Interpelacja nr 13802
Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi oraz możliwości zwiększenia elastyczności JST w kształtowaniu opłat ponoszonych przez mieszkańców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi oraz możliwości zwiększenia elastyczności JST w kształtowaniu opłat ponoszonych przez mieszkańców
Interpelacja nr 13802
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi oraz możliwości zwiększenia elastyczności JST w kształtowaniu opłat ponoszonych przez mieszkańców
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 25-11-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracają się do mnie przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego, którzy wskazują na narastające trudności związane z funkcjonowaniem systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W wielu gminach obserwuje się systematyczny wzrost kosztów odbioru i zagospodarowania odpadów, który znajduje odzwierciedlenie w rosnących opłatach ponoszonych przez mieszkańców. Samorządy podkreślają, że pomimo działań podejmowanych lokalnie na rzecz ograniczenia ilości wytwarzanych odpadów oraz poprawy poziomów segregacji, wzrost kosztów ma charakter trwały, a możliwości wpływania na jego skalę są ograniczone.
Jednym z najczęściej podnoszonych postulatów jest poczucie niesprawiedliwości obecnego modelu opłaty ogólnej, która – zgodnie z obowiązującymi przepisami – nie pozwala na zróżnicowanie wysokości opłat w zależności od rzeczywiście wytwarzanych frakcji odpadów. Mieszkańcy zwracają uwagę, że osoby stosujące ekologiczne źródła ogrzewania, niewytwarzające np. popiołów paleniskowych, nadal ponoszą opłaty obejmujące również tę frakcję. Samorządy podkreślają, że brak możliwości wprowadzenia ulg w takich przypadkach wynika wprost z ustawowego modelu opłaty, który jest jednolity dla wszystkich mieszkańców danej gminy.
Przedstawiciele JST wskazują również, że obecne poziomy i wskaźniki recyklingu, choć uzasadnione w swojej intencji, są w wielu przypadkach trudne do osiągnięcia z uwagi na lokalne uwarunkowania, strukturę zabudowy, specyfikę gmin czy sezonowość wytwarzania odpadów. Niespełnienie tych wskaźników wiąże się z ryzykiem nakładania na gminy kar finansowych, co dodatkowo obciąża budżety i pośrednio wpływa na wysokość opłat ponoszonych przez mieszkańców. W efekcie, pomimo wysiłków podejmowanych przez samorządy oraz mieszkańców, system jest coraz trudniejszy do zbilansowania.
Podkreśla się także, że malejąca masa wytwarzanych odpadów nie zawsze przekłada się na spadek kosztów systemu, ponieważ na jego wysokość wpływa szereg czynników niezależnych od gmin, takich jak koszty zagospodarowania odpadów, rosnące ceny energii, transportu, usług, a także organizacja systemów odzysku i recyklingu.
W opinii samorządów mieszkańcy oczekują, aby system gospodarki odpadami był bardziej elastyczny i sprawiedliwy społecznie, tak aby w większym stopniu odzwierciedlał rzeczywiste korzystanie z systemu. W związku z tym podnoszone są postulaty dotyczące ewentualnego dopuszczenia rozwiązań pozwalających gminom w określonym zakresie różnicować opłaty w zależności od generowanych frakcji odpadów, oczywiście przy zachowaniu stabilności finansowej systemu jako całości. Jednocześnie samorządy deklarują gotowość współpracy i potrzeby szerokiego dialogu z administracją rządową w celu wypracowania rozwiązań efektywnych zarówno ekonomicznie, jak i społecznie.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie prace analityczne lub rozważa podjęcie działań w kierunku dostosowania wskaźników recyklingu do realnych warunków funkcjonowania poszczególnych gmin w celu ograniczenia ryzyka nakładania kar finansowych na JST?
2. Czy ministerstwo rozważa możliwość wprowadzenia w przyszłości rozwiązań legislacyjnych pozwalających jednostkom samorządu terytorialnego na częściowe różnicowanie opłat za gospodarowanie odpadami w zależności od faktycznie wytwarzanych frakcji odpadów?
3. Czy resort posiada analizy potwierdzające korelację między zmniejszaniem masy odpadów a możliwością obniżania opłat ponoszonych przez mieszkańców, biorąc pod uwagę realne koszty zagospodarowania odpadów?
4. Czy jest planowane zainicjowanie pogłębionego dialogu z przedstawicielami samorządów w celu wypracowania bardziej elastycznego i społecznie akceptowalnego modelu funkcjonowania systemu gospodarki odpadami?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 13802
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi oraz możliwości zwiększenia elastyczności JST w kształtowaniu opłat ponoszonych przez mieszkańców
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 25-11-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracają się do mnie przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego, którzy wskazują na narastające trudności związane z funkcjonowaniem systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W wielu gminach obserwuje się systematyczny wzrost kosztów odbioru i zagospodarowania odpadów, który znajduje odzwierciedlenie w rosnących opłatach ponoszonych przez mieszkańców. Samorządy podkreślają, że pomimo działań podejmowanych lokalnie na rzecz ograniczenia ilości wytwarzanych odpadów oraz poprawy poziomów segregacji, wzrost kosztów ma charakter trwały, a możliwości wpływania na jego skalę są ograniczone.
Jednym z najczęściej podnoszonych postulatów jest poczucie niesprawiedliwości obecnego modelu opłaty ogólnej, która – zgodnie z obowiązującymi przepisami – nie pozwala na zróżnicowanie wysokości opłat w zależności od rzeczywiście wytwarzanych frakcji odpadów. Mieszkańcy zwracają uwagę, że osoby stosujące ekologiczne źródła ogrzewania, niewytwarzające np. popiołów paleniskowych, nadal ponoszą opłaty obejmujące również tę frakcję. Samorządy podkreślają, że brak możliwości wprowadzenia ulg w takich przypadkach wynika wprost z ustawowego modelu opłaty, który jest jednolity dla wszystkich mieszkańców danej gminy.
Przedstawiciele JST wskazują również, że obecne poziomy i wskaźniki recyklingu, choć uzasadnione w swojej intencji, są w wielu przypadkach trudne do osiągnięcia z uwagi na lokalne uwarunkowania, strukturę zabudowy, specyfikę gmin czy sezonowość wytwarzania odpadów. Niespełnienie tych wskaźników wiąże się z ryzykiem nakładania na gminy kar finansowych, co dodatkowo obciąża budżety i pośrednio wpływa na wysokość opłat ponoszonych przez mieszkańców. W efekcie, pomimo wysiłków podejmowanych przez samorządy oraz mieszkańców, system jest coraz trudniejszy do zbilansowania.
Podkreśla się także, że malejąca masa wytwarzanych odpadów nie zawsze przekłada się na spadek kosztów systemu, ponieważ na jego wysokość wpływa szereg czynników niezależnych od gmin, takich jak koszty zagospodarowania odpadów, rosnące ceny energii, transportu, usług, a także organizacja systemów odzysku i recyklingu.
W opinii samorządów mieszkańcy oczekują, aby system gospodarki odpadami był bardziej elastyczny i sprawiedliwy społecznie, tak aby w większym stopniu odzwierciedlał rzeczywiste korzystanie z systemu. W związku z tym podnoszone są postulaty dotyczące ewentualnego dopuszczenia rozwiązań pozwalających gminom w określonym zakresie różnicować opłaty w zależności od generowanych frakcji odpadów, oczywiście przy zachowaniu stabilności finansowej systemu jako całości. Jednocześnie samorządy deklarują gotowość współpracy i potrzeby szerokiego dialogu z administracją rządową w celu wypracowania rozwiązań efektywnych zarówno ekonomicznie, jak i społecznie.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie prace analityczne lub rozważa podjęcie działań w kierunku dostosowania wskaźników recyklingu do realnych warunków funkcjonowania poszczególnych gmin w celu ograniczenia ryzyka nakładania kar finansowych na JST?
2. Czy ministerstwo rozważa możliwość wprowadzenia w przyszłości rozwiązań legislacyjnych pozwalających jednostkom samorządu terytorialnego na częściowe różnicowanie opłat za gospodarowanie odpadami w zależności od faktycznie wytwarzanych frakcji odpadów?
