+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-IV.054.16.2025
Warszawa, 17 grudnia 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 13748 w sprawie zapewnienia skutecznej ochrony praw obywateli
w związku z wejściem w życie nowych przepisów ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym obowiązku uchwalenia planów ogólnych gmin
do dnia 30 czerwca 2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13748 Pana Posła Rafała Siemaszko wraz z grupą Posłów
w sprawie zapewnienia skutecznej ochrony praw obywateli w związku z wejściem w życie
nowych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym
obowiązku uchwalenia planów ogólnych gmin do dnia 30 czerwca 2026 r., przekazuję
następujące odpowiedzi na zadane pytania.
1. Ile gmin przekazało do ministerstwa informacje o stanie prac nad planem ogólnym
oraz ile z nich znajduje się na etapie projektu, uzgodnień, wyłożenia
lub uchwalenia?
Na wstępie wyjaśnić należy, że Ministerstwo nie jest uczestnikiem procesu sporządzania
przez gminy aktów planowania przestrzennego, nie jest więc informowane o kolejnych
etapach prac ani o przyjęciu dokumentu. Realna ocena, ile planów ogólnych zostało
uchwalonych, będzie możliwa dopiero po dostarczeniu przez Główny Urząd Statystyczny
wyników corocznego badania statystycznego "PZP-1 - lokalne planowanie
i zagospodarowanie przestrzenne".
Natomiast Departament Planowania Przestrzennego MRiT (dalej: Departament), z własnej
inicjatywy przeprowadza cyklicznie wśród gmin ankietę pod tytułem: „Ankieta MRiT - plan
ogólny gminy”. Ostatnia przeprowadzona została w dniach 23.10.2025 r. – 06.11.2025 r. i
dotyczyła danych za III kwartał bieżącego roku.
Na pytanie „Które działania dotyczące sporządzania planu ogólnego gminy podjęła Państwa
gmina?” odpowiedziało 1301 użytkowników (uwzględniono wyłącznie formularze w pełni
wypełnione).

-- 1 of 6 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wyniki wskazują, że większość z nich jest nadal na początkowych, ale jednocześnie
najbardziej pracochłonnych etapach prac:
 ponad 30% gmin wciąż przygotowuje zamówienie publiczne na wybór wykonawcy
zewnętrznego planu ogólnego gminy;
 jednocześnie najwięcej gmin znajduje się na etapie zbierania wniosków do planu
ogólnego i ich analizy (co może odbywać się równolegle z wyłanianiem wykonawcy);
 analizę wniosków zakończyło ponad 50% gmin, a projekt planu ogólnego wraz
z uzasadnieniem sporządziło 30% gmin;
 ponad 20% gmin wystąpiło już o opinie i uzgodnienia, natomiast tylko 10% gmin
zakończyło ten etap i wprowadziło do projektu planu ogólnego gminy zmiany wynikające
z opinii i uzgodnień;
 konsultacje społeczne projektu planu ogólnego gminy przeprowadziło dopiero 2% gmin.
Podkreślić jeszcze raz należy, że dane te dotyczą wyłącznie gmin, które uczestniczyły
w ankiecie, nie zaś wszystkich gmin w kraju.
MRiT monitoruje postępy gmin w pracach nad planami ogólnymi również w oparciu
o dane o liczbie gmin, które przyjęły uchwałę o przystąpieniu do sporządzania planu
ogólnego i zarejestrowały zbiór danych przestrzennych dla planu ogólnego gminy
w Ewidencji zbiorów i usług danych przestrzennych prowadzonej przez Główny Urząd
Geodezji i Kartografii.
Na podstawie tych danych stwierdzić można, że na dzień 8 grudnia 2025 r. zgłoszono
2252 zbiorów, czyli co najmniej tyle gmin rozpoczęło procedurę sporządzania planu
ogólnego.
2. Czy resort dysponuje aktualnym harmonogramem działań gmin w skali kraju,
pozwalającym ocenić realne ryzyko nieuchwalenia planów ogólnych przed
30 czerwca 2026 r.?
Jedną z podstawowych kompetencji organów gminy, wyrażającą jej szczególny status
prawny jako podstawowej jednostki samorządu terytorialnego, wykonującej istotną część
zadań publicznych jest działalność prawotwórcza gminy. Stanowienie przepisów
powszechnie obowiązujących (w tym aktów prawa miejscowego, takich jak plan ogólny)
jest jednym z przejawów konstytucyjnej zasady samodzielności gminy (art. 16 i 165 ust. 2
Konstytucji RP), dodatkowo wskazać należy, iż zadania realizowane przez gminę
w zakresie planowania przestrzennego, należą do jej zadań własnych. Ministerstwo nie jest
uczestnikiem procesu sporządzania przez gminy aktów planowania przestrzennego,
nie jest więc informowane o harmonogramach działań gmin w zakresie planowanych prac
nad planami ogólnymi ani terminów ich przyjęcia dla każdej gminy w skali kraju.
3. Jakie działania podejmie ministerstwo wobec gmin, które nie zdążą z uchwaleniem
planu ogólnego w terminie, aby ochronić obywateli przed paraliżem
administracyjnym i wstrzymaniem procedur o warunkach zabudowy?
Na początek wskazać trzeba, że po 30 czerwca 2026 r. podstawą inwestycji nadal będą
ustalenia planów miejscowych oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy, a wszystkie
uchwalone plany miejscowe oraz wydane decyzje pozostają w mocy. Nie dojdzie więc

-- 2 of 6 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
do sytuacji, w której brak planu ogólnego spowoduje brak możliwości inwestowania
w ogóle.
Przechodząc do kwestii wspomnianych decyzji, podkreślić należy, że decyzje o warunkach
zabudowy są narzędziem najczęściej krytykowanym i wskazywanym jako przyczyna
chaosu przestrzennego, który generuje ogromne koszty finansowe i społeczne.
Negatywnym zjawiskom związanym z chaosem przestrzennym przeciwdziałać
ma planowanie przestrzenne, czyli proces, którego celem jest optymalne wykorzystywanie
terenu. Planowanie przestrzeni godzi interesy publiczne i prywatne, pomaga w utrzymaniu
ładu przestrzennego oraz w określeniu właściwego kierunku rozwoju. Sam ład
przestrzenny to nie tylko estetyka, ale oznacza on przede wszystkim harmonię
i uporządkowanie pomiędzy elementami składowymi przestrzeni i jej funkcjami,
które stanowią kryterium oceny jakości zrównoważonego rozwoju, a także jakości życia.
Zauważyć należy także, że problem ze zwiększoną liczbą wniosków, dotyczy głównie gmin,
które z jakichś powodów nie prowadziły polityki przestrzennej w oparciu o plany
miejscowe, a podkreślić trzeba, że założeniem obowiązującej od ponad 20 lat, ustawy o
planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miało być kreowanie rozwoju
przestrzennego na poziomie gminy na podstawie dokumentów planistycznych, jakimi były
studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowe plany
zagospodarowania przestrzennego. Decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu miały stanowić ewentualne uzupełnienie w sytuacji braku planów na danym
terenie. Niestety w praktyce wygląda to zupełnie inaczej, ponieważ wiele inwestycji
realizowanych jest na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu ze szkodą dla przestrzeni jako całości. Najlepszym sposobem lokalizowana nowych
inwestycji i świadomego kształtowania powierzchni gminy pozostaje plan miejscowy.
Niemniej jednak Ministerstwo monitoruje wdrażanie reformy oraz analizuje pojawiające
się postulaty zmian, stąd też decyzja o podjęciu procesu legislacyjnego projektu ustawy
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw (nr w Wykazie Prac Legislacyjnych i Programowych Rady Ministrów UD316).
Jednym z celów projektu jest wdrożenie rozwiązań, ułatwiających gminom realizację
zwiększonej liczby wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
4. Czy planowane jest wprowadzenie ogólnokrajowego systemu informatycznego
zapewniającego obywatelom jednolity, przejrzysty i łatwy dostęp do dokumentów
planistycznych? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2024 poz. 1130
ze zm.) zakładają wprowadzenie od 1 lipca 2026 r. Rejestru Urbanistycznego, który będzie
stanowił wiarygodne i aktualne źródło informacji i danych z zakresu planowania
i zagospodarowania przestrzennego, w tym zbiorów danych przestrzennych.
W Rejestrze udostępniany będzie szeroki zakres dokumentów, m.in. akty planowania
przestrzennego (w tym plany ogólne gmin oraz miejscowe plany zagospodarowania
przestrzennego) wraz z wnioskami o ich sporządzenie lub zmianę, uchwały o przyjęciu
strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego czy np. wnioski oraz decyzje
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Pełny zakres informacji i danych

-- 3 of 6 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
gromadzonych oraz udostępnianych w Rejestrze przedstawiony jest w art. 67h
ww. ustawy.
Utworzenie jednego, centralnego źródła danych i informacji ma na celu ułatwienie
partycypacji społecznej, podniesienie efektywności zarządzania przestrzenią oraz
zapewnienie transparentności procedur planistycznych.
Warto podkreślić, że nowa, cyfrowa forma planu ogólnego gminy otworzyła znacznie
większe możliwości udostępniania przez organy wiarygodnych danych w formie danych
przestrzennych, a dla użytkownika uzyskania w szybszy i łatwiejszy sposób precyzyjnych
informacji dotyczących zagospodarowania przestrzennego.
Pierwszym, już zrealizowanym krokiem w kierunku budowy Rejestru jest uruchomiona
i funkcjonująca już Przeglądarka Danych Planistycznych, umożliwiająca podgląd
i weryfikację danych przestrzennych dla m.in. projektów planów ogólnych gmin.
5. Jak resort zamierza zapewnić jednolitość stosowania prawa przez gminy w okresie
przejściowym, aby uniknąć nieuzasadnionych różnic w traktowaniu właścicieli
nieruchomości?
Nie jest jasne do jakich nieuzasadnionych różnic w traktowaniu właścicieli nieruchomości
dotyczy ta uwaga, natomiast wskazuję, że przepisy dotyczące planowania
i zagospodarowania przestrzennego są jednolite w skali kraju i trudno wskazać jakie
działania miałoby podjąć Ministerstwo.
Podkreślić należy jednak jeszcze raz, że zadania realizowane przez gminę w zakresie
planowania przestrzennego, należą do jej zadań własnych a nadzór nad odpowiednim
stosowaniem przepisów w tym zakresie należy do odpowiednich organów nadzoru.
6. Czy ministerstwo przewiduje dodatkowe wsparcie dla gmin (organizacyjne,
techniczne, finansowe) w celu przyspieszenia prac nad planami ogólnymi i ochrony
praw obywateli? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich
powodów?
Departament Planowania Przestrzennego MRiT niezmiennie stara się wyjść naprzeciw
oczekiwaniom i organizować wydarzenia, które pozwalają uzupełnić posiadaną przez
zainteresowanych wiedzę.
W I kwartale 2024 r. zorganizowano wideokonferencje dotyczące głównie możliwości
pozyskania środków z KPO na realizację planów ogólnych, miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego oraz gminnych programów rewitalizacji, skierowane
do urzędów gmin.
W III kwartale 2024 r. zorganizowano dwie konferencje dla różnych grup interesariuszy -
przedstawicieli gmin, planistów, organów uzgadniających i opiniujących. Formuła
konferencji przewidywała udział stacjonarny części uczestników w siedzibie MRiT

-- 4 of 6 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
z transmisją na YouTube MRiT oraz możliwością odtwarzania nagrania w późniejszym
terminie.
W IV kwartale 2024 r., mając na uwadze potrzebę dotarcia do jak największej liczby
zainteresowanych (przede wszystkim pracowników urzędów gmin) zorganizowano,
we współpracy z urzędami wojewódzkimi (udostępniały sale na konferencje), cykl
konferencji w formie bezpośrednich spotkań z przedstawicieli gmin w poszczególnych
województwach.
W I kwartale 2025 r. zorganizowano 3 webinary skierowane do organów uzgadniających
i opiniujących, w czasie których przedstawiono praktyczne zagadnienia związane
z tworzeniem i procedowaniem planu ogólnego gminy. Wydarzenia te były reakcją
na docierające do Ministerstwa głosy, głównie samorządów, o problemach pojawiających
się na etapie uzgodnień i opiniowania właśnie.
W II kwartale 2025 r., zorganizowano natomiast stacjonarne warsztaty z przedstawicielami
urzędów wojewódzkich, sprawującymi nadzór nad działalnością gmin w zakresie
planowania przestrzennego, na których poruszono kwestie związane z interpretacją
przepisów potrzebnych na etapie oceny zgodności planu ogólnego gminy z przepisami
prawa.
Ponadto Departament pozostaje w bieżącym kontakcie z przedstawicielami samorządów
oraz ich związków i organizuje w ramach zgłaszanych potrzeb spotkania w celu
wyjaśniania wątpliwości i odpowiedzi na pojawiające się pytania. Każda zainteresowana
osoba może również skierować korespondencję czy wykonać telefon - pracownicy
Departamentu pełnią dyżury telefoniczne. W ramach zwykłej działalności opracowywane
są również wkłady merytoryczne w zakresie pytań i interpelacji kierowanych
do Ministerstwa, gdzie w możliwie najszerszy sposób wyjaśniane są poruszane kwestie,
w tym dotyczące reformy. Przedstawiciele Departamentu czynnie biorą udział
w konferencjach i seminariach organizowanych dla samorządowców, profesjonalistów
oraz obywateli zainteresowanych zmianami w systemie planowania przestrzennego.
Podczas tych konferencji i spotkań pracownicy Ministerstwa prezentują i wyjaśniają
przyjęte w reformie przepisy, bieżące aktualizacje oraz procedowane zmiany w przepisach.
Departament prowadzi również stronę internetową Departamentu Planowania
Przestrzennego, zawierającą rozbudowaną sekcją pytań i odpowiedzi. Znajdują się na niej
również materiały szkoleniowe. Prowadzony jest również serwis informacyjny poświęcony
cyfryzacji planowania przestrzennego – Zagospodarowanie przestrzenne – cyfryzacja,
w którym można znaleźć m.in. bazę wiedzy w formie pytań i odpowiedzi, w tym z zakresu
planu ogólnego gminy (Szybki start – POG).
Z kolei dla osób z wiedzą specjalistyczną, przygotowana została rozszerzona lista
kontrolna do weryfikacji planów ogólnych gminy oraz rozbudowane materiały
instruktażowe dot. narzędzi.

-- 5 of 6 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Z uwagi na wymogi prawne obligujące samorządy do tworzenia danych przestrzennych
dla aktów planowania przestrzennego, zostały wdrożone wymienione niżej narzędzia,
wspierające samorządy w cyfryzacji tych aktów:
- Przeglądarka danych planistycznych jest narzędziem online, umożliwiającym
sprawdzenie poprawności danych przestrzennych tworzonych dla aktów planowania
przestrzennego (w tym dla planu ogólnego, stanowiącego pierwszy akt prawa
miejscowego, zawierający ustalenia wyłącznie w formie danych przestrzennych,
bez tradycyjnego tekstu i rysunku) oraz podglądu tych danych w bardziej przyjaznej
dla użytkownika formie. Narzędzie pozwala na zapoznanie się z ustaleniami aktu
zarówno w części mapowej, jak i tekstowej. Ponadto, Przeglądarka umożliwia
w dowolnym momencie procedury sprawdzenie kilkuset elementów merytorycznych
(np. związanych z przepisami ustawy i rozporządzeń), technicznych (np. specyfikacji
danych) i przestrzennych. Informacje nt. funkcjonalności Przeglądarki dostępne
są w opisie na stronie usługi oraz w instrukcji użytkownika.
- Wtyczka APP 2 – stanowi narzędzie dedykowane do bezpłatnego oprogramowania
QGIS, które umożliwia tworzenie danych przestrzennych dla aktów planowania
przestrzennego, w tym dla planów ogólnych gmin, zgodnie z wytycznymi prawnymi.
Wtyczka jest dostępna do pobrania ze strony oficjalnego repozytorium programu
QGIS. Wszelkie informacje o narzędziu, w tym instrukcja obsługi znajduje się
w dedykowanej zakładce w serwisie Zagospodarowanie przestrzenne – cyfryzacja.
Przygotowano również materiały instruktażowe dla tych narzędzi, które zostały
udostępnione na stronie Ministerstwa. Szczególną uwagę warto zwrócić na filmy
instruktażowe o Przeglądarce danych planistycznych oraz cykl dotyczący tworzenia
i weryfikacji planu ogólnego gminy za pomocą Wtyczki APP 2. Cykl ten obejmuje niemal
100 minut praktycznej wiedzy i umiejętności, od pierwszych kroków z wtyczką
do zaawansowanych analiz. Ministerstwo zachęca gminy do przekazywania materiałów
również urbanistom, z którymi współpracują.
O wszystkich działaniach gminy są informowane m.in. w cyklicznych pismach przesyłanych
przez Ministerstwo (ostatnie zostało przekazane gminom 23.10.2025 r.).
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii

-- 6 of 6 --