+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-III.054.7.2025
Warszawa, 02 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji poselskiej nr 13771
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 13771 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej w
sprawie narastającego zadłużenia mikrofirm budowlanych oraz konsekwencji dla realizacji
kluczowych inwestycji strategicznych, poniżej przedstawiam, w porozumieniu z Ministrem
Infrastruktury, szczegółowe odpowiedzi na pytania Pani Poseł:
1. Jaka jest aktualna kwota zadłużenia mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w
branży budowlanej według najnowszych danych dostępnych ministerstwu? Proszę o
podział na województwa.
W zakresie analizy sytuacji w poszczególnych branżach Ministerstwo Rozwoju i
Technologii (MRiT) korzysta głównie z danych statystyki publicznej, gromadzonych przez
Główny Urząd Statystyczny (GUS). GUS gromadzi dane dotyczące szczegółowych
wyników finansowych firm zatrudniających pow. 9 pracowników, poprzez
przeprowadzenie badania statystycznego co pół roku. Ze względu na dążenie do
minimalizowania obciążenia obowiązkami sprawozdawczymi, mikrofirmy nie są
zobowiązane do składania pełnych sprawozdań statystycznych. GUS publikuje dane nt.
sytuacji w mikrofirmach na podstawie badania próby statystycznej i z dużym opóźnieniem.
Wg danych GUS zadłużenie ogółem firm z branży budowlanej, zatrudniających 10 i więcej
pracowników, na koniec II kw. 2025 r. wynosiło nieco ponad 102,25 mld zł, w tym na
przedsiębiorstwa: małe przypadło 29,6 mld zł, średnie 39,9 mld zł oraz 32,8 mld zł na
przedsiębiorstwa duże. Kategoria zadłużenie ogółem obejmuje wszystkie zobowiązania
przedsiębiorstw, zarówno długo- jak i krótkoterminowe, w tym z tytułu kredytów i
pożyczek oraz z tytułu dostaw i usług. MRiT nie dysponuje pełnymi danymi
(uwzględniającymi również mikro- i małe przedsiębiorstwa) nt. zadłużenia przedsiębiorstw
w przekroju wojewódzkim.
W okresie od II kw. 2024 r. do II kw. 2025 r. widoczny jest wzrost nominalnego zadłużenia
firm z sektora budowlanego z 86,78 mld do 102,25 mld zł (o 17,8%). Analiza struktury
wzrostu zadłużenia wskazuje, że za większość przyrostu zadłużenia odpowiadają kredyty i
pożyczki. Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu dostaw i usług, które obejmują głównie
nieopłacone faktury od kontrahentów (w tym także podwykonawców w branży
budowlanej, z których część to mikrofirmy) wzrosły w tym okresie o 6,2% (blisko 2 mld).

-- 1 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Dane pochodzące z Krajowego Rejestru Dłużników (wskazane w interpelacji) obejmują
przeterminowane długi, które trafiają do KRD na wniosek wierzyciela. Są to więc dane,
które w sposób pośredni przedstawiają problem niewypłacalności firm. Nie ukazują one w
przekrojowy sposób zadłużenia i kondycji finansowej całej branży, a problem zatorów
płatniczych odzwierciedlają tylko częściowo. Odnosząc się do danych z KRD warto
wskazać, że przeterminowane długi, wynoszące w III kw. 2025 r. 1,8 mld zł, stanowią
bardzo niewielką wartość w zestawieniu z całkowitym zadłużeniem sektora.
Zarejestrowany w KRD dług przedsiębiorstw z sektora budowlanego wzrósł w III kw.
2025, względem II kw., o 2,9%, co oznaczało nominalny wzrost o 50 mln zł. Przy ocenie
znaczenia powyższych danych, dla oceny sytuacji sektora warto wziąć pod uwagę jego
skalę. Sektor budowlany w 2023 r. (ostatni okres zawierający pełne dane uwzględniające
mikroprzedsiębiorstwa) wygenerował 39,9 mld zł zysku netto (z czego ponad 17,5 mld zł
wypracowały mikrofirmy). Warto dodać, że dane pochodzące z KRD nie sprawdzają się
zbyt dobrze do oceny bieżącej koniunktury gospodarczej, ponieważ dług się kumuluje, a
podmiot wpisany do KRD może w nim widnieć nawet do 10 lat.
Również wyniki badań koniunktury gospodarczej, przeprowadzanych przez GUS, nie
potwierdzają tezy o znaczącym negatywnym wpływie problemów finansowych na
kondycję branży. W badaniu przeprowadzonym w listopadzie 2025 r., spośród 12
możliwych odpowiedzi, przedsiębiorcy z branży budowlanej jako bariery w prowadzeniu
działalności najczęściej wskazywali: koszty zatrudnienia (68,4% przedsiębiorców), wysokie
obciążenia na rzecz budżetu (49,9%) oraz koszty materiałów (42,6%). Problemy finansowe
były drugą najrzadziej wskazywaną przez przedsiębiorców barierą działalności (7,3%). Co
więcej, odsetek wskazań na problemy finansowe jako barierę działalności spadł r/r o
1,1 pkt. proc. Dla mikroprzedsiębiorstw wskaźnik był nawet o 0,5 pkt. proc. niższy niż dla
ogółu firm i wyniósł 6,8%, co wskazuje, że w opinii samych przedsiębiorców mikro firmy
nie mierzą się z większymi problemami finansowymi niż ogół firm z branży.
Branża boryka się z pewnymi problemami, takimi jak wzrost kosztów pracy, koszty
materiałów czy brak pracowników. Wzrost kosztów wpływa na wyniki finansowe firm,
wskaźnik rentowności obrotu netto za trzy pierwsze kwartały 2025 r. spadł r/r z 5,2% do
4,6%. Spadek marż jest w dużej mierze dostosowaniem po okresie wysokiej inflacji, kiedy
marże przedsiębiorstw budowlanych osiągały bardzo wysoki poziom (wskaźnik
rentowności obrotu netto wyniósł w 2023 r. 7,6%). Mimo pewnych oznak pogorszenia
koniunktury w branży, nie ma oznak kryzysu poważnie zagrażającego w najbliższej
przyszłości jej funkcjonowaniu i realizacji kluczowych inwestycji. W 2026 r. można
spodziewać się znaczącego ożywienia na rynku budowlanym m.in. w związku z obniżeniem
stóp procentowych NBP czy wydatkowaniem środków z KPO, w ramach którego mają być
zrealizowane projekty budowlane o wartości 42,3 mld euro.
Uzupełniając ten obraz warto wskazać, że wg danych Biura Informacji Gospodarczej (BIG)
we wrześniu br. 48,8 tys. firm z sektora budowlanego miało opóźnione płatności
względem banków i kontrahentów (11,4% liczby firm w sektorze budowlanym). W
realizowanym w III kw. br., na zlecenie BIG badaniu Skaner MŚP, aż 92% MŚP z sektora
budowlanego wskazało, że ma klientów, którzy płacą po terminie. Na powstawanie
zatorów płatniczych mają wpływ m.in. zmiany prawne wprowadzone w okresie pandemii.
Uruchomiona wówczas procedura uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego
przyczyniła się do zwiększenia liczby niewypłacalnych firm. Wg danych Allianz Trade
liczba niewypłacalności (90% stanowiły firmy korzystające z uproszczonego postępowania
restrukturyzacyjnego) w całej polskiej gospodarce była w 2024 r. o 427% wyższa niż
średnia za lata 2016-2019. W toku postępowania restrukturyzacyjnego część zobowiązań

-- 2 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
dłużnika nie podlega bieżącej spłacie zgodnie z przepisami prawa, co może wpływać na
sytuację finansową jego kontrahentów oraz prowadzić do pogłębienia trudności
płatniczych w otoczeniu gospodarczym.
Chociaż problem kontrahentów nieregulujących uczciwie swoich zobowiązań stanowi
poważne utrudnienie prowadzenia działalności, to liczba aktywnych firm w sektorze
budowlanym wciąż wzrasta. Wg danych GUS w III kw. 2025 r. liczba rejestracji nowych
firm w sektorze budownictwa wynosiła ponad 16,3 tys. Wg danych ZUS liczba podmiotów
(płatników) prowadzących działalność w sektorze budowlanym wynosiła na koniec
września br. ponad 429 tys. co stanowiło wzrost o 2,22% r/r.
2. Czy ministerstwo posiada analizę wpływu narastającego zadłużenia mikrofirm
budowlanych na realizację inwestycji strategicznych w Polsce? Jeżeli tak – proszę o jej
przedstawienie lub streszczenie.
MRiT nie przeprowadzało oraz nie zlecało analiz dotyczących „wpływu narastającego
zadłużenia mikrofirm budowlanych na realizację inwestycji strategicznych w Polsce”.
Wnioski z analizy bieżącej sytuacji w branży budowlanej nie skłaniają do stawiania
powyższego lub zbliżonych tematycznie pytań badawczych. W Polsce nie mamy do
czynienia z masową falą upadłości mikrofirm w sektorze budowlanym. Wg danych ZUS we
wrześniu 2025 r. w sekcji Budownictwo funkcjonowało 407,8 tys. mikrofirm, co oznaczało
wzrost ich liczby o 2,36% r/r i o 18,72% w porównaniu z 2019 r.
3. Jakie działania interwencyjne planuje rząd, aby poprawić płynność finansową mikro- i
małych firm budowlanych, szczególnie w kontekście rosnących zatorów płatniczych?
Poprzez ustawę z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w
transakcjach handlowych wprowadzono szereg rozwiązań prawnych, mających zapobiegać
powstawaniu zatorów płatniczych. Następnie, rozwiązania te udoskonalone zostały przez
ustawę z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów
płatniczych i ustawę z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu
nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach
publicznych. Wskazane powyżej akty prawne przewidują m.in.:
 maksymalne terminy płatności w obrocie profesjonalnym, po upływie których
wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach
handlowych za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia
zapłaty, stanowiące sumę stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i – w
zależności od stron transakcji handlowej – 8 albo 10 punktów procentowych.
Jednocześnie, jeżeli dłużnikiem nie jest podmiot publiczny, strony mogą ustalić
wyższe odsetki;
 skrócenie do maksymalnie 30 dni od dnia doręczenia faktury termin zapłaty w
transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny (z
wyłączeniem podmiotów leczniczych) oraz do maksymalnie 60 dni termin zapłaty
w transakcjach, w których wierzycielem jest mikro-, małe lub średnie
przedsiębiorstwo, a dłużnikiem duża firma (tzw. transakcja asymetryczna) oraz
wprowadzenie zasady, że w przypadku ustalenia między podmiotami
równorzędnymi (np. dwiema średnimi firmami) terminu zapłaty dłuższego niż 60
dni – w razie sporu między nimi to dłużnik, a nie wierzyciel będzie musiał
udowodnić, że ustalony termin zapłaty nie był rażąco nieuczciwy wobec
wierzyciela;

-- 3 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
 rozwiązanie, zgodnie z którym postanowienia umowne przewidujące dłuższy
termin zapłaty, niż maksymalny termin wskazany w ustawie, są nieważne i – z
mocy ustawy – automatyczne zastosowanie ma termin ustawowy, po upływie,
którego wierzycielowi przysługują odsetki za opóźnienie w transakcjach
handlowych;
 rekompensatę za koszty odzyskiwania należności, od dnia nabycia uprawnienia do
odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, której wysokość jest różna w
zależności od wysokości zaległego świadczenia pieniężnego i może wynosić
równowartość 40, 70 lub 100 euro oraz zwrot poniesionych kosztów
odzyskiwania należności przewyższających kwotę tej rekompensaty;
 administracyjne kary pieniężne nakładane przez Prezesa Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów na podmioty, które nadmiernie opóźniają się z
regulowaniem swoich zobowiązań;
 odsetki ustawowe stanowiące sumę stopy referencyjnej Narodowego Banku
Polskiego i 3,5 pkt. proc. - jeżeli strony transakcji handlowej, z wyłączeniem
podmiotu publicznego będącego podmiotem leczniczym, przewidziały w umowie
termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, wierzyciel, który nie jest dużym przedsiębiorcą,
może żądać takich odsetek po upływie 30 dni, liczonych od dnia spełnienia
swojego świadczenia i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku,
potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, do dnia zapłaty, ale nie
dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego;
 wprowadzenie mechanizmu rozpoznawania skutków w podatkach PIT i CIT tzw.
złych długów (w tym tzw. ulga na złe długi), wierzyciel, który nie otrzyma zapłaty
w ciągu 90 dni od upływu terminu określonego w umowie lub na fakturze, może
pomniejszyć podstawę opodatkowania o kwotę wierzytelności (z kolei dłużnik ma
obowiązek podniesienia podstawy opodatkowania o kwotę, której nie zapłacił).
W polskim systemie prawnym funkcjonują więc już rozwiązania mające na celu
przeciwdziałanie opóźnieniom w transakcjach handlowych.
Obecnie na szczeblu unijnym są prowadzone prace nad rozporządzeniem Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach
handlowych. Celem projektowanego rozporządzenia jest jeszcze większa ochrona
wierzycieli i skrócenie terminów zapłaty. Polska wyraziła poparcie dla koncepcji zawartych
w projekcie, jednak wciąż trwają prace nad kompromisową wersją przepisów. Podczas
polskiej prezydencji w I poł. 2025 r. nasz kraj czynił daleko posunięte starania, by
przełamać impas. Obecnie zadanie to leży w gestii Danii. Dalsze działania i ewentualne
nowelizacje przepisów w tym zakresie będą przez nas planowane w zależności od
rozwiązań przyjmowanych na poziomie UE. Niemniej stale pozostajemy otwarci na dialog z
przedsiębiorcami i deklarujemy analizę wszystkich zgłaszanych postulatów dotyczących
potrzeby wprowadzenia ewentualnych modyfikacji w obowiązujących przepisach
antyzatorowych, jak również w przepisach związanych z uproszczeniem zasad
prowadzenia działalności gospodarczej.
Najmniejsi przedsiębiorcy z branży budowlanej mogą skorzystać również z szeregu
doradczych i finansowych działań pomocowych, które mogą poprawić sytuacje finansową
przedsiębiorstwa, zwiększyć jego produktywność, podnieść efektywność zarządzania czy
wesprzeć w procesie odzyskiwania należności.
Bieżącym wsparciem przedsiębiorczości zajmują się instytucje rozwoju Grupy PFR (w tym
PARP, BGK, ARP) i urzędy pracy. Wsparcie może być udzielone w różnych formach, np.

-- 4 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w postaci szkoleń, doradztwa czy finansowania. Przedsiębiorcy mogą skorzystać z portalu
biznes.gov.pl, na którym są dostępne informacje na temat prowadzenia działalności
gospodarczej. W ramach portalu działa Centrum Pomocy Przedsiębiorcy - punkt
informacyjny, w którym eksperci Centrum służą pomocą.
Wszystkim podmiotom (instytucjom finansowym, przedsiębiorcom) zainteresowanym
informacjami na temat preferencyjnego finansowania ze środków unijnych wsparcia
udziela Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych Programów Unii
Europejskiej (KPK). Szczególnie ważnym programem jest program InvestEU, który
obejmuje m.in. wsparcie zwrotne stanowiące zachętę do inwestycji i poszukiwania nowych
możliwości rozwoju. Program umożliwia partnerom inwestycyjnym podjęcie większego
ryzyka i wspieranie projektów, z których w innym przypadku mogliby zrezygnować.
O wsparcie doradcze można zwracać się do polskich ośrodków Europejskiej Sieci
Przedsiębiorczości (EEN). Eksperci EEN pomagają w znalezieniu partnerów biznesowych,
organizują wyjazdy w ramach giełd kooperacyjnych i misji handlowych na całym świecie.
EEN wspiera MŚP w dostępie do zamówień publicznych, oferuje pomoc w poszukiwaniu
ofert, doradztwo w procesie przetargowym oraz wsparcie w nawiązywaniu kontaktów z
zamawiającymi. Eksperci EEN udzielają również wsparcia w zakresie zielonej i cyfrowej
transformacji. EEN zapewnia, m.in. doradztwo ds. zrównoważonego rozwoju. Obejmuje to
audyt w zakresie podejścia ESG, audyt energetyczny, audyt procesów i przygotowanie
firmy do wdrożenia gospodarki o obiegu zamkniętym, obliczanie śladu węglowego
przedsiębiorstwa, ocena firmy w kontekście taksonomii, wsparcie przy tworzeniu strategii.
W Polsce mamy 27 ośrodków EEN rozlokowanych na terenie całego kraju i zgrupowanych
w 4 konsorcjach.
Funkcjonuje również Akademia PARP, która powstała w celu upowszechniania wiedzy o
prowadzeniu działalności gospodarczej. Akademia PARP to bezpłatne kursy e-learningowe
dla osób chcących założyć lub prowadzących działalność gospodarczą, a także dla
wszystkich osób pragnących zwiększyć swoje kompetencje. Kursy są prowadzone w pięciu
obszarach: finanse, marketing, prawo, zarządzanie i kompetencje osobiste. Wśród
dostępnych kursów są np. Dochodzenie i zarządzanie należnościami od kontrahentów,
Odzyskiwanie należności w MŚP, Pozyskiwanie kapitału na działalność MŚP.
4. Czy resort planuje zmiany w systemie zamówień publicznych, które pozwoliłyby lepiej
chronić małych podwykonawców, np. poprzez obowiązek szybszych płatności,
stosowanie rachunków powierniczych lub surowsze egzekwowanie terminów?
Wsparcie dla polskich przedsiębiorców w systemie zamówień publicznych jest jednym
z kluczowych zadań rządu oraz resortu gospodarki. W ostatnich latach, począwszy od
uchwalenia ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (dalej:
„Ustawa Pzp”) wprowadzono szereg rozwiązań, które znacząco wzmocniły pozycję
podwykonawców podczas realizacji zamówień publicznych. Zmiany te były odpowiedzią
na zgłaszane przez przedsiębiorców problemy, obserwowane w szczególności na dużych
kontraktach, zwłaszcza infrastrukturalnych. Były to m.in. opóźnienia w płatnościach, brak
transparentności, nadużywanie pozycji większego przedsiębiorcy – wykonawcy wobec
mniejszego – podwykonawcy. Wprowadzono m.in. następujące rozwiązania:
 obowiązek przedstawienia zamawiającemu umowy o podwykonawstwo,
aktualizowania informacji w tym zakresie oraz przekazania kopii zawartej umowy,

-- 5 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
 zakaz zawierania postanowień kształtujących prawa i obowiązki podwykonawcy w
zakresie kar umownych i warunków wypłaty wynagrodzenia w sposób mniej
korzystny niż prawa wykonawcy ukształtowane umową zawartą z zamawiającym,
 możliwość dokonania bezpośredniej płatności na rzecz podwykonawcy przez
zamawiającego,
 określenie maksymalnego terminu 30 dni na dokonanie płatności na rzecz
podwykonawcy.
W celu zwiększenia potencjału polskich przedsiębiorców w zamówieniach publicznych,
zgodnie z zapowiedziami premiera Donalda Tuska, resort gospodarki podjął kolejne
działania legislacyjne, których celem jest poprawa pozycji konkurencyjnej polskich
wykonawców, ze szczególnym uwzględnieniem sektora MŚP. W tym zakresie należy
wymienić zmiany w Ustawie Pzp uchwalone latem bieżącego roku, tj.:
 Ustawa z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych
oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. 2025 poz.
1165) – wprowadzająca do polskiego systemu prawnego skutki orzecznictwa
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, tj. wyroku TSUE w sprawie z dnia 22
października 2024 r. w sprawie C- 652/22 (Kolin), oraz wyroku TSUE wyroku z
dnia 13 marca 2025 r. w sprawie C-266/22 CRRC (Qingdao), polegających na
możliwości ograniczenia udziału w przetargach w Polsce wykonawcom z państw
trzecich;
 Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych
oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1173), która spowoduje
podwyższenie od 1 stycznia 2026 r. minimalnego progu dla stosowania ustawy
Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o umowie koncesji na roboty
budowlane lub usługi z poziomu 130 000 zł do 170 000 zł - więcej zamówień
będzie udzielanych w oparciu o uproszczone zasady, co powinno przełożyć się na
większy udział w zamówieniach publicznych przedsiębiorców z sektora MŚP;
 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień
publicznych (Dz. U. 2025 poz. 1235), której celem jest uproszczenie,
przyśpieszenie oraz wzmocnienie procesu weryfikacji wykonawców ubiegających
się o udzielenie zamówienia publicznego. Dla polskich przedsiębiorców,
certyfikacja oznacza łatwiejszy i szybszy dostęp do zamówień publicznych.
Należy podkreślić, że wszystkie zmiany, do których doszło w ostatnich latach, zostały
bardzo pozytywnie przyjęte przez uczestników rynku zamówień publicznych i znacząco
przyczyniły się do zwiększenia dostępności dla szeroko pojętego sektora MŚP, w tym
również do zwiększenia ochrony dla podwykonawców. Jest to m.in. efekt otwartości
resortu gospodarki na oczekiwania i postulaty zgłaszane przez przedsiębiorców.
Dodatkowo we współpracy z Urzędem Zamówień Publicznych (UZP) podejmowane są
działania edukacyjne, skłaniające zamawiających do stosowania narzędzi ustawowych,
umożliwiających udział mniejszych wykonawców, nawet w przypadku zamówień o dużych
wartościach. Do działań tych należy m.in.: ograniczenie stosowania klauzul abuzywnych w
umowach, wprowadzenie mechanizmów waloryzacyjnych chroniących wykonawców
przed nadmiernym ryzykiem, wprowadzanie zaleceń dla zamawiających z administracji
rządowej, dotyczących dzielenia zamówienia na części, stosowania zaliczek oraz
stosowania klauzul społecznych i środowiskowych, stanowiących wsparcie dla mniejszych
wykonawców. Realizowane są również szeroko zakrojone programy szkoleniowe

-- 6 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
skierowane zarówno do przedsiębiorców, jak i do zamawiających, aby zwrócić ich uwagę
na potrzeby wykonawców, w szczególności należących do sektora MŚP.
Szczególną rolę w systemie zamówień publicznych będzie odgrywać również
przygotowywana przez MRiT Polityka zakupowa państwa na lata 2026-2029, która
stanowi uzupełnienie systemowych zmian w zakresie zamówień publicznych. Projekt w
sposób szczególny kładzie nacisk na rozwój potencjału rodzimych przedsiębiorstw, co
znalazło odzwierciedlenie w treści I Priorytetu Polityki, jakim jest Budowanie
konkurencyjności i potencjału polskiej gospodarki. Wśród zaleceń dla zamawiających
projekt wymienia m.in. stosowanie krótkich terminów płatności np. 7 i 14-dniowych, w
szczególności w przypadku umów z wykonawcami z sektora MŚP, obowiązkowe płatności
częściowe lub zaliczki w umowach, których realizacja wymaga ponoszenia istotnych
nakładów wstępnych oraz w realizacji ponad 12-miesięcznych kontraktów,
dostosowywanie struktury płatności do specyfiki rynku lub danego sektora, zapewnienie
przejrzystego harmonogramu płatności już w dokumentacji zamówienia, tak aby
wykonawcy mogli rzetelnie ocenić ryzyko finansowe. Projekt zakłada również Test MŚP,
czyli narzędzie dla zamawiających zawierające kluczowe kroki wspierające sektor MŚP w
ubieganiu się o zamówienia publiczne. Należy podkreślić, że projekt został przygotowany z
uwzględnieniem oczekiwań przedsiębiorców z sektora MŚP.
Niezależnie od powyższego, MRiT wraz z UZP prowadzi przegląd funkcjonowania
przepisów Ustawy Pzp. W tym zakresie trwają jeszcze analizy co do kierunków
ewentualnych zmian. Celem przeglądu ma być debata na temat propozycji zmian,
możliwych i racjonalnych, do Ustawy Pzp, zmierzających do dalszego ulepszania systemu
zamówień publicznych w Polsce.
5. W jaki sposób ministerstwo monitoruje ryzyko upadłości mikrofirm budowlanych oraz
ich potencjalny wpływ na harmonogramy i koszty inwestycji realizowanych przez
państwo?
MRiT nie posiada i nie tworzy narzędzi dedykowanych bezpośrednio bieżącemu
monitorowaniu ryzyka upadłości mikrofirm budowlanych oraz ich wpływu na
harmonogram i koszt inwestycji realizowanych przez państwo. Monitoring prowadzony
jest dla całej gospodarki, z uwzględnieniem sektorów oraz dostępnych przekrojów, w
oparciu przede wszystkim o dane pochodzące ze statystyki publicznej. Możliwość
dezagregacji danych wg wskaźnika wielkości (np. wyodrębnienie firm mikro lub MŚP) jest
ograniczona, a często dostępna z dużym opóźnieniem.
Bezpośredni nadzór nad zadaniami inwestycyjnymi realizowanymi w ramach programów
rządowych sprawują wyspecjalizowane w tym celu instytucje np. w zakresie infrastruktury
drogowej podlegająca nadzorowi Ministerstwa Infrastruktury Generalna Dyrekcja Dróg
Krajowych i Autostrad (GDDKiA). GDDKiA na bieżąco analizuje sytuację na rynku oraz
obowiązujące przy realizacji inwestycji procesy, procedury i przepisy prawa. GDDKiA
podejmuje niezbędne działania usprawniające proces inwestycyjny, kierując się zasadą
poszanowania uzasadnionych interesów zarówno wykonawców, jak i podwykonawców.
Zgłaszane do GDDKiA przez podwykonawców kwestie, zgodnie z informacjami
pozyskanymi przez Ministerstwo Infrastruktury, dotyczą głównie braku zapłaty
wymagalnego wynagrodzenia podwykonawcom i dalszym podwykonawcom. Problem ten
jest jednak nieporównywalnie mniejszy niż jeszcze 5-10 lat temu, co wynika m.in. z
wprowadzenia w Standardowych Warunkach Kontraktowych (SWK) zapisów chroniących
podwykonawców. Zgodnie z obecnie obowiązującymi zasadami, określonymi w SWK,

-- 7 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wykonawca nie może powierzyć bez zgody GDDKiA robót podwykonawcy, a za
niezgłoszenie takiego podmiotu przez wykonawcę przewidziana jest kara umowna.
Dodatkowo wykonawca jest zobowiązany do przedłożenia do akceptacji GDDKiA
projektu umowy o podwykonawstwo. W zakresie dokonywania płatności wykonawca jest
zobowiązany do przedkładania GDDKiA dowodów zapłaty wymagalnego wynagrodzenia
podwykonawcom i dalszym podwykonawcom biorącym udział w realizacji odebranych
robót budowlanych. Dopiero wówczas - po dokonaniu płatności przez wykonawcę na
rzecz podwykonawców - GDDKiA dokonuje płatności na rzecz wykonawcy.
6. Czy rząd opracował harmonogram działań na lata 2025–2027, który uwzględnia
wsparcie dla mikro- i małych wykonawców jako element zapewnienia terminowej
realizacji inwestycji strategicznych? Jeżeli tak – proszę o jego przedstawienie.
Rząd nie planuje realizacji specjalnego programu wsparcia dla mikro- i małych
wykonawców jako element zapewnienia terminowej realizacji inwestycji strategicznych.
Rząd aktywnie wspiera najmniejszych przedsiębiorców m.in. poprzez szereg
horyzontalnych działań, których przykłady przedstawione zostały w odpowiedzi na
pytanie nr. 3. Ocena obecnej sytuacji w sektorze budowlanym nie wskazuje na istotne
ryzyko opóźnień w realizacji inwestycji strategicznych spowodowanych złą sytuacją
finansową mikro i małych przedsiębiorstw (vide odp. na pytanie 1.). Ponadto w przypadku
realizacji inwestycji publicznych, regulacje mające zapobiegać opóźnionym płatnością są
bardziej restrykcyjne niż w przypadku pozostałych zamówień (vide odp. na pytanie 3. oraz
pytanie 5.), przez co firmy realizujące zamówienia publiczne w mniejszym stopniu
narażone są na ponoszenie dotkliwych skutków zatorów płatniczych i co za tym idzie nie
zachodzi potrzeba pilnej interwencji w celu ich ochrony.
Rząd jest świadomy znaczenia przedsiębiorstw budowlanych dla realizacji kluczowych
inwestycji, dlatego też szczególnie istotna jest troska o ich kondycję. Jako przykład troski o
to, aby interesy mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z branży budowlanej były
zabezpieczone w należyty sposób, wskazać można działania podejmowane przez GDDKiA
- największego publicznego zamawiającego.
GDDKiA każdorazowo pozostaje do dyspozycji i służy wsparciem dla podwykonawców
zgłaszających m.in. wnioski o płatność bezpośrednią.
Utrzymanie płynności i stabilności rynku to priorytet dla Ministerstwa Infrastruktury i
GDDKiA. Spełnienie tego celu jest możliwe dzięki kontynuacji planów inwestycyjnych i
ogłaszaniu kolejnych postępowań przetargowych na realizację inwestycji ujętych w
programach rządowych.
Wskazane inwestycje stanowią bogate portfolio, na które składają się nowe odcinki dróg,
jak i zadania na istniejącej sieci dróg, w tym związane z ich utrzymaniem. Przedsiębiorstwa
z branży budowlanej są kluczowe dla sprawnej, terminowej realizacji wszystkich zamierzeń
inwestycyjnych. Kapitał w postaci wykwalifikowanej kadry, oferowane technologie, czy
też wieloletnie doświadczenie w realizacji to czynniki, które nie mogą zostać zastąpione.
Każde z zadań realizowanych przez GDDKiA podlega bieżącemu monitoringowi ze strony
resortu infrastruktury także w kontekście zgodności z przyjętym harmonogramem prac.
Realizowane kontrakty drogowe objęte są systemem nadzoru pełnionego przez
wyspecjalizowane podmioty wyłaniane w postępowaniach przetargowych. To utrwalony

-- 8 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
od lat i sprawdzony element pozwalający na analizę zaawansowania rzeczowego,
dokumentowanie sposobu realizacji, postępów prac, ale również diagnozę kwestii
wymagających rozstrzygnięcia pomiędzy zamawiającym i wykonawcą, jak np. roszczeń
mogących pojawiać się na różnym etapie prac. Co ważne, Ministerstwo Infrastruktury
wspólnie z GDDKiA prowadzi dialog z branżą budowlaną m.in. w formie eksperckich
spotkań roboczych i spotkań plenarnych. W październiku br. powołano Forum
Inwestycyjne GDDKiA stanowiące platformę komunikacyjną pomiędzy wszystkimi
uczestnikami procesu budowy i utrzymania dróg. To kolejny istotny krok w budowaniu
stabilności branży i przeciwdziałaniu sytuacji, w której mogłoby dojść do pogorszenia
sytuacji wykonawców, podwykonawców i dalszych usługodawców.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii

-- 9 of 9 --