Interpelacja w sprawie postępowania prokuratorskiego wszczętego na podstawie zawiadomienia Krajowej Administracji Skarbowej dotyczącego działalności Stowarzyszenia Patria et Lex oraz wysokości środków finansowych przekazanych tej organizacji z Funduszu Sprawiedliwości
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13685
do ministra sprawiedliwości
w sprawie postępowania prokuratorskiego wszczętego na podstawie zawiadomienia Krajowej Administracji Skarbowej dotyczącego działalności Stowarzyszenia Patria et Lex oraz wysokości środków finansowych przekazanych tej organizacji z Funduszu Sprawiedliwości
Zgłaszający: Tomasz Rzymkowski
Data wpływu: 21-11-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Zwracam się do Pana Ministra w związku z zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa skierowanym przez Krajową Administrację Skarbową wobec Stowarzyszenia Patria et Lex. Zgodnie z publicznymi wykazami KAS, zawiadomienie złożono 8 listopada 2024 r., a kwota objęta nieprawidłowościami wynosi 3 604 243,50 zł.
Zawiadomienie dotyczy podejrzenia złożenia przez stowarzyszenie nierzetelnych dokumentów oraz sprawozdań związanych z realizacją projektów finansowanych z Funduszu Sprawiedliwości, w tym poświadczenia nieprawdy w dokumentach ofertowych oraz przedstawiania danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym. Charakter zarzucanych nieprawidłowości oraz skala kwoty budzą istotne zastrzeżenia co do sposobu wykorzystania środków publicznych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Kiedy zawiadomienie KAS wpłynęło do właściwej jednostki prokuratury i która jednostka prokuratorska prowadzi w tej sprawie postępowanie?
2. Jakich dokładnie działań lub dokumentów Stowarzyszenia Patria et Lex dotyczy zawiadomienie – jakie nieprawidłowości zostały wykazane przez KAS?
3. Które fakty ustalone przez KAS przesądziły o skierowaniu zawiadomienia do prokuratury?
4. Na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie – czy trwa postępowanie sprawdzające, czy wszczęto już śledztwo?
5. Czy jakiekolwiek osoby związane ze stowarzyszeniem usłyszały zarzuty – a jeżeli tak, to kiedy i jakiej treści?
6. Jeżeli zarzutów jeszcze nie przedstawiono – kiedy można spodziewać się decyzji procesowych?
7. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości zostało poinformowane o skali nieprawidłowości i kwocie 3 604 243,50 zł wskazanej przez KAS?
8. Czy w związku z zawiadomieniem przeprowadzono lub wszczęto jakiekolwiek kontrole wewnętrzne dotyczące wydatkowania środków Funduszu Sprawiedliwości przez to stowarzyszenie?
9. Ile środków finansowych z Funduszu Sprawiedliwości zostało przekazanych Stowarzyszeniu Patria et Lex od początku jego działalności, zarówno w formie dotacji, jak i innych form wsparcia?
10. Ile środków z Funduszu Sprawiedliwości przekazano stowarzyszeniu po dniu, w którym KAS ujawniła nieprawidłowości w jego działalności?
11. Czy po przedstawieniu przez KAS ustaleń dotyczących nieprawidłowości Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło jakiekolwiek decyzje o wstrzymaniu, ograniczeniu lub kontroli dalszego finansowania stowarzyszenia?
12. Czy trwają prace mające na celu zaostrzenie zasad udzielania dotacji z Funduszu Sprawiedliwości organizacjom pozarządowym oraz zwiększenie nadzoru nad sprawozdawczością?
Z wyrazami szacunku dr Tomasz Rzymkowski
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7992 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.520.2025
Warszawa, 26 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13685 Pana Posła Tomasza Rzymkowskiego w sprawie
postępowania prokuratorskiego wszczętego na podstawie zawiadomienia Krajowej
Administracji Skarbowej dotyczącego działalności Stowarzyszenia Patria et Lex oraz
wysokości środków finansowych przekazanych tej organizacji z Funduszu Sprawiedliwości-
przedstawiam poniższe informacje.
Ad 1
Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożone przez Dyrektora Izby
Administracji Skarbowej wpłynęło do Prokuratury Krajowej 8 listopada 2024 roku. Zostało
ono włączone do śledztwa o sygnaturze 1001-22.Ds.1.2024, prowadzonego przez Zespół
Śledczy Nr 2 Prokuratury Krajowej.
Ad 2
Zawiadomienie dotyczy uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego,
polegającego na złożeniu przez osoby uprawnione do reprezentowania Stowarzyszenia
„Patria et Lex” nierzetelnego, poświadczającego nieprawdę dokumentu w postaci oferty
skierowanej do Ministerstwa Sprawiedliwości na powierzenie do realizacji zadań ze
środków Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu
Sprawiedliwości, co skutkowało pozyskaniem dotacji w kwocie 3.604.243.50 zł na
realizację zadania „Ośrodek Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem”, oraz
podejrzenia sporządzania i przedkładania nierzetelnych sprawozdań z wykonania umowy
dotacji, zawierających informacje niezgodne ze stanem faktycznym, skutkujących
zawieraniem, w ramach przyznanej dotacji, umów finansowych na lata 2020-2021.
Ad 3
W trakcie przeprowadzonego audytu Krajowa Administracja Skarbowa ustaliła,
że informacje w zakresie doświadczenia podmiotu, zasobu kadrowego i zasobów
-- 1 of 4 --
2
lokalowych, wykazane w ofercie złożonej przez Stowarzyszenie „Patria et Lex”,
nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego. Dodatkowo stwierdzono, że audytowany
podmiot nie zrealizował części zadań, co do realizacji których zobowiązał się w ofercie,
oraz wykazywał w składanych sprawozdaniach z realizacji umowy dane, które nie zostały
potwierdzone w trakcie audytu i nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego.
Ad 4, 5 i 6
Jak już wskazano powyżej, zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa
złożone przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostało dołączone do śledztwa
prowadzonego pod sygnaturą 1001-22.Ds.1.2024, dotyczącego nieprawidłowości przy
wydatkowaniu środków z Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej – Fundusz Sprawiedliwości.
W zakresie wątku dotyczącego Stowarzyszenia „Patria et Lex” dotychczas nikomu nie
przedstawiono zarzutów, a czynność ta zostanie przeprowadzona wówczas, kiedy
materiał dowodowy dostatecznie uzasadni podejrzenie popełnienia przestępstwa przez
określoną osobę (art. 313 § 1 k.p.k.1).
Ad 7
30 października 2024 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęło sprawozdanie z audytu
Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 10 września 2024 r., w którym
poinformowano o stwierdzonych nieprawidłowościach audytowanej umowy
nr DFS-II.7211.112.2019 na kwotę dotacji 3 604 243,50 zł.
Ad 8
Stowarzyszenie „Patria et Lex” przedkłada do weryfikacji i zatwierdzenia sprawozdania
z realizacji zadania, zgodnie z umową. Sprawozdania weryfikowane są zgodnie z przyjętą
procedurą. W zakresie umowy na lata 2022-2025 DFN-VI.7211.73.2021 – sprawozdanie
za II półrocze 2023 r. zostało rozliczone.
Zapoznano się ze sprawozdaniem z audytu Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie,
a jego ustalenia zostały poddane szczegółowej analizie. Po zakończeniu wszystkich
czynności analitycznych uwzględniających wyniki postępowań, w tym ww. postępowania
prokuratorskiego, przygotowana zostanie decyzja kierunkowa w zakresie ewentualnych
dalszych działań następczych.
Ad 9
Umowa nr DFS-II.7211.112.2019 z 8 lutego 2019 r. - kwota dotacji wg umowy
3.604.243,50 zł wypłacona w latach 2019-2021.
Umowa nr DFS-VI.7211.73.2021 z 14 stycznia 2022 r. - kwota dotacji wg umowy
8.372.415,75 zł wypłacona w latach 2022-2025.
1 t.j. Dz.U. z 2026, poz. 490 ze zm.
-- 2 of 4 --
3
Ad 10
Stowarzyszeniu przekazano całość dotacji, zgodnie z umową.
Ad 11
Decyzją Dysponenta Funduszu Sprawiedliwości czasowo wstrzymano wypłatę środków III
transzy na 2025 r. Odblokowanie środków nastąpiło 21 sierpnia 2025 r.
Wskazuję jednocześnie, że przekazane do Ministerstwa Sprawiedliwości wyniki audytu są
analizowane, a powstałe rekomendacje będą podstawą do ewentualnych dalszych
działań, obejmujących potencjalne wezwanie Wykonawcy do zwrotu dotacji, w przypadku
potwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości.
Ad 12
W nowo ogłaszanych konkursach na realizację zadań finansowanych ze środków Funduszu
Sprawiedliwości planowane jest wprowadzenie szeregu zmian, które mają na celu
zwiększenie nadzoru nad realizacją zadań przez Wykonawców, w tym:
a) limit przepracowanych godzin przez personel projektu
łączne zaangażowanie zawodowe personelu projektu w realizację wszystkich
projektów finansowanych z funduszy UE oraz działań finansowanych z innych
źródeł, w tym środków własnych wnioskodawcy i innych podmiotów (niezależnie
od formy zaangażowania) nie będzie mogło przekroczyć 276 godzin miesięcznie;
do ww. limitu wliczany będzie okres urlopu wypoczynkowego oraz czas
niezdolności do pracy wskutek choroby, z wyłączeniem innych nieobecności
pracownika (np. urlop bezpłatny, rodzicielski i macierzyński). W przypadku
wystąpienia nieprawidłowości, np. przekroczenia limitu godzin, za
niekwalifikowalne uznane zostanie wynagrodzenie personelu projektu (w całości
lub w części);
b) koszty administracyjne
koszty obsługi zadania (koszty administracyjne) planowane i rozliczane są według
kosztów rzeczywistych. Oferent musi być jedynym posiadaczem wyodrębnionego
rachunku bankowego na potrzeby realizacji zadania oraz musi prowadzić
wyodrębnioną dokumentację finansowo-księgową środków finansowych
otrzymanych na realizację zadania zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy
o rachunkowości2, w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji
księgowych. Tworząc kosztorys zadania, Oferent zobowiązany jest do wskazania,
2 t.j. Dz.U. z 2026, poz. 522
-- 3 of 4 --
4
jakie będzie ponosił koszty administracyjne w trakcie realizacji zadania,
z oszacowanymi stawkami dotyczącymi każdej wskazanej pozycji. W ramach
kosztów administracyjnych możliwe jest poniesienie wyłącznie określonych
w regulaminie kosztów. Dodatkowo wskazano maksymalną wysokość kosztów
administracyjnych uzależnioną od planowanych wydatków na zadania
merytoryczne;
c) ewaluacja zadania
kolejne umowy zawierane w ramach nowo ogłaszanych konkursów będą
podlegały ewaluacji. Zostanie wyłoniony zewnętrzny wykonawca (w toku
procedury zamówienia publicznego), który dokona ewaluacji obowiązujących
umów w 2026 r. Wyniki tej ewaluacji zostaną wzięte pod uwagę przy tworzeniu
programów bądź ogłoszeń konkursowych na 2027 r. (jeśli wyniki ewaluacji będą
dostępne) i lata kolejne.
Trwają również prace nad nowelizacją Rozporządzenia w sprawie Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości.
Projekt jest na etapie uzgodnień międzyresortowych. Przewiduje on rozwiązania
mające na celu uregulowanie (na ile jest to możliwe w akcie tej rangi) m.in. zasad
udzielania dotacji w ramach konkursów i naborów, sprawozdawczości i kontroli -
link do projektu: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12409150.
Ponadto w Ministerstwie Sprawiedliwości przygotowywany jest projekt ustawy
dotyczący udzielania pomocy z Funduszu Sprawiedliwości, która w sposób
kompleksowy ma uregulować m.in. zasady udzielania, nadzoru, kontroli i rozliczania
wsparcia finansowanego ze środków Funduszu Sprawiedliwości, w tym jasne
i czytelne określenia organów odpowiedzialnych za jej udzielanie.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --