Interpelacja nr 13825
Interpelacja w sprawie problemów z realizacją programu "Czyste Powietrze" w kontekście zatorów płatniczych, sytuacji wykonawców i beneficjentów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie problemów z realizacją programu "Czyste Powietrze" w kontekście zatorów płatniczych, sytuacji wykonawców i beneficjentów
Interpelacja nr 13825
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie problemów z realizacją programu "Czyste Powietrze" w kontekście zatorów płatniczych, sytuacji wykonawców i beneficjentów
Zgłaszający: Maciej Małecki, Paweł Sałek
Data wpływu: 26-11-2025
Szanowna Pani Minister,
napływające od miesięcy sygnały wskazują, że program „Czyste Powietrze” boryka się z poważnymi dysfunkcjami w zakresie rozliczeń i wypłat środków. Wykonawcy - zwłaszcza małe i średnie przedsiębiorstwa - oczekują na płatności od kilku do kilkunastu miesięcy, co prowadzi do utraty płynności i realnego zagrożenia upadłością, a beneficjenci, mimo wykonania inwestycji, są obciążani wezwaniami do zwrotu dotacji. Jednocześnie, pomimo nagłaśnianych przypadków nadużyć, opóźnienia dotyczą tysięcy prawidłowych wniosków, a konstrukcja programu, w której wykonawca nie jest stroną umowy dotacyjnej, uniemożliwia skuteczne dochodzenie roszczeń. Skala i charakter tych problemów wymagają pilnego wyjaśnienia oraz działań ze strony kierowanego przez Panią resortu.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania dotyczące funkcjonowania programu „Czyste Powietrze”:
1. Ile wniosków o płatność (wniosków rozliczeniowych) w programie „Czyste Powietrze” pozostaje niezrealizowanych przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej z terminem zatwierdzenia po dniu 31 grudnia 2024 r.? Proszę o dane liczebne (sztuki wniosków) oraz kwotowe (wartość środków oczekujących).
2. Jaki jest średni czas oczekiwania na wypłatę środków od momentu zatwierdzenia wniosku o płatność? Proszę o rozbicie według województw oraz dla całego kraju.
3. Czy ministerstwo posiada analizę ryzyka upadłości firm wykonawców w związku z zatorami płatniczymi w programie? Czy prowadzone są rejestry takich podmiotów i jakie są ostatnie szacunki liczebności i wartości zagrożenia?
4. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane przez ministerstwo/Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w celu skrócenia terminów wypłat i poprawy płynności wykonawców? Czy przewidziane są regulacje obligujące fundusze do wypłaty w określonym maksymalnym terminie (np. do 30 dni od zatwierdzenia wniosku)?
5. W jaki sposób ministerstwo oraz NFOŚiGW monitorują i reagują na sytuacje, w których beneficjenci są wzywani do zwrotu dotacji z uwagi na niewykonane prace przez wykonawcę, który jednocześnie nie uzyskał płatności? Czy istnieje mechanizm wsparcia dla beneficjentów poszkodowanych w takich przypadkach?
6. Czy w celu zwiększenia transparentności jest planowana publikacja raportu/zbiorczego zestawienia nieprawidłowości w programie „Czyste Powietrze” (liczba wykrytych przypadków, kwoty, odsetek wniosków z nieprawidłowościami) w rozbiciu na województwa, wykonawców i beneficjentów?
7. Jakie są harmonogramy realizacji działań naprawczych, kiedy i jakie konkretne efekty – w tym znaczące skrócenie terminów wypłat i zmniejszenie zatorów – mogą być oczekiwane przez wykonawców i beneficjentów programu?
Szanowna Pani Minister,
skala problemów zgłaszanych przez wykonawców i beneficjentów jednoznacznie wskazuje, że program wymaga pilnej interwencji ze strony resortu. Niezbędne jest wprowadzenie przepisów zobowiązujących WFOŚiGW do terminowego regulowania płatności, stworzenie mechanizmów gwarancyjnych zabezpieczających wykonawców, zmiana modelu umów umożliwiająca im udział w procesie rozliczeń oraz usprawnienie procedur administracyjnych i kontrolnych. Konieczne jest również wzmocnienie komunikacji i transparentności działań oraz zapewnienie funduszom odpowiednich zasobów kadrowych i finansowych. W związku z tym oczekuję jednoznacznej, konkretnej odpowiedzi oraz przedstawienia przez Panią Minister realnego planu działań naprawczych.
Z poważaniem
Maciej Małecki
Poseł na Sejm RP
Paweł Sałek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 13825
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie problemów z realizacją programu "Czyste Powietrze" w kontekście zatorów płatniczych, sytuacji wykonawców i beneficjentów
Zgłaszający: Maciej Małecki, Paweł Sałek
Data wpływu: 26-11-2025
Szanowna Pani Minister,
napływające od miesięcy sygnały wskazują, że program „Czyste Powietrze” boryka się z poważnymi dysfunkcjami w zakresie rozliczeń i wypłat środków. Wykonawcy - zwłaszcza małe i średnie przedsiębiorstwa - oczekują na płatności od kilku do kilkunastu miesięcy, co prowadzi do utraty płynności i realnego zagrożenia upadłością, a beneficjenci, mimo wykonania inwestycji, są obciążani wezwaniami do zwrotu dotacji. Jednocześnie, pomimo nagłaśnianych przypadków nadużyć, opóźnienia dotyczą tysięcy prawidłowych wniosków, a konstrukcja programu, w której wykonawca nie jest stroną umowy dotacyjnej, uniemożliwia skuteczne dochodzenie roszczeń. Skala i charakter tych problemów wymagają pilnego wyjaśnienia oraz działań ze strony kierowanego przez Panią resortu.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania dotyczące funkcjonowania programu „Czyste Powietrze”:
1. Ile wniosków o płatność (wniosków rozliczeniowych) w programie „Czyste Powietrze” pozostaje niezrealizowanych przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej z terminem zatwierdzenia po dniu 31 grudnia 2024 r.? Proszę o dane liczebne (sztuki wniosków) oraz kwotowe (wartość środków oczekujących).
2. Jaki jest średni czas oczekiwania na wypłatę środków od momentu zatwierdzenia wniosku o płatność? Proszę o rozbicie według województw oraz dla całego kraju.
3. Czy ministerstwo posiada analizę ryzyka upadłości firm wykonawców w związku z zatorami płatniczymi w programie? Czy prowadzone są rejestry takich podmiotów i jakie są ostatnie szacunki liczebności i wartości zagrożenia?
4. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane przez ministerstwo/Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w celu skrócenia terminów wypłat i poprawy płynności wykonawców? Czy przewidziane są regulacje obligujące fundusze do wypłaty w określonym maksymalnym terminie (np. do 30 dni od zatwierdzenia wniosku)?
5. W jaki sposób ministerstwo oraz NFOŚiGW monitorują i reagują na sytuacje, w których beneficjenci są wzywani do zwrotu dotacji z uwagi na niewykonane prace przez wykonawcę, który jednocześnie nie uzyskał płatności? Czy istnieje mechanizm wsparcia dla beneficjentów poszkodowanych w takich przypadkach?
6. Czy w celu zwiększenia transparentności jest planowana publikacja raportu/zbiorczego zestawienia nieprawidłowości w programie „Czyste Powietrze” (liczba wykrytych przypadków, kwoty, odsetek wniosków z nieprawidłowościami) w rozbiciu na województwa, wykonawców i beneficjentów?
7. Jakie są harmonogramy realizacji działań naprawczych, kiedy i jakie konkretne efekty – w tym znaczące skrócenie terminów wypłat i zmniejszenie zatorów – mogą być oczekiwane przez wykonawców i beneficjentów programu?
Szanowna Pani Minister,
skala problemów zgłaszanych przez wykonawców i beneficjentów jednoznacznie wskazuje, że program wymaga pilnej interwencji ze strony resortu. Niezbędne jest wprowadzenie przepisów zobowiązujących WFOŚiGW do terminowego regulowania płatności, stworzenie mechanizmów gwarancyjnych zabezpieczających wykonawców, zmiana modelu umów umożliwiająca im udział w procesie rozliczeń oraz usprawnienie procedur administracyjnych i kontrolnych. Konieczne jest również wzmocnienie komunikacji i transparentności działań oraz zapewnienie funduszom odpowiednich zasobów kadrowych i finansowych. W związku z tym oczekuję jednoznacznej, konkretnej odpowiedzi oraz przedstawienia przez Panią Minister realnego planu działań naprawczych.
Z poważaniem
Maciej Małecki
Poseł na Sejm RP
Paweł Sałek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
5 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15404 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.133.2025.AS
4109313.16953428.13789576
Warszawa, 01-02-2026
Odpowiedź na interpelację
Autorzy interpelacji: poseł Maciej Małecki i poseł Paweł Sałek
Temat: problemy z realizacją programu „Czyste Powietrze” w kontekście zatorów
płatniczych, sytuacji wykonawców oraz beneficjentów
Sygnatura: K10INT13825
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedzi na pytania dotyczące realizacji programu priorytetowego
„Czyste powietrze” (dalej: Program). Odpowiedzi przygotowano z wykorzystaniem
informacji od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej:
NFOŚiGW).
1. Ile wniosków o płatność (wniosków rozliczeniowych) w programie „Czyste Powietrze”
pozostaje niezrealizowanych przez wojewódzkie fundusze środowiska z terminem
zatwierdzenia po dniu 31 grudnia 2024 r.? Proszę o dane liczebne (sztuki wniosków) oraz
kwotowe (wartość środków oczekujących).
Z informacji o realizacji Programu, przekazanych do Ministerstwa Klimatu i Środowiska
(dalej: MKiŚ) przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (dalej:
wfośigw) (stan na 31.12.2025 r.), wynika, że:
w przypadku wniosków o płatność złożonych w 2024 r.:
- wypłaconych jest 96% czyli 187 207 wniosków na kwotę 4,54 mld zł;
- zwróconych beneficjentom do uzupełnienia brakujących dokumentów lub
wyjaśnienia danych jest 2 682 wniosków o płatność na kwotę 84,9 mln zł;
- w procesie księgowym wypłaty jest 252 wniosków o płatność na kwotę 8,74 mln zł.
w przypadku wniosków o płatność złożonych w 2025 r.:
- wypłaconych jest 48% czyli 84 700 wniosków na kwotę 2,03 mld zł;
- pozostałe wnioski o płatność są w procesie weryfikacji (formalnej lub
merytorycznej, księgowej i ewentualnej kontroli) lub zwrócone beneficjentom
do uzupełnienia.
-- 1 of 5 --
Łączna liczba wniosków o płatność z przekroczonym terminem rozpatrzenia to 42 631 szt.
o wartości 1,24 mld zł.
2. Jaki jest średni czas oczekiwania na wypłatę środków od momentu zatwierdzenia
wniosku o płatność? Proszę o rozbicie według województw oraz dla całego kraju.
Informacje są przedstawione w tabeli nr 1 w załączniku do pisma.1
3. Czy Ministerstwo posiada analizę ryzyka upadłości firm-wykonawców w związku
z zatorami płatniczymi w programie? Czy prowadzone są rejestry takich podmiotów
i jakie są ostatnie szacunki liczebności i wartości zagrożenia?
Stroną umowy o dofinansowanie, zawartej w ramach Programu, jest wfośigw i beneficjent.
Beneficjent zobowiązuje się do złożenia wymaganej dokumentacji i realizacji
przedsięwzięcia na zasadach i terminach przewidzianych w tym Programie. Wyłącznie
beneficjenta wiąże z wykonawcą umowa cywilnoprawna dotycząca realizacji
przedsięwzięcia objętego umową o dofinansowanie. NFOŚiGW ani wfośigw nie wiąże
z wykonawcą żaden stosunek prawny.
Należy podkreślić, że Program „Czyste Powietrze” jest instrumentem wsparcia
beneficjentów (gospodarstw domowych), a nie mechanizmem monitoringu kondycji
finansowej podmiotów rynkowych. Instytucje wdrażające Program nie posiadają
ustawowej podstawy do pozyskiwania, gromadzenia i przetwarzania danych finansowych
wykonawców (podmiotów niebędących stroną umów o dofinansowanie). Prowadzenie
takich analiz wykraczałoby poza zakres zadań Programu oraz kompetencje tych instytucji.
Podsumowując, MKiŚ, NFOŚiGW ani wfośigw nie posiadają informacji o sytuacji
finansowej firm wykonawców oraz nie prowadzą analiz ryzyka w obszarze prowadzenia
przez firmy działalności gospodarczej z uwagi na brak podstawy prawnej oraz potrzeby
wynikającej z celów Programu.
4. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane przez Ministerstwo / Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w celu skrócenia terminów wypłat
i poprawy płynności wykonawców? Czy przewidziane są regulacje obligujące fundusze
do wypłaty w określonym maksymalnym terminie (np. do 30 dni od zatwierdzenia
wniosku)?
Aby przyspieszyć wypłatę środków i uwzględnić zgłaszane przez beneficjentów oraz
wykonawców postulaty, MKiŚ poleciło NFOŚiGW oraz wfośigw nadanie najwyższego
priorytetu rozpatrywaniu zaległych wniosków o płatność. NFOŚiGW oraz wfośigw – we
współpracy z MKiŚ – wdrożyły działania usprawniające, obejmujące:
zwiększenie zatrudnienia w zespołach obsługujących Program;
usprawnienie procesów weryfikacji i rozliczeń;
wdrożenie tabeli kosztów jednostkowych, która usprawnia i ujednolica zasady
oceny kosztów inwestycji;
dla beneficjentów Programu (finansowanego z FEnIKS), w przypadku braku
możliwości częściowej lub całościowej realizacji przedsięwzięcia zgodnie z umową,
1 Wyjaśnienie do tabeli nr 1: arkusz obejmuje tabelę z danymi podzieloną na dwie grupy raportów:
kolumny B–L zawierają informacje dotyczące wniosków o płatność (dalej: WoP) składanych w ramach
naboru wniosków o dofinasowanie (dalej: WoD) rozpoczętego od 31.03.2025 r., z podziałem na
poszczególne miesiące, w których wpływały WoP od stycznia do listopada tego roku.
kolumny M–W zawierają zagregowane dane dotyczące WoP składanych na podstawie wniosków
o dofinansowanie z wcześniejszych naborów w Programie. Dane obejmują WoP, które wpłynęły do wfośigw
w okresie od stycznia do listopada 2025 r. i pochodzą z realizowanych inwestycji, zgodnie z okresem
kwalifikowalności przedsięwzięcia, który mógł wynosić maksymalnie 36 miesięcy.
-- 2 of 5 --
wprowadzono możliwość przedłużenia terminu realizacji inwestycji;
w niektórych wfośigw wprowadzono możliwość spotkań online oraz system
powiadomień SMS dla beneficjentów lub wyszukiwarkę statusu wniosku;
prowadzony jest stały dialog z branżą wykonawców tzw. okrągłe stoły regionalne,
stosowane są wytyczne porządkujące współpracę wfośigw z wykonawcami, aby
zwiększyć terminowość realizacji inwestycji i rozliczeń.
Ponadto NFOŚiGW przygotował szczegółowe zasady, dostępne na stronie Programu,
zgodnie z którymi:
po zatwierdzeniu wniosku do wypłaty, środki powinny zostać przekazane
beneficjentowi w terminie nie dłuższym niż 3 dni robocze;
jeśli jedyną wątpliwością przy weryfikacji jest wysokość kosztów jednostkowych,
możliwa jest szybka wypłata częściowa, zgodna ze stawkami opublikowanymi na
stronie Programu;
po złożeniu przez beneficjenta kompletnych wyjaśnień, wfośigw ma maksymalnie
60 dni na rozliczenie wniosku i wypłatę pozostałej części dotacji.
Należy jednak podkreślić, że WFOŚiGW jako dysponenci środków publicznych, są
zobowiązane do zachowania szczególnej staranności przy weryfikacji dokumentów
składanych przez beneficjentów w ramach rozliczenia wniosków o płatność. Każdy
wniosek podlega szczegółowej analizie, a projekty oceniane są indywidualnie –
z uwzględnieniem ich specyfiki, zakresu rzeczowego oraz przedstawionej dokumentacji.
5. W jaki sposób Ministerstwo oraz NFOŚiGW monitorują i reagują na sytuacje, w
których beneficjenci są wzywani do zwrotu dotacji z uwagi na niewykonane prace przez
wykonawcę, który jednocześnie nie uzyskał płatności? Czy istnieje mechanizm wsparcia
dla beneficjentów poszkodowanych w takich przypadkach?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej monitorują sytuacje, w których beneficjenci Programu znajdują się
w sporach z wykonawcami – w tym w przypadkach, gdy w konsekwencji niewykonania
prac przez wykonawcę beneficjent jest zobowiązany do zwrotu dotacji, a wykonawca
oczekuje na rozliczenie wniosków o płatność w ramach pozostałych realizowanych przez
siebie inwestycji.
Aby przyspieszyć proces rozliczania wniosków o płatność i reagować na sygnały od
beneficjentów oraz wykonawców, MKiŚ zobowiązało wfośigw do stałego dialogu z branżą.
W całym kraju organizowane są regionalne „okrągłe stoły”, podczas których omawiane są
indywidualne problemy zgłaszane przez beneficjentów oraz firmy realizujące
przedsięwzięcia. Ponadto NFOŚiGW przygotował wytyczne porządkujące współpracę z
wykonawcami i zwiększające przewidywalność oraz terminowość rozliczeń.
Równolegle trwają prace legislacyjne nad ustawą o pomocy poszkodowanym w Programie
Czyste Powietrze. Projekt ustawy ma zapewnić instrumenty prawne umożliwiające
skuteczniejsze wsparcie beneficjentów dotkniętych nierzetelnym działaniem
wykonawców. Zakłada m.in.:
dochodzenie wierzytelności bezpośrednio od nierzetelnych wykonawców w imieniu
Skarbu Państwa;
na czas dochodzenia wierzytelności - umożliwienie zawieszenia obowiązków
windykacyjnych, dotyczących należności beneficjentów;
-- 3 of 5 --
umożliwienie udzielania ulg w spłacie należności cywilnoprawnych o charakterze
uznaniowym, przez odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o finansach
publicznych.
W efekcie podjętych działań wprowadzono szereg usprawnień, które skracają czas
weryfikacji wniosków i zwiększają przewidywalność wypłat. Zwiększa to bezpieczeństwo
beneficjentów, a pośrednio również wykonawców, przyczyniając się jednocześnie do
ograniczenia ryzyka nadużyć i poprawy efektywności realizacji Programu.
6. Czy w celu zwiększenia transparentności jest planowana publikacja raportu/zbiorczego
zestawienia nieprawidłowości w programie „Czyste Powietrze” (liczba wykrytych
przypadków, kwoty, odsetek wniosków z nieprawidłowościami) w rozbiciu na
województwa, wykonawców i beneficjentów ?
Nie jest planowana publikacja zbiorczego raportu dotyczącego nieprawidłowości
w Programie „Czyste Powietrze”, obejmującego dane w podziale na województwa,
wykonawców i beneficjentów. Publikacja szczegółowych raportów o nieprawidłowościach
mogłaby naruszać obowiązujące przepisy, ingerować w relacje cywilnoprawne stron oraz
prowadzić do nieuzasadnionego stygmatyzowania poszczególnych beneficjentów lub
wykonawców. Ministerstwo oraz NFOŚiGW koncentrują się na działaniach dialogowych
(np. regionalnych okrągłych stołach) oraz na projektowanych rozwiązaniach ustawowych
zwiększających ochronę poszkodowanych beneficjentów. Projektowane przepisy mają
umożliwić m.in. dochodzenie wierzytelności od nierzetelnych wykonawców czy
zawieszenie windykacji wobec beneficjentów. Tego typu instrumenty i rozwiązania
systemowe w sposób praktyczny zwiększają transparentność procesu i wzmacniają
bezpieczeństwo Programu.
7. Jakie są harmonogramy realizacji działań naprawczych, jakich i kiedy konkretne efekt –
w tym znaczące skrócenie terminów wypłat i zmniejszenie zatorów – mogą być
oczekiwane przez wykonawców i beneficjentów programu?
W ramach Programu Czyste Powietrze, wojewódzkie fundusze ochrony środowiska
i gospodarki wodnej realizują weryfikację wniosków o płatność z zachowaniem
szczególnej staranności, wynikającej z obowiązku właściwego dysponowania środkami
publicznymi. Każdy wniosek jest analizowany indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki
inwestycji, zakresu rzeczowego oraz kompletności dokumentacji.
W obecnym modelu organizacyjnym nie jest możliwe wskazanie jednego, sztywnego
harmonogramu zakończenia wszystkich weryfikacji. Różne terminy składania wniosków
przez beneficjentów, zróżnicowana jakość dokumentacji oraz indywidualne przypadki
wymagające uzupełnień powodują, że proces ten trwa różnie w zależności od
województwa i konkretnej sprawy. Warto podkreślić, że choć wfośigw formalnie
zobowiązane są do jednokrotnego wezwania beneficjenta do uzupełnienia dokumentów,
w praktyce, kierując się troską o uczestników Programu, umożliwiają składanie uzupełnień
wielokrotnie. Rozwiązanie to zabezpiecza beneficjentów przed utratą prawa do wypłaty
dotacji, ale jednocześnie naturalnie wydłuża czas weryfikacji.
Działania naprawcze wdrażane obecnie przez wfośigw i nadzorujące je instytucje
koncentrują się przede wszystkim na usprawnieniu procesu kontroli i weryfikacji
dokumentów oraz podnoszeniu jakości współpracy z wykonawcami i beneficjentami.
Efekty tych działań mają charakter ciągły, a ich rezultatem będzie systematyczne,
stopniowe skracanie czasu oczekiwania na wypłatę środków w miarę uspójniania praktyk
oraz poprawy kompletności dokumentacji składanej przez beneficjentów.
Wypłaty środków będą realizowane przez wfośigw w możliwie najkrótszym terminie,
każdorazowo po pozytywnej i kompletnej weryfikacji rozliczenia. Celem wszystkich
obecnie wdrażanych działań jest zapewnienie, aby beneficjenci otrzymywali należne środki
-- 4 of 5 --
jak najszybciej – przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa finansów publicznych i
zgodności z warunkami Programu.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Załącznik: Tabela nr 1.
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 5 of 5 --
Tabela nr 1
Białystok
0 0 0 0 119 115 97 89 73 61 0 152 154 148 140 123 120 112 99 84
brak WoP
zatwierdzo
nych do
wypłaty
brak WoP
zatwierdzo
nych do
wypłaty
Gdańsk
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 181 203 206 198 140 43 73 21
brak WoP
zatwierdzo
nych do
wypłaty
brak WoP
zatwierdzo
nych do
wypłaty
brak WoP
zatwierdzo
nych do
wypłaty
Katowice 0 0 0 0 0 18 20 33 32 40 52 70 87 94 105 127 145 166 173 189 180 178
Kielce 0 0 0 0 0 0 0 0 0 78 90 253 233 207 291 283 293 285 310 319 299 333
Kraków 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 42 44 52 33 55 54 65 67 66 65 61
Lublin 0 0 0 0 0 0 0 34 73 86 104 99 99 123 125 134 146 164 198 214 200 197
Łódź 0 0 0 0 0 0 0 59 61 97 112 160 170 174 172 188 191 205 205 215 257 261
Olsztyn 0 0 0 0 0 107 88 92 67 48 18 175 164 156 149 133 120 91 71 54 26 11
Opole 0 0 0 0 0 0 20 21 52 61 71 101 108 116 111 109 115 111 109 113 107 97
Poznań 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 123 95 94 95 82 71 62 53 42 30 17
Rzeszów 0 0 0 0 0 68 50 27 26 25 19 170 124 113 120 107 108 86 66 41 24 15
Szczecin 0 0 0 0 0 32 25 26 22 15 8 57 65 50 64 42 45 42 36 32 18 11
Toruń 0 0 0 0 0 0 0 26 30 30 42 71 70 93 99 97 117 123 123 131 134 147
Warszawa 0 0 0 0 0 0 0 0 24 41 68 162 169 151 149 152 123 108 138 126 118 121
Wrocław 0 0 0 0 0 0 0 0 35 11 0 236 246 214 211 140 137 107 62 35 24 18
Zielona Gó 0 0 0 0 0 0 30 17 28 30 31 61 66 70 66 70 63 72 115 103 84 80
1
wnioski o dofinansowanie złożone od 31.03.2025 r. (nabór finansowany z
Funduszu Modernizacyjnego i nabór "gazowy"
2
wnioski o dofinansowanie ze wszystkich naborów uruchomionych do końca
2024 r.
sie 25 wrz 25 paź 25
Legenda *Średni czas oceny wniosków o płatność został obliczony dla wszystkich złożonych WoP, w tym również tych, które po weryfikacji zostały zwrócone beneficjentowi do
poprawy.
lut 25 mar 25 kwi 25 maj 25 cze 25 lip 25 lip 25 sie 25 wrz 25 paź 25 lis 25 sty 25
Jaki jest średni okres od wpłynięcia wniosku o płatność* do jego zatwierdzenia do wypłaty
- od 01.01.2025 do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejsze pismo, w rozbiciu na wnioski z lat ubiegłych oraz z bieżącego roku, w rozbiciu miesięcznym i na poszczególne województwa?
WFOŚiGW
1) Analiza wniosków o płatność w ramach umów zawartych na podstawie wniosków o dofinansowanie złożonych w 2025 r. 2) Analiza wniosków o płatność w ramach umów zawartych na podstawie wniosków o dofinansowanie złożonych do 2024 r.
sty 25 lut 25 mar 25 kwi 25 maj 25 cze 25 lis 25
-- 1 of 1 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.133.2025.AS
4109313.16953428.13789576
Warszawa, 01-02-2026
Odpowiedź na interpelację
Autorzy interpelacji: poseł Maciej Małecki i poseł Paweł Sałek
Temat: problemy z realizacją programu „Czyste Powietrze” w kontekście zatorów
płatniczych, sytuacji wykonawców oraz beneficjentów
Sygnatura: K10INT13825
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedzi na pytania dotyczące realizacji programu priorytetowego
„Czyste powietrze” (dalej: Program). Odpowiedzi przygotowano z wykorzystaniem
informacji od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej:
NFOŚiGW).
1. Ile wniosków o płatność (wniosków rozliczeniowych) w programie „Czyste Powietrze”
pozostaje niezrealizowanych przez wojewódzkie fundusze środowiska z terminem
zatwierdzenia po dniu 31 grudnia 2024 r.? Proszę o dane liczebne (sztuki wniosków) oraz
kwotowe (wartość środków oczekujących).
Z informacji o realizacji Programu, przekazanych do Ministerstwa Klimatu i Środowiska
(dalej: MKiŚ) przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (dalej:
wfośigw) (stan na 31.12.2025 r.), wynika, że:
w przypadku wniosków o płatność złożonych w 2024 r.:
- wypłaconych jest 96% czyli 187 207 wniosków na kwotę 4,54 mld zł;
- zwróconych beneficjentom do uzupełnienia brakujących dokumentów lub
wyjaśnienia danych jest 2 682 wniosków o płatność na kwotę 84,9 mln zł;
- w procesie księgowym wypłaty jest 252 wniosków o płatność na kwotę 8,74 mln zł.
w przypadku wniosków o płatność złożonych w 2025 r.:
- wypłaconych jest 48% czyli 84 700 wniosków na kwotę 2,03 mld zł;
- pozostałe wnioski o płatność są w procesie weryfikacji (formalnej lub
merytorycznej, księgowej i ewentualnej kontroli) lub zwrócone beneficjentom
do uzupełnienia.
-- 1 of 5 --
Łączna liczba wniosków o płatność z przekroczonym terminem rozpatrzenia to 42 631 szt.
o wartości 1,24 mld zł.
2. Jaki jest średni czas oczekiwania na wypłatę środków od momentu zatwierdzenia
wniosku o płatność? Proszę o rozbicie według województw oraz dla całego kraju.
Informacje są przedstawione w tabeli nr 1 w załączniku do pisma.1
3. Czy Ministerstwo posiada analizę ryzyka upadłości firm-wykonawców w związku
z zatorami płatniczymi w programie? Czy prowadzone są rejestry takich podmiotów
i jakie są ostatnie szacunki liczebności i wartości zagrożenia?
Stroną umowy o dofinansowanie, zawartej w ramach Programu, jest wfośigw i beneficjent.
Beneficjent zobowiązuje się do złożenia wymaganej dokumentacji i realizacji
przedsięwzięcia na zasadach i terminach przewidzianych w tym Programie. Wyłącznie
beneficjenta wiąże z wykonawcą umowa cywilnoprawna dotycząca realizacji
przedsięwzięcia objętego umową o dofinansowanie. NFOŚiGW ani wfośigw nie wiąże
z wykonawcą żaden stosunek prawny.
Należy podkreślić, że Program „Czyste Powietrze” jest instrumentem wsparcia
beneficjentów (gospodarstw domowych), a nie mechanizmem monitoringu kondycji
finansowej podmiotów rynkowych. Instytucje wdrażające Program nie posiadają
ustawowej podstawy do pozyskiwania, gromadzenia i przetwarzania danych finansowych
wykonawców (podmiotów niebędących stroną umów o dofinansowanie). Prowadzenie
takich analiz wykraczałoby poza zakres zadań Programu oraz kompetencje tych instytucji.
Podsumowując, MKiŚ, NFOŚiGW ani wfośigw nie posiadają informacji o sytuacji
finansowej firm wykonawców oraz nie prowadzą analiz ryzyka w obszarze prowadzenia
przez firmy działalności gospodarczej z uwagi na brak podstawy prawnej oraz potrzeby
wynikającej z celów Programu.
4. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane przez Ministerstwo / Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w celu skrócenia terminów wypłat
i poprawy płynności wykonawców? Czy przewidziane są regulacje obligujące fundusze
do wypłaty w określonym maksymalnym terminie (np. do 30 dni od zatwierdzenia
wniosku)?
Aby przyspieszyć wypłatę środków i uwzględnić zgłaszane przez beneficjentów oraz
wykonawców postulaty, MKiŚ poleciło NFOŚiGW oraz wfośigw nadanie najwyższego
priorytetu rozpatrywaniu zaległych wniosków o płatność. NFOŚiGW oraz wfośigw – we
współpracy z MKiŚ – wdrożyły działania usprawniające, obejmujące:
zwiększenie zatrudnienia w zespołach obsługujących Program;
usprawnienie procesów weryfikacji i rozliczeń;
wdrożenie tabeli kosztów jednostkowych, która usprawnia i ujednolica zasady
oceny kosztów inwestycji;
dla beneficjentów Programu (finansowanego z FEnIKS), w przypadku braku
możliwości częściowej lub całościowej realizacji przedsięwzięcia zgodnie z umową,
1 Wyjaśnienie do tabeli nr 1: arkusz obejmuje tabelę z danymi podzieloną na dwie grupy raportów:
kolumny B–L zawierają informacje dotyczące wniosków o płatność (dalej: WoP) składanych w ramach
naboru wniosków o dofinasowanie (dalej: WoD) rozpoczętego od 31.03.2025 r., z podziałem na
poszczególne miesiące, w których wpływały WoP od stycznia do listopada tego roku.
kolumny M–W zawierają zagregowane dane dotyczące WoP składanych na podstawie wniosków
o dofinansowanie z wcześniejszych naborów w Programie. Dane obejmują WoP, które wpłynęły do wfośigw
w okresie od stycznia do listopada 2025 r. i pochodzą z realizowanych inwestycji, zgodnie z okresem
kwalifikowalności przedsięwzięcia, który mógł wynosić maksymalnie 36 miesięcy.
-- 2 of 5 --
wprowadzono możliwość przedłużenia terminu realizacji inwestycji;
w niektórych wfośigw wprowadzono możliwość spotkań online oraz system
powiadomień SMS dla beneficjentów lub wyszukiwarkę statusu wniosku;
prowadzony jest stały dialog z branżą wykonawców tzw. okrągłe stoły regionalne,
stosowane są wytyczne porządkujące współpracę wfośigw z wykonawcami, aby
zwiększyć terminowość realizacji inwestycji i rozliczeń.
Ponadto NFOŚiGW przygotował szczegółowe zasady, dostępne na stronie Programu,
zgodnie z którymi:
po zatwierdzeniu wniosku do wypłaty, środki powinny zostać przekazane
beneficjentowi w terminie nie dłuższym niż 3 dni robocze;
jeśli jedyną wątpliwością przy weryfikacji jest wysokość kosztów jednostkowych,
możliwa jest szybka wypłata częściowa, zgodna ze stawkami opublikowanymi na
stronie Programu;
po złożeniu przez beneficjenta kompletnych wyjaśnień, wfośigw ma maksymalnie
60 dni na rozliczenie wniosku i wypłatę pozostałej części dotacji.
Należy jednak podkreślić, że WFOŚiGW jako dysponenci środków publicznych, są
zobowiązane do zachowania szczególnej staranności przy weryfikacji dokumentów
składanych przez beneficjentów w ramach rozliczenia wniosków o płatność. Każdy
wniosek podlega szczegółowej analizie, a projekty oceniane są indywidualnie –
z uwzględnieniem ich specyfiki, zakresu rzeczowego oraz przedstawionej dokumentacji.
5. W jaki sposób Ministerstwo oraz NFOŚiGW monitorują i reagują na sytuacje, w
których beneficjenci są wzywani do zwrotu dotacji z uwagi na niewykonane prace przez
wykonawcę, który jednocześnie nie uzyskał płatności? Czy istnieje mechanizm wsparcia
dla beneficjentów poszkodowanych w takich przypadkach?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej monitorują sytuacje, w których beneficjenci Programu znajdują się
w sporach z wykonawcami – w tym w przypadkach, gdy w konsekwencji niewykonania
prac przez wykonawcę beneficjent jest zobowiązany do zwrotu dotacji, a wykonawca
oczekuje na rozliczenie wniosków o płatność w ramach pozostałych realizowanych przez
siebie inwestycji.
Aby przyspieszyć proces rozliczania wniosków o płatność i reagować na sygnały od
beneficjentów oraz wykonawców, MKiŚ zobowiązało wfośigw do stałego dialogu z branżą.
W całym kraju organizowane są regionalne „okrągłe stoły”, podczas których omawiane są
indywidualne problemy zgłaszane przez beneficjentów oraz firmy realizujące
przedsięwzięcia. Ponadto NFOŚiGW przygotował wytyczne porządkujące współpracę z
wykonawcami i zwiększające przewidywalność oraz terminowość rozliczeń.
Równolegle trwają prace legislacyjne nad ustawą o pomocy poszkodowanym w Programie
Czyste Powietrze. Projekt ustawy ma zapewnić instrumenty prawne umożliwiające
skuteczniejsze wsparcie beneficjentów dotkniętych nierzetelnym działaniem
wykonawców. Zakłada m.in.:
dochodzenie wierzytelności bezpośrednio od nierzetelnych wykonawców w imieniu
Skarbu Państwa;
na czas dochodzenia wierzytelności - umożliwienie zawieszenia obowiązków
windykacyjnych, dotyczących należności beneficjentów;
-- 3 of 5 --
umożliwienie udzielania ulg w spłacie należności cywilnoprawnych o charakterze
uznaniowym, przez odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o finansach
publicznych.
W efekcie podjętych działań wprowadzono szereg usprawnień, które skracają czas
weryfikacji wniosków i zwiększają przewidywalność wypłat. Zwiększa to bezpieczeństwo
beneficjentów, a pośrednio również wykonawców, przyczyniając się jednocześnie do
ograniczenia ryzyka nadużyć i poprawy efektywności realizacji Programu.
6. Czy w celu zwiększenia transparentności jest planowana publikacja raportu/zbiorczego
zestawienia nieprawidłowości w programie „Czyste Powietrze” (liczba wykrytych
przypadków, kwoty, odsetek wniosków z nieprawidłowościami) w rozbiciu na
województwa, wykonawców i beneficjentów ?
Nie jest planowana publikacja zbiorczego raportu dotyczącego nieprawidłowości
w Programie „Czyste Powietrze”, obejmującego dane w podziale na województwa,
wykonawców i beneficjentów. Publikacja szczegółowych raportów o nieprawidłowościach
mogłaby naruszać obowiązujące przepisy, ingerować w relacje cywilnoprawne stron oraz
prowadzić do nieuzasadnionego stygmatyzowania poszczególnych beneficjentów lub
wykonawców. Ministerstwo oraz NFOŚiGW koncentrują się na działaniach dialogowych
(np. regionalnych okrągłych stołach) oraz na projektowanych rozwiązaniach ustawowych
zwiększających ochronę poszkodowanych beneficjentów. Projektowane przepisy mają
umożliwić m.in. dochodzenie wierzytelności od nierzetelnych wykonawców czy
zawieszenie windykacji wobec beneficjentów. Tego typu instrumenty i rozwiązania
systemowe w sposób praktyczny zwiększają transparentność procesu i wzmacniają
bezpieczeństwo Programu.
7. Jakie są harmonogramy realizacji działań naprawczych, jakich i kiedy konkretne efekt –
w tym znaczące skrócenie terminów wypłat i zmniejszenie zatorów – mogą być
oczekiwane przez wykonawców i beneficjentów programu?
W ramach Programu Czyste Powietrze, wojewódzkie fundusze ochrony środowiska
i gospodarki wodnej realizują weryfikację wniosków o płatność z zachowaniem
szczególnej staranności, wynikającej z obowiązku właściwego dysponowania środkami
publicznymi. Każdy wniosek jest analizowany indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki
inwestycji, zakresu rzeczowego oraz kompletności dokumentacji.
W obecnym modelu organizacyjnym nie jest możliwe wskazanie jednego, sztywnego
harmonogramu zakończenia wszystkich weryfikacji. Różne terminy składania wniosków
przez beneficjentów, zróżnicowana jakość dokumentacji oraz indywidualne przypadki
wymagające uzupełnień powodują, że proces ten trwa różnie w zależności od
województwa i konkretnej sprawy. Warto podkreślić, że choć wfośigw formalnie
zobowiązane są do jednokrotnego wezwania beneficjenta do uzupełnienia dokumentów,
w praktyce, kierując się troską o uczestników Programu, umożliwiają składanie uzupełnień
wielokrotnie. Rozwiązanie to zabezpiecza beneficjentów przed utratą prawa do wypłaty
dotacji, ale jednocześnie naturalnie wydłuża czas weryfikacji.
Działania naprawcze wdrażane obecnie przez wfośigw i nadzorujące je instytucje
koncentrują się przede wszystkim na usprawnieniu procesu kontroli i weryfikacji
dokumentów oraz podnoszeniu jakości współpracy z wykonawcami i beneficjentami.
Efekty tych działań mają charakter ciągły, a ich rezultatem będzie systematyczne,
stopniowe skracanie czasu oczekiwania na wypłatę środków w miarę uspójniania praktyk
oraz poprawy kompletności dokumentacji składanej przez beneficjentów.
Wypłaty środków będą realizowane przez wfośigw w możliwie najkrótszym terminie,
każdorazowo po pozytywnej i kompletnej weryfikacji rozliczenia. Celem wszystkich
obecnie wdrażanych działań jest zapewnienie, aby beneficjenci otrzymywali należne środki
-- 4 of 5 --
jak najszybciej – przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa finansów publicznych i
zgodności z warunkami Programu.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Załącznik: Tabela nr 1.
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 5 of 5 --
Tabela nr 1
Białystok
0 0 0 0 119 115 97 89 73 61 0 152 154 148 140 123 120 112 99 84
brak WoP
zatwierdzo
nych do
wypłaty
brak WoP
zatwierdzo
nych do
wypłaty
Gdańsk
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 181 203 206 198 140 43 73 21
brak WoP
zatwierdzo
nych do
wypłaty
brak WoP
zatwierdzo
nych do
wypłaty
brak WoP
zatwierdzo
nych do
wypłaty
Katowice 0 0 0 0 0 18 20 33 32 40 52 70 87 94 105 127 145 166 173 189 180 178
Kielce 0 0 0 0 0 0 0 0 0 78 90 253 233 207 291 283 293 285 310 319 299 333
Kraków 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 42 44 52 33 55 54 65 67 66 65 61
Lublin 0 0 0 0 0 0 0 34 73 86 104 99 99 123 125 134 146 164 198 214 200 197
Łódź 0 0 0 0 0 0 0 59 61 97 112 160 170 174 172 188 191 205 205 215 257 261
Olsztyn 0 0 0 0 0 107 88 92 67 48 18 175 164 156 149 133 120 91 71 54 26 11
Opole 0 0 0 0 0 0 20 21 52 61 71 101 108 116 111 109 115 111 109 113 107 97
Poznań 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 123 95 94 95 82 71 62 53 42 30 17
Rzeszów 0 0 0 0 0 68 50 27 26 25 19 170 124 113 120 107 108 86 66 41 24 15
Szczecin 0 0 0 0 0 32 25 26 22 15 8 57 65 50 64 42 45 42 36 32 18 11
Toruń 0 0 0 0 0 0 0 26 30 30 42 71 70 93 99 97 117 123 123 131 134 147
Warszawa 0 0 0 0 0 0 0 0 24 41 68 162 169 151 149 152 123 108 138 126 118 121
Wrocław 0 0 0 0 0 0 0 0 35 11 0 236 246 214 211 140 137 107 62 35 24 18
Zielona Gó 0 0 0 0 0 0 30 17 28 30 31 61 66 70 66 70 63 72 115 103 84 80
1
wnioski o dofinansowanie złożone od 31.03.2025 r. (nabór finansowany z
Funduszu Modernizacyjnego i nabór "gazowy"
2
wnioski o dofinansowanie ze wszystkich naborów uruchomionych do końca
2024 r.
sie 25 wrz 25 paź 25
Legenda *Średni czas oceny wniosków o płatność został obliczony dla wszystkich złożonych WoP, w tym również tych, które po weryfikacji zostały zwrócone beneficjentowi do
poprawy.
lut 25 mar 25 kwi 25 maj 25 cze 25 lip 25 lip 25 sie 25 wrz 25 paź 25 lis 25 sty 25
Jaki jest średni okres od wpłynięcia wniosku o płatność* do jego zatwierdzenia do wypłaty
- od 01.01.2025 do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejsze pismo, w rozbiciu na wnioski z lat ubiegłych oraz z bieżącego roku, w rozbiciu miesięcznym i na poszczególne województwa?
WFOŚiGW
1) Analiza wniosków o płatność w ramach umów zawartych na podstawie wniosków o dofinansowanie złożonych w 2025 r. 2) Analiza wniosków o płatność w ramach umów zawartych na podstawie wniosków o dofinansowanie złożonych do 2024 r.
sty 25 lut 25 mar 25 kwi 25 maj 25 cze 25 lis 25
-- 1 of 1 --