Interpelacja nr 13766
Interpelacja w sprawie wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2024 r. dotyczącego tzw. ustawy "apteka dla aptekarza 2.0"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (40%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2024 r. dotyczącego tzw. ustawy "apteka dla aptekarza 2.0"
Interpelacja nr 13766
do ministra zdrowia
w sprawie wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2024 r. dotyczącego tzw. ustawy "apteka dla aptekarza 2.0"
Zgłaszający: Przemysław Czarnek
Data wpływu: 25-11-2025
Szanowna Pani Minister,
w dniu 18 września 2024 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisów tzw. ustawy „apteka dla aptekarza 2.0” z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Przedstawiciel prezydenta RP, występując przed trybunałem, wskazał, że ustawa została przyjęta z naruszeniem trybu wymaganego przez art. 119 Konstytucji RP, a także w sposób sprzeczny z zasadami wynikającymi z art. 22 Konstytucji RP – gwarantującego wolność działalności gospodarczej – oraz art. 64 Konstytucji RP – chroniącego prawo własności i dziedziczenia. Podkreślono również, że zakwestionowane przepisy faktycznie uprzywilejowują jeden podmiot działający na rynku hurtowym, jednocześnie pogarszając sytuację pacjentów poprzez ograniczenie dostępności leków i wzrost ich cen, szczególnie poza największymi miastami.
Trybunał potwierdził tym samym utrwaloną linię orzeczniczą zapoczątkowaną już w wyroku z dnia 10 grudnia 1992 r. (sygn. K 4/92), w którym jednoznacznie stwierdzono, że dla ochrony zdrowia publicznego nie jest konieczne, aby właścicielem apteki był farmaceuta.
Pomimo tego wciąż obowiązujące przepisy ograniczają prawo własności i wolność prowadzenia działalności gospodarczej w sposób sprzeczny z Konstytucją RP, wprowadzając m.in.:
• wymóg, by właścicielem apteki był wyłącznie farmaceuta lub spółka farmaceutów,
• limit maksymalnie czterech aptek na jednego właściciela,
• kryteria demograficzno-odległościowe (1000 m i 3000 mieszkańców).
Regulacje te doprowadziły do drastycznego spadku liczby aptek w Polsce – o ponad 2200 w latach 2017–2025, w tym do całkowitego braku aptek w ponad 500 gminach. Szacuje się, że około 3 mln obywateli pozbawionych jest dostępu do apteki w miejscu zamieszkania. Co więcej, utrzymywanie w mocy niekonstytucyjnych przepisów generuje poważne ryzyko roszczeń odszkodowawczych wobec Skarbu Państwa, których skala – według dostępnych analiz – może sięgać od 11 do 15 miliardów złotych.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania podjął lub planuje podjąć minister zdrowia w celu pełnego wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2024 r. oraz zapewnienia zgodności z wcześniejszym orzeczeniem TK z 1992 r. (sygn. K 4/92)?
2. Czy w Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad nowelizacją ustawy – Prawo farmaceutyczne zmierzającą do uchylenia przepisów uznanych za niekonstytucyjne oraz przywrócenia zgodności z zasadą wolności działalności gospodarczej wynikającą z art. 22 Konstytucji RP?
3. Czy ministerstwo dokonało analizy skutków gospodarczych i społecznych obowiązywania regulacji „apteka dla aptekarza 2.0”, w tym wpływu na dostępność aptek, ceny leków oraz konkurencję na rynku farmaceutycznym?
4. Czy resort zdrowia planuje przywrócenie neutralnych własnościowo zasad prowadzenia aptek, które dopuszczą wszystkie formy działalności przewidziane w Kodeksie spółek handlowych, przy jednoczesnym zachowaniu niezależności kierownika apteki – zgodnie z orzecznictwem TK i prawem Unii Europejskiej?
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza ograniczyć ryzyko roszczeń odszkodowawczych wynikających z utrzymywania w obrocie niekonstytucyjnych regulacji?
Uważam, że bezzwłoczne wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz przywrócenie zgodności przepisów Prawa farmaceutycznego z Konstytucją RP stanowi nie tylko obowiązek władz publicznych, lecz także warunek zapewnienia pacjentom równego dostępu do leków i usług farmaceutycznych, a przedsiębiorcom – ochrony ich praw nabytych oraz pewności prawa.
Z poważaniem
Przemysław Czarnek
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 13766
do ministra zdrowia
w sprawie wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2024 r. dotyczącego tzw. ustawy "apteka dla aptekarza 2.0"
Zgłaszający: Przemysław Czarnek
Data wpływu: 25-11-2025
Szanowna Pani Minister,
w dniu 18 września 2024 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisów tzw. ustawy „apteka dla aptekarza 2.0” z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Przedstawiciel prezydenta RP, występując przed trybunałem, wskazał, że ustawa została przyjęta z naruszeniem trybu wymaganego przez art. 119 Konstytucji RP, a także w sposób sprzeczny z zasadami wynikającymi z art. 22 Konstytucji RP – gwarantującego wolność działalności gospodarczej – oraz art. 64 Konstytucji RP – chroniącego prawo własności i dziedziczenia. Podkreślono również, że zakwestionowane przepisy faktycznie uprzywilejowują jeden podmiot działający na rynku hurtowym, jednocześnie pogarszając sytuację pacjentów poprzez ograniczenie dostępności leków i wzrost ich cen, szczególnie poza największymi miastami.
Trybunał potwierdził tym samym utrwaloną linię orzeczniczą zapoczątkowaną już w wyroku z dnia 10 grudnia 1992 r. (sygn. K 4/92), w którym jednoznacznie stwierdzono, że dla ochrony zdrowia publicznego nie jest konieczne, aby właścicielem apteki był farmaceuta.
Pomimo tego wciąż obowiązujące przepisy ograniczają prawo własności i wolność prowadzenia działalności gospodarczej w sposób sprzeczny z Konstytucją RP, wprowadzając m.in.:
• wymóg, by właścicielem apteki był wyłącznie farmaceuta lub spółka farmaceutów,
• limit maksymalnie czterech aptek na jednego właściciela,
• kryteria demograficzno-odległościowe (1000 m i 3000 mieszkańców).
Regulacje te doprowadziły do drastycznego spadku liczby aptek w Polsce – o ponad 2200 w latach 2017–2025, w tym do całkowitego braku aptek w ponad 500 gminach. Szacuje się, że około 3 mln obywateli pozbawionych jest dostępu do apteki w miejscu zamieszkania. Co więcej, utrzymywanie w mocy niekonstytucyjnych przepisów generuje poważne ryzyko roszczeń odszkodowawczych wobec Skarbu Państwa, których skala – według dostępnych analiz – może sięgać od 11 do 15 miliardów złotych.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania podjął lub planuje podjąć minister zdrowia w celu pełnego wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2024 r. oraz zapewnienia zgodności z wcześniejszym orzeczeniem TK z 1992 r. (sygn. K 4/92)?
2. Czy w Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad nowelizacją ustawy – Prawo farmaceutyczne zmierzającą do uchylenia przepisów uznanych za niekonstytucyjne oraz przywrócenia zgodności z zasadą wolności działalności gospodarczej wynikającą z art. 22 Konstytucji RP?
3. Czy ministerstwo dokonało analizy skutków gospodarczych i społecznych obowiązywania regulacji „apteka dla aptekarza 2.0”, w tym wpływu na dostępność aptek, ceny leków oraz konkurencję na rynku farmaceutycznym?
4. Czy resort zdrowia planuje przywrócenie neutralnych własnościowo zasad prowadzenia aptek, które dopuszczą wszystkie formy działalności przewidziane w Kodeksie spółek handlowych, przy jednoczesnym zachowaniu niezależności kierownika apteki – zgodnie z orzecznictwem TK i prawem Unii Europejskiej?
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza ograniczyć ryzyko roszczeń odszkodowawczych wynikających z utrzymywania w obrocie niekonstytucyjnych regulacji?
Uważam, że bezzwłoczne wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz przywrócenie zgodności przepisów Prawa farmaceutycznego z Konstytucją RP stanowi nie tylko obowiązek władz publicznych, lecz także warunek zapewnienia pacjentom równego dostępu do leków i usług farmaceutycznych, a przedsiębiorcom – ochrony ich praw nabytych oraz pewności prawa.
Z poważaniem
Przemysław Czarnek
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4665 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.82.2025.MBP
Warszawa, 23 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13766 złożoną 28 listopada 2025 r. przez posła
Przemysława Czarnka w sprawie wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18
września 2024 r. dotyczącego tzw. Ustawy „apteka dla aptekarza 2.0”, Minister Zdrowia
przedstawia następujące stanowisko.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18
września 2024 r. sygn. K 15/23 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie zgodności z Konstytucją art. 2 i art. 12 ustawy
nowelizującej. Trybunał Konstytucyjny ograniczył się jednak do zbadania zgodności
procedury uchwalania wskazanych przepisów z wymogami konstytucyjnymi, nie oceniał
przepisów merytorycznie. Trybunał stwierdził, że nowelizacja ustawy – Prawo
farmaceutyczne w ramach ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o
gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1859) narusza Konstytucję ze względu na wadliwy tryb przyjęcia
przepisów. Trybunał orzekł, że przedmiotowe przepisy zostały w ramach poprawki
zgłoszone w trakcie pierwszego czytania ustawy i nie pozostawały w związku z uchwaloną
ustawą. Ograniczenia w przejmowaniu kontroli nad apteką ogólnodostępną nie są
bezpośrednio normatywnie związane z ubezpieczeniami gwarantowanymi przez Skarb
Państwa, wspieraniem eksportu czy stworzeniem ram prawnych dla wsparcia projektów,
które służą transformacji energetycznej Polski. Trybunał podkreślił, że treść poprawek
wykraczała poza pierwotny zakres projektu. Zatem poprawki nie spełniały wymagań
określonych w art. 118 i art. 119 Konstytucji. Przedmiotowe poprawki winny stanowić
odrębny projekt.
Wspomniane orzeczenie nie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw, wobec czego wyrok
nie wszedł w życie. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. W świetle
powyższego Minister Zdrowia nie jest zobowiązany do wykonania wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 18 września 2024 r.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Nie mniej jednak, Minister Zdrowia, widząc potrzebę nowelizacji regulacji dotyczących
rynku aptecznego, w tym również w zakresie usprawnienia zaopatrzenia ludności w leki,
podjął analizy zasadności przygotowania rozwiązań w tym przedmiocie.
Z uwagi na trwające obecnie prace analityczne nie jest możliwe przedstawienie na obecnym
etapie ostatecznej treści ewentualnych rozwiązań. Celem ewentualnych zmian powinno
być przede wszystkim zapewnienie odpowiedniego poziomu dostępu do leków dla
pacjentów.
Jednocześnie pragnę zaznaczyć, że do ewentualnych przepisów prawnych
przygotowywana zostanie ocena skutków regulacji, która będzie określała ich
oddziaływanie na podmioty na rynku, w tym na pacjentów oraz przedsiębiorców
prowadzących obrót produktami leczniczymi. Regulacje byłby również poddane szerokim
konsultacjom i uzgodnieniom, zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi
prowadzenie procesu legislacyjnego. Wszyscy zainteresowani będą mogli przedstawić
stanowisko w zakresie rozwiązań zaproponowanych w projekcie.
Nie można stwierdzić, że w świetle regulacji, o których pisze Pan Poseł, nie doszło do
zmiany w dostępie do aptek ogólnodostępnych dla pacjentów, ani regulacje te nie miały
wpływu na ceny leków czy też konkurencję na rynku farmaceutycznym. Z danych
zawartych na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że liczba
aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych zmniejszyła się na koniec 2024 r. w
stosunku do 2023 r. odpowiednio o 2,1% i 2,2%. Zatem trudno przyjąć, że dochodzi do
drastycznego zmniejszenia liczby aptek.
Nadmienić przy tym wypada, że obecnie obowiązujące przepisy nie zawierają ograniczeń
dotyczących otwierania aptek w małych miejscowościach. Regulacje prawne w tym
zakresie pozostają jednolite niezależnie od lokalizacji, co oznacza, że zasady zakładania i
prowadzenia aptek na obszarach małych miejscowości są tożsame z tymi obowiązującymi w
dużych miastach. Brak aptek na terenach części gmin wynika najczęściej z przesłanek
czysto ekonomicznych, w szczególności z niższej opłacalności działalności gospodarczej
prowadzonej w tych lokalizacjach.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.82.2025.MBP
Warszawa, 23 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13766 złożoną 28 listopada 2025 r. przez posła
Przemysława Czarnka w sprawie wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18
września 2024 r. dotyczącego tzw. Ustawy „apteka dla aptekarza 2.0”, Minister Zdrowia
przedstawia następujące stanowisko.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18
września 2024 r. sygn. K 15/23 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie zgodności z Konstytucją art. 2 i art. 12 ustawy
nowelizującej. Trybunał Konstytucyjny ograniczył się jednak do zbadania zgodności
procedury uchwalania wskazanych przepisów z wymogami konstytucyjnymi, nie oceniał
przepisów merytorycznie. Trybunał stwierdził, że nowelizacja ustawy – Prawo
farmaceutyczne w ramach ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o
gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1859) narusza Konstytucję ze względu na wadliwy tryb przyjęcia
przepisów. Trybunał orzekł, że przedmiotowe przepisy zostały w ramach poprawki
zgłoszone w trakcie pierwszego czytania ustawy i nie pozostawały w związku z uchwaloną
ustawą. Ograniczenia w przejmowaniu kontroli nad apteką ogólnodostępną nie są
bezpośrednio normatywnie związane z ubezpieczeniami gwarantowanymi przez Skarb
Państwa, wspieraniem eksportu czy stworzeniem ram prawnych dla wsparcia projektów,
które służą transformacji energetycznej Polski. Trybunał podkreślił, że treść poprawek
wykraczała poza pierwotny zakres projektu. Zatem poprawki nie spełniały wymagań
określonych w art. 118 i art. 119 Konstytucji. Przedmiotowe poprawki winny stanowić
odrębny projekt.
Wspomniane orzeczenie nie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw, wobec czego wyrok
nie wszedł w życie. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. W świetle
powyższego Minister Zdrowia nie jest zobowiązany do wykonania wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 18 września 2024 r.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Nie mniej jednak, Minister Zdrowia, widząc potrzebę nowelizacji regulacji dotyczących
rynku aptecznego, w tym również w zakresie usprawnienia zaopatrzenia ludności w leki,
podjął analizy zasadności przygotowania rozwiązań w tym przedmiocie.
Z uwagi na trwające obecnie prace analityczne nie jest możliwe przedstawienie na obecnym
etapie ostatecznej treści ewentualnych rozwiązań. Celem ewentualnych zmian powinno
być przede wszystkim zapewnienie odpowiedniego poziomu dostępu do leków dla
pacjentów.
Jednocześnie pragnę zaznaczyć, że do ewentualnych przepisów prawnych
przygotowywana zostanie ocena skutków regulacji, która będzie określała ich
oddziaływanie na podmioty na rynku, w tym na pacjentów oraz przedsiębiorców
prowadzących obrót produktami leczniczymi. Regulacje byłby również poddane szerokim
konsultacjom i uzgodnieniom, zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi
prowadzenie procesu legislacyjnego. Wszyscy zainteresowani będą mogli przedstawić
stanowisko w zakresie rozwiązań zaproponowanych w projekcie.
Nie można stwierdzić, że w świetle regulacji, o których pisze Pan Poseł, nie doszło do
zmiany w dostępie do aptek ogólnodostępnych dla pacjentów, ani regulacje te nie miały
wpływu na ceny leków czy też konkurencję na rynku farmaceutycznym. Z danych
zawartych na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że liczba
aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych zmniejszyła się na koniec 2024 r. w
stosunku do 2023 r. odpowiednio o 2,1% i 2,2%. Zatem trudno przyjąć, że dochodzi do
drastycznego zmniejszenia liczby aptek.
Nadmienić przy tym wypada, że obecnie obowiązujące przepisy nie zawierają ograniczeń
dotyczących otwierania aptek w małych miejscowościach. Regulacje prawne w tym
zakresie pozostają jednolite niezależnie od lokalizacji, co oznacza, że zasady zakładania i
prowadzenia aptek na obszarach małych miejscowości są tożsame z tymi obowiązującymi w
dużych miastach. Brak aptek na terenach części gmin wynika najczęściej z przesłanek
czysto ekonomicznych, w szczególności z niższej opłacalności działalności gospodarczej
prowadzonej w tych lokalizacjach.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --