Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 21 marca 2024 r.
Znak sprawy: DNI.mr.058.3.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 1378 Pani Poseł Małgorzaty Niemczyk
„w sprawie ziemi rolnej przekazanej przez rząd PiS Archidiecezji Warmińskiej”.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z ww. interpelacją, uprzejmie informuję, co następuje.
Odnosząc się do prośby o wskazanie ile dokładnie ziemi posiada Archidiecezja
Warmińska we wsi Rybaki nad jeziorem Łańskim i „w okolicach Puszczy Napiwodzko-
Rumuckiej”, wyjaśniam, że ani Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ani też Krajowy
Ośrodek Wsparcia Rolnictwa nie posiadają informacji na ten temat. Wymaga
podkreślenia, że osoby prawne kościoła katolickiego mogą pozyskiwać nieruchomości
rolne na podstawie różnych tytułów i w różny sposób (np. umowa sprzedaży,
dziedziczenie, darowizny od podmiotów prywatnych, zasiedzenie). Przekazanie
nieruchomości na podstawie art. 70a ustawy z dnia 17.05.1989 r. o stosunku Państwa
do Kościoła Katolickiego jest tylko jednym z możliwych sposobów nabycia własności
przez ten podmiot. Z tego powodu informacje o wszystkich nieruchomościach
znajdujących się w posiadaniu Archidiecezji Warmińskiej można pozyskać bezpośrednio
wyłącznie od samej Archidiecezji. Ponadto brak jest podstaw prawnych do gromadzenia
przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi takich informacji.
Odpowiadając na pytanie o cele, na które przekazano nieruchomości na rzecz
wspomnianej wyżej Archidiecezji zwracam uwagę, że w przypadku przekazania
nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na

-- 1 of 4 --

podstawie art. 70a ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego do przesłanek
ustawowych, od których uzależnione jest przekazanie, nie należy wskazanie celu,
jakiemu dana nieruchomość ma służyć. Zgodnie z tym przepisem jedynym warunkiem
jest, aby przekazanie nastąpiło na wniosek osoby prawnej Kościoła Katolickiego, która
po dniu 8 maja 1945 r. podjęła działalność na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Istotą
tego postępowania jest nieodpłatne przeniesienie własności nieruchomości, stąd
decyzja właściwego organu musi określać jaka konkretnie nieruchomość i na czyją rzecz
jest przekazywana, tak aby na jej podstawie można było dokonać wpisu do księgi
wieczystej. Wskazanie celu, na jaki nastąpiło przekazanie nie jest wymagane przepisami
prawa.
Przekazanie nieruchomości Zasobu następuje na podstawie decyzji wydawanej przez
właściwego miejscowo wojewodę, za zgodą Dyrektora Generalnego KOWR. KOWR
wyraża zgodę w formie postanowienia, od którego można wnieść zażalenie do Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z kolei odwołanie od decyzji wojewody jest wnoszone do
Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Stroną tego postępowania jest osoba prawna kościoła katolickiego, która wystąpiła ze
stosownym wnioskiem. Jest zatem oczywiste, że w przypadku uzyskania zgody KOWR
oraz decyzji pozytywnej (orzekającej o nieodpłatnym przekazaniu nieruchomości)
rozstrzygnięcia takie nie są zaskarżane do organu wyższej instancji.
Z informacji przekazanych ministerstwu przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa
wynika, że Wojewoda Warmińsko-Mazurski w decyzjach wydawanych na podstawie
art. 70a ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej
Polskiej, przekazujących nieodpłatnie nieruchomości na własność osób prawnych
Kościoła Katolickiego, nie podaje celu ich przekazania.
Organem, który powinien posiadać kompletne dane co do ilości ziemi przekazanej
Archidiecezji Warmińskiej na podstawie art. 70a ustawy o stosunku Państwa do
Kościoła Katolickiego jest wojewoda właściwy ze względu na miejsce położenia
nieruchomości, gdyż to on wydaje decyzje w tym przedmiocie. W związku z tym KOWR
wskazał, że nie może zagwarantować, że wszystkie decyzje wojewodów zostały
przekazane do olsztyńskich oddziałów terenowych ówczesnej Agencji Własności Rolnej
Skarbu Państwa oraz Agencji Nieruchomości Rolnych (tj. poprzedników prawnych
KOWR), czy też do KOWR. KOWR nie są przy tym znane przypadki przekazywania

-- 2 of 4 --

przez Oddział Terenowy KOWR w Olsztynie (ani przez jego poprzedników prawnych)
gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, na rzecz Archidiecezji Warmińskiej.
Na marginesie należy jedynie zauważyć, że z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
na terenie wsi Rybaki nad jeziorem Łańskim, na podstawie art. 59 ustawy
o gospodarce nieruchomościami, w 2007 r. dokonano aktu darowizny na rzecz Caritas
Archidiecezji Warmińskiej, będącej osobą prawną i organizacją pożytku publicznego,
z przeznaczeniem na realizację celów statutowych. Przedmiotem darowizny były
nieruchomości o powierzchni 26,8035 ha.
Ponadto Wojewoda Warmińsko-Mazurski, działając na podstawie art. 70a ustawy
o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, w latach
2017-2018 wydał cztery decyzje administracyjne przekazujące na rzecz parafii Kościoła
Rzymskokatolickiego nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa,
położone w obrębie Rybaki, gmina Stawiguda, o łącznej powierzchni 42,3815 ha.
Natomiast w 1994 r. Wojewoda Olsztyński decyzją administracyjną, działając
na podstawie art. 70a ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego
w Rzeczypospolitej Polskiej, przekazał nieruchomość o powierzchni 50 ha, położoną
w Klewkach, gmina Purda, na rzecz, jak wskazał KOWR, Kurii Metropolitalnej
Archidiecezji Warmińskiej.
Wskazane powyżej Caritas i parafie posiadają jednak odrębną od Archidiecezji
Warmińskiej osobowość prawną.
Odnosząc się do pytania czwartego („Czy w ocenie resortu ziemia ta przekazana została
zgodnie z prawem?) wyjaśniam, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiada
kompetencji do oceny legalności decyzji wydawanych na podstawie art. 70a ustawy. Jak
to już zaznaczono powyżej, organami prowadzącymi zasadnicze postępowania w
przedmiocie nieodpłatnego przekazania nieruchomości na rzecz osób prawnych
Kościoła Katolickiego są wojewodowie, a w postępowaniu odwoławczym Minister
Spraw Wewnętrznych i Administracji. Możliwe jest również wniesienie skargi na decyzję
MSWiA do sądu administracyjnego. To do tych organów należy ocena zgodności z
prawem wydawanych decyzji. Jeżeli natomiast dana decyzja nie została we właściwym
trybie wyeliminowana z obrotu prawnego, to należy domniemywać, że jest ona zgodna z
prawem.

-- 3 of 4 --

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ma również możliwości wypowiedzenia się co do
planów zagospodarowania nieruchomości, które są położone we wsi Rybaki nad
jeziorem Łańskim. O sposobie zagospodarowania poszczególnych gruntów decydują ich
właściciele, przy czym sposób ewentualnego zabudowania nieruchomości musi być
zgodny z obowiązującym w danej gminie aktem planistycznym (decyzją o warunkach
zabudowy lub miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego).
Nieruchomości, które są przekazywane na podstawie ostatecznych decyzji wojewodów
na własność osób prawnych Kościoła Katolickiego, nie wchodzą już w skład Zasobu
Własności Rolnej Skarbu Państwa, którym gospodaruje Krajowy Ośrodek Wsparcia
Rolnictwa, a zatem ani Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ani KOWR nie posiadają
informacji co do planów ich zagospodarowania.
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.);
(2) art. 70a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1966);
(3) art. 59 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm.);
(4) art. 30 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2512, z późn. zm.);
(5) § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia
2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 2708).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 4 of 4 --