3. Czy resort posiada analizy potwierdzające korelację między zmniejszaniem masy odpadów a możliwością obniżania opłat ponoszonych przez mieszkańców, biorąc pod uwagę realne koszty zagospodarowania odpadów?
4. Czy jest planowane zainicjowanie pogłębionego dialogu z przedstawicielami samorządów w celu wypracowania bardziej elastycznego i społecznie akceptowalnego modelu funkcjonowania systemu gospodarki odpadami?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
24%
Konkretność
76%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8527 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.35.2025.PL
4109085.16566163.13518564
Warszawa, 09-12-2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 28 listopada 2025 r. Pani Poseł Małgorzaty Pępek w sprawie
funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi oraz możliwości zwiększenia
elastyczności JST w kształtowaniu opłat ponoszonych przez mieszkańców
(znak: K10INT13802), przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
Na wstępie chciałabym zapewnić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest otwarte na
dialog z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego – Ministerstwo udziela
wyjaśnień na przesyłane zapytania, organizuje spotkania na prośbę JST jak również bierze
udział w wydarzeniach organizowanych przez samorząd terytorialny. Ponadto współpraca
odbywa się również w ramach cyklicznych posiedzeń Zespołu doradczego do spraw
systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami, który działa w ramach MKiŚ.
Zespół składa się z przedstawicieli różnych środowisk m. in. z ekspertów realizujących
zadania z zakresu gospodarki odpadami na poziomie rządowym, samorządowym, w ramach
działalności gospodarczej oraz naukowej. Do zadań Zespołu należy m.in. analiza systemu
gospodarki odpadami, identyfikowanie aktualnych problemów oraz przedstawianie
rekomendacji w zakresie możliwych do wprowadzenia rozwiązań m.in. dotyczących kwestii
naliczania opłat od mieszkańców.
Odnosząc się do kwestii kar nakładanych na gminy należy wyjaśnić, że wymagane do
osiągnięcia poziomy recyklingu odpadów komunalnych stanowią transpozycję do polskiego
porządku prawnego wymagań wyznaczonych przez Komisję Europejską (KE). KE określiła
dla państw członkowskich wymagania w zakresie poziomów przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych na lata 2025, 2030, 2035, dotyczące wszystkich
odpadów komunalnych. Wymagania te zostały określone w dyrektywie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę
2008/98/WE w sprawie odpadów. Wdrażając ww. wymagania dyrektywy dokonano zmian
w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wyznaczając wymagane do
osiągniecia poziomy recyklingu. Jednocześnie należy wskazać, że ww. ustawa wyznacza
gminy1 jako odpowiedzialne za osiąganie odpowiednich poziomów recyklingu. Wynika to
z faktu, że zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gminy
organizują systemy odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych na swoim terenie.
1 Art. 3b ust 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w
gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733)
-- 1 of 3 --
Należy zauważyć, że Minister Klimatu i Środowiska zaproponowała wprowadzenie przez
ustawodawcę zmian dotyczących złagodzenia kar za ewentualne nieosiągnięcie
wymaganych poziomów recyklingu za rok 2024 i 2025 oraz poziomów składowania za rok
2025 przez gminy i inne podmioty odbierające odpady komunalne. W stosunku do
podmiotów oraz gmin z obszaru objętego klęską żywiołową wprowadzono zwolnienie z kar,
natomiast w przypadku gmin i podmiotów z pozostałych obszarów kraju zmniejszono kary
o połowę2.
Wyjaśniając dalej należy wskazać, że w przypadku nałożenia kary na gminę za nieosiągnięcie
poziomu recyklingu istnieje możliwość zawieszenie przez wojewódzki inspektorat ochrony
środowiska (WIOŚ) zapłaty kary pieniężnej, na okres konieczny do podjęcia działań
naprawczych, w przypadku przedstawienia przez gminę udokumentowanego wniosku
dotyczącego podjętych działań naprawczych zmierzających do usunięcia przyczyny
nałożenia tej kary3. Należy tutaj podkreślić, że postępowanie jest prowadzone przez WIOŚ,
który podejmuje decyzje w zakresie ewentualnego zawieszenia kary.
Należy jednocześnie wskazać, że Ministerstwo prowadzi szereg prac mających na celu
wsparcie gmin w procesie podnoszenia poziomów recyklingu. W tym celu prowadzone są
prace legislacyjne, działania edukacyjnoinformacyjne, prowadzona jest współpraca
z jednostkami odpowiedzialnymi za finansowanie gospodarowania odpadami jak również
współpraca z jednostkami badawczymi.
Jednym z bardzo ważnych działań podjętych przez Ministerstwo jest ocena masy
bioodpadów posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła w skali kraju. Instytut
Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy zakończył prace nad realizacją
przedsięwzięcia pn.: “Bioodpady komunalne posegregowane i poddawane recyklingowi u
źródła w Polsce”4. Wyniki tej ekspertyzy mogą być wykorzystywane do obliczania ilości
bioodpadów komunalnych posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła za rok
2024 i lata kolejne (zgodnie z pkt. 10 załącznika nr II do decyzji wykonawczej komisji (UE)
2019/10045). Wykorzystanie przez gminy wyników tej pracy pozwoli zwiększyć
wykazywany poziom recyklingu, ponieważ umożliwi wszystkim gminom w Polsce zaliczenie
bioodpadów, posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła do łącznej masy
odpadów komunalnych wytworzonych i poddanych recyklingowi. Parce badawcze w ww.
zakresie są kontynuowane i poszerzone o kolejne nieruchomości.
Ponadto Polska wystąpiła do Komisji Europejskiej o derogację dla celu w zakresie recyklingu
odpadów na rok 2025 (55%) - określonego dyrektywie 2008/98/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów (dalej: dyrektywa w
sprawie odpadów) na rok 2025.
W lipcu br. Komisja Europejska poinformowała Polskę, że plan wdrażania został przyjęty
i KE uznaje, że nie ma przesłanek uniemożliwiających Polsce przesunięcie obowiązku
2 Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1717).
3 Art. 9ze ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
4 Link do komunikatu Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego
dotyczącego publikacji ekspertyzy i instrukcji: https://ios.edu.pl/raporty-i-analizy/odpady-
pl/zakonczyly-sie-badania-dotyczace-ilosci-bioodpadow-komunalnych-poddanych-recyklingowi-w-
polsce/
5 Badania w zakresie bioodpadów komunalnych posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła
należy przeprowadzić w pierwszym roku sprawozdawczym a następnie co pięć lat, zaś w odniesieniu
do pozostałych lat – w przypadku, gdy istnieją powody, by oczekiwać znacznych zmian w ilości
bioodpadów komunalnych posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła.
-- 2 of 3 --
uzyskania poziomu na rok 2025. W związku z powyższym Polska jest zobowiązana do
osiągnięcia co najmniej 50 % poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu do
2025 r (zamiast 55%) – aktualnie trwają prace legislacyjne, tak aby odpowiednio dostosować
przepisy krajowe.
Odnosząc się do kwestii wprowadzania przepisów umożliwiających różnicowanie wysokości
opłaty od masy wytworzonych odpadów komunalnych informuję, że obecnie Ministerstwo
Klimatu i Środowiska prowadzi prace nad nowelizacją przepisów ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach. Obecnie zakończył się etap konsultacji publicznych
i opiniowania projektu – zestawiane są otrzymane uwagi, do których następnie
Ministerstwo przygotuje stanowisko.
Projektowane rozwiązania zakładają m.in. zmiany w zakresie uelastycznienia systemu opłat
wnoszonych przez mieszkańców oraz przewidują możliwość dla gmin do uzależniania
wysokości opłaty od ilości wytworzonych odpadów. Przy zastosowaniu takiego rozwiązania
opłata składałaby się z części stałej (koszty związane z funkcjonowaniem gminnego systemu
gospodarowania odpadami) oraz części zmiennej zależnej od masy wytwarzanych odpadów
komunalnych przez mieszkańców danej nieruchomości.
Ponadto informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie zbiera danych dotyczących
wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi określanych przez gminy, co
spowodowane jest przede wszystkim powszechnym stosowaniem i znacznym
zróżnicowaniem metod hybrydowych tj. łączących cechy przynajmniej dwóch
podstawowych metod naliczania opłat.
Wysokość pobieranych opłat powinna zostać określona w taki sposób, aby z uzyskanych
środków finansowych móc w całości pokryć koszty organizacji gminnego systemu
gospodarowania odpadami komunalnymi.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.35.2025.PL
4109085.16566163.13518564
Warszawa, 09-12-2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 28 listopada 2025 r. Pani Poseł Małgorzaty Pępek w sprawie
funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi oraz możliwości zwiększenia
elastyczności JST w kształtowaniu opłat ponoszonych przez mieszkańców
(znak: K10INT13802), przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
Na wstępie chciałabym zapewnić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest otwarte na
dialog z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego – Ministerstwo udziela
wyjaśnień na przesyłane zapytania, organizuje spotkania na prośbę JST jak również bierze
udział w wydarzeniach organizowanych przez samorząd terytorialny. Ponadto współpraca
odbywa się również w ramach cyklicznych posiedzeń Zespołu doradczego do spraw
systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami, który działa w ramach MKiŚ.
Zespół składa się z przedstawicieli różnych środowisk m. in. z ekspertów realizujących
zadania z zakresu gospodarki odpadami na poziomie rządowym, samorządowym, w ramach
działalności gospodarczej oraz naukowej. Do zadań Zespołu należy m.in. analiza systemu
gospodarki odpadami, identyfikowanie aktualnych problemów oraz przedstawianie
rekomendacji w zakresie możliwych do wprowadzenia rozwiązań m.in. dotyczących kwestii
naliczania opłat od mieszkańców.
Odnosząc się do kwestii kar nakładanych na gminy należy wyjaśnić, że wymagane do
osiągnięcia poziomy recyklingu odpadów komunalnych stanowią transpozycję do polskiego
porządku prawnego wymagań wyznaczonych przez Komisję Europejską (KE). KE określiła
dla państw członkowskich wymagania w zakresie poziomów przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych na lata 2025, 2030, 2035, dotyczące wszystkich
odpadów komunalnych. Wymagania te zostały określone w dyrektywie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę
2008/98/WE w sprawie odpadów. Wdrażając ww. wymagania dyrektywy dokonano zmian
w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wyznaczając wymagane do
osiągniecia poziomy recyklingu. Jednocześnie należy wskazać, że ww. ustawa wyznacza
gminy1 jako odpowiedzialne za osiąganie odpowiednich poziomów recyklingu. Wynika to
z faktu, że zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gminy
organizują systemy odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych na swoim terenie.
1 Art. 3b ust 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w
gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733)
-- 1 of 3 --
Należy zauważyć, że Minister Klimatu i Środowiska zaproponowała wprowadzenie przez
ustawodawcę zmian dotyczących złagodzenia kar za ewentualne nieosiągnięcie
wymaganych poziomów recyklingu za rok 2024 i 2025 oraz poziomów składowania za rok
2025 przez gminy i inne podmioty odbierające odpady komunalne. W stosunku do
podmiotów oraz gmin z obszaru objętego klęską żywiołową wprowadzono zwolnienie z kar,
natomiast w przypadku gmin i podmiotów z pozostałych obszarów kraju zmniejszono kary
o połowę2.
Wyjaśniając dalej należy wskazać, że w przypadku nałożenia kary na gminę za nieosiągnięcie
poziomu recyklingu istnieje możliwość zawieszenie przez wojewódzki inspektorat ochrony
środowiska (WIOŚ) zapłaty kary pieniężnej, na okres konieczny do podjęcia działań
naprawczych, w przypadku przedstawienia przez gminę udokumentowanego wniosku
dotyczącego podjętych działań naprawczych zmierzających do usunięcia przyczyny
nałożenia tej kary3. Należy tutaj podkreślić, że postępowanie jest prowadzone przez WIOŚ,
który podejmuje decyzje w zakresie ewentualnego zawieszenia kary.
Należy jednocześnie wskazać, że Ministerstwo prowadzi szereg prac mających na celu
wsparcie gmin w procesie podnoszenia poziomów recyklingu. W tym celu prowadzone są
prace legislacyjne, działania edukacyjnoinformacyjne, prowadzona jest współpraca
z jednostkami odpowiedzialnymi za finansowanie gospodarowania odpadami jak również
współpraca z jednostkami badawczymi.
Jednym z bardzo ważnych działań podjętych przez Ministerstwo jest ocena masy
bioodpadów posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła w skali kraju. Instytut
Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy zakończył prace nad realizacją
przedsięwzięcia pn.: “Bioodpady komunalne posegregowane i poddawane recyklingowi u
źródła w Polsce”4. Wyniki tej ekspertyzy mogą być wykorzystywane do obliczania ilości
bioodpadów komunalnych posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła za rok
2024 i lata kolejne (zgodnie z pkt. 10 załącznika nr II do decyzji wykonawczej komisji (UE)
2019/10045). Wykorzystanie przez gminy wyników tej pracy pozwoli zwiększyć
wykazywany poziom recyklingu, ponieważ umożliwi wszystkim gminom w Polsce zaliczenie
bioodpadów, posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła do łącznej masy
odpadów komunalnych wytworzonych i poddanych recyklingowi. Parce badawcze w ww.
zakresie są kontynuowane i poszerzone o kolejne nieruchomości.
Ponadto Polska wystąpiła do Komisji Europejskiej o derogację dla celu w zakresie recyklingu
odpadów na rok 2025 (55%) - określonego dyrektywie 2008/98/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów (dalej: dyrektywa w
sprawie odpadów) na rok 2025.
W lipcu br. Komisja Europejska poinformowała Polskę, że plan wdrażania został przyjęty
i KE uznaje, że nie ma przesłanek uniemożliwiających Polsce przesunięcie obowiązku
2 Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1717).
3 Art. 9ze ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
4 Link do komunikatu Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego
dotyczącego publikacji ekspertyzy i instrukcji: https://ios.edu.pl/raporty-i-analizy/odpady-
pl/zakonczyly-sie-badania-dotyczace-ilosci-bioodpadow-komunalnych-poddanych-recyklingowi-w-
polsce/
5 Badania w zakresie bioodpadów komunalnych posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła
należy przeprowadzić w pierwszym roku sprawozdawczym a następnie co pięć lat, zaś w odniesieniu
do pozostałych lat – w przypadku, gdy istnieją powody, by oczekiwać znacznych zmian w ilości
bioodpadów komunalnych posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła.
-- 2 of 3 --
uzyskania poziomu na rok 2025. W związku z powyższym Polska jest zobowiązana do
osiągnięcia co najmniej 50 % poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu do
2025 r (zamiast 55%) – aktualnie trwają prace legislacyjne, tak aby odpowiednio dostosować
przepisy krajowe.
Odnosząc się do kwestii wprowadzania przepisów umożliwiających różnicowanie wysokości
opłaty od masy wytworzonych odpadów komunalnych informuję, że obecnie Ministerstwo
Klimatu i Środowiska prowadzi prace nad nowelizacją przepisów ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach. Obecnie zakończył się etap konsultacji publicznych
i opiniowania projektu – zestawiane są otrzymane uwagi, do których następnie
Ministerstwo przygotuje stanowisko.
Projektowane rozwiązania zakładają m.in. zmiany w zakresie uelastycznienia systemu opłat
wnoszonych przez mieszkańców oraz przewidują możliwość dla gmin do uzależniania
wysokości opłaty od ilości wytworzonych odpadów. Przy zastosowaniu takiego rozwiązania
opłata składałaby się z części stałej (koszty związane z funkcjonowaniem gminnego systemu
gospodarowania odpadami) oraz części zmiennej zależnej od masy wytwarzanych odpadów
komunalnych przez mieszkańców danej nieruchomości.
Ponadto informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie zbiera danych dotyczących
wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi określanych przez gminy, co
spowodowane jest przede wszystkim powszechnym stosowaniem i znacznym
zróżnicowaniem metod hybrydowych tj. łączących cechy przynajmniej dwóch
podstawowych metod naliczania opłat.
Wysokość pobieranych opłat powinna zostać określona w taki sposób, aby z uzyskanych
środków finansowych móc w całości pokryć koszty organizacji gminnego systemu
gospodarowania odpadami komunalnymi.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --