Interpelacja w sprawie długości kolejek i dostępności świadczeń zdrowotnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13783
do ministra zdrowia
w sprawie długości kolejek i dostępności świadczeń zdrowotnych
Zgłaszający: Marzena Anna Machałek, Maria Koc
Data wpływu: 25-11-2025
Szanowna Pani Minister, zwracam się z interpelacją dotyczącą aktualnych czasów oczekiwania na świadczenia zdrowotne, w tym wizyty u specjalistów, zabiegi operacyjne oraz badania diagnostyczne. W związku z licznymi zgłoszeniami pacjentów oraz danymi pokazującymi wydłużanie się kolejek, proszę o przedstawienie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jaki jest średni czas oczekiwania na wizyty u specjalistów z podziałem na specjalizacje i województwa?
2. Jaki jest czas oczekiwania na najczęściej wykonywane zabiegi operacyjne?
3. Jak długo pacjenci oczekują na badania diagnostyczne: MRI, TK, USG, RTG?
4. Które województwa mają najdłuższe kolejki w każdym z powyższych obszarów?
5. Jakie działania podejmuje ministerstwo na rzecz skrócenia czasu dostępu do świadczeń?
Z poważaniem Poseł na Sejm RP
Marzena Machałek
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12131 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.47.2025.EW
Warszawa, 17 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją Pani Marii Koc oraz Pani Marzeny Anny Machałek, Posłanek na
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie długości kolejek i dostępności świadczeń
zdrowotnych (nr 13783), przesłaną przy Pana Krzysztofa Bosaka, Wicemarszałka Sejmu RP
z dnia 28 listopada 2025 r., uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Odpowiadając na pytanie dotyczące działań podejmowanych przez Ministerstwo Zdrowia
na rzecz skrócenia czasu dostępu do świadczeń, należy podkreślić, że poprawa dostępności
do świadczeń jest jednym z priorytetowych celów Ministerstwa.
Z ostatnio podejmowanych działań należy wskazać wprowadzenie mechanizmów
motywujących poradnie specjalistyczne do zwiększania odsetka przyjmowanych pacjentów
pierwszorazowych (obecnie jedynie przeciętnie 15 % pacjentów w poradniach
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej to pacjenci pierwszorazowi, a pozostałe osoby
objęte opieką to osoby kontynuujące leczenie). Rozwiązania wdrożone przez Narodowy
Fundusz Zdrowia1 zakładają określenie minimalnego wymaganego poziomu
przyjmowanych pacjentów pierwszorazowych oraz wprowadzenie stawek degresywnych,
w przypadku gdy świadczeniodawcy nie osiągną takiego poziomu. Rozwiązanie to ma na
celu zapewnienie, że pacjenci oczekujący na pierwszą poradę szybciej rozpoczną ścieżkę
diagnostyczno-terapeutyczną. Wypracowane rozwiązanie ma szczególnie motywować
podmioty z najmniejszym udziałem świadczeń pierwszorazowych. Warto wskazać, że już
obecnie można obserwować pozytywny wpływ tych rozwiązań na zachowania
świadczeniodawców, gdyż w III kwartale 2025 r. wykonano o ponad 200 tys., świadczeń
pierwszorazowych więcej niż w III kwartale 2024 r., co stanowi wzrost o ponad 10% i
oznacza 20% wzrost udziału świadczeń pierwszorazowych w świadczeniach ogółem.
Warto podkreślić, że równolegle prowadzone są inne działania mające na celu prowadzenie
zmian systemowych, których efekty widoczne będą w perspektywie długofalowej,
w odróżnieniu od działań doraźnych. Jednym z takich działań są prace prowadzone
w ramach uruchomionego w styczniu 2024 r. projektu „Odwrócona Piramida Świadczeń”,
które m.in. zakładają zastąpienie fragmentarycznie udzielanych porad kompleksowymi
świadczeniami, w tym pakietami diagnostycznymi w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej.
Pozwoli to na realizację profilaktyki, diagnostyki i leczenia najbliżej pacjenta, tj. w ramach
1 Zarządzeniem NR 23/2025/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2025 r, z tym że
zasady finansowania mają zastosowanie do rozliczania świadczeń udzielonych od 1 listopada 2025 r., przy czym
pierwsza ocena spełniania parametrów określonych obejmie świadczenia udzielone w okresie od 1 lipca do 30
września 2025 r.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
współpracy podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.
Projekt ma być realizowany do 30 czerwca 2027 r.
Ponadto, w ostatnim roku udało się osiągnąć także wzrost liczby umów zawieranych
w ramach opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej. Objęcie pacjenta
opieką koordynowaną umożliwia lekarzowi rodzinnemu zlecenie pacjentom badań
diagnostycznych, które do tej pory były zarezerwowane dla lekarza specjalisty oraz
zapewnienie wybranych konsultacji specjalistycznych bez konieczności kierowania go do
poradni specjalistycznych. Zwiększenie dostępu do świadczeń właściwych dla opieki
specjalisty z poziomu podstawowej opieki zdrowotnej zmniejsza obciążenie poradni
specjalistycznych i przekłada się na skrócenie czasów oczekiwania. Według danych na
dzień 31 grudnia 2024 r. 2458 świadczeniodawców podstawowej opieki zdrowotnej
realizowało świadczenia opieki koordynowanej, co stanowi 41 % ogółu
świadczeniodawców, którzy zawarli umowy w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej.
Objęto tym samym łącznie 51 % ogółu populacji objętej podstawową opieką zdrowotną.
Warto także wskazać, że Ministerstwo Zdrowia na bieżąco podejmuje działania mające na
celu poprawę dostępności opieki medycznej nie tylko w zakresie dostępu do świadczeń
zdrowotnych, ale także aby umożliwić zapewnienie swobodnego dostępu do usług oraz
możliwości udziału w życiu społecznym i publicznym osób ze szczególnymi potrzebami.
W ramach projektu „Dostępność Plus dla zdrowia” dostosowano szpitale oraz placówki
podstawowej opieki zdrowotnej do wymagań osób ze szczególnymi potrzebami (dzięki
takim działaniom, jak budowa i wymiana wind i podjazdów, dostosowanie pomieszczeń,
rejestracji i gabinetów lekarskich, stworzenie nowych miejsc postojowych, zakup nowego
sprzętu i łatwiejszy dostęp do alternatywnych sposobów komunikacji pacjentów z
placówkami medycznymi). Aktualnie realizowany jest kolejny projekt o nazwie „Dostępność
Plus dla AOS”, dedykowany dla placówek ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.
Odbiorcami działań będą osoby ze szczególnymi potrzebami, w tym osoby z
niepełnosprawnościami oraz seniorzy, którym łatwiej będzie korzystać z bardziej
dostępnych placówek. W najbliższym czasie placówkom zostaną udzielone granty na
projekty podnoszące dostępność tych placówek w obszarze architektonicznym, cyfrowym
oraz informacyjno-komunikacyjnym. Dodatkowo planowane jest utworzenie platformy
komunikacji o dostępności dla placówek zdrowotnych, które będą zainteresowane
podejmowaniem działań podnoszących dostępność. Planowane jest także utworzenie mapy
dostępnych placówek zdrowotnych, aby każda osoba mogła znaleźć dla siebie placówkę
zapewniającą dostępność.
Warto także wskazać na działania mające na celu wprowadzenie jednolitego systemu
zarządzania listami oczekujących, który umożliwi bieżące monitorowanie i transparentność
danych o kolejkach, uprzejmie informuję, że od 1 stycznia 2026 r. w życie wchodzą
rozwiązania wprowadzające centralną e-rejestrację2. Centralna e-rejestracja znosi
obowiązek prowadzenia odrębnych list oczekujących przez poszczególnych
świadczeniodawców na rzecz wspólnej listy do wszystkich świadczeniodawców
udzielających świadczeń z danego zakresu (tj. centralnego wykazu oczekujących). Celem
centralnej e-rejestracji jest uproszczenie i przyspieszenie procesu rejestracji pacjentów
oraz ułatwienie dostępu do informacji o dostępnych terminach u wszystkich
świadczeniodawców. Pacjenci, którzy nie uzyskają terminu świadczenia będą umieszczani
w centralnym wykazie oczekujących, a system automatycznie będzie monitorował „miejsce
w kolejce” wyręczając pacjenta i gdy tylko pojawi się termin spełniający określone przez
niego kryteria, pacjent zostanie automatycznie zapisany na wizytę i otrzyma stosowne
powiadomienie z systemu e-zdrowia. Wstępnie centralną e-rejestracją zostaną objęte
2 Przyjęte ustawą z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.poz. 1537)
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wybrane świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, ale zakres ten będzie
sukcesywnie rozszerzany.
Należy zwrócić uwagę, że centralna e-rejestracja przyczyni się także do skracania czasów
oczekiwania zarówno przez optymalne wykorzystanie każdego zwalniającego się terminu
jak i przez znaczące zmniejszenie liczby nieodwołanych wizyt. Pacjenci otrzymają
powiadomienia z przypomnieniem o wizycie, będą mogli łatwo i szybko odwołać wizytę
przez odpowiedź na sms z przypomnieniem lub anulować ją przez Internetowe Konto
Pacjenta (IKP), bez konieczności komunikowania się ze świadczeniodawcą. W ramach
prowadzonego programu pilotażowego e-rejestracji ok. 26 tys. wizyt zostało odwołanych
przez SMS lub IKP, czyli zwolnionych dla pacjentów oczekujących.
Istotne jest także zapewnienie odpowiednich środków finansowych. W tym zakresie należy
wskazać, że w pierwotnym planie NFZ na 2025 r. w porównaniu do pierwotnego planu
finansowego NFZ na 2024 rok, wysokość środków zapisana na koszty świadczeń opieki
zdrowotnej NFZ wyniosła 183,6 mld zł i była wyższa o 26,07 mld zł. W wyniku dokonanych
w trakcie bieżącego roku zmian tego planu, środki te wzrosły już o 18,7 mld zł do wysokości
ponad 202,3 mld zł.
Podkreślenia wymaga również, że w celu zwiększenia nakładów finansowych na
świadczenia opieki zdrowotnej, Minister Zdrowia może skorzystać z instrumentu, jakim jest
wsparcie z budżetu państwa dla Narodowego Funduszu Zdrowia na finansowanie
świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d ustawy o świadczeniach, na
podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony do przekazania
Funduszowi dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu zapasowego. Zgodnie
z powyższym należy wskazać, że zaplanowana pierwotnie dotacja podmiotowa z budżetu
państwa dla Funduszu na 2025 r. wyniosła 18,35 mld zł, tj. ponad dwukrotnie więcej niż
zaplanowana pierwotnie na 2024 r., natomiast dzięki decyzjom Ministra Zdrowia i Ministra
Finansów, dotyczącym przekazania dodatkowych środków z budżetu państwa do
Narodowego Funduszu Zdrowia, środki te wynoszą aktualnie ponad 31,8 mld zł.
Jednocześnie dzięki decyzji Ministra Finansów z dnia 1 lipca 2025 r., zostały przyznane
środki finansowe dla Narodowego Funduszu Zdrowia w kwocie blisko 1,58 mld zł,
przeznaczone na zwiększenie funduszu zapasowego.
Ponadto, Minister Finansów i Gospodarki wyemitował obligacje skarbowe przeznaczone na
podwyższenie funduszu zapasowego Narodowego Funduszu Zdrowia. Wyemitowane
obligacje o łącznej wartości nominalnej 922 mln zł zostały przekazane 20 listopada 2025
roku.
Ponadto dzięki ustawie z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o Funduszu
Medycznym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz. U. poz. 1739), możliwe będzie przekazanie w bieżącym roku dodatkowych
środków Funduszu Medycznego w wysokości 3,56 mld zł, z przeznaczeniem na
finansowanie nadwykonań świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych osobom do
ukończenia 18. roku życia.
Odpowiadając na wniosek przekazania aktualnych informacji dotyczących średnich czasów
oczekiwania do wskazanych świadczeń, w załączniku do interpelacji przedstawiam
zestawienie danych opracowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia na podstawie
informacji przekazywanych przez świadczeniodawców, prezentujące stan na koniec lipca,
sierpnia oraz września 2025r. dla poradni specjalistycznych, oddziałów szpitalnych,
wybranych procedur oraz badań diagnostycznych, dla każdego województwa, odrębnie dla
przypadków pilnych i stabilnych (co odzwierciedla przyjętą w polskim systemie zasadę
kategoryzowania pacjentów ze względu na kryterium medyczne uwzględniające pilność
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
danego przypadku). Zestawienie to, w formie pliku Excela, pozwala na uzyskanie informacji,
o które wystąpiono w interpelacji.
Jednocześnie należy wskazać, że co do zasady listy oczekujących prowadzone są do
komórki organizacyjnej – w przypadku leczenia szpitalnego do oddziału, a nie na
poszczególne zabiegi operacyjne. W związku z powyższym nie są dostępne informacje
dotyczące czasów oczekiwania na poszczególne zabiegi operacyjne, z wyłączeniem
nielicznych procedur, na które prowadzone są odrębne listy oczekujących. Natomiast w
zakresie badań diagnostycznych odrębne list oczekujących są prowadzone wyłącznie na
badania wysokokosztowe, do których nie należy diagnostyka ultrasonograficzna (USG) czy
zdjęcia radiologiczne (RTG). Wynika to z przyjętej zasady, zgodnie z którą
świadczeniodawca, który zleca badania laboratoryjne lub diagnostyczne ma umożliwić ich
realizację w ramach własnej placówki medycznej bądź – w oparciu o umowę
podwykonawstwa – we wskazanym przez świadczeniodawcę podmiocie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --