Interpelacja nr 13694
Interpelacja w sprawie wypłat zasiłków pogrzebowych osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (40%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wypłat zasiłków pogrzebowych osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego
Interpelacja nr 13694
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wypłat zasiłków pogrzebowych osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego
Zgłaszający: Michał Wawer, Krzysztof Bosak, Krzysztof Mulawa, Witold Tumanowicz, Krzysztof Szymański
Data wpływu: 21-11-2025
Szanowna Pani Minister, w związku z pojawiającymi się sygnałami dotyczącymi możliwych nieprawidłowości w zakresie wypłaty zasiłków pogrzebowych osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie informacji dotyczących skali zjawiska, zasad weryfikacji dokumentów oraz procedur stosowanych przez instytucje wypłacające świadczenia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ilu cudzoziemców pobierało w Polsce zasiłek pogrzebowy w latach 2018-2024 (z rozbiciem na poszczególne lata)?
Jaka jest łączna kwota zasiłków pogrzebowych wypłaconych cudzoziemcom w tym okresie?
Czy zasiłek pogrzebowy jest wypłacany na rodzinę jako całość, czy na osobę uprawnioną składającą wniosek?
Czy organy wypłacające zasiłek (ZUS, KRUS, organy emerytalne służb mundurowych) weryfikują akty zgonu wystawione za granicą? Jeżeli tak, to w jaki sposób i w jakim zakresie?
Czy instytucje wypłacające zasiłek pogrzebowy sprawdzają, czy dana rodzina lub osoba nie pobrała już zasiłku pogrzebowego w innym urzędzie lub z innego systemu świadczeń? Jeżeli tak, to w jaki sposób prowadzona jest ta weryfikacja?
Z poważaniem Michał Wawer
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 13694
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wypłat zasiłków pogrzebowych osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego
Zgłaszający: Michał Wawer, Krzysztof Bosak, Krzysztof Mulawa, Witold Tumanowicz, Krzysztof Szymański
Data wpływu: 21-11-2025
Szanowna Pani Minister, w związku z pojawiającymi się sygnałami dotyczącymi możliwych nieprawidłowości w zakresie wypłaty zasiłków pogrzebowych osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie informacji dotyczących skali zjawiska, zasad weryfikacji dokumentów oraz procedur stosowanych przez instytucje wypłacające świadczenia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ilu cudzoziemców pobierało w Polsce zasiłek pogrzebowy w latach 2018-2024 (z rozbiciem na poszczególne lata)?
Jaka jest łączna kwota zasiłków pogrzebowych wypłaconych cudzoziemcom w tym okresie?
Czy zasiłek pogrzebowy jest wypłacany na rodzinę jako całość, czy na osobę uprawnioną składającą wniosek?
Czy organy wypłacające zasiłek (ZUS, KRUS, organy emerytalne służb mundurowych) weryfikują akty zgonu wystawione za granicą? Jeżeli tak, to w jaki sposób i w jakim zakresie?
Czy instytucje wypłacające zasiłek pogrzebowy sprawdzają, czy dana rodzina lub osoba nie pobrała już zasiłku pogrzebowego w innym urzędzie lub z innego systemu świadczeń? Jeżeli tak, to w jaki sposób prowadzona jest ta weryfikacja?
Z poważaniem Michał Wawer
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
7 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.1 / 1k zn.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10481 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.614.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13694 Pana Posła Michała Wawera wraz z grupą posłów,
w sprawie wypłat zasiłków pogrzebowych osobom nieposiadającym obywatelstwa
polskiego, proszę przyjąć poniższe informacje.
Prawo do zasiłku pogrzebowego wynika z art. 77 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749).
Zasiłek przysługuje w razie śmierci ubezpieczonego, osoby pobierającej emeryturę lub rentę
oraz członków rodziny tych osób, a także osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego
prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania.
Członkami rodziny, zgodnie z przepisami, są w szczególności: małżonek (wdowa i wdowiec),
rodzice, ojczym i macocha, osoby przysposabiające, dzieci własne, dzieci drugiego
małżonka, rodzeństwo, dziadkowie, wnuki oraz osoby, nad którymi została ustanowiona
opieka prawna.
Na wstępie pragnę podkreślić, że zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.) ubezpieczenia
społeczne, gwarantujące między innymi prawo do zasiłku pogrzebowego, wynikają z faktu
podlegania ubezpieczeniu i opłacania na nie składek, zaś zasada równego traktowania
gwarantuje prawo do świadczeń i ich wypłaty bez względu na rasę, pochodzenie etniczne
czy narodowość. Ustawodawca nie uzależnił prawa do przyznania i wypłaty zasiłku
pogrzebowego od obywatelstwa zmarłego i jego rodziny, tylko od faktu nabycia uprawnień
do ubezpieczeń społecznych oraz udokumentowania kosztów pogrzebu osoby zmarłej.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu, a także
pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub
związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu. Postępowanie w sprawie zasiłku
pogrzebowego wszczyna się na podstawie wniosku, do którego należy dołączyć rachunki
potwierdzające poniesione z tytułu jego odprawienia koszty.
W świetle obowiązujących przepisów za pochówek uważa się złożenie zwłok m.in. w
grobach ziemnych, murowanych, katakumbach lub kolumbariach. Kosztami pogrzebu są
natomiast udokumentowane rachunkami nakłady obejmujące wydatki niezbędne,
poniesione od chwili śmierci osoby, po której przysługuje zasiłek, do chwili zakończenia
ceremonii pogrzebowej i pochówku. Aby udokumentować koszty pogrzebu wnioskodawca
jest zobowiązany przedłożyć m.in. rachunek za trumnę lub urnę, chyba że istnieją przyczyny
to uniemożliwiające. Jeżeli koszty pogrzebu pokrył członek rodziny osoby zmarłej, zasiłek
pogrzebowy przysługuje w wysokości 7000 zł (do 31 grudnia 2025 r. wynosił 4000 zł), bez
względu na ich faktyczną wysokość. Natomiast jeśli koszty pogrzebu zostały poniesione
przez osobę niebędącą członkiem rodziny zmarłego, zasiłek przysługuje w wysokości
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
udokumentowanej, nie przekraczającej 7000 zł (do 31 grudnia 2025 r. w wysokości
udokumentowanej, nie przekraczającej 4000 zł).
Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wynika, że tak w 2018, jak i 2019 r.
wypłacono zasiłek pogrzebowy 600 osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego,
w 2020 r. 700 osobom, w 2021 r. 1 300 osobom, w 2022 r. 1 900 osobom, w 2023 i 2024
r. 2100 osobom w każdym roku. W okresie od 2018 do 2024 roku ZUS wypłacił zasiłki
pogrzebowe cudzoziemcom na łączną kwotę 37 348 500 zł.
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zgodnie z ustawą z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197, z późn. zm.), wypłaciła
zasiłek pogrzebowy w 2018 r. 9 osobom, w 2019 r. 14 osobom, w 2020 r. 15 osobom,
w 2021 r. 13 osobom, w 2022 r. 29 osobom, w 2023 r. 24 osobom, a w 2024 r. 39 osobom,
na łączną kwotę 572 000 zł.
Wyjaśniam, że Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji nie ewidencjonuje wypłacanych zasiłków pogrzebowych ze względu na
obywatelstwo wnioskodawcy oraz zmarłego. ZER MSWiA nie przekazał zatem danych
dotyczących liczby oraz łącznej kwoty zasiłków wypłaconych osobom nieposiadającym
polskiego obywatelstwa.
Ministerstwo Obrony Narodowej nie dysponuje danymi dotyczącymi wypłat zasiłków
pogrzebowych.
Z kolei, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 223, z późn. zm.), Szef
Urzędu do Spraw Cudzoziemców zapewnia zasiłek pogrzebowy lub organizuje pogrzeb
i pokrywa koszty wyłącznie z tytułu pochówku cudzoziemców ubiegających się o udzielenie
ochrony międzynarodowej w Polsce lub korzystających z pomocy socjalnej dla osób
korzystających z ochrony czasowej na terytorium RP. Warunki i tryb wypłaty zasiłku oraz
organizacji pogrzebu regulują przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie trybu wypłaty zasiłków pogrzebowych
i warunków pokrywania kosztów pogrzebu cudzoziemców ze środków budżetu państwa.
Zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony zasiłek pogrzebowy
wypłacany przez Urząd do Spraw Cudzoziemców przysługuje w wysokości równej kosztom
rzeczywiście poniesionym, nie większej jednak niż kwota zasiłku pogrzebowego
wypłacanego na podstawie przepisów ustawy emerytalnej.
Urząd do Spraw Cudzoziemców we wskazanej cezurze czasowej wypłacił łącznie 13
zasiłków pogrzebowych, z czego w roku: 2020.- 2; 2021- 2; 2022 - 3; 2023- 3; 2024 - 3, na
łączną kwotę 49 143 zł.
Przepisy ustawy emerytalnej przewidują podział zasiłku, jeżeli koszty pogrzebu zostały
poniesione przez więcej niż jedną osobę. Zasiłek pogrzebowy jest wówczas rozdzielany
pomiędzy osoby, proporcjonalnie do ich udziału w kosztach pogrzebu. Regułę tą stosują
odpowiednio wszystkie organy rentowe.
Informuję, że w ZUS do wniosków o zasiłek pogrzebowy dołącza się zagraniczne odpisy
aktów stanu cywilnego po przetłumaczeniu ich na język polski przez tłumacza przysięgłego.
Nie ma konieczności tłumaczenia dokumentów sporządzonych w państwach, z którymi
Polska podpisała umowy w dziedzinie ubezpieczeń społecznych1. ZUS ma możliwość
1Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania
o świadczenia emerytalno- rentowe (Dz. U. z 2011 r. poz. 1412, z późn. zm.).
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dokonania tłumaczenia aktów stanu cywilnego wystawionych za granicą we własnym
zakresie i w przypadku wystąpienia wątpliwości, tłumaczenia takie są sporządzane.
W KRUS oraz w ZER MSWiA, zgodnie z rozporządzeniami unijnymi2 oraz umowami
o zabezpieczeniu społecznym, organy te nie wymagają uwierzytelnienia aktów zgonu
wydanych przez urzędy zagraniczne. Akty wystawione za granicą przez państwa, których
nie dotyczą wskazane przepisy wymagają legalizacji.
Zgodnie z przepisami zasiłek pogrzebowy przysługuje tylko z jednego tytułu. Wypełniając
wniosek o zasiłek pogrzebowy, wnioskodawca składa oświadczenie, czy został wypłacony
z innego tytułu oraz potwierdza, że dane zawarte we wniosku są zgodne z prawdą.
Rozwiązanie to jest stosowane we wszystkich organach rentowych. W przypadku zaś ZUS
i KRUS obowiązuje porozumienie, zgodnie z którym, w razie zbiegu prawa do zasiłku
pogrzebowego z różnych tytułów ubezpieczenia, jednostką właściwą do wypłaty zasiłku
pozostaje ZUS.
W przypadku osób zmarłych, w stosunku do których zastosowanie mają przepisy z zakresu
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ZER MSWiA wypłaca zasiłki po
przeprowadzeniu postępowania międzypaństwowego z zagraniczną instytucją
ubezpieczeniową oraz otrzymaniu informacji o braku uprawnień wnioskodawcy do
zagranicznego zasiłku pogrzebowego.
Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców wypłaca zasiłek pogrzebowy z tytułu pochówku
osoby podlegającej jego opiece, na podstawie wniosku wraz z oryginałami rachunków oraz
po weryfikacji uprawnienia zmarłego cudzoziemca do świadczeń pomocy socjalnej urzędu
w Krajowym Zbiorze Rejestrów, Ewidencji i Wykazu w Sprawach Cudzoziemców.
Zasiłek pogrzebowy stanowi wsparcie dla bliskich osoby zmarłej. Pragnę raz jeszcze
podkreślić, że jego wypłatę warunkuje udział w systemie ubezpieczeń społecznych, nie zaś
fakt posiadania obywatelstwa. Zgodnie z danymi przekazanymi z ZUS w 2018 r. osoby
nieposiadające obywatelstwa polskiego opłaciły składki na kwotę 4,3 mld zł, w 2019 r. 5,6
mld zł; w 2020 r. 6,2 mld zł; w 2021 r. 8,2 mld zł; w 2022 r. 11,8 mld zł; w 2023 r. 15,4 mld
zł; w 2024 r. 18,5 mld zł. We wskazanym okresie widać zwiększenie uczestnictwa tej grupy
w systemie, konsekwencją czego jest proporcjonalny wzrost wypłaty zasiłków
pogrzebowych.
Kierownictwu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie zgłaszano
nieprawidłowości dotyczących wypłacania zasiłku pogrzebowego czy samej procedury
weryfikacji uprawnień do zasiłku. Jeśli Pan Poseł posiada wiedzę na temat konkretnych
uchybień w tym zakresie, prosiłbym o przekazanie szczegółowych informacji na ten temat,
co pozwoli wystąpić do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o wyjaśnienie
budzących wątpliwości przypadków.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE z 2004 r. L 166/1 z późn. zm.), Rozporządzenie
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania
rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE z 2009
r. L 284/1), Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1191 z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie
promowania swobodnego przepływu obywateli poprzez uproszczenie wymogów dotyczących przedkładania
określonych dokumentów urzędowych w Unii Europejskiej i zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 (Dz.
U. UE z 2016 r. L 200/1s).
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.614.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13694 Pana Posła Michała Wawera wraz z grupą posłów,
w sprawie wypłat zasiłków pogrzebowych osobom nieposiadającym obywatelstwa
polskiego, proszę przyjąć poniższe informacje.
Prawo do zasiłku pogrzebowego wynika z art. 77 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749).
Zasiłek przysługuje w razie śmierci ubezpieczonego, osoby pobierającej emeryturę lub rentę
oraz członków rodziny tych osób, a także osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego
prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania.
Członkami rodziny, zgodnie z przepisami, są w szczególności: małżonek (wdowa i wdowiec),
rodzice, ojczym i macocha, osoby przysposabiające, dzieci własne, dzieci drugiego
małżonka, rodzeństwo, dziadkowie, wnuki oraz osoby, nad którymi została ustanowiona
opieka prawna.
Na wstępie pragnę podkreślić, że zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.) ubezpieczenia
społeczne, gwarantujące między innymi prawo do zasiłku pogrzebowego, wynikają z faktu
podlegania ubezpieczeniu i opłacania na nie składek, zaś zasada równego traktowania
gwarantuje prawo do świadczeń i ich wypłaty bez względu na rasę, pochodzenie etniczne
czy narodowość. Ustawodawca nie uzależnił prawa do przyznania i wypłaty zasiłku
pogrzebowego od obywatelstwa zmarłego i jego rodziny, tylko od faktu nabycia uprawnień
do ubezpieczeń społecznych oraz udokumentowania kosztów pogrzebu osoby zmarłej.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu, a także
pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub
związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu. Postępowanie w sprawie zasiłku
pogrzebowego wszczyna się na podstawie wniosku, do którego należy dołączyć rachunki
potwierdzające poniesione z tytułu jego odprawienia koszty.
W świetle obowiązujących przepisów za pochówek uważa się złożenie zwłok m.in. w
grobach ziemnych, murowanych, katakumbach lub kolumbariach. Kosztami pogrzebu są
natomiast udokumentowane rachunkami nakłady obejmujące wydatki niezbędne,
poniesione od chwili śmierci osoby, po której przysługuje zasiłek, do chwili zakończenia
ceremonii pogrzebowej i pochówku. Aby udokumentować koszty pogrzebu wnioskodawca
jest zobowiązany przedłożyć m.in. rachunek za trumnę lub urnę, chyba że istnieją przyczyny
to uniemożliwiające. Jeżeli koszty pogrzebu pokrył członek rodziny osoby zmarłej, zasiłek
pogrzebowy przysługuje w wysokości 7000 zł (do 31 grudnia 2025 r. wynosił 4000 zł), bez
względu na ich faktyczną wysokość. Natomiast jeśli koszty pogrzebu zostały poniesione
przez osobę niebędącą członkiem rodziny zmarłego, zasiłek przysługuje w wysokości
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
udokumentowanej, nie przekraczającej 7000 zł (do 31 grudnia 2025 r. w wysokości
udokumentowanej, nie przekraczającej 4000 zł).
Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wynika, że tak w 2018, jak i 2019 r.
wypłacono zasiłek pogrzebowy 600 osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego,
w 2020 r. 700 osobom, w 2021 r. 1 300 osobom, w 2022 r. 1 900 osobom, w 2023 i 2024
r. 2100 osobom w każdym roku. W okresie od 2018 do 2024 roku ZUS wypłacił zasiłki
pogrzebowe cudzoziemcom na łączną kwotę 37 348 500 zł.
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zgodnie z ustawą z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197, z późn. zm.), wypłaciła
zasiłek pogrzebowy w 2018 r. 9 osobom, w 2019 r. 14 osobom, w 2020 r. 15 osobom,
w 2021 r. 13 osobom, w 2022 r. 29 osobom, w 2023 r. 24 osobom, a w 2024 r. 39 osobom,
na łączną kwotę 572 000 zł.
Wyjaśniam, że Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji nie ewidencjonuje wypłacanych zasiłków pogrzebowych ze względu na
obywatelstwo wnioskodawcy oraz zmarłego. ZER MSWiA nie przekazał zatem danych
dotyczących liczby oraz łącznej kwoty zasiłków wypłaconych osobom nieposiadającym
polskiego obywatelstwa.
Ministerstwo Obrony Narodowej nie dysponuje danymi dotyczącymi wypłat zasiłków
pogrzebowych.
Z kolei, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 223, z późn. zm.), Szef
Urzędu do Spraw Cudzoziemców zapewnia zasiłek pogrzebowy lub organizuje pogrzeb
i pokrywa koszty wyłącznie z tytułu pochówku cudzoziemców ubiegających się o udzielenie
ochrony międzynarodowej w Polsce lub korzystających z pomocy socjalnej dla osób
korzystających z ochrony czasowej na terytorium RP. Warunki i tryb wypłaty zasiłku oraz
organizacji pogrzebu regulują przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie trybu wypłaty zasiłków pogrzebowych
i warunków pokrywania kosztów pogrzebu cudzoziemców ze środków budżetu państwa.
Zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony zasiłek pogrzebowy
wypłacany przez Urząd do Spraw Cudzoziemców przysługuje w wysokości równej kosztom
rzeczywiście poniesionym, nie większej jednak niż kwota zasiłku pogrzebowego
wypłacanego na podstawie przepisów ustawy emerytalnej.
Urząd do Spraw Cudzoziemców we wskazanej cezurze czasowej wypłacił łącznie 13
zasiłków pogrzebowych, z czego w roku: 2020.- 2; 2021- 2; 2022 - 3; 2023- 3; 2024 - 3, na
łączną kwotę 49 143 zł.
Przepisy ustawy emerytalnej przewidują podział zasiłku, jeżeli koszty pogrzebu zostały
poniesione przez więcej niż jedną osobę. Zasiłek pogrzebowy jest wówczas rozdzielany
pomiędzy osoby, proporcjonalnie do ich udziału w kosztach pogrzebu. Regułę tą stosują
odpowiednio wszystkie organy rentowe.
Informuję, że w ZUS do wniosków o zasiłek pogrzebowy dołącza się zagraniczne odpisy
aktów stanu cywilnego po przetłumaczeniu ich na język polski przez tłumacza przysięgłego.
Nie ma konieczności tłumaczenia dokumentów sporządzonych w państwach, z którymi
Polska podpisała umowy w dziedzinie ubezpieczeń społecznych1. ZUS ma możliwość
1Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania
o świadczenia emerytalno- rentowe (Dz. U. z 2011 r. poz. 1412, z późn. zm.).
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dokonania tłumaczenia aktów stanu cywilnego wystawionych za granicą we własnym
zakresie i w przypadku wystąpienia wątpliwości, tłumaczenia takie są sporządzane.
W KRUS oraz w ZER MSWiA, zgodnie z rozporządzeniami unijnymi2 oraz umowami
o zabezpieczeniu społecznym, organy te nie wymagają uwierzytelnienia aktów zgonu
wydanych przez urzędy zagraniczne. Akty wystawione za granicą przez państwa, których
nie dotyczą wskazane przepisy wymagają legalizacji.
Zgodnie z przepisami zasiłek pogrzebowy przysługuje tylko z jednego tytułu. Wypełniając
wniosek o zasiłek pogrzebowy, wnioskodawca składa oświadczenie, czy został wypłacony
z innego tytułu oraz potwierdza, że dane zawarte we wniosku są zgodne z prawdą.
Rozwiązanie to jest stosowane we wszystkich organach rentowych. W przypadku zaś ZUS
i KRUS obowiązuje porozumienie, zgodnie z którym, w razie zbiegu prawa do zasiłku
pogrzebowego z różnych tytułów ubezpieczenia, jednostką właściwą do wypłaty zasiłku
pozostaje ZUS.
W przypadku osób zmarłych, w stosunku do których zastosowanie mają przepisy z zakresu
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ZER MSWiA wypłaca zasiłki po
przeprowadzeniu postępowania międzypaństwowego z zagraniczną instytucją
ubezpieczeniową oraz otrzymaniu informacji o braku uprawnień wnioskodawcy do
zagranicznego zasiłku pogrzebowego.
Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców wypłaca zasiłek pogrzebowy z tytułu pochówku
osoby podlegającej jego opiece, na podstawie wniosku wraz z oryginałami rachunków oraz
po weryfikacji uprawnienia zmarłego cudzoziemca do świadczeń pomocy socjalnej urzędu
w Krajowym Zbiorze Rejestrów, Ewidencji i Wykazu w Sprawach Cudzoziemców.
Zasiłek pogrzebowy stanowi wsparcie dla bliskich osoby zmarłej. Pragnę raz jeszcze
podkreślić, że jego wypłatę warunkuje udział w systemie ubezpieczeń społecznych, nie zaś
fakt posiadania obywatelstwa. Zgodnie z danymi przekazanymi z ZUS w 2018 r. osoby
nieposiadające obywatelstwa polskiego opłaciły składki na kwotę 4,3 mld zł, w 2019 r. 5,6
mld zł; w 2020 r. 6,2 mld zł; w 2021 r. 8,2 mld zł; w 2022 r. 11,8 mld zł; w 2023 r. 15,4 mld
zł; w 2024 r. 18,5 mld zł. We wskazanym okresie widać zwiększenie uczestnictwa tej grupy
w systemie, konsekwencją czego jest proporcjonalny wzrost wypłaty zasiłków
pogrzebowych.
Kierownictwu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie zgłaszano
nieprawidłowości dotyczących wypłacania zasiłku pogrzebowego czy samej procedury
weryfikacji uprawnień do zasiłku. Jeśli Pan Poseł posiada wiedzę na temat konkretnych
uchybień w tym zakresie, prosiłbym o przekazanie szczegółowych informacji na ten temat,
co pozwoli wystąpić do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o wyjaśnienie
budzących wątpliwości przypadków.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE z 2004 r. L 166/1 z późn. zm.), Rozporządzenie
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania
rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE z 2009
r. L 284/1), Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1191 z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie
promowania swobodnego przepływu obywateli poprzez uproszczenie wymogów dotyczących przedkładania
określonych dokumentów urzędowych w Unii Europejskiej i zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 (Dz.
U. UE z 2016 r. L 200/1s).
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --