Interpelacja nr 13749
Interpelacja w sprawie konieczności objęcia PrEP i profilaktyki HIV finansowaniem publicznym oraz dostosowania krajowej polityki zdrowotnej do standardów WHO, ECDC i UNAIDS
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (65%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie konieczności objęcia PrEP i profilaktyki HIV finansowaniem publicznym oraz dostosowania krajowej polityki zdrowotnej do standardów WHO, ECDC i UNAIDS
Interpelacja nr 13749
do ministra zdrowia
w sprawie konieczności objęcia PrEP i profilaktyki HIV finansowaniem publicznym oraz dostosowania krajowej polityki zdrowotnej do standardów WHO, ECDC i UNAIDS
Zgłaszający: Rafał Siemaszko, Dominik Jaśkowiec, Bartosz Zawieja, Patryk Gabriel, Jacek Niedźwiedzki, Henryk Szopiński
Data wpływu: 24-11-2025
Szanowna Pani Minister,
środowisko medyczne wskazuje na potrzebę pilnego dostosowania krajowej polityki profilaktycznej w obszarze HIV do standardów i zaleceń instytucji międzynarodowych, w szczególności Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz UNAIDS.
Według raportów UNAIDS oraz ECDC, państwa, które wdrożyły finansowanie publiczne PrEP (przedekspozycyjna profilaktyka zakażenia HIV) oraz kompleksowe programy profilaktyczne HIV, odnotowały istotny spadek nowych zakażeń. WHO wskazuje w wytycznych z 2022 r., że zapewnienie powszechnego dostępu do PrEP oraz finansowanych badań kontrolnych stanowi kluczowy element strategii „95-95-95”.
ECDC w raporcie „HIV/AIDS surveillance in Europe 2023” zwraca uwagę, że: PrEP redukuje ryzyko zakażenia HIV o ponad 92-99% przy prawidłowym stosowaniu; kraje, które refundują PrEP (m.in. Francja, Belgia, Irlandia, Niemcy, Portugalia), notują spadek zachorowań nawet o kilkanaście procent rocznie; wysoki odsetek późnych rozpoznań (late presenters) występuje szczególnie w państwach, gdzie dostęp do profilaktyki jest ograniczony finansowo.
W Polsce nadal utrzymują się istotne bariery systemowe, jak m.in.:
brak refundacji PrEP powoduje, że koszt terapii obciąża wyłącznie pacjenta,
NFZ nie finansuje kompleksowych badań kontrolnych wymaganych zgodnie z wytycznymi WHO i EACS (HIV, HBsAg, anty-HBc, HCV, kreatynina, GFR, badania ISTD),
dostęp do poradni zajmujących się profilaktyką HIV jest nierównomierny - w części województw brakuje jakiejkolwiek infrastruktury,
brak ogólnokrajowej strategii testowania i działań informacyjnych skutkuje niską świadomością społeczną,
Polska utrzymuje jeden z najwyższych w UE odsetków późnych diagnoz, co generuje znacznie wyższe koszty terapii ARV oraz hospitalizacji.
Według analiz kosztowych publikowanych przez UNAIDS i WHO, każda złotówka zainwestowana w profilaktykę obniża średnio o 7-10 zł kosztów późniejszego leczenia i hospitalizacji. Takie podejście jest standardem zdrowia publicznego w UE.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wdrożenie refundacji leków stosowanych w ramach PrEP, w świetle zaleceń WHO i ECDC oraz doświadczeń innych państw Unii Europejskiej? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Na jakim etapie znajdują się prace dotyczące objęcia finansowaniem publicznym badań kontrolnych wymaganych przy stosowaniu PrEP zgodnie z wytycznymi WHO i EACS, w tym testów HIV, HCV, HBV, funkcji nerek oraz diagnostyki ISTD?
Czy resort prowadzi analizy kosztowe dotyczące efektywności finansowania profilaktyki HIV w porównaniu z kosztami leczenia pacjentów z późnym rozpoznaniem zakażenia? Jeśli tak, to jakie wynikają z nich wnioski? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Czy planowane jest rozszerzenie sieci poradni oraz centrów zdrowia seksualnego, tak aby w każdym województwie istniała co najmniej jedna placówka realizująca kompleksową profilaktykę HIV? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Czy ministerstwo rozważa wdrożenie ogólnopolskiego programu testowania w kierunku HIV, wzorowanego na modelach państw osiągających sukces w redukcji nowych zakażeń (m.in. Irlandia, Islandia, Dania)?
Czy resort planuje przeprowadzenie ogólnokrajowej kampanii edukacyjnej dotyczącej PrEP, PEP, profilaktyki HIV i chorób przenoszonych drogą płciową, opartej na dowodach naukowych oraz danych epidemiologicznych? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Czy ministerstwo przewiduje stworzenie centralnego systemu monitorowania stosowania PrEP, zgodnego ze standardami raportowania WHO i UNAIDS, umożliwiającego ocenę skuteczności programów profilaktycznych? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Jakie działania przewiduje ministerstwo, aby zmniejszyć różnice w dostępie do profilaktyki HIV między regionami, oraz aby zapewnić równy dostęp do świadczeń zgodnie z konstytucyjnym prawem obywateli do ochrony zdrowia?
Z poważaniem Rafał Siemaszko
Interpelacja nr 13749
do ministra zdrowia
w sprawie konieczności objęcia PrEP i profilaktyki HIV finansowaniem publicznym oraz dostosowania krajowej polityki zdrowotnej do standardów WHO, ECDC i UNAIDS
Zgłaszający: Rafał Siemaszko, Dominik Jaśkowiec, Bartosz Zawieja, Patryk Gabriel, Jacek Niedźwiedzki, Henryk Szopiński
Data wpływu: 24-11-2025
Szanowna Pani Minister,
środowisko medyczne wskazuje na potrzebę pilnego dostosowania krajowej polityki profilaktycznej w obszarze HIV do standardów i zaleceń instytucji międzynarodowych, w szczególności Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz UNAIDS.
Według raportów UNAIDS oraz ECDC, państwa, które wdrożyły finansowanie publiczne PrEP (przedekspozycyjna profilaktyka zakażenia HIV) oraz kompleksowe programy profilaktyczne HIV, odnotowały istotny spadek nowych zakażeń. WHO wskazuje w wytycznych z 2022 r., że zapewnienie powszechnego dostępu do PrEP oraz finansowanych badań kontrolnych stanowi kluczowy element strategii „95-95-95”.
ECDC w raporcie „HIV/AIDS surveillance in Europe 2023” zwraca uwagę, że: PrEP redukuje ryzyko zakażenia HIV o ponad 92-99% przy prawidłowym stosowaniu; kraje, które refundują PrEP (m.in. Francja, Belgia, Irlandia, Niemcy, Portugalia), notują spadek zachorowań nawet o kilkanaście procent rocznie; wysoki odsetek późnych rozpoznań (late presenters) występuje szczególnie w państwach, gdzie dostęp do profilaktyki jest ograniczony finansowo.
W Polsce nadal utrzymują się istotne bariery systemowe, jak m.in.:
brak refundacji PrEP powoduje, że koszt terapii obciąża wyłącznie pacjenta,
NFZ nie finansuje kompleksowych badań kontrolnych wymaganych zgodnie z wytycznymi WHO i EACS (HIV, HBsAg, anty-HBc, HCV, kreatynina, GFR, badania ISTD),
dostęp do poradni zajmujących się profilaktyką HIV jest nierównomierny - w części województw brakuje jakiejkolwiek infrastruktury,
brak ogólnokrajowej strategii testowania i działań informacyjnych skutkuje niską świadomością społeczną,
Polska utrzymuje jeden z najwyższych w UE odsetków późnych diagnoz, co generuje znacznie wyższe koszty terapii ARV oraz hospitalizacji.
Według analiz kosztowych publikowanych przez UNAIDS i WHO, każda złotówka zainwestowana w profilaktykę obniża średnio o 7-10 zł kosztów późniejszego leczenia i hospitalizacji. Takie podejście jest standardem zdrowia publicznego w UE.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wdrożenie refundacji leków stosowanych w ramach PrEP, w świetle zaleceń WHO i ECDC oraz doświadczeń innych państw Unii Europejskiej? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Na jakim etapie znajdują się prace dotyczące objęcia finansowaniem publicznym badań kontrolnych wymaganych przy stosowaniu PrEP zgodnie z wytycznymi WHO i EACS, w tym testów HIV, HCV, HBV, funkcji nerek oraz diagnostyki ISTD?
Czy resort prowadzi analizy kosztowe dotyczące efektywności finansowania profilaktyki HIV w porównaniu z kosztami leczenia pacjentów z późnym rozpoznaniem zakażenia? Jeśli tak, to jakie wynikają z nich wnioski? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Czy planowane jest rozszerzenie sieci poradni oraz centrów zdrowia seksualnego, tak aby w każdym województwie istniała co najmniej jedna placówka realizująca kompleksową profilaktykę HIV? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Czy ministerstwo rozważa wdrożenie ogólnopolskiego programu testowania w kierunku HIV, wzorowanego na modelach państw osiągających sukces w redukcji nowych zakażeń (m.in. Irlandia, Islandia, Dania)?
Czy resort planuje przeprowadzenie ogólnokrajowej kampanii edukacyjnej dotyczącej PrEP, PEP, profilaktyki HIV i chorób przenoszonych drogą płciową, opartej na dowodach naukowych oraz danych epidemiologicznych? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Czy ministerstwo przewiduje stworzenie centralnego systemu monitorowania stosowania PrEP, zgodnego ze standardami raportowania WHO i UNAIDS, umożliwiającego ocenę skuteczności programów profilaktycznych? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Jakie działania przewiduje ministerstwo, aby zmniejszyć różnice w dostępie do profilaktyki HIV między regionami, oraz aby zapewnić równy dostęp do świadczeń zgodnie z konstytucyjnym prawem obywateli do ochrony zdrowia?
Z poważaniem Rafał Siemaszko
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7526 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.69.2025.MB
Warszawa, 08 stycznia 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13749 pana posła Rafała Siemaszko i grupy posłów w
sprawie konieczności objęcia PrEP i profilaktyki HIV finansowaniem publicznym oraz
dostosowania krajowej polityki zdrowotnej do standardów WHO, ECDC i UNAIDS, proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z ustawą dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, proces objęcia
refundacją może zostać rozpoczęty wyłącznie na podstawie wniosku przedłożonego przez
podmiot odpowiedzialny (producenta leku, jego przedstawiciela lub importera), który
następnie podlega ocenie Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oraz
negocjacjom z Komisją Ekonomiczną. Dotychczas żaden podmiot odpowiedzialny nie złożył
wniosku do Ministerstwa Zdrowia o objęcie refundacją leków stosowanych w ramach PrEP.
W związku z czym Minister Zdrowia nie ma możliwości objęcia refundacją tych leków w
przedmiotowym wskazaniu oraz umieszczenia ich na liście leków refundowanych, o której
mowa w art. 37 ust. 1 ww. ustawy.
Wejście w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2025 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki
zdrowotnej (POZ) umożliwiło lekarzom POZ wystawianie skierowań na badanie HIV test
przesiewowy (przeciwciała przeciwko anty-HIV i antygen p24).
W ramach POZ pacjent, na zlecenie lekarza, może mieć wykonaną diagnostykę związaną z
funkcją nerek, w tym badania laboratoryjne określające poziom kreatyniny czy mocznika
we krwi, badanie ogólne moczu, jak i USG nerek. Dodatkowo POZ zapewnia wykonanie
badania określającego poziom przeciwciała anty- HCV oraz antygen HBs-AgHBs.
Krajowe Centrum ds. AIDS, po każdej edycji Krajowego Programu Zapobiegania
Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS, zleca przeprowadzenie badań społecznych dot.
ewaluacji realizacji Programu, w tym przeprowadzenie oceny zgodności realizacji programu
z założonymi celami i zadaniami określonymi w Programie oraz oceny ich efektywności i
skuteczności. Materiały dostępne są na stronie https://www.gov.pl/web/aids/badania-
spoleczne?page=1&size=10.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Aktualnie Narodowy Fundusz Zdrowia zabezpiecza dostęp do ambulatoryjnych świadczeń
specjalistycznych (AOS) z zakresu leczenia chorób zakaźnych oraz z zakresu leczenia AIDS
w drodze umów ze świadczeniodawcami.
Ogólnopolski program testowania w kierunku HIV jest realizowany od ponad dwudziestu
lat poprzez punkty konsultacyjno-diagnostyczne (PKD), w których testy wykonuje się
anonimowo, bezpłatnie, bez skierowania, z poradnictwem okołotestowym
(https://aids.gov.pl/pkd/). Od 2022 r. w PKD można wykonać również badania w kierunku
kiły i HCV. Należy podkreślić, że od maja 2025 r. dostęp do diagnostyki w kierunku HIV jest
również, powszechny, dzięki wprowadzeniu w poradniach POZ możliwości zlecania testów
przesiewowych w kierunku HIV w ramach świadczeń gwarantowanych.
Ministerstwo Zdrowia poprzez swoją agendę – Krajowe Centrum ds. AIDS przeprowadza w
sposób ciągły działania profilaktyczne w zakresie HIV, AIDS oraz innych STIs, zgodnie z
polityką państwa w zakresie zapobiegania HIV i AIDS.
Na portalu Krajowego Centrum ds. AIDS dostępne są:
- kampanie w zakresie HIV i AIDS: w zakładce „kampanie społeczne”
(https://www.gov.pl/web/aids/kampanie),
- materiały i publikacje dla różnych grup odbiorców znajdują się w zakładce „publikacje”
(https://www.gov.pl/web/aids/publikacje),
- portal edukacyjny dla lekarzy POZ (https://www.hiv-aids.edu.pl/kompendium-wiedzy).
Obecnie nie funkcjonuje program profilaktyczny w zakresie PrEP. W przypadku wdrożenia
takiego programu, monitorowanie skuteczności podejmowanych interwencji, będzie
częścią programu.
Profilaktyka dotycząca zapobiegania zakażeniom HIV realizowana jest poprzez
zapewnienie rzetelnej i szeroko dostępnej edukacji w zakresie HIV, AIDS i innych zakażeń
przenoszonych drogą płciową (STIs), w tym promocję profilaktyki barierowej i innych
metod redukcji szkód. Obejmuje ona działania, takie jak kampanie
(https://www.gov.pl/web/aids/kampanie) skierowane zarówno do ogółu społeczeństwa, jak
i do poszczególnych populacji, np. młodych dorosłych, populacji kluczowych czy środowisk
medycznych. W działania profilaktyczne wpisuje się również:
• testowanie poza placówkami medycznymi w PKD oraz akcyjne testowanie
przesiewowe w kierunku HIV, kiły i HCV,
• programy edukacyjne skierowane do populacji generalnej, programy edukacyjne i
programy redukcji szkód skierowane do populacji kluczowych, szczególnie narażonych na
zakażenie, np. program wsparcia rówieśniczego dla MSM żyjących z HIV (projekty
realizowane przez organizacje pozarządowe w ramach dotacji z Centrum);
• inne działania edukacyjno-informacyjne, w tym szkolenia skierowane do
wybranych grup zawodowych i społecznych (m.in. pracowników wojewódzkich i
powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych zatrudnionych w oddziałach oświaty
zdrowotnej, policjantów, strażaków, funkcjonariuszy straży granicznej czy doradców ds.
profilaktyki w NFZ).
• wydawanie publikacji
Równy dostęp do świadczeń zapewniony jest m.in. poprzez realizację diagnostyki w ramach
POZ, gdzie pacjent może mieć wykonany test przesiewowy HIV, a także testy m.in. na HCV,
kiłę. Poradnie POZ są zlokalizowane blisko miejsca zamieszkania pacjentów i udzielają
świadczeń od poniedziałku do piątku, w godzinach od 8.00 do 18.00, z wyłączeniem dni
ustawowo wolnych od pracy, co zapewnia łatwy i szybki dostęp ww. profilaktyki.
W zakresie leczenia antyretrowirusowego (ARV) realizowany jest Rządowy Program
Polityki Zdrowotnej pn. „Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w
Polsce” wraz z modułem „Leczenie DAA przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu
C pacjentów osadzonych w zakładach penitencjarnych”, opracowanego na lata
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
2022–20261. Dostęp do produktów leczniczych w ramach programu mają wszystkie osoby
żyjące z HIV, przebywające na terenie Polski. Należy podkreślić, że dla prawie 22 tys.
pacjentów, objętych obecnie programem leczenia ARV, dostępne są bezpłatnie wszystkie
obecne na rynku, także innowacyjne leki ARV, nie czekają oni w kolejce na wdrożenie
terapii i mogą się leczyć w referencyjnych ośrodkach terapii ARV na terenie kraju2.
Wdrażając wczesne leczenie ARV (TasP – leczenie ARV jako profilaktyka - Treatment as
Prevention) uzyskuje się u pacjenta niewykrywalną testami wiremię, co praktycznie
eliminuje ryzyko dalszego przenoszenia HIV drogą płciową (zasada N = N, czyli
niewykrywalny = niezakażający). Jedną z kluczowych korzyści skutecznego leczenia jest
redukcja ryzyka transmisji zakażenia - leczenie pozwala na przerwanie łańcucha
epidemiologicznego nowych zakażeń, poprawiając bezpieczeństwo populacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
1 https://www.gov.pl/web/zdrowie/rzadowy-program-polityki-zdrowotnej-leczenie-
antyretrowirusowe-osob-zyjacych-z-wirusem-hiv-w-polsce-na-lata-2022-2026
2 https://www.gov.pl/web/aids/placowki-medyczne-prowadzace-leczenie-arv
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.69.2025.MB
Warszawa, 08 stycznia 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13749 pana posła Rafała Siemaszko i grupy posłów w
sprawie konieczności objęcia PrEP i profilaktyki HIV finansowaniem publicznym oraz
dostosowania krajowej polityki zdrowotnej do standardów WHO, ECDC i UNAIDS, proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z ustawą dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, proces objęcia
refundacją może zostać rozpoczęty wyłącznie na podstawie wniosku przedłożonego przez
podmiot odpowiedzialny (producenta leku, jego przedstawiciela lub importera), który
następnie podlega ocenie Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oraz
negocjacjom z Komisją Ekonomiczną. Dotychczas żaden podmiot odpowiedzialny nie złożył
wniosku do Ministerstwa Zdrowia o objęcie refundacją leków stosowanych w ramach PrEP.
W związku z czym Minister Zdrowia nie ma możliwości objęcia refundacją tych leków w
przedmiotowym wskazaniu oraz umieszczenia ich na liście leków refundowanych, o której
mowa w art. 37 ust. 1 ww. ustawy.
Wejście w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2025 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki
zdrowotnej (POZ) umożliwiło lekarzom POZ wystawianie skierowań na badanie HIV test
przesiewowy (przeciwciała przeciwko anty-HIV i antygen p24).
W ramach POZ pacjent, na zlecenie lekarza, może mieć wykonaną diagnostykę związaną z
funkcją nerek, w tym badania laboratoryjne określające poziom kreatyniny czy mocznika
we krwi, badanie ogólne moczu, jak i USG nerek. Dodatkowo POZ zapewnia wykonanie
badania określającego poziom przeciwciała anty- HCV oraz antygen HBs-AgHBs.
Krajowe Centrum ds. AIDS, po każdej edycji Krajowego Programu Zapobiegania
Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS, zleca przeprowadzenie badań społecznych dot.
ewaluacji realizacji Programu, w tym przeprowadzenie oceny zgodności realizacji programu
z założonymi celami i zadaniami określonymi w Programie oraz oceny ich efektywności i
skuteczności. Materiały dostępne są na stronie https://www.gov.pl/web/aids/badania-
spoleczne?page=1&size=10.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Aktualnie Narodowy Fundusz Zdrowia zabezpiecza dostęp do ambulatoryjnych świadczeń
specjalistycznych (AOS) z zakresu leczenia chorób zakaźnych oraz z zakresu leczenia AIDS
w drodze umów ze świadczeniodawcami.
Ogólnopolski program testowania w kierunku HIV jest realizowany od ponad dwudziestu
lat poprzez punkty konsultacyjno-diagnostyczne (PKD), w których testy wykonuje się
anonimowo, bezpłatnie, bez skierowania, z poradnictwem okołotestowym
(https://aids.gov.pl/pkd/). Od 2022 r. w PKD można wykonać również badania w kierunku
kiły i HCV. Należy podkreślić, że od maja 2025 r. dostęp do diagnostyki w kierunku HIV jest
również, powszechny, dzięki wprowadzeniu w poradniach POZ możliwości zlecania testów
przesiewowych w kierunku HIV w ramach świadczeń gwarantowanych.
Ministerstwo Zdrowia poprzez swoją agendę – Krajowe Centrum ds. AIDS przeprowadza w
sposób ciągły działania profilaktyczne w zakresie HIV, AIDS oraz innych STIs, zgodnie z
polityką państwa w zakresie zapobiegania HIV i AIDS.
Na portalu Krajowego Centrum ds. AIDS dostępne są:
- kampanie w zakresie HIV i AIDS: w zakładce „kampanie społeczne”
(https://www.gov.pl/web/aids/kampanie),
- materiały i publikacje dla różnych grup odbiorców znajdują się w zakładce „publikacje”
(https://www.gov.pl/web/aids/publikacje),
- portal edukacyjny dla lekarzy POZ (https://www.hiv-aids.edu.pl/kompendium-wiedzy).
Obecnie nie funkcjonuje program profilaktyczny w zakresie PrEP. W przypadku wdrożenia
takiego programu, monitorowanie skuteczności podejmowanych interwencji, będzie
częścią programu.
Profilaktyka dotycząca zapobiegania zakażeniom HIV realizowana jest poprzez
zapewnienie rzetelnej i szeroko dostępnej edukacji w zakresie HIV, AIDS i innych zakażeń
przenoszonych drogą płciową (STIs), w tym promocję profilaktyki barierowej i innych
metod redukcji szkód. Obejmuje ona działania, takie jak kampanie
(https://www.gov.pl/web/aids/kampanie) skierowane zarówno do ogółu społeczeństwa, jak
i do poszczególnych populacji, np. młodych dorosłych, populacji kluczowych czy środowisk
medycznych. W działania profilaktyczne wpisuje się również:
• testowanie poza placówkami medycznymi w PKD oraz akcyjne testowanie
przesiewowe w kierunku HIV, kiły i HCV,
• programy edukacyjne skierowane do populacji generalnej, programy edukacyjne i
programy redukcji szkód skierowane do populacji kluczowych, szczególnie narażonych na
zakażenie, np. program wsparcia rówieśniczego dla MSM żyjących z HIV (projekty
realizowane przez organizacje pozarządowe w ramach dotacji z Centrum);
• inne działania edukacyjno-informacyjne, w tym szkolenia skierowane do
wybranych grup zawodowych i społecznych (m.in. pracowników wojewódzkich i
powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych zatrudnionych w oddziałach oświaty
zdrowotnej, policjantów, strażaków, funkcjonariuszy straży granicznej czy doradców ds.
profilaktyki w NFZ).
• wydawanie publikacji
Równy dostęp do świadczeń zapewniony jest m.in. poprzez realizację diagnostyki w ramach
POZ, gdzie pacjent może mieć wykonany test przesiewowy HIV, a także testy m.in. na HCV,
kiłę. Poradnie POZ są zlokalizowane blisko miejsca zamieszkania pacjentów i udzielają
świadczeń od poniedziałku do piątku, w godzinach od 8.00 do 18.00, z wyłączeniem dni
ustawowo wolnych od pracy, co zapewnia łatwy i szybki dostęp ww. profilaktyki.
W zakresie leczenia antyretrowirusowego (ARV) realizowany jest Rządowy Program
Polityki Zdrowotnej pn. „Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w
Polsce” wraz z modułem „Leczenie DAA przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu
C pacjentów osadzonych w zakładach penitencjarnych”, opracowanego na lata
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
2022–20261. Dostęp do produktów leczniczych w ramach programu mają wszystkie osoby
żyjące z HIV, przebywające na terenie Polski. Należy podkreślić, że dla prawie 22 tys.
pacjentów, objętych obecnie programem leczenia ARV, dostępne są bezpłatnie wszystkie
obecne na rynku, także innowacyjne leki ARV, nie czekają oni w kolejce na wdrożenie
terapii i mogą się leczyć w referencyjnych ośrodkach terapii ARV na terenie kraju2.
Wdrażając wczesne leczenie ARV (TasP – leczenie ARV jako profilaktyka - Treatment as
Prevention) uzyskuje się u pacjenta niewykrywalną testami wiremię, co praktycznie
eliminuje ryzyko dalszego przenoszenia HIV drogą płciową (zasada N = N, czyli
niewykrywalny = niezakażający). Jedną z kluczowych korzyści skutecznego leczenia jest
redukcja ryzyka transmisji zakażenia - leczenie pozwala na przerwanie łańcucha
epidemiologicznego nowych zakażeń, poprawiając bezpieczeństwo populacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
1 https://www.gov.pl/web/zdrowie/rzadowy-program-polityki-zdrowotnej-leczenie-
antyretrowirusowe-osob-zyjacych-z-wirusem-hiv-w-polsce-na-lata-2022-2026
2 https://www.gov.pl/web/aids/placowki-medyczne-prowadzace-leczenie-arv
-- 3 of 3 --