewania domów.
Przepisy art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska dają kompetencje dla upoważnionych
pracowników urzędów gmin i straży gminnych do prowadzenia kontroli przestrzegania
wymagań w zakresie ochrony środowiska u osób prywatnych w godz. 6-22, co jest
adekwatne do okresu wzmożonej eksploatacji źródeł ogrzewania.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi liczne dziania, zarówno na poziomie
krajowym, jak i lokalnym których celem jest wsparcie samorządów w zakresie poprawy
jakości powierza w tym m.in. poprzez:
dofinansowanie z Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze” wymiany
nieefektywnych źródeł ciepła i termomodernizacji
Od uruchomienia Programu w 2018 r. do 21.11.2025 r. w ramach Programu złożono
ponad 1 mln wniosków o dofinansowanie na kwotę 41 mld zł i wypłacono
dofinansowanie w wysokości ok. 19 mld zł. NFOŚiGW dofinansowuje również
punkty konsultacyjno-informacyjne Programu w gminach, a od 31 marca 2025 roku
również działania operatorów gminnych, którzy wpierają osoby o niskich dochodach
w zakresie skorzystania z programu „Czyste Powietrze” i przeprowadzenia inwestycji
wymiany źródła ciepła i termomodernizacji budynku;
-- 1 of 3 --
wprowadzenie nowych norm jakości dla paliw stałych
Rozporządzenie Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie
wymagań jakościowych dla paliw stałych [1] określa wymagania jakościowe dla paliw
stałych węglowych dopuszczonych do sprzedaży dla gospodarstw domowych i
instalacji do 1 MW. Przyjęto w nim rozłożone w czasie zmiany wartości parametrów
jakościowych takich jak: zawartości siarki całkowitej, zawartości popiołu oraz
wartości opałowej, czy też zawartości wilgoci całkowitej - czyli parametrów
kluczowych i istotnych ze względu na emisję zanieczyszczeń powietrza oraz gazów
cieplarnianych powstających w procesie spalania paliw. Od 24 maja 2025 roku
obowiązują również normy jakości dla peletu i brykietu drzewnego dopuszczonego do
sprzedaży dla gospodarstw domowych i instalacji do 1 MW [2].
opracowanie Poradnika dla gmin dotyczącego dobrych praktyk prowadzenia kontroli
palenisk domowych oraz uchwał antysmogowych
Celem Poradnika jest przedstawienie ujednoliconych w skali kraju praktycznych
wskazówek jak prowadzić kontrole palenisk domowych oraz wykorzystać je do
działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie ochrony powietrza. Poradnik został
przekazany do wszystkich gmin w Polsce.
regularną współpracę z samorządami i organizacjami pozarządowymi w celu wymiany
dobrych praktyk wdrażania programów ochrony powietrza i uchwał antysmogowych.
Ważnym instrumentem służącym poprawie jakości powietrza są tzw. „uchwały
antysmogowe”, które są przepisami prawa miejscowego obowiązującymi na obszarze
województwa lub jego części. Uchwały określają ograniczenia lub zakazy dotyczące
rodzajów lub jakości paliw stałych przeznaczonych do stosowania – spalania na potrzeby
grzewcze w sektorze bytowo-komunalnym. Celem uchwał antysmogowych jest
zapobieganie negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko instalacji
spalania paliw, które nie wymagają pozwolenia na emisję albo zgłoszenia. Proces spalania
paliw w instalacjach grzewczych małej mocy jest bowiem jedną z głównych przyczyn złego
stanu jakości powietrza w Polsce. Aktualnie w kraju realizowane są uchwały antysmogowe
na terenie 14 spośród 16 województw.
Jednocześnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace związane z wejściem w
życie nowej dyrektywy w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy [3].
Dyrektywa określa nowe, niższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń, które będą
obowiązywać od 2030 roku.
W ramach prac związanych z implementacją wymagań ww. dyrektywy do polskiego
prawa, przeanalizowane zostaną obowiązujące przepisy określające krajowy system oceny
i zarządzana jakością powietrza. Przygotowane zostaną kompleksowe propozycje
przepisów, które pozwolą na skuteczne wdrożenie nowych wymagań oraz osiągnięcie
zaostrzonych standardów jakości powietrza w wyznaczonym terminie.
Wdrożenie dyrektywy pozwoli na ograniczenie negatywnego oddziaływania
zanieczyszczeń na zdrowie. Według analiz Zespołu Roboczego przy Radzie Zdrowia
Publicznego pozwoliłoby to na uniknięcie w Polsce 30 tys. przedwczesnych zgonów
rocznie związanych z narażeniem na pył PM2,5 oraz uniknięcie 3,2 tys. przedwczesnych
zgonów rocznie związanych z narażeniem na NO2. Zanieczyszczenie powietrza przekłada
się również na koszty zdrowotne (koszty leczenia i hospitalizacji osób chorych na choroby
układu oddechowego czy też układu krążenia, koszty dla pracodawców związane z
absencją pracowników w zakładach pracy). Organizacje zajmujące się zdrowiem
-- 2 of 3 --
publicznym szacują te koszty zdrowotne dla Polski od kilkunastu do kilkudziesięciu mld zł
rocznie.
Podstawa prawna:
[1] Rozporządzenie Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 4
listopada 2024 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz.U. 2024 poz.
1618)
[2] Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie
wymagań jakościowych dla biomasy pozyskanej z drzew i krzewów wprowadzanej do
obrotu lub obejmowanej procedurą celną dopuszczenia do obrotu w postaci brykietu lub
peletu (Dz.U. 2025 poz. 618)
[3] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2881 z dnia 23 października
2024 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WJP.050.15.2025.MB
4109315.16571340.13570013
Warszawa, 16-12-2025
Dotyczy: udzielenie odpowiedzi na interpelację posła Jarosława Zielińskiego
(K10INT13830)
Temat: zwiększenie w okresie grzewczym emisji zanieczyszczeń powietrza
przekraczających dopuszczalne normy oraz sposobów przeciwdziałania temu zjawisku
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaną interpelacją przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji
Ministra Klimatu i Środowiska.
W Polsce wciąż główną przyczyną występowania wysokich stężeń pyłu zawieszonego
PM10, PM2,5 oraz benzo(a)pirenu są indywidualne urządzenia grzewcze opalane paliwami
stałymi. Według danych Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w 2,7 mln budynków
jednorodzinnych w Polsce jedynym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwa stałe, który
nie spełnia wymagań 5 kl. lub ekoprojektu lub ogrzewacz na paliwo stałe (np. piec,
kominek).
Eksploatacja tych źródeł ciepła jest przyczyną odczuwalnego wzrostu emisji
zanieczyszczeń w godzinach wieczornych, gdy wzrasta intensywność ogrzewania domów.
Przepisy art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska dają kompetencje dla upoważnionych
pracowników urzędów gmin i straży gminnych do prowadzenia kontroli przestrzegania
wymagań w zakresie ochrony środowiska u osób prywatnych w godz. 6-22, co jest
adekwatne do okresu wzmożonej eksploatacji źródeł ogrzewania.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi liczne dziania, zarówno na poziomie
krajowym, jak i lokalnym których celem jest wsparcie samorządów w zakresie poprawy
jakości powierza w tym m.in. poprzez:
dofinansowanie z Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze” wymiany
nieefektywnych źródeł ciepła i termomodernizacji
Od uruchomienia Programu w 2018 r. do 21.11.2025 r. w ramach Programu złożono
ponad 1 mln wniosków o dofinansowanie na kwotę 41 mld zł i wypłacono
dofinansowanie w wysokości ok. 19 mld zł. NFOŚiGW dofinansowuje również
punkty konsultacyjno-informacyjne Programu w gminach, a od 31 marca 2025 roku
również działania operatorów gminnych, którzy wpierają osoby o niskich dochodach
w zakresie skorzystania z programu „Czyste Powietrze” i przeprowadzenia inwestycji
wymiany źródła ciepła i termomodernizacji budynku;
-- 1 of 3 --
wprowadzenie nowych norm jakości dla paliw stałych
Rozporządzenie Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie
wymagań jakościowych dla paliw stałych [1] określa wymagania jakościowe dla paliw
stałych węglowych dopuszczonych do sprzedaży dla gospodarstw domowych i
instalacji do 1 MW. Przyjęto w nim rozłożone w czasie zmiany wartości parametrów
jakościowych takich jak: zawartości siarki całkowitej, zawartości popiołu oraz
wartości opałowej, czy też zawartości wilgoci całkowitej - czyli parametrów
kluczowych i istotnych ze względu na emisję zanieczyszczeń powietrza oraz gazów
cieplarnianych powstających w procesie spalania paliw. Od 24 maja 2025 roku
obowiązują również normy jakości dla peletu i brykietu drzewnego dopuszczonego do
sprzedaży dla gospodarstw domowych i instalacji do 1 MW [2].
opracowanie Poradnika dla gmin dotyczącego dobrych praktyk prowadzenia kontroli
palenisk domowych oraz uchwał antysmogowych
Celem Poradnika jest przedstawienie ujednoliconych w skali kraju praktycznych
wskazówek jak prowadzić kontrole palenisk domowych oraz wykorzystać je do
działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie ochrony powietrza. Poradnik został
przekazany do wszystkich gmin w Polsce.
regularną współpracę z samorządami i organizacjami pozarządowymi w celu wymiany
dobrych praktyk wdrażania programów ochrony powietrza i uchwał antysmogowych.
Ważnym instrumentem służącym poprawie jakości powietrza są tzw. „uchwały
antysmogowe”, które są przepisami prawa miejscowego obowiązującymi na obszarze
województwa lub jego części. Uchwały określają ograniczenia lub zakazy dotyczące
rodzajów lub jakości paliw stałych przeznaczonych do stosowania – spalania na potrzeby
grzewcze w sektorze bytowo-komunalnym. Celem uchwał antysmogowych jest
zapobieganie negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko instalacji
spalania paliw, które nie wymagają pozwolenia na emisję albo zgłoszenia. Proces spalania
paliw w instalacjach grzewczych małej mocy jest bowiem jedną z głównych przyczyn złego
stanu jakości powietrza w Polsce. Aktualnie w kraju realizowane są uchwały antysmogowe
na terenie 14 spośród 16 województw.
Jednocześnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace związane z wejściem w
życie nowej dyrektywy w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy [3].
Dyrektywa określa nowe, niższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń, które będą
obowiązywać od 2030 roku.
W ramach prac związanych z implementacją wymagań ww. dyrektywy do polskiego
prawa, przeanalizowane zostaną obowiązujące przepisy określające krajowy system oceny
i zarządzana jakością powietrza. Przygotowane zostaną kompleksowe propozycje
przepisów, które pozwolą na skuteczne wdrożenie nowych wymagań oraz osiągnięcie
zaostrzonych standardów jakości powietrza w wyznaczonym terminie.
Wdrożenie dyrektywy pozwoli na ograniczenie negatywnego oddziaływania
zanieczyszczeń na zdrowie. Według analiz Zespołu Roboczego przy Radzie Zdrowia
Publicznego pozwoliłoby to na uniknięcie w Polsce 30 tys. przedwczesnych zgonów
rocznie związanych z narażeniem na pył PM2,5 oraz uniknięcie 3,2 tys. przedwczesnych
zgonów rocznie związanych z narażeniem na NO2. Zanieczyszczenie powietrza przekłada
się również na koszty zdrowotne (koszty leczenia i hospitalizacji osób chorych na choroby
układu oddechowego czy też układu krążenia, koszty dla pracodawców związane z
absencją pracowników w zakładach pracy). Organizacje zajmujące się zdrowiem
-- 2 of 3 --
publicznym szacują te koszty zdrowotne dla Polski od kilkunastu do kilkudziesięciu mld zł
rocznie.
Podstawa prawna:
[1] Rozporządzenie Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 4
listopada 2024 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz.U. 2024 poz.
1618)
[2] Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie
wymagań jakościowych dla biomasy pozyskanej z drzew i krzewów wprowadzanej do
obrotu lub obejmowanej procedurą celną dopuszczenia do obrotu w postaci brykietu lub
peletu (Dz.U. 2025 poz. 618)
[3] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2881 z dnia 23 października
2024 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --