Interpelacja nr 13797
Interpelacja w sprawie naprawy systemowych problemów w usługach opiekuńczych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie naprawy systemowych problemów w usługach opiekuńczych
Interpelacja nr 13797
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie naprawy systemowych problemów w usługach opiekuńczych
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 25-11-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z interpelacją dotyczącą problemów zgłaszanych przez mieszkańców Żywca oraz opiekunki zatrudnione w lokalnej fundacji, realizującej usługi opiekuńcze dla osób starszych, chorych i z niepełnosprawnością w stopniu znacznym. Z otrzymanych zgłoszeń wynika szereg istotnych problemów wpływających zarówno na ciągłość usług opiekuńczych, jak i na warunki pracy opiekunek, co bezpośrednio odbija się na bezpieczeństwie i zdrowiu osób wymagających stałej opieki.
1. Brak ciągłości świadczenia usług w drugiej połowie grudnia
Fundacja realizuje projekt opiekuńczy do 31 grudnia, jednak – jak wskazano – w praktyce świadczenie usług kończy się już 15 grudnia z powodu rozliczeń projektu, przygotowywania dokumentacji i opracowywania wniosku do kolejnej edycji programu. Powoduje to 15-dniową lukę w dostępie do opieki, w czasie której osoby niesamodzielne, w tym leżące osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, pozostają bez pomocy. Nie przewiduje się również systemu zastępstw. Taka przerwa zaprzecza idei ciągłej opieki finansowanej ze środków publicznych i naraża podopiecznych oraz ich rodziny na poważne konsekwencje zdrowotne.
2. Brak zastępstw za opiekunki na zwolnieniach lekarskich i w okresach świątecznych
Zgłaszający informują, że opiekunki pracują na umowach zleceniach, a nie na etatach, nie przysługuje im urlop, a w przypadku choroby opiekunki lub jej nieobecności nie wyznacza się zastępstwa. Podopieczni pozostają bez żadnej pomocy, mimo że decyzje administracyjne przyznają opiekę do końca roku. Brak systemu zastępstw stanowi naruszenie ciągłości opieki gwarantowanej w programach rządowych i samorządowych.
3. Zbyt niskie wynagrodzenia i brak motywacji do podejmowania dodatkowych godzin
Zgłaszający informują o braku dodatków i premii dla opiekunek, braku dodatkowego wynagrodzenia za pracę w soboty, niskich stawkach godzinowych oraz braku środków na opłacanie zastępstw, mimo że środki z konkursu są przeznaczane również na inne instytucje (MOPS, CPS).
W efekcie trudno jest znaleźć osoby chętne do realizacji dodatkowych godzin lub zastępstw, co pogłębia problem kadrowy.
4. Potrzeba odejścia od systemu konkursowego i utworzenia stałego finansowania usług opiekuńczych
Zgłaszane jest również, że mechanizm konkursowy wymusza coroczne przerwy w projekcie, blokuje możliwość zatrudnienia opiekunek na etat oraz uniemożliwia planowanie pracy i zapewnienie ciągłości usług. Rodziny postulują stworzenie stałego, ustawowego systemu finansowania usług opiekuńczych, zamiast corocznych konkursów, które generują przerwy i braki kadrowe.
Dodatkowo mieszkańcy Żywca zwracają uwagę, że lokalny MOPS, mimo realnych starań, nie jest w stanie zapewnić zastępstw ani prowadzić stałego, otwartego naboru opiekunek i asystentów, ponieważ ograniczają go obowiązujące przepisy oraz system finansowania usług opiekuńczych. W obecnym modelu gmina nie ma gwarancji ciągłego finansowania usług przez cały rok, co uniemożliwia tworzenie etatów oraz utrzymanie rezerwy kadrowej na czas choroby lub urlopów opiekunek.
Mieszkańcy podkreślają również, że nabór nowych opiekunek i asystentów powinien odbywać się w sposób oficjalny i transparentny w ramach procedur MOPS-u, jednak brak stabilnego finansowania i brak możliwości oferowania stałych etatów sprawiają, że rekrutacja jest utrudniona i nieskuteczna. Zgłaszany jest także problem braku jakichkolwiek dodatków finansowych dla opiekunek podejmujących zastępstwa, co dodatkowo zniechęca osoby do podejmowania tego rodzaju pracy.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z pytaniami:
Czy ministerstwo dostrzega problem przerw w świadczeniu usług opiekuńczych w grudniu, wynikających z corocznych rozliczeń konkursowych? Czy są planowane zmiany zapewniające ciągłość usług przez cały rok, w tym w okresie świątecznym?
Czy ministerstwo zamierza wprowadzić standardy obligujące realizatorów usług do zapewnienia zastępstw za opiekunki przebywające na zwolnieniach lekarskich lub nieobecne z innych przyczyn?
Czy jest planowane umożliwienie lub wymuszenie zatrudniania opiekunek na umowy o pracę, co zagwarantowałoby urlop, stabilność i lepszą jakość usług?
Czy ministerstwo analizuje możliwość podwyższenia stawek godzinowych dla opiekunek oraz wprowadzenia dodatków: za pracę w soboty, za zastępstwa oraz za pracę w okresie świątecznym?
Czy jest brane pod uwagę odejście od modelu konkursowego i stworzenie stałego, ustawowego finansowania usług opiekuńczych, tak aby nie dochodziło do przerw w świadczeniu opieki i corocznych niepewności co do dalszej pracy opiekunek?
Czy ministerstwo rozważa stworzenie ogólnopolskich standardów dotyczących minimalnej dostępności opieki dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, tak aby żadna przerwa, nawet techniczna, nie narażała ich zdrowia i życia?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 13797
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie naprawy systemowych problemów w usługach opiekuńczych
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 25-11-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z interpelacją dotyczącą problemów zgłaszanych przez mieszkańców Żywca oraz opiekunki zatrudnione w lokalnej fundacji, realizującej usługi opiekuńcze dla osób starszych, chorych i z niepełnosprawnością w stopniu znacznym. Z otrzymanych zgłoszeń wynika szereg istotnych problemów wpływających zarówno na ciągłość usług opiekuńczych, jak i na warunki pracy opiekunek, co bezpośrednio odbija się na bezpieczeństwie i zdrowiu osób wymagających stałej opieki.
1. Brak ciągłości świadczenia usług w drugiej połowie grudnia
Fundacja realizuje projekt opiekuńczy do 31 grudnia, jednak – jak wskazano – w praktyce świadczenie usług kończy się już 15 grudnia z powodu rozliczeń projektu, przygotowywania dokumentacji i opracowywania wniosku do kolejnej edycji programu. Powoduje to 15-dniową lukę w dostępie do opieki, w czasie której osoby niesamodzielne, w tym leżące osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, pozostają bez pomocy. Nie przewiduje się również systemu zastępstw. Taka przerwa zaprzecza idei ciągłej opieki finansowanej ze środków publicznych i naraża podopiecznych oraz ich rodziny na poważne konsekwencje zdrowotne.
2. Brak zastępstw za opiekunki na zwolnieniach lekarskich i w okresach świątecznych
Zgłaszający informują, że opiekunki pracują na umowach zleceniach, a nie na etatach, nie przysługuje im urlop, a w przypadku choroby opiekunki lub jej nieobecności nie wyznacza się zastępstwa. Podopieczni pozostają bez żadnej pomocy, mimo że decyzje administracyjne przyznają opiekę do końca roku. Brak systemu zastępstw stanowi naruszenie ciągłości opieki gwarantowanej w programach rządowych i samorządowych.
3. Zbyt niskie wynagrodzenia i brak motywacji do podejmowania dodatkowych godzin
Zgłaszający informują o braku dodatków i premii dla opiekunek, braku dodatkowego wynagrodzenia za pracę w soboty, niskich stawkach godzinowych oraz braku środków na opłacanie zastępstw, mimo że środki z konkursu są przeznaczane również na inne instytucje (MOPS, CPS).
W efekcie trudno jest znaleźć osoby chętne do realizacji dodatkowych godzin lub zastępstw, co pogłębia problem kadrowy.
4. Potrzeba odejścia od systemu konkursowego i utworzenia stałego finansowania usług opiekuńczych
Zgłaszane jest również, że mechanizm konkursowy wymusza coroczne przerwy w projekcie, blokuje możliwość zatrudnienia opiekunek na etat oraz uniemożliwia planowanie pracy i zapewnienie ciągłości usług. Rodziny postulują stworzenie stałego, ustawowego systemu finansowania usług opiekuńczych, zamiast corocznych konkursów, które generują przerwy i braki kadrowe.
Dodatkowo mieszkańcy Żywca zwracają uwagę, że lokalny MOPS, mimo realnych starań, nie jest w stanie zapewnić zastępstw ani prowadzić stałego, otwartego naboru opiekunek i asystentów, ponieważ ograniczają go obowiązujące przepisy oraz system finansowania usług opiekuńczych. W obecnym modelu gmina nie ma gwarancji ciągłego finansowania usług przez cały rok, co uniemożliwia tworzenie etatów oraz utrzymanie rezerwy kadrowej na czas choroby lub urlopów opiekunek.
Mieszkańcy podkreślają również, że nabór nowych opiekunek i asystentów powinien odbywać się w sposób oficjalny i transparentny w ramach procedur MOPS-u, jednak brak stabilnego finansowania i brak możliwości oferowania stałych etatów sprawiają, że rekrutacja jest utrudniona i nieskuteczna. Zgłaszany jest także problem braku jakichkolwiek dodatków finansowych dla opiekunek podejmujących zastępstwa, co dodatkowo zniechęca osoby do podejmowania tego rodzaju pracy.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z pytaniami:
Czy ministerstwo dostrzega problem przerw w świadczeniu usług opiekuńczych w grudniu, wynikających z corocznych rozliczeń konkursowych? Czy są planowane zmiany zapewniające ciągłość usług przez cały rok, w tym w okresie świątecznym?
Czy ministerstwo zamierza wprowadzić standardy obligujące realizatorów usług do zapewnienia zastępstw za opiekunki przebywające na zwolnieniach lekarskich lub nieobecne z innych przyczyn?
Czy jest planowane umożliwienie lub wymuszenie zatrudniania opiekunek na umowy o pracę, co zagwarantowałoby urlop, stabilność i lepszą jakość usług?
Czy ministerstwo analizuje możliwość podwyższenia stawek godzinowych dla opiekunek oraz wprowadzenia dodatków: za pracę w soboty, za zastępstwa oraz za pracę w okresie świątecznym?
Czy jest brane pod uwagę odejście od modelu konkursowego i stworzenie stałego, ustawowego finansowania usług opiekuńczych, tak aby nie dochodziło do przerw w świadczeniu opieki i corocznych niepewności co do dalszej pracy opiekunek?
Czy ministerstwo rozważa stworzenie ogólnopolskich standardów dotyczących minimalnej dostępności opieki dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, tak aby żadna przerwa, nawet techniczna, nie narażała ich zdrowia i życia?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7311 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.612.2025
Warszawa, /elektroniczny znak czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13797 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek, w sprawie
naprawy systemowych problemów w usługach opiekuńczych, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Świadczenie usług opiekuńczych reguluje art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1214). Przepis ten stanowi, że osobie samotnej, która
z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy osób trzecich, a jest jej
pozbawiona, przysługuje wsparcie w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług
opiekuńczych. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane
również osobie, która wymaga pomocy innych, a rodzina, a także niezamieszkujący z nią
małżonek, wstępni czy zstępni nie mogą jej takiego wsparcia zapewnić. Usługi opiekuńcze
obejmują pomoc w:
– zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych (np. drobne zakupy, gotowanie, porządki
w domu);
– opiece higienicznej (np. mycie, kąpanie, ubieranie, przesłanie łóżka, zmiana bielizny
pościelowej);
– zaleconej przez lekarza pielęgnacji;
– w zapewnieniu kontaktów z otoczeniem (na ile to możliwe).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 wskazanego aktu organizowanie i świadczenie usług
opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania - z wyłączeniem
specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi - należy do
zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym.
Oznacza to, że omawiana forma wsparcia jest obligatoryjna i w całości finansowana
z budżetu gminy, nie zaś środków projektów konkursowych. Szczegółowe warunki
przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze
(z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami
psychicznymi) oraz dotyczące częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również
tryb ich pobierania, określa w drodze uchwały rada gminy.
Inaczej sytuacja przedstawia się w kwestii realizowania przez gminy Programu Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej „Opieka 75+” Środki tego programu stanowią jedynie
dodatkowe wsparcie samorządu gminnego w realizacji zadania własnego i nie powinny być
podstawą zapewnienia świadczenia usług opiekuńczych mieszkańcom gminy.
Trzeba też podkreślić, że brak realizacji tego zadania obligatoryjnego, również przez
wskazaną w interpelacji gminę Żywiec, stanowi naruszenie obowiązującego prawa i skutkuje
pozostawieniem mieszkańców bez przysługującego im ustawowo wsparcia. Kolejnymi
konsekwencjami niewywiązywania się z realizacji zadania są nieprawidłowości dotyczące
jakości i ciągłości świadczonych usług.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Gmina może świadczyć usługi opiekuńcze samodzielnie tj. zatrudniać w ośrodku pomocy
społecznej opiekunki środowiskowe, kupować usługi na wolnym rynku i zlecać realizację
tego zadania podmiotom, o których mowa w art. 25 ww. ustawy, zapewniając środki na ten
cel.
Planując zlecenie świadczenia usług opiekuńczych podmiotowi zewnętrznemu jednostka
określa w ofercie warunki, jakie winien spełnić oferent (również wymagania kwalifikacyjne
w stosunku do osób świadczących usługi), adekwatne do potrzeb związanych z popytem na
określone rodzaje usług, zapewnieniem ich odpowiednego poziomu, jak również
koniecznością zagwarantowania ich ciągłości.
Odnośnie do kwestii wynagradzania i motywowania pracowników należy dodać, że jeśli
opiekunki środowiskowe zatrudnione w ośrodku pomocy społecznej są pracowniczkami
samorządowymi, to warunki ich wynagradzania regulują przepisy ustawy z dnia 21 listopada
2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1135) oraz rozporządzenia
Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników
samorządowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1960, z późn. zm). Oznacza to, że kształtowanie
całkowitej wysokości wynagrodzenia takich pracowniczek pozostaje w gestii ich
pracodawcy samorządowego. Osoby zatrudnione w Ośrodku objęte są również dodatkiem
motywacyjnym w wysokości 1000 zł miesięcznie, wypłacanym na podstawie rządowego
programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024-2027".
W przypadku zlecenia przez gminę realizacji zadania świadczenia usług opiekuńczych
innemu podmiotowi, opiekunki są pracowniczkami tego podmiotu i ich wynagrodzenia
wynikają z zawartych z nim umów na świadczenie pracy.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stoi na stanowisku, że
zarówno dla osób świadczących usługi opiekuńcze jak i beneficjentów tych usług
korzystniejsze jest zatrudnienie opiekunek w OPS, jednak decyzja w tej sprawie - co wynika
z obowiązujących przepisów prawa - pozostaje w gestii samorządu.
Informuję, że do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów włączono
projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej (nr UD340). Aktualnie trwają prace
nad projektem rozporządzenia w sprawie usług opiekuńczych.
Wydanie aktu wykonawczego jest konieczne ze względu na potrzebę ujednolicenia zasad
świadczenia usług opiekuńczych w skali kraju. Dotychczasowe przepisy ustawowe określają
jedynie ogólne ramy świadczenia tych usług, natomiast brakuje regulacji szczegółowych,
dotyczących ich minimalnego zakresu, warunków realizacji, wymogów wobec osób je
świadczących oraz sposobu monitorowania ich jakości. Przyjęcie rozporządzenia zapewni
przejrzystość prawa, podniesie standard usług i pozwoli na ich lepsze dostosowanie do
potrzeb osób korzystających z pomocy społecznej poprzez:
– ujednolicenie standardów w skali kraju;
– lepsze dopasowanie usług do realnych potrzeb osób korzystających z pomocy
społecznej;
– podniesienie jakości usług poprzez wprowadzenie wymogów wobec osób
świadczących usługi;
– zagwarantowanie przejrzystych mechanizmów monitorowania i oceny usług;
– zapewnienie ochrony praw zarówno odbiorców usług, jak i osób je świadczących.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Przyjęcie standardu usług opiekuńczych realizuje też jeden z priorytetów reformy opieki
długoterminowej, świadczonej w ramach kamienia milowego A70G szerszej reformy A4.6
pn. „Wzrost współczynnika aktywności zawodowej określonych grup poprzez rozwój opieki
długoterminowej” Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Pragnę również podkreślić, że projektowane rozporządzenie reguluje kwestie, o których
Pani Posłanka wspomina w interpelacji, dotyczące m.in.: zapewnienia zastępstw za
opiekunki przebywające na zwolnieniach lekarskich lub nieobecne z innych przyczyn,
dostępności i nieprzerwanej, adekwatnej do potrzeb opieki w dni wolne i świąteczne.
Wejście w życie rozporządzenia w sprawie usług opiekuńczych przyczyni się do poprawy
dostępności tej formy wsparcia, poprawi ich jakość, umożliwi dokonywanie oceny
i ewaluację.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.612.2025
Warszawa, /elektroniczny znak czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13797 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek, w sprawie
naprawy systemowych problemów w usługach opiekuńczych, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Świadczenie usług opiekuńczych reguluje art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1214). Przepis ten stanowi, że osobie samotnej, która
z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy osób trzecich, a jest jej
pozbawiona, przysługuje wsparcie w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług
opiekuńczych. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane
również osobie, która wymaga pomocy innych, a rodzina, a także niezamieszkujący z nią
małżonek, wstępni czy zstępni nie mogą jej takiego wsparcia zapewnić. Usługi opiekuńcze
obejmują pomoc w:
– zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych (np. drobne zakupy, gotowanie, porządki
w domu);
– opiece higienicznej (np. mycie, kąpanie, ubieranie, przesłanie łóżka, zmiana bielizny
pościelowej);
– zaleconej przez lekarza pielęgnacji;
– w zapewnieniu kontaktów z otoczeniem (na ile to możliwe).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 wskazanego aktu organizowanie i świadczenie usług
opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania - z wyłączeniem
specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi - należy do
zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym.
Oznacza to, że omawiana forma wsparcia jest obligatoryjna i w całości finansowana
z budżetu gminy, nie zaś środków projektów konkursowych. Szczegółowe warunki
przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze
(z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami
psychicznymi) oraz dotyczące częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również
tryb ich pobierania, określa w drodze uchwały rada gminy.
Inaczej sytuacja przedstawia się w kwestii realizowania przez gminy Programu Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej „Opieka 75+” Środki tego programu stanowią jedynie
dodatkowe wsparcie samorządu gminnego w realizacji zadania własnego i nie powinny być
podstawą zapewnienia świadczenia usług opiekuńczych mieszkańcom gminy.
Trzeba też podkreślić, że brak realizacji tego zadania obligatoryjnego, również przez
wskazaną w interpelacji gminę Żywiec, stanowi naruszenie obowiązującego prawa i skutkuje
pozostawieniem mieszkańców bez przysługującego im ustawowo wsparcia. Kolejnymi
konsekwencjami niewywiązywania się z realizacji zadania są nieprawidłowości dotyczące
jakości i ciągłości świadczonych usług.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Gmina może świadczyć usługi opiekuńcze samodzielnie tj. zatrudniać w ośrodku pomocy
społecznej opiekunki środowiskowe, kupować usługi na wolnym rynku i zlecać realizację
tego zadania podmiotom, o których mowa w art. 25 ww. ustawy, zapewniając środki na ten
cel.
Planując zlecenie świadczenia usług opiekuńczych podmiotowi zewnętrznemu jednostka
określa w ofercie warunki, jakie winien spełnić oferent (również wymagania kwalifikacyjne
w stosunku do osób świadczących usługi), adekwatne do potrzeb związanych z popytem na
określone rodzaje usług, zapewnieniem ich odpowiednego poziomu, jak również
koniecznością zagwarantowania ich ciągłości.
Odnośnie do kwestii wynagradzania i motywowania pracowników należy dodać, że jeśli
opiekunki środowiskowe zatrudnione w ośrodku pomocy społecznej są pracowniczkami
samorządowymi, to warunki ich wynagradzania regulują przepisy ustawy z dnia 21 listopada
2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1135) oraz rozporządzenia
Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników
samorządowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1960, z późn. zm). Oznacza to, że kształtowanie
całkowitej wysokości wynagrodzenia takich pracowniczek pozostaje w gestii ich
pracodawcy samorządowego. Osoby zatrudnione w Ośrodku objęte są również dodatkiem
motywacyjnym w wysokości 1000 zł miesięcznie, wypłacanym na podstawie rządowego
programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024-2027".
W przypadku zlecenia przez gminę realizacji zadania świadczenia usług opiekuńczych
innemu podmiotowi, opiekunki są pracowniczkami tego podmiotu i ich wynagrodzenia
wynikają z zawartych z nim umów na świadczenie pracy.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stoi na stanowisku, że
zarówno dla osób świadczących usługi opiekuńcze jak i beneficjentów tych usług
korzystniejsze jest zatrudnienie opiekunek w OPS, jednak decyzja w tej sprawie - co wynika
z obowiązujących przepisów prawa - pozostaje w gestii samorządu.
Informuję, że do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów włączono
projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej (nr UD340). Aktualnie trwają prace
nad projektem rozporządzenia w sprawie usług opiekuńczych.
Wydanie aktu wykonawczego jest konieczne ze względu na potrzebę ujednolicenia zasad
świadczenia usług opiekuńczych w skali kraju. Dotychczasowe przepisy ustawowe określają
jedynie ogólne ramy świadczenia tych usług, natomiast brakuje regulacji szczegółowych,
dotyczących ich minimalnego zakresu, warunków realizacji, wymogów wobec osób je
świadczących oraz sposobu monitorowania ich jakości. Przyjęcie rozporządzenia zapewni
przejrzystość prawa, podniesie standard usług i pozwoli na ich lepsze dostosowanie do
potrzeb osób korzystających z pomocy społecznej poprzez:
– ujednolicenie standardów w skali kraju;
– lepsze dopasowanie usług do realnych potrzeb osób korzystających z pomocy
społecznej;
– podniesienie jakości usług poprzez wprowadzenie wymogów wobec osób
świadczących usługi;
– zagwarantowanie przejrzystych mechanizmów monitorowania i oceny usług;
– zapewnienie ochrony praw zarówno odbiorców usług, jak i osób je świadczących.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Przyjęcie standardu usług opiekuńczych realizuje też jeden z priorytetów reformy opieki
długoterminowej, świadczonej w ramach kamienia milowego A70G szerszej reformy A4.6
pn. „Wzrost współczynnika aktywności zawodowej określonych grup poprzez rozwój opieki
długoterminowej” Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Pragnę również podkreślić, że projektowane rozporządzenie reguluje kwestie, o których
Pani Posłanka wspomina w interpelacji, dotyczące m.in.: zapewnienia zastępstw za
opiekunki przebywające na zwolnieniach lekarskich lub nieobecne z innych przyczyn,
dostępności i nieprzerwanej, adekwatnej do potrzeb opieki w dni wolne i świąteczne.
Wejście w życie rozporządzenia w sprawie usług opiekuńczych przyczyni się do poprawy
dostępności tej formy wsparcia, poprawi ich jakość, umożliwi dokonywanie oceny
i ewaluację.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --