Interpelacja w sprawie możliwości finansowania inwestycji wodociągowych w gminach wiejskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13799
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie możliwości finansowania inwestycji wodociągowych w gminach wiejskich
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 25-11-2025
Szanowna Pani Minister,
wiele mniejszych samorządów w Polsce boryka się z poważnymi trudnościami w zakresie realizacji inwestycji wodociągowych. Problem ten dotyczy szczególnie miejscowości położonych w trudnym terenie – w rejonach wysoko położonych, oddalonych od istniejących sieci wodociągowych, a także tam, gdzie podłoże skaliste lub trudne geologicznie utrudnia wykonanie odwiertów głębinowych i innych robót infrastrukturalnych.
Dla takich samorządów realizacja inwestycji z własnych środków budżetowych jest często niemożliwa lub znacznie ograniczona ze względu na wysokie koszty techniczne i finansowe. W praktyce oznacza to, że samorządy muszą poszukiwać zewnętrznych źródeł finansowania – zarówno krajowych, jak i unijnych – aby zapewnić mieszkańcom dostęp do podstawowej infrastruktury wodociągowej.
Jednym z przykładów w moim regionie jest samorząd, który przygotował kompletną dokumentację techniczną oraz kosztorys inwestycji wodociągowej. Celem tego projektu jest zapewnienie dostępu do wody pitnej mieszkańcom miejscowości znajdującej się w trudnym terenie. Pomimo przygotowania wszystkich niezbędnych materiałów, samorząd nie dysponuje wystarczającymi środkami własnymi, aby zrealizować inwestycję w całości.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji:
Czy w ramach Krajowego Planu Odbudowy lub innych programów dostępnych w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej przewidziano środki finansowe na realizację inwestycji wodociągowych w gminach wiejskich?
Jakie warunki musiałby spełnić samorząd, aby inwestycja mogła ubiegać się o takie dofinansowanie, jakie są terminy naborów i jakie programy są dostępne?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Jan Szyszko
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7603 znakówwww.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 15 grudnia 2025 r.
znak sprawy: DPI-XXIII.054.22.2025.RO
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13799 Pani Poseł Małgorzaty Pępek
w sprawie możliwości finansowania inwestycji wodociągowych w gminach
wiejskich.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na postawione w interpelacji pytania, przedstawiam następujące
informacje.
Ad 1.
W ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności uwzględniono
potrzeby związane z rozwojem infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na obszarach
wiejskich. Wyrazem tego jest inwestycja B3.1.1 Inwestycje w zrównoważoną
gospodarkę wodno-ściekową na terenach wiejskich, w ramach której
zaplanowano powstanie co najmniej 467 projektów z zakresu wsparcia
zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków. Ze względu na bardzo dużą
liczbę złożonych i pozytywnie ocenionych wniosków konkursowych, w ramach
IV rewizji KPO pierwotna wartość środków przeznaczona na realizację inwestycji
została zwiększona o ok. 275,7 mln euro – do łącznej kwoty ok. 479,6 mln euro.
Zgodnie z regulaminem, wsparcie można było uzyskać na:
budowę, rozbudowę lub modernizację systemów zaopatrzenia w wodę
lub odprowadzania ścieków na terenach wiejskich znajdujących się poza
aglomeracjami;
infrastrukturę wykorzystującą rozwiązania cyfrowe jak np.
montaż/wymiana wodomierzy na urządzenia pozwalające na zdalne
odczyty, tworzenie systemów teleinformatycznych do zarządzania
-- 1 of 4 --
2
gospodarką wodno-kanalizacyjną (jako element uzupełniający dla zakresu
określonego w pkt 1);
przedsięwzięcia związane z promocją racjonalnej gospodarki wodno-
ściekowej (jako element uzupełniający dla zakresu określonego w pkt 1).
Ad 2.
W przypadku inwestycji KPO B3.1.1 Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę
wodno-ściekową na terenach wiejskich, warunki naborów zostały opracowane
i przedstawione w szesnastu Regulaminach Wyboru Przedsięwzięć do Objęcia
Wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
opublikowanych na stronach poszczególnych samorządów województw. Zgodnie
z regulaminem, wsparcia można było udzielić:
gminie;
spółce, w której udziały mają wyłącznie jednostki samorządu
terytorialnego;
związkowi międzygminnemu.
Dodatkowo wsparcia można było udzielić na realizację przedsięwzięcia wyłącznie
na obszarze należącym do gminy wiejskiej lub gminy miejsko-wiejskiej,
z wyłączeniem miast powyżej 5 tysięcy mieszkańców.
Regulamin Wyboru Przedsięwzięć opisuje dodatkowo 13 kryteriów
horyzontalnych i 2 kryteria szczegółowe dostępu (brak ich spełnienia stanowi
o odrzuceniu wniosku) oraz 15 kryteriów szczegółowych premiujących (których
spełnienie wpływało na dodatkowe punkty w trakcie oceny wniosków).
Poniżej znajduje się link do regulaminu dedykowanego dla potencjalnych
beneficjentów w województwie podlaskim:
https://pswpr.podlaskie.eu/resource/115/Regulamin%20wyboru%20przedsi%C4
%99wzi%C4%99%C4%87%20do%20obj%C4%99cia%20wsparciem%20z%20KPO.p
df/attachment.1
Szczegółowy opis kryteriów dla województwa podlaskiego został przedstawiony
w paragrafie szóstym Kryteria wyboru przedsięwzięć (str. 11-16).
Nabory dla wszystkich województw są obecnie zakończone. Były one
przeprowadzane w przedziale czasowym od grudnia 2024 r. do lutego 2025 r.,
w różnym terminie dla poszczególnych województw. Przykładowo
w województwie podlaskim wnioski należało składać w okresie od dnia
11 grudnia 2024 r. do dnia 10 stycznia 2025 r. Przez wzgląd na wyczerpanie
wolnych środków oraz znikomą ilość czasu pozostałego do realizacji całego KPO,
nie planuje się ogłaszać kolejnych naborów w ramach tej inwestycji.
W ramach programów regionalnych 2021-2027 wspierane są inwestycje
związane z wodą pitną. Projekty dotyczące zaopatrzenia w wodę, m.in. budowa,
-- 2 of 4 --
3
rozbudowa sieci wodociągowych, nowe stacje uzdatniania wody, nowe ujęcia
wody - mogą być realizowane komplementarnie do projektów kanalizacyjno-
ściekowych w aglomeracjach niespełniających wymogów dyrektywy ściekowej
z przedziału od 2 do poniżej 15 tys. RLM ujętych w KPOŚK, a także, jako
samodzielne projekty, gdy na danym obszarze zostały zrealizowane potrzeby
kanalizacyjno-ściekowe zgodnie z wymogami dyrektywy ściekowej 91/271/EWG.
Ponadto, w ramach programów regionalnych w gminach o liczbie ludności do 15
tys. mieszkańców mogą być realizowane projekty dotyczące efektywnego
gospodarowania wodą do spożycia: modernizacja/naprawa sieci, inteligentne
systemy monitorowania i zarządzania siecią wodociągową, modernizacja stacji
uzdatniania wody, promowanie oszczędności wody do spożycia przez
mieszkańców i przedsiębiorstwa. Powyższe projekty mogą być realizowane, jako
samodzielne projekty niezależne od projektów kanalizacyjno-ściekowych,
ale również jako elementy projektów kanalizacyjno-ściekowych.
Oferowane w ramach programów wsparcie ma formę dotacyjną, a jego wysokość
zależy od kategorii regionu i jest określona w dokumentach naborowych.
Instytucjami zarządzającymi (IZ) programami regionalnymi są właściwe
departamenty w Urzędach Marszałkowskich. Zaplanowane przez IZ nabory
są ujęte w harmonogramach naborów zamieszczonych na stronach
internetowych poszczególnych IZ.
W Rządowym programie rozwoju północno-wschodnich obszarów
przygranicznych na lata 2024-2030, który ma na celu poprawę jakości życia
mieszkańców północno-wschodnich obszarów przygranicznych Rzeczypospolitej
Polskiej przez ograniczenie negatywnych skutków ataku Federacji Rosyjskiej
na Ukrainę oraz stworzenie trwałych podstaw umożliwiających rozwój społeczno-
gospodarczy z poszanowaniem środowiska naturalnego w ramach działania
2 „Zielona i niebieska infrastruktura dla ochrony środowiska naturalnego”
wspierane są zadania dotyczące projektowania, budowy i modernizacji instalacji
wodno-kanalizacyjnych na rzecz ochrony walorów środowiskowych
i krajobrazowych obszaru wskazanego w Programie.
Program obejmie swoim zasięgiem pas 21 przygranicznych powiatów
i wchodzących w ich skład gmin oraz cztery miasta na prawach powiatu,
znajdujące się w bliskiej odległości od granicy tj. powiaty:
w województwie lubelskim: bialski, chełmski, hrubieszowski, tomaszowski
i włodawski oraz miasto Biała Podlaska i miasto Chełm;
w województwie podkarpackim: bieszczadzki, jarosławski, lubaczowski
i przemyski oraz miasto Przemyśl;
w województwie podlaskim: augustowski, białostocki, hajnowski,
sejneński, siemiatycki, sokólski i suwalski oraz miasto Suwałki;
w województwie warmińsko-mazurskim: bartoszycki, braniewski,
gołdapski, kętrzyński i węgorzewski.
-- 3 of 4 --
4
Beneficjentami mogą być również związki gmin, w skład których wchodzą gminy
położone na obszarze objętym Programem.
Źródłem finansowania realizacji Programu są środki budżetu państwa
pochodzące z rezerwy celowej do wysokości 500 mln zł, z czego każde
z 4 uprawnionych województw otrzyma po 125 mln zł. Środki te będą przekazane
w formie dotacji celowych na dofinansowanie działań z zakresu polityki rozwoju,
stanowiących zadania własne jednostek samorządu terytorialnego. Każda
z uprawnionych jednostek samorządu terytorialnego może uzyskać maksymalnie
2 dotacje w okresie trwania Programu, a maksymalna kwota pojedynczej dotacji
w ramach Programu to 2 mln zł.
Jednostki wdrażające Program: Lubelski Urząd Wojewódzki, Podkarpacki Urząd
Wojewódzki, Podlaski Urząd Wojewódzki, Warmińsko-Mazurski Urząd
Wojewódzki . Instytucją koordynującą Program jest Ministerstwo Funduszy
i Polityki Regionalnej.
Z poważaniem
Z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --