Interpelacja w sprawie wstrzymania lub opóźniania kluczowych inwestycji publicznych i skutków dla polskiej gospodarki oraz polskich przedsiębiorców
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13773
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wstrzymania lub opóźniania kluczowych inwestycji publicznych i skutków dla polskiej gospodarki oraz polskich przedsiębiorców
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 25-11-2025
Szanowny Panie Premierze,
z informacji przedstawianych przez przedsiębiorców, samorządy i branżowe izby gospodarcze wynika, że w ostatnich miesiącach doszło do wstrzymania, opóźnienia lub braku rozstrzygnięcia szeregu kluczowych inwestycji publicznych, zarówno na poziomie centralnym, jak i samorządowym. Dotyczy to projektów infrastrukturalnych, kolejowych, drogowych, energetycznych, cyfrowych oraz inwestycji w obiekty użyteczności publicznej.
Przedsiębiorcy wykonawczy i podwykonawcy sygnalizują, że takie działania powodują narastanie zatorów płatniczych, utratę płynności oraz osłabienie lokalnych rynków pracy. Szczególnie dotknięte są branże: budowlana, elektroinstalacyjna, transportowa i projektowa. Jednocześnie rząd zapowiadał tempo inwestycji jako jeden z filarów wzrostu gospodarczego w 2025 r. Tymczasem od miesięcy pojawiają się informacje o przesuwaniu harmonogramów lub rezygnacji z wielu postępowań.
Brak jasnej, aktualnej informacji publicznej o skali faktycznych opóźnień budzi rosnące obawy wśród przedsiębiorców oraz samorządów, które sygnalizują, że nie mają pewności co do finansowania ani terminów realizacji projektów. Opóźnienia te mogą skutkować spadkiem inwestycji ogółem, pogorszeniem koniunktury, wzrostem upadłości przedsiębiorstw oraz ograniczeniem zdolności samorządów do realizacji podstawowych zadań.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile inwestycji publicznych na poziomie centralnym zostało wstrzymanych, opóźnionych lub nie ma obecnie rozstrzygniętych przetargów? Proszę o dane z podziałem na sektory: drogi, koleje, energetyka, budownictwo publiczne, cyfryzacja.
Jakie są przyczyny tych opóźnień? Czy wynikają one z ograniczeń budżetowych, opóźnień w realizacji KPO, problemów proceduralnych czy zmian priorytetów rządu?
Czy rząd przeprowadził analizę wpływu opóźnień inwestycyjnych na kondycję firm wykonawczych - w szczególności mikro- i małych, które są najbardziej narażone na utratę płynności?
Czy rząd planuje wprowadzenie mechanizmów stabilizujących rynek, takich jak: szybsze płatności dla wykonawców, zaliczki inwestycyjne, gwarancje finansowe lub zabezpieczenie podwykonawców?
Jakie są aktualne harmonogramy dla głównych inwestycji strategicznych państwa na lata 2025-2027, których realizacja była publicznie zapowiadana?
Czy rząd planuje pilną aktualizację polityki inwestycyjnej oraz jej publiczne przedstawienie, tak aby przedsiębiorcy i samorządy mogli przewidzieć ryzyko i planować działania?
Z wyrazami szacunku Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (25)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
31421 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-V.054.17.2025
Warszawa, 13 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13773 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej
w sprawie wstrzymania lub opóźniania kluczowych inwestycji publicznych i skutków dla
polskiej gospodarki oraz polskich przedsiębiorców, proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień do przedstawionych w interpelacji pytań.
Przy sporządzaniu odpowiedzi wykorzystano wkłady przekazane przez Ministerstwo
Infrastruktury, Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Energii, Ministerstwo Funduszy
i Polityki Regionalnej, Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz Urząd Zamówień
Publicznych.
Pytanie nr 1
Ile inwestycji publicznych na poziomie centralnym zostało wstrzymanych, opóźnionych
lub nie ma obecnie rozstrzygniętych przetargów? Proszę o dane z podziałem na sektory:
drogi, koleje, energetyka, budownictwo publiczne, cyfryzacja.
Pytanie nr 2
Jakie są przyczyny tych opóźnień? Czy wynikają one z ograniczeń budżetowych,
opóźnień w realizacji KPO, problemów proceduralnych czy zmian priorytetów rządu?
Pytanie nr 5
Jakie są aktualne harmonogramy dla głównych inwestycji strategicznych państwa na lata
2025–2027, których realizacja była publicznie zapowiadana?
I. Infrastruktura – drogi, koleje i budownictwo publiczne
W zakresie właściwości Ministerstwa Infrastruktury przedstawiam informacje odnoszące
się do inwestycji drogowych, kolejowych, związanych z gospodarką morską i żeglugą
śródlądową oraz Portem Polska.
1. Inwestycje drogowe
W odniesieniu do inwestycji drogowych realizowanych przez nadzorowanego przez
Ministra Infrastruktury, Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, uprzejmie
informuję, że realizacja żadnej inwestycji nie została wstrzymana. Proces przygotowawczy,
postępowania przetargowe i późniejsza realizacja (budowa) inwestycji odbywają się
zgodnie z przyjętymi harmonogramami inwestorskimi, przy uwzględnieniu zdarzeń
charakterystycznych dla procesu inwestycyjnego. Minister Infrastruktury oraz Generalny
Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad dokładają wszelkiej staranności, aby zaplanowane
inwestycje oddawane były do użytkowania zgodnie z zadeklarowanymi terminami.
-- 1 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
2. Inwestycje kolejowe
W odniesieniu do inwestycji kolejowych realizowanych przez nadzorowaną przez Ministra
Infrastruktury, spółkę PKP PLK S.A., uprzejmie informuję, że realizacja żadnej inwestycji
nie została wstrzymana. Mają miejsce natomiast sytuacje, gdy inwestycje są etapowane ze
względu na konieczność zwiększenia zakresu ich realizacji.
Inwestycja wycofana z realizacji to projekt pn. „Budowa nowej linii kolejowej Turek –
Konin”. W październiku 2025 r. pomiędzy PKP PLK S.A. a Województwem Wielkopolskim
zostało zawarte porozumienie o rezygnacji z dalszej realizacji przedmiotowego projektu
w ramach Programu Kolej+. Województwo Wielkopolskie w porozumieniu z PKP PLK S.A.
podjęło decyzję o wstrzymaniu dalszej realizacji projektu w związku ze znaczącym
wzrostem szacowanych kosztów robót budowlanych względem opracowanego wcześniej
Wstępnego Studium Planistyczno-Prognostycznego oraz negatywnym oddźwiękiem
społecznym, a także możliwością i zasadnością wprowadzenia innych rozwiązań
zmierzających do likwidacji wykluczenia komunikacyjnego w powiatach tureckim
i konińskim. Na mocy ustaleń wypracowanych przez ww. podmioty, realizacja
przedmiotowego projektu została formalnie zakończona.
Poniżej przekazuję najważniejsze inwestycje kolejowe realizowane w ramach Krajowego
Programu Kolejowego wraz z ich harmonogramami:
1) Modernizacja linii nr 201 Maksymilianowo – Kościerzyna – Gdynia (lata realizacji:
2023-2031);
2) E75 Rail Baltica na odcinku Osowiec – Ełk (lata realizacji: 2025-2027);
3) Budowa nowej linii kolejowej Podłęże – Szczyrzyc –Tymbark/Mszana Dolna
w ramach projektu Podłęże-Piekiełko (lata realizacji: 2025-2032);
4) Prace na podstawowych ciągach pasażerskich (E 30 i E 65) na odcinku Będzin –
Katowice Szopienice Płd. – Katowice (lata realizacji: 2023-2028);
5) Prace na linii kolejowej C–E 20 na odcinku Skierniewice – Czachówek Wschodni
(lata realizacji: 2026-2029);
6) Prace na linii kolejowej nr 7 na odcinku Warszawa Wawer – Otwock (lata realizacji:
2023-2028);
7) Prace na towarowej obwodnicy Poznania (lata realizacji: 2024-2027);
8) Budowa tunelu średnicowego w Łodzi (lata realizacji: 2024-2030).
3. Inwestycje związane z gospodarką morską i żeglugą śródlądową
W odniesieniu do inwestycji morskich realizowanych przez urzędy morskie oraz
nadzorowane przez Ministra Infrastruktury zarządy portów o podstawowym znaczeniu dla
gospodarki narodowej uprzejmie informuję, że inwestycje są kontynuowane, przy czym
należy wskazać na opracowanie nowej koncepcji budowy Głębokowodnego Terminala
Kontenerowego w Świnoujściu, czyli Przylądku Pomerania. Nowa koncepcja pozwoli na
znacznie lepsze wykorzystanie potencjału tej inwestycji niż zakładano pierwotnie.
Jednocześnie zmiana koncepcji nie spowoduje opóźnień w realizacji. Inwestycje
w obszarze gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej nie są opóźnione w stosunku do
planowanych terminów ich zakończenia. Proces przygotowawczy, postępowania
przetargowe a następnie budowa odbywają się zgodnie z przyjętymi harmonogramami
inwestorskimi, przy uwzględnieniu zdarzeń charakterystycznych dla danego procesu
inwestycyjnego.
4. Inwestycje związane z realizacją Portu Polska
-- 2 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Port Polska to program infrastrukturalny obejmujący budowę międzynarodowego lotniska,
sieci Kolei Dużych Prędkości, dróg wokół portu lotniczego, centrum logistycznego
i Airport City.
W okresie od 1 stycznia do 10 grudnia 2025 r. spółka Centralny Port Komunikacyjny
sp. z o.o. ogłosiła ok. 30 głównych postępowań inwestycyjnych (zgodnie z Planem 2
postępowań inwestycyjnych Spółki CPK) – w zakresie prac projektowych, robót
budowlanych a także innych umów związanych z realizacją procesu inwestycyjnego.
Na dzień 10 grudnia 2025 r. w toku były następujące kluczowe postępowania:
1) Świadczenie usług Inżyniera Kontraktu dla zadania „Budowa korytarzy
transportowych dojazdowych przy budowie Centralnego Portu Komunikacyjnego”.
2) Opracowanie dokumentacji projektowej wraz ze wsparciem technicznym dla
Projektu pn. „Budowa tunelu dalekobieżnego w Łodzi w ciągu linii kolejowej nr 85
wraz z włączeniem w linię kolejową nr 14” – odcinek Posterunek Odgałęźny Łódź
Retkinia.
3) Budowa terminala pasażerskiego wraz z urządzeniami, elementami infrastruktury
technicznej i zagospodarowania terenu w ramach realizacji inwestycji pod nazwą
„Budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego wraz z urządzeniami i obiektami
niezbędnymi do jego funkcjonowania”.
4) Wybór Generalnego Inżyniera Kontraktu dla budowy i uruchomienia lotniska
w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego.
5) Projekt i budowa tunelu kolejowego wraz z dworcem kolejowym oraz centrum
przesiadkowym i układem torowym w ramach realizacji inwestycji pod nazwą
„Budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego wraz z urządzeniami i obiektami
niezbędnymi do jego funkcjonowania”.
Harmonogram realizacji Programu zakłada uruchomienie do końca 2032 r. pierwszego
etapu lotniska oraz Kolei Dużych Prędkości na odcinku Warszawa – CPK – Łódź, a także
zaawansowanie prac na odcinkach do Wrocławia. Zgodnie z Dokumentem Wdrażającym
do Programu zawierającym w szczególności harmonogramy realizacji oraz budżety
poszczególnych przedsięwzięć (w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o Centralnym Porcie
Komunikacyjnym), spółka Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. w perspektywie lat
2025-2027 zaplanowała realizację następujących głównych działań:
1) zakończenie projektowania i uzyskanie pozwoleń na budowę dla Terminala
Pasażerskiego oraz kluczowych obiektów infrastruktury Airside i Landside,
2) zawarcie umów na budowę Terminala Pasażerskiego oraz Tunelu Kolejowego,
3) pozyskanie terenu niezbędnego pod realizację lotniska,
4) zabezpieczenie finansowania lotniska,
5) zawarcie umów na budowę dróg łączących nowe lotnisko z siecią dróg publicznych,
6) kontynuację prac projektowych, pozyskiwanie uzgodnień z interesariuszami dla
kluczowych odcinków linii kolejowych,
7) uzyskiwanie decyzji administracyjnych m.in. decyzji środowiskowych
i lokalizacyjnych dla infrastruktury kolejowej,
8) kontynuacja robót budowlanych na Tunelu KDP w Łodzi,
9) zakończenie projektowania i uzyskanie pozwoleń na budowę dla pozostałych
obiektów lotniskowych oraz inwestycji komplementarnych,
10) uzyskanie zezwolenia na założenie lotniska,
11) zabezpieczenie finansowania dla części inwestycji rozwojowych,
12) wybór wykonawców prac budowlanych infrastruktury Airside i Landside,
-- 3 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
13) kontynuacja prac budowlanych dla infrastruktury towarzyszącej (mediów) dla
lotniska,
14) zawarcie umów wykonawczych na realizację robót budowlanych dla kluczowych
odcinków linii kolejowych,
15) rozpoczęcie zasadniczych robót budowlanych w zakresie infrastruktury lotniskowej,
kolejowej i drogowej.
II. Energetyka
W zakresie działalności Ministerstwa Energii nie odnotowano przypadków wstrzymania
lub opóźniania inwestycji, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 25 maja 2000 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.).
Poniżej przekazuję Harmonogram prac dotyczących projektów EJ1 i EJ2 zgodnie
z projektem aktualizacji Programu polskiej energetyki jądrowej.
Harmonogram prac dla pierwszej elektrowni jądrowej (Lubiatowo-Kopalino)
Rok Planowane działania
2026 Podpisanie umowy EPC
Zamówienie pierwszych modułów Long lead Items (LLI)
Przekazanie placu budowy wykonawcy do rozpoczęcia prac
przygotowawczych
Raport lokalizacyjny
2028 Zezwolenia na budowę
Rozpoczęcie prac budowlanych (pierwszy beton jądrowy)
2036 Rozpoczęcie komercyjnej pracy bloku 1
2037 Rozpoczęcie komercyjnej pracy bloku 2
2038 Rozpoczęcie komercyjnej pracy bloku 3
Harmonogram prac dla drugiej elektrowni jądrowej (EJ2)
Rok Planowane działania
2025 Przeprowadzanie wstępnego screeningu lokalizacji
Rozpoczęcie postępowanie konkurencyjnego (wstępny dialog
z potencjalnymi partnerami w celu ustalenia ostatecznych warunków
postępowania)
2026 Wydanie decyzji zasadniczej
Rozpoczęcie badań lokalizacyjnych i środowiskowych
2027 Wybór partnera strategicznego (technologii)
Ostateczne ustalenie modelu biznesowego oraz wystąpienie z wnioskiem
notyfikacyjnym do KE
Wskazanie preferowanej lokalizacji
Złożenie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
2028 Wydanie DŚU
Zakończenie badań lokalizacyjnych
Decyzja o ustaleniu lokalizacji
2029 Złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na budowę obiektu jądrowego
przez Prezesa PAA
Rozpoczęcie prac przygotowawczych na terenie budów
-- 4 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
III. Cyfryzacja
W sferze działalności Ministerstwa Cyfryzacji wskazać należy, że w sektorze cyfryzacji
w zakresie Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) realizowane są
organizowane z poziomu centralnego dostawy sprzętu komputerowego dla szkół dla
wskaźników:
1) C12L „Zestawy narzędzi informatycznych na potrzeby prowadzenia lekcji zdalnych
lub hybrydowych dostarczone szkołom zawodowym i instytucjom kształcenia
ogólnego”,
2) C13L „Laboratoria sztucznej inteligencji (AI) oraz laboratoria nauk przyrodniczych,
technologii, inżynierii i matematyki (STEM) utworzone w szkołach”.
Postępowania przetargowe są obecnie w toku:
1) dla wskaźnika C12L, ogłoszone 11 czerwca 2025 r.:
https://nask.eb2b.com.pl/open-preview-auction.html/478464/dostawa-zestawow-
do-nauczania-zdalnego-znz-w-ramach-umowy-ramowej
2) dla wskaźnika C13L, ogłoszone 11 sierpnia 2025 r.:
a. dla AI: https://nask.eb2b.com.pl/open-preview-
auction.html/484166/dostawa-zestawow-laboratoriow-sztucznej-
inteligencji-laboratoria-ai
b. dla STEM: https://nask.eb2b.com.pl/open-
previewauction.html/484119/dostawa-zestawow-wyposazenia-pracowni-
stem-c13l
Pierwotne opóźnienia wynikały z braku rozpoczęcia realizacji inwestycji przez Rząd
Zjednoczonej Prawicy. Obecnie po renegocjacji zapisów KPO, inwestycje realizowane są
zgodnie z przyjętym z Komisją Europejską nowym harmonogramem.
W ramach inwestycji C1.1.1 Zapewnienie dostępu do bardzo szybkiego Internetu na
obszarach białych plam Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w trakcie
rozstrzygnięcia są trzy postępowania przetargowe.
W zakresie cyfryzacji należy wskazać, że sztuczna inteligencja jest jednym z głównych
motorów innowacji we współczesnym świecie. Polska dąży do rozwoju wiarygodnej
i bezpiecznej sztucznej inteligencji, która stawia ludzi na pierwszym miejscu. Budowa
fabryk AI zapewniających dostęp do nowoczesnej i bezpiecznej infrastruktury
obliczeniowej i centrów danych oraz stworzenie dynamicznego ekosystemu innowacji
to kluczowy kierunek rozwoju.
Ze środków publicznych w 2025 r. i 2026 r. będzie wspierana budowa fabryki sztucznej
inteligencji PIAST AI – łącznie będzie to 31 250 000 EUR (tj. ok. 135 937 500,00 zł).
Fabryka Piast AI będzie instalowana w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-
Sieciowym. Wskazana kwota jest wkładem Polski w projekt. Budowa fabryki jest
koordynowana bowiem przez EuroHPC JU, które finansuje 50% kosztów. Udostępnienie
Fabryki AI PIAST ma nastąpić na koniec 2026 r. Fabryka będzie wiodącym ośrodkiem
świadczącym usługi dla sektorów takich jak cyberbezpieczeństwo, zdrowie, nauki
przyrodnicze, sektor publiczny, przestrzeń kosmiczna i robotyka, zrównoważony rozwój.
W 2027 r. udostępniona zostanie również druga fabryka Gaia AI w Krakowie, która będzie
współpracować z PIAST AI w Poznaniu i LUMI AI Factory w Finlandii, tworząc
zintegrowany, rozproszony ekosystem dla rozwoju AI w Polsce i Europie.
-- 5 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Mimo że realizacja postępowań przetargowych przebiega zgodnie z planowanym
harmonogramem, niewielkie korekty terminowe są nieuniknione. Wynika to bezpośrednio
z dynamicznej i złożonej specyfiki procesów zamówień publicznych, w tym w
szczególności z konieczności uwzględnienia czasu rozpatrywania odwołań, które wpływają
do Krajowej Izby Odwoławczej. Jest to czynnik zewnętrzny, niezależny od Zamawiającego
i ma bezpośredni wpływ na finalizację postępowań.
Jednocześnie, odnosząc się do kwestii nadzorowania inwestycji prowadzonych przez
spółki z udziałem Skarbu Państwa należy wyjaśnić, że podmioty te jako spółki publiczne,
są zobowiązane zapewnić jednakowe traktowanie wszystkim akcjonariuszom, dlatego
informacje o zdarzeniach (w tym inwestycjach), mających istotny wpływ na sytuację
gospodarczą, majątkową bądź finansową emitentów i ich grup kapitałowych lub mogących
w znaczny sposób wpłynąć na cenę lub wartość notowanych instrumentów finansowych
przekazywane są przez te spółki do publicznej wiadomości w postaci bieżących
i okresowych raportów umieszczanych na stronie internetowej spółki. Raporty okresowe
(kwartalne, półroczne, roczne) dostarczają systematycznych danych o realizowanych
inwestycjach, kondycji finansowej (bilans, rachunek zysków i strat), umożliwiając ocenę
sytuacji spółki.
Pytanie nr 3
Czy rząd przeprowadził analizę wpływu opóźnień inwestycyjnych na kondycję firm
wykonawczych – w szczególności mikro- i małych, które są najbardziej narażone na
utratę płynności?
Sytuacja płynnościowa przedsiębiorstw z sektora MŚP prezentuje się, w świetle
dostępnych danych, relatywnie korzystnie, mimo obserwowanego w ostatnim okresie
nieznacznego pogorszenia wskaźników w skali całego sektora niefinansowego. Zgodnie
z danymi Szybkiego Monitoringu NBP, w segmencie MŚP płynność finansowa utrzymuje
się powyżej wieloletniej średniej.
Wg danych z Szybkiego Monitoringu NBP w II kw. 2025 r. płynność sektora
przedsiębiorstw niefinansowych spadła w porównaniu z poprzednim kwartałem
i analogicznym okresem ubiegłego roku, ale pozostała na wysokim poziomie na tle danych
historycznych. Nieco niższy niż przed rokiem był także udział firm ze wskaźnikiem
płynności finansowej przekraczającym referencyjny poziom (72,4% wobec 73,1%), który
jednak również kształtował się powyżej wieloletniej średniej (70,9%). Spadek płynności
finansowej w ujęciu rocznym odnotowano w grupie dużych firm, a jej wzrost w sektorze
MŚP. W obu tych grupach kształtowała się ona powyżej wieloletniej średniej1.
Jednocześnie wg danych NBP w III kw. 2025 r. odsetek firm deklarujących brak
problemów z płynnością spadł (do 80,6% z 82,0% w II kw.), pozostając jednak powyżej
wieloletniej mediany (78,4%). Nieznaczny spadek odnotowano wśród dużych firm (86,2%
wobec 87,5% w II kw.) oraz w sektorze MŚP (79,1% wobec 79,8%).
W przekroju według przeznaczenia produkcji i usług, pogorszenie ocen płynności
odnotowali producenci nietrwałych dóbr konsumpcyjnych (79,0% wobec 82,9% w II kw.),
dóbr zaopatrzeniowych (81,5% wobec 83,5%) oraz wszystkich typów usług. Poprawiły się
natomiast oceny płynności wśród producentów dóbr energetycznych (88,9% wobec
83,7%), trwałych dóbr konsumpcyjnych (81,0% wobec 79,1%) i dóbr inwestycyjnych
(78,8% wobec 77,3%), a także wśród firm budowlanych (73,3% wobec 71,5%). Należy
jednocześnie podkreślić fakt, że wg danych NBP w horyzoncie 12 miesięcy
przedsiębiorstwa częściej spodziewają się poprawy niż pogorszenia sytuacji
1 https://nbp.pl/publikacje/cykliczne-materialy-analityczne-nbp/szybki-monitoring/
-- 6 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
płynnościowej, przy przewadze optymistów w większości analizowanych klas.
Jednocześnie udział firm oczekujących pogorszenia płynności zmniejszył się
w porównaniu z poprzednim kwartałem.
Pytanie nr 4
Czy rząd planuje wprowadzenie mechanizmów stabilizujących rynek, takich jak: szybsze
płatności dla wykonawców, zaliczki inwestycyjne, gwarancje finansowe lub
zabezpieczenie podwykonawców?
Należy zauważyć, że w odniesieniu do umów zawartych i realizowanych na podstawie
ustawy z 11 września 2019 - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320,
z późn. zm.), dalej: „Ustawy Pzp”, przepisy tej ustawy przewidują już mechanizmy służące
przeciwdziałaniu zatorom płatniczym oraz utracie płynności przez wykonawców oraz
podwykonawców zamówień publicznych, takie jak: płatności częściowe wypłacane po
wykonaniu części umowy, zaliczki na poczet wykonania zamówienia oraz bezpośrednie
płatności w interesie podwykonawców i dalszych podwykonawców.
W kontekście propozycji dotyczącej zapewnienia szybszych płatności dla wykonawców
oraz zaliczek inwestycyjnych należy zauważyć, że obowiązujące przepisy Ustawy Pzp
wymagają od zamawiających, by w umowach zawieranych na okres dłuższy niż 12
miesięcy była przewidziana płatność po wykonaniu części zamówienia (płatność
częściowa) lub by następowało udzielenie zaliczki na poczet wykonania zamówienia.
Procent wynagrodzenia wypłacany za poszczególne części zamówienia zamawiający
określa w umowie, przy czym wartość ostatniej części wynagrodzenia nie może wynosić
więcej niż 50% procent wynagrodzenia należnego wykonawcy. Jeżeli zamawiający nie
przewidział płatności częściowych, powinien udzielić zaliczek na poczet wykonania
zamówienia. Zaliczka nie może być mniejsza niż 5% wartości wynagrodzenia należnego
wykonawcy (por. art. 443 Ustawy Pzp). Natomiast w przypadku zamówień na roboty
budowlane, których termin wykonywania jest dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli umowa
przewiduje zapłatę całości wynagrodzenia należnego wykonawcy po wykonaniu całości
robót budowlanych, zamawiający jest obowiązany przewidzieć udzielanie zaliczek, przy
czym udzielanie kolejnych zaliczek przez zamawiającego wymaga przedstawienia
dowodów zapłaty wymagalnego wynagrodzenia podwykonawcom i dalszym
podwykonawcom, biorącym udział w realizacji części zamówienia, za którą zaliczka została
wypłacona (por. art. 447 ust. 1 pkt 2 Ustawy Pzp).
Podnoszona kwestia gwarancji finansowych lub zabezpieczenia podwykonawców znalazła
zatem już swoje odzwierciedlenie w Ustawie Pzp poprzez przepisy przewidujące
mechanizm płatności bezpośrednich na rzecz podwykonawców oraz dalszych
podwykonawców w zamówieniach na roboty budowlane. W świetle art. 437 ust. 1 pkt 4
Ustawy Pzp w umowach o roboty budowlane zapłata wynagrodzenia wykonawcy jest
uwarunkowana przedstawieniem przez niego dowodów potwierdzających zapłatę
wymagalnego wynagrodzenia nie tylko jego bezpośrednim podwykonawcom, ale także
dalszym podwykonawcom zamówienia publicznego. W myśl zaś art. 465 ust. 1 Ustawy
Pzp w przypadku uchylenia się od obowiązku zapłaty przez wykonawcę, podwykonawcę
lub dalszego podwykonawcę zamawiający dokonuje bezpośredniej zapłaty wymagalnego
wynagrodzenia przysługującego odpowiednio podwykonawcy lub dalszemu
podwykonawcy, który zawarł zaakceptowaną przez zamawiającego umowę
o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane, lub który zawarł
przedłożoną zamawiającemu umowę o podwykonawstwo, której przedmiotem są dostawy
lub usługi.
-- 7 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Rozwiązania dotyczące bezpośrednich płatności na rzecz podwykonawców, które zostały
wdrożone w Ustawie Pzp wychodzą znacznie dalej, jeżeli chodzi o ochronę wypłaty
wynagrodzeń podwykonawcom niż ma to miejsce w przypadku innych krajów UE.
Rozwiązania te wydają się optymalne w kontekście celu, któremu służą – ochronie
podwykonawców oraz dalszych podwykonawców zamówień publicznych na roboty
budowlane narażonych na brak zapłaty należnego wynagrodzenia.
Pytanie nr 6
Czy rząd planuje pilną aktualizację polityki inwestycyjnej oraz jej publiczne
przedstawienie, tak aby przedsiębiorcy i samorządy mogli przewidzieć ryzyko i planować
działania?
Zgodnie z ustawą z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U.
z 2025 r. poz. 198.) dokumentem określającym podstawowe uwarunkowania, cele
i kierunki rozwoju kraju w wymiarze społecznym, gospodarczym i przestrzennym, na okres
10-15 lat, oraz szczegółowe działania na okres 4 lat jest średniookresowa strategia
rozwoju kraju. MFiPR zakończyło proces konsultacji publicznych projektu nowej Strategii,
a na obecnym etapie prowadzi uzgodnienia międzyresortowe. Załącznikiem do projektu
dokumentu jest Plan działań, który określa priorytetowe działania do realizacji w latach
2026-2029. Obejmuje on przedsięwzięcia infrastrukturalne, legislacyjne, systemowe
i instytucjonalne przypisane poszczególnym resortom wiodącym. Szczegółowe informacje
dotyczące Strategii Rozwoju Polski do roku 2035 zawarte są na stronie internetowej
MFiPR (https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/strategia-rozwoju-polski-do-2035-r-).
W zakresie spraw pozostających we właściwości resortu cyfryzacji, w kontekście prac nad
ww. strategią, należy zwrócić uwagę na następujące kwestie.
Przedsiębiorcy (MŚP, startupy) uzyskają wsparcie w postaci konkretnej ścieżki
wdrożeniowej oraz dostępu do infrastruktury. Wsparcie rozpocznie się od programu
„Cyfrowa Wyprawka dla Firm”, który posłuży do weryfikacji gotowości technologicznej
MŚP do przyjęcia rozwiązań AI. Po stwierdzeniu gotowości, przedsiębiorcy otrzymają
doradztwo technologiczne i regulacyjne – w tym w zakresie zgodności z AI Act (poprzez
opinie o ryzyku wydawane np. przez KRIBSI), a następnie uzyskają dostęp do voucherów
na wdrożenie AI.
Kluczowym elementem wsparcia jest uruchomienie piaskownic regulacyjnych, które będą
całkowicie bezpłatne dla MŚP i startupów. Polska jest zobowiązana do uruchomienia
takiego rozwiązania do 2 sierpnia 2026 r. Same piaskownice pozwolą na testowanie
i walidowanie innowacyjnych systemów AI w kontrolowanym środowisku przed
wprowadzeniem ich na rynek. Piaskownice zostaną zintegrowane z Fabrykami AI i Chmurą
Rządową, co z kolei da MŚP dostęp do niezbędnej mocy obliczeniowej oraz infrastruktury
testowej.
Inwestycje w AI będą wspierane także poprzez specjalne fundusze Venture Capital oraz
program PFR Deep Tech, mający mobilizować kapitał prywatny na projekty przełomowych
technologii. Firmy skorzystają również ze wsparcia Europejskich Centrów Innowacji
Cyfrowych (EDIH), które będą oferować doradztwo oraz łączyć środowisko biznesu
i nauki, a także z programów Unii Europejskiej, takich jak Ścieżka SMART (FENG)
i INFOSTRATEG. Ponadto, planowane jest utworzenie bazy informacji o AI oraz bazy
promującej polskie produkty i usługi AI na arenie międzynarodowej.
-- 8 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ministerstwo Rozwoju i Technologii przywiązuje dużą wagę do współpracy z partnerami
społecznymi, wychodząc z założenia, że projektowane ustawy, rozporządzenia oraz
dokumenty o charakterze strategicznym i programowym powinny w możliwie najszerszym
zakresie odpowiadać na rzeczywiste potrzeby rynku oraz oczekiwania przedsiębiorców.
W procesie przygotowywania regulacji i polityk publicznych Ministerstwo dąży do
prowadzenia dialogu z przedstawicielami środowisk gospodarczych, organizacjami
branżowymi oraz innymi interesariuszami, tak aby identyfikować potencjalne bariery,
ryzyka oraz skutki projektowanych rozwiązań już na etapie prac koncepcyjnych. Takie
podejście sprzyja tworzeniu stabilnych, przewidywalnych i proporcjonalnych regulacji,
które wspierają rozwój przedsiębiorczości, konkurencyjność gospodarki oraz efektywne
wykorzystanie środków publicznych.
W kontekście polityki inwestycyjnej, należy wskazać przede wszystkim na opracowany
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii projekt Polityki zakupowej państwa na lata 2026-
2029. Obecnie zakończył się etap opiniowania, uzgodnień i konsultacji. Dokument został
opracowany i niebawem zostanie przekazany do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady
Ministrów.
Polityka zakupowa państwa stanowi instrument powiązania wydatków realizowanych
poprzez zamówienia publiczne z celami strategicznymi państwa oraz innymi politykami
publicznymi. Odpowiednie ukierunkowanie zamówień publicznych ma służyć wspieraniu
rozwoju gospodarczego, w szczególności wzmacnianiu potencjału sektora mikro, małych
i średnich przedsiębiorstw, zwiększaniu innowacyjności oraz odporności państwa na
pojawiające się zagrożenia współczesnego świata.
Projektowana Polityka zakupowa państwa na lata 2026–2029 kontynuuje kierunki
rozwoju systemu zamówień publicznych wyznaczone w polityce obowiązującej na lata
2022–2025. Jednocześnie dokument ten stanowi odpowiedź na aktualne wyzwania
gospodarcze i geopolityczne oraz wyznacza strategiczne cele dla zamówień publicznych,
spójne z priorytetami gospodarczymi Rządu. Priorytety Polityki zakupowej państwa na lata
2026–2029 obejmują:
1. Budowanie konkurencyjności i potencjału polskiej gospodarki,
2. Wzmocnienie odporności państwa,
3. Profesjonalizację rynku zamówień publicznych.
Polityka zakupowa państwa na lata 2026–2029 koncentruje się na wspieraniu polskiej
przedsiębiorczości oraz realizacji celów polityki gospodarczej państwa, w tym na
wzmacnianiu pozycji polskich firm na rynku zamówień publicznych, w szczególności
podmiotów konkurencyjnych, posiadających potencjał wzrostu lub oferujących
innowacyjne rozwiązania. Dokument przewiduje dalsze dostosowywanie narzędzi
uregulowanych Ustawą Pzp do potrzeb rynku krajowego, a także wykorzystanie rozwiązań
pozaprawnych, w tym służących usprawnieniu komunikacji pomiędzy zamawiającymi
a wykonawcami oraz lepszemu rozpoznaniu oferty rynkowej.
Jednym z kluczowych kierunków Polityki jest efektywne wykorzystanie potencjału
krajowych wykonawców, w szczególności przedsiębiorców z sektora mikro, małych
i średnich przedsiębiorstw, poprzez odpowiednie kształtowanie zamówień publicznych,
zwiększanie ich dostępności oraz wspieranie innowacyjnych i zrównoważonych zakupów.
Szczególne znaczenie przypisuje się poprawie jakości planowania i przygotowania
postępowań, właściwemu doborowi warunków udziału w postępowaniu, stosowaniu
podziału zamówień na części oraz zapewnieniu terminowych płatności.
-- 9 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Podejmowane działania mają sprzyjać wzrostowi konkurencyjności rynku zamówień
publicznych, zwiększeniu udziału MŚP, promowaniu społecznej odpowiedzialności biznesu
oraz rozwojowi lokalnych rynków pracy i innowacji. Działania skierowane do sektora MŚP
nie polegają wyłącznie na upraszczaniu procedur, lecz na szerszym i bardziej efektywnym
wykorzystaniu instrumentów już dostępnych w systemie zamówień publicznych, takich jak
zaliczki, płatności częściowe, właściwe kształtowanie warunków udziału w postępowaniu
oraz stosowanie klauzul społecznych, środowiskowych i innowacyjnych.
Polityka zakupowa państwa na lata 2026–2029 koncentruje się również na wykorzystaniu
zamówień publicznych jako narzędzia wzmacniania odporności gospodarczej
i bezpieczeństwa państwa, w szczególności w kontekście aktualnych wyzwań
geopolitycznych. Obejmuje ona działania zmierzające do zapewnienia bezpieczeństwa
dostaw, skracania i stabilizacji łańcuchów dostaw oraz wspierania samodzielności
gospodarczej, zwłaszcza poprzez zwiększenie udziału krajowych wykonawców, w tym
przedsiębiorców z sektora MŚP. Istotnym elementem tych działań jest także zwiększanie
bezpieczeństwa realizacji zamówień o znaczeniu strategicznym, w tym dotyczących
infrastruktury krytycznej, energetyki, transportu, telekomunikacji oraz
cyberbezpieczeństwa, poprzez weryfikację wykonawców, ochronę danych oraz
uwzględnianie aspektów odporności i gotowości kryzysowej w planowaniu zamówień
publicznych.
Realizacji powyższych celów towarzyszyć będzie dalsza profesjonalizacja rynku zamówień
publicznych, obejmująca rozwój kompetencji zamawiających, standaryzację praktyk oraz
zapewnienie odpowiedniej oferty szkoleniowej, w tym skierowanej do kadry kierowniczej.
Ma ona kluczowe znaczenie dla osiągnięcia pozostałych celów i założeń projektowanej
Polityki. Tylko zamawiający posiadający niezbędne zasoby kompetencyjne będą w stanie
w sposób jasny i przejrzysty formułować swoje cele zakupowe oraz dobierać optymalne
instrumenty i narzędzia ich realizacji.
Odpowiednie ukierunkowanie strumienia środków publicznych wydatkowanych poprzez
zamówienia publiczne, połączone z kontynuacją działań zmierzających do zmiany postaw
zamawiających, powinno prowadzić do wzrostu konkurencyjności postępowań,
zwiększenia wolumenu zamówień w kluczowych obszarach gospodarki oraz wzrostu
zainteresowania przedsiębiorców rynkiem zamówień publicznych, a w konsekwencji do
zwiększenia ich potencjału rozwojowego i ekonomicznego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Do wiadomości
1. Pan Jakub Stefaniak - Zastępca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 10 of 10 --