Interpelacja nr 13677
Interpelacja w sprawie ochrony danych osobowych stron postępowania przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (73%)
Cyfryzacja i Technologie (64%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ochrony danych osobowych stron postępowania przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych
Interpelacja nr 13677
do ministra cyfryzacji
w sprawie ochrony danych osobowych stron postępowania przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana w związku z praktyką stosowaną w postępowaniach prowadzonych przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych. W toku składania skarg obywatele zobowiązani są – zgodnie z art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego – do wskazania swojego adresu, co w praktyce często oznacza adres miejsca zamieszkania. Następnie adres ten znajduje się w aktach sprawy, do których wgląd ma również podmiot skarżony.
Prowadzi to do istotnych problemów:
Adres miejsca zamieszkania jest daną osobową o szczególnie wrażliwym charakterze.
Strony postępowań toczących się przed UODO nierzadko pozostają w konflikcie – czy to z osobami fizycznymi, czy z dużymi podmiotami gospodarczymi. Ujawnienie adresu skarżącego podmiotowi skarżonemu rodzi obawy o możliwość represji czy działań odwetowych wobec podmiotu skarżącego. PUODO w swoim wystąpieniu do ministra finansów i gospodarki (sygn. DPNT.413.32.2025) wyraził opinię, że ujawnianie adresów przedsiębiorców w CEiDG stanowi ryzyko dla praw i wolności osób ewidencjonowanych. Ochrona adresów miejsca zamieszkania powinna tym bardziej obejmować składających skargi obywateli, którzy nie są przedsiębiorcami.
Z licznych relacji wynika, że wiele osób rezygnuje ze złożenia skargi właśnie z powodu ryzyka ujawnienia swojego miejsca zamieszkania. Tym samym realizacja prawa do ochrony danych osobowych zostaje faktycznie ograniczona.
Ujawnienie adresu miejsca zamieszkania drugiej stronie nie jest niezbędne dla samego przebiegu postępowania.
W praktyce obserwujemy również nierówne traktowanie: przedsiębiorstwa mogą oznaczać część dokumentacji jako „tajemnicę przedsiębiorstwa“, przez co nie wchodzi ona do akt sprawy i nie podlega udostępnieniu. Obywatele, którzy składają skargę, nie mają jednak analogicznej ochrony swoich danych osobowych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
Czy ministerstwo dostrzega problem nierównego traktowania stron postępowania oraz ryzyka ujawniania wrażliwych danych osobowych obywateli?
Czy są rozważane zmiany legislacyjne, które wymusiłyby, aby dane osobowe osoby, która składa skargę, nie były częścią akt, tylko stanowiły załącznik adresowy, który jest niedostępny dla stron dokonujących wglądu w akta sprawy?
Czy ministerstwo widzi możliwość wprowadzenia rozwiązań analogicznych do ochrony „tajemnicy przedsiębiorstwa“, które pozwoliłyby obywatelom chronić swoje dane osobowe przed drugą stroną postępowania?
Ochrona danych osobowych to nie tylko kwestia techniczna, ale również zaufania obywateli do państwa. Jeżeli obywatele będą obawiać się represji za złożenie skargi, to ich konstytucyjne prawo do ochrony prywatności i skutecznej ochrony prawnej stanie się iluzoryczne.
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 13677
do ministra cyfryzacji
w sprawie ochrony danych osobowych stron postępowania przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana w związku z praktyką stosowaną w postępowaniach prowadzonych przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych. W toku składania skarg obywatele zobowiązani są – zgodnie z art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego – do wskazania swojego adresu, co w praktyce często oznacza adres miejsca zamieszkania. Następnie adres ten znajduje się w aktach sprawy, do których wgląd ma również podmiot skarżony.
Prowadzi to do istotnych problemów:
Adres miejsca zamieszkania jest daną osobową o szczególnie wrażliwym charakterze.
Strony postępowań toczących się przed UODO nierzadko pozostają w konflikcie – czy to z osobami fizycznymi, czy z dużymi podmiotami gospodarczymi. Ujawnienie adresu skarżącego podmiotowi skarżonemu rodzi obawy o możliwość represji czy działań odwetowych wobec podmiotu skarżącego. PUODO w swoim wystąpieniu do ministra finansów i gospodarki (sygn. DPNT.413.32.2025) wyraził opinię, że ujawnianie adresów przedsiębiorców w CEiDG stanowi ryzyko dla praw i wolności osób ewidencjonowanych. Ochrona adresów miejsca zamieszkania powinna tym bardziej obejmować składających skargi obywateli, którzy nie są przedsiębiorcami.
Z licznych relacji wynika, że wiele osób rezygnuje ze złożenia skargi właśnie z powodu ryzyka ujawnienia swojego miejsca zamieszkania. Tym samym realizacja prawa do ochrony danych osobowych zostaje faktycznie ograniczona.
Ujawnienie adresu miejsca zamieszkania drugiej stronie nie jest niezbędne dla samego przebiegu postępowania.
W praktyce obserwujemy również nierówne traktowanie: przedsiębiorstwa mogą oznaczać część dokumentacji jako „tajemnicę przedsiębiorstwa“, przez co nie wchodzi ona do akt sprawy i nie podlega udostępnieniu. Obywatele, którzy składają skargę, nie mają jednak analogicznej ochrony swoich danych osobowych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
Czy ministerstwo dostrzega problem nierównego traktowania stron postępowania oraz ryzyka ujawniania wrażliwych danych osobowych obywateli?
Czy są rozważane zmiany legislacyjne, które wymusiłyby, aby dane osobowe osoby, która składa skargę, nie były częścią akt, tylko stanowiły załącznik adresowy, który jest niedostępny dla stron dokonujących wglądu w akta sprawy?
Czy ministerstwo widzi możliwość wprowadzenia rozwiązań analogicznych do ochrony „tajemnicy przedsiębiorstwa“, które pozwoliłyby obywatelom chronić swoje dane osobowe przed drugą stroną postępowania?
Ochrona danych osobowych to nie tylko kwestia techniczna, ale również zaufania obywateli do państwa. Jeżeli obywatele będą obawiać się represji za złożenie skargi, to ich konstytucyjne prawo do ochrony prywatności i skutecznej ochrony prawnej stanie się iluzoryczne.
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Gramatyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
95%
Konkretność
5%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „tajemnicy przedsiębiorstwa” (ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„tajemnicy przedsiębiorstwa”
(4x)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10891 znaków
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.218.2025
Warszawa, 17 grudnia 2025 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 28 listopada br. Posłanki na Sejm RP Pani Marty Stożek w sprawie ochrony
danych osobowych stron postępowania przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych
(interpelacja nr 13677)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłanki pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo dostrzega problem nierównego traktowania stron postępowania
oraz ryzyka ujawniania wrażliwych danych osobowych obywateli?
Odnosząc się do pierwszego pytania, należy wyjaśnić, że nie znajduje uzasadnienia teza o
nierównym traktowaniu stron postępowania oraz ryzyku ujawniania danych wrażliwych,
poprzez zapewnienie dostępu do danych adresowych stronom postępowania, w obecnym
modelu procedury administracyjnej, ponieważ czynność ta jest zgodna z obowiązującymi
przepisami i stanowi warunek zapewnienia stronom realnego prawa do obrony oraz
gwarantuje prawidłowy, rzetelny tok postępowania.
Przede wszystkim należy wskazać, że adres zamieszkania nie należy do kategorii tzw.
szczególnych kategorii danych osobowych, o których mowa w art. 9 RODO. Dane wrażliwe
obejmują m.in. informacje o zdrowiu, poglądach politycznych, przekonaniach religijnych czy
orientacji seksualnej. Adres zamieszkania nie mieści się w tym katalogu, a więc z punktu
widzenia RODO podlega standardowym zasadom przetwarzania danych osobowych, bez
konieczności zastosowania dodatkowych rygorów przewidzianych dla danych wrażliwych.
Postępowanie przed Prezesem UODO toczy się według przepisów ustawy Kodeks
postępowania administracyjnego1. Warto również wyjaśnić, że w kontekście postępowania
administracyjnego adres pełni funkcję jednego z podstawowych identyfikatorów osoby.
Identyfikacja osoby składającej skargę lub wniosku jest niezbędna, aby organ i druga strona
postępowania mogły zweryfikować zakres zarzutów i okoliczności faktycznych, ustalić, czy
skarga dotyczy konkretnego przypadku, przedstawić argumenty i dowody dotyczące
faktycznej osoby, zapewnić stronie przeciwnej możliwość skutecznej obrony.
W praktyce postępowań administracyjnych bardzo często występuje zbieżność imion i
nazwisk, a samo imię i nazwisko nie pozwala na jednoznaczną identyfikację skarżącego. W
takich sytuacjach adres nie stanowi elementu nadmiarowego, lecz jest koniecznym
składnikiem identyfikacyjnym, umożliwiającym właściwe przyporządkowanie sprawy do
konkretnej osoby.
Należy również podkreślić, że ujawnienie adresu w ramach akt sprawy nie oznacza jego
upublicznienia, lecz wyłącznie udostępnienie go innym stronom konkretnego postępowania.
Odbywa się to w ścisłym reżimie proceduralnym i w granicach wynikających z art. 73 k.p.a.,
który stanowi, że dostęp do akt przysługuje stronom w celu realizacji przysługujących im
praw procesowych.
W tym kontekście twierdzenie, jakoby udostępnienie stronie przeciwnej informacji o adresie
skarżącego niosło ryzyko ujawniania danych wrażliwych, jest nieuzasadnione. Przepis ten
1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn.
zm.) (zwanej dalej: „k.p.a.”)
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
funkcjonuje od dekad w polskim systemie prawnym i jest powszechnie akceptowany zarówno
w doktrynie, jak i w orzecznictwie, także sądów administracyjnych.
Należy również dodać, że gdyby organ uniemożliwił stronie przeciwnej poznanie tożsamości i
danych identyfikujących osobę składającą skargę, mogłoby to zostać uznane za naruszenie
zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, prawa do obrony, zasady rzetelnego procesu
wynikającej z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Takie ograniczenie mogłoby w praktyce prowadzić do sytuacji, w której strona skarżona nie
jest w stanie ustalić, jakiego konkretnego przypadku dotyczy postępowanie, a w
konsekwencji nie mogłaby przedstawić dowodów potwierdzających legalność swoich działań.
Z tych względów należy uznać, że ujawnienie adresu skarżącego stronie przeciwnej jest
prawnie uzasadnione, nie narusza zasad ochrony danych osobowych, stanowi niezbędny
element rzetelnego postępowania administracyjnego, zaś sam adres, jako dana zwykła, nie
wymaga nadzwyczajnych środków ochrony.
Ad 2) Czy rozważane są zmiany legislacyjne, które wymusiłyby, aby dane osobowe osoby,
która składa skargę, nie były częścią akt, tylko stanowiły załącznik adresowy, który jest
niedostępny dla stron dokonujących wglądu w akta sprawy?
Z uwagi na wyjaśnienia w odpowiedzi na pytanie pierwsze, że występuje systemowy problem
nierównego traktowania stron ani naruszenia standardów ochrony danych osobowych,
wynikający z obowiązującego modelu procedury administracyjnej, to tym samym brak jest
przesłanek uzasadniających ingerencję ustawodawczą w zakresie dalszego ograniczania
dostępności danych identyfikujących strony postępowania. W związku z tym Minister
Cyfryzacji nie prowadzi ani nie planuje prowadzenia prac legislacyjnych zmierzających do
wyłączenia adresu zamieszkania skarżącego z jawności akt administracyjnych.
Argumentacja przedstawiona w odpowiedzi na pytanie pierwsze znajduje pełne zastosowanie
także w odniesieniu do pytania drugiego. Obecny model proceduralny został oceniony jako
zapewniający właściwą równowagę między ochroną prywatności a gwarancjami procesowymi
stron, a obowiązujące regulacje k.p.a. nie generują ryzyk, które uzasadniałyby wprowadzenie
odrębnych, szczególnych rozwiązań dotyczących utajniania danych adresowych.
Należy również podkreślić, że Kodeks postępowania administracyjnego został dostosowany
do wymogów RODO w ramach nowelizacji z 2019 r., której celem była pełna harmonizacja
postępowania administracyjnego ze standardami ochrony danych wynikającymi z RODO.
Ustawodawca dokonał wówczas całościowej weryfikacji procedury administracyjnej pod
kątem adekwatności mechanizmów ochronnych, co potwierdza, że obowiązujące obecnie
rozwiązania są zgodne z unijnymi wymogami i nie wymagają dalszej modyfikacji w zakresie
dotyczącym udostępniania adresu strony.
Obowiązujący stan prawny, w połączeniu z rozwiniętym systemem doręczeń elektronicznych
oraz możliwością precyzyjnej identyfikacji stron, zapewnia wystarczający poziom ochrony
prywatności uczestników postępowania. Nie istnieje zatem potrzeba tworzenia dodatkowych,
szczególnych konstrukcji procesowych, które nie tylko nie zwiększyłyby standardu ochrony
danych, lecz mogłyby zakłócić równowagę pomiędzy ochroną danych osobowych a
konstytucyjnym prawem do obrony.
W świetle powyższego Minister Cyfryzacji nie widzi podstaw ani potrzeby wprowadzania
niejawnego załącznika adresowego. Obowiązujące przepisy zapewniają odpowiedni poziom
ochrony danych osobowych oraz niezbędne gwarancje procesowe stron, a proponowana
zmiana mogłaby zaburzyć tę równowagę i podważyć rzetelność postępowania
administracyjnego.
Ad 3) Czy Ministerstwo widzi możliwość wprowadzenia rozwiązań analogicznych do
ochrony „tajemnicy przedsiębiorstwa”, które pozwoliłyby obywatelom chronić swoje dane
osobowe przed drugą stroną postępowania?
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Nie widzimy możliwości wprowadzenia rozwiązań analogicznych do instytucji „tajemnicy
przedsiębiorstwa” w odniesieniu do adresu zamieszkania strony w postępowaniu
administracyjnym. Konstrukcja tajemnicy przedsiębiorstwa, zdefiniowana w art. 11 ust. 2
ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, odnosi się do informacji posiadających wartość
gospodarczą, których ujawnienie mogłoby narazić przedsiębiorcę na szkodę w obrocie
gospodarczym. Ochrona ta ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie wyłącznie tam,
gdzie określone informacje stanowią element przewagi konkurencyjnej przedsiębiorcy. W
procedurze administracyjnej jest to wyjątek od zasady jawności akt sprawy, dopuszczony
jedynie w ściśle określonym zakresie.
Adres przedsiębiorcy tak jak adres zamieszkania osoby fizycznej nie posiada cech zbliżonych
do tajemnicy przedsiębiorstwa ani pod względem funkcji, ani pod względem charakteru
prawnego. W postępowaniu administracyjnym adres pełni przede wszystkim rolę
identyfikacyjną oraz procesową, umożliwiając zarówno organowi, jak i pozostałym stronom
prawidłowe ustalenie tożsamości uczestników postępowania oraz wykonywanie czynności
doręczeniowych. Dane adresowe nie mają charakteru informacji gospodarczych o wartości
ekonomicznej, a ich przetwarzanie wynika z obowiązków prawnych ciążących na organie
administracji publicznej oraz z konstrukcji samego postępowania, w której strony muszą
pozostawać możliwe do jednoznacznej identyfikacji.
Rozszerzenie katalogu wyłączeń z art. 74 k.p.a. o dane adresowe prowadziłoby do poważnych
komplikacji systemowych. Szczególnie widoczne byłoby to w postępowaniach prowadzonych
przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Przedmiotem tych spraw jest najczęściej
ocena legalności przetwarzania danych dotyczących konkretnej osoby fizycznej. Aby
administrator danych mógł w sposób rzetelny ustosunkować się do zarzutów i przedstawić
dowody na legalność przetwarzania, musi mieć możliwość identyfikacji osoby składającej
skargę w swoich zbiorach danych. Utajnienie adresu skarżącego mogłoby w praktyce
uniemożliwić takie ustalenie, zwłaszcza w sytuacjach, w których występuje zbieżność imion i
nazwisk, a to właśnie adres pozwala na jednoznaczną identyfikację osoby, której dane były
przetwarzane.
Tego rodzaju rozwiązanie mogłoby również podważać możliwość realizacji przez
administratora obowiązków wynikających z RODO, takich jak prawo dostępu, sprostowania
czy usunięcia danych, ponieważ administrator nie byłby w stanie przypisać skargi do
konkretnego rekordu w swojej bazie danych. W konsekwencji doprowadziłoby to do
ograniczenia prawa strony przeciwnej do obrony i mogłoby zaburzyć równowagę
proceduralną gwarantowaną przepisami k.p.a. i Konstytucji RP.
Podsumowując, obowiązujące regulacje zapewniają właściwe wyważenie pomiędzy ochroną
prywatności a gwarancjami procesowymi stron. Ryzyko związane z udostępnianiem danych
adresowych stron postępowania, nie może uzasadniać ograniczenia fundamentalnych praw
drugiej strony, w szczególności prawa do wiedzy o tym, kto inicjuje postępowanie
administracyjne i jakie okoliczności faktyczne są przedmiotem sporu. W związku z tym
Minister Cyfryzacji nie planuje inicjowania prac legislacyjnych zmierzających do
wprowadzenia rozwiązań polegających na utajnianiu adresów stron w postępowaniach przed
Prezesem UODO.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.218.2025
Warszawa, 17 grudnia 2025 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 28 listopada br. Posłanki na Sejm RP Pani Marty Stożek w sprawie ochrony
danych osobowych stron postępowania przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych
(interpelacja nr 13677)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłanki pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo dostrzega problem nierównego traktowania stron postępowania
oraz ryzyka ujawniania wrażliwych danych osobowych obywateli?
Odnosząc się do pierwszego pytania, należy wyjaśnić, że nie znajduje uzasadnienia teza o
nierównym traktowaniu stron postępowania oraz ryzyku ujawniania danych wrażliwych,
poprzez zapewnienie dostępu do danych adresowych stronom postępowania, w obecnym
modelu procedury administracyjnej, ponieważ czynność ta jest zgodna z obowiązującymi
przepisami i stanowi warunek zapewnienia stronom realnego prawa do obrony oraz
gwarantuje prawidłowy, rzetelny tok postępowania.
Przede wszystkim należy wskazać, że adres zamieszkania nie należy do kategorii tzw.
szczególnych kategorii danych osobowych, o których mowa w art. 9 RODO. Dane wrażliwe
obejmują m.in. informacje o zdrowiu, poglądach politycznych, przekonaniach religijnych czy
orientacji seksualnej. Adres zamieszkania nie mieści się w tym katalogu, a więc z punktu
widzenia RODO podlega standardowym zasadom przetwarzania danych osobowych, bez
konieczności zastosowania dodatkowych rygorów przewidzianych dla danych wrażliwych.
Postępowanie przed Prezesem UODO toczy się według przepisów ustawy Kodeks
postępowania administracyjnego1. Warto również wyjaśnić, że w kontekście postępowania
administracyjnego adres pełni funkcję jednego z podstawowych identyfikatorów osoby.
Identyfikacja osoby składającej skargę lub wniosku jest niezbędna, aby organ i druga strona
postępowania mogły zweryfikować zakres zarzutów i okoliczności faktycznych, ustalić, czy
skarga dotyczy konkretnego przypadku, przedstawić argumenty i dowody dotyczące
faktycznej osoby, zapewnić stronie przeciwnej możliwość skutecznej obrony.
W praktyce postępowań administracyjnych bardzo często występuje zbieżność imion i
nazwisk, a samo imię i nazwisko nie pozwala na jednoznaczną identyfikację skarżącego. W
takich sytuacjach adres nie stanowi elementu nadmiarowego, lecz jest koniecznym
składnikiem identyfikacyjnym, umożliwiającym właściwe przyporządkowanie sprawy do
konkretnej osoby.
Należy również podkreślić, że ujawnienie adresu w ramach akt sprawy nie oznacza jego
upublicznienia, lecz wyłącznie udostępnienie go innym stronom konkretnego postępowania.
Odbywa się to w ścisłym reżimie proceduralnym i w granicach wynikających z art. 73 k.p.a.,
który stanowi, że dostęp do akt przysługuje stronom w celu realizacji przysługujących im
praw procesowych.
W tym kontekście twierdzenie, jakoby udostępnienie stronie przeciwnej informacji o adresie
skarżącego niosło ryzyko ujawniania danych wrażliwych, jest nieuzasadnione. Przepis ten
1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn.
zm.) (zwanej dalej: „k.p.a.”)
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
funkcjonuje od dekad w polskim systemie prawnym i jest powszechnie akceptowany zarówno
w doktrynie, jak i w orzecznictwie, także sądów administracyjnych.
Należy również dodać, że gdyby organ uniemożliwił stronie przeciwnej poznanie tożsamości i
danych identyfikujących osobę składającą skargę, mogłoby to zostać uznane za naruszenie
zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, prawa do obrony, zasady rzetelnego procesu
wynikającej z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Takie ograniczenie mogłoby w praktyce prowadzić do sytuacji, w której strona skarżona nie
jest w stanie ustalić, jakiego konkretnego przypadku dotyczy postępowanie, a w
konsekwencji nie mogłaby przedstawić dowodów potwierdzających legalność swoich działań.
Z tych względów należy uznać, że ujawnienie adresu skarżącego stronie przeciwnej jest
prawnie uzasadnione, nie narusza zasad ochrony danych osobowych, stanowi niezbędny
element rzetelnego postępowania administracyjnego, zaś sam adres, jako dana zwykła, nie
wymaga nadzwyczajnych środków ochrony.
Ad 2) Czy rozważane są zmiany legislacyjne, które wymusiłyby, aby dane osobowe osoby,
która składa skargę, nie były częścią akt, tylko stanowiły załącznik adresowy, który jest
niedostępny dla stron dokonujących wglądu w akta sprawy?
Z uwagi na wyjaśnienia w odpowiedzi na pytanie pierwsze, że występuje systemowy problem
nierównego traktowania stron ani naruszenia standardów ochrony danych osobowych,
wynikający z obowiązującego modelu procedury administracyjnej, to tym samym brak jest
przesłanek uzasadniających ingerencję ustawodawczą w zakresie dalszego ograniczania
dostępności danych identyfikujących strony postępowania. W związku z tym Minister
Cyfryzacji nie prowadzi ani nie planuje prowadzenia prac legislacyjnych zmierzających do
wyłączenia adresu zamieszkania skarżącego z jawności akt administracyjnych.
Argumentacja przedstawiona w odpowiedzi na pytanie pierwsze znajduje pełne zastosowanie
także w odniesieniu do pytania drugiego. Obecny model proceduralny został oceniony jako
zapewniający właściwą równowagę między ochroną prywatności a gwarancjami procesowymi
stron, a obowiązujące regulacje k.p.a. nie generują ryzyk, które uzasadniałyby wprowadzenie
odrębnych, szczególnych rozwiązań dotyczących utajniania danych adresowych.
Należy również podkreślić, że Kodeks postępowania administracyjnego został dostosowany
do wymogów RODO w ramach nowelizacji z 2019 r., której celem była pełna harmonizacja
postępowania administracyjnego ze standardami ochrony danych wynikającymi z RODO.
Ustawodawca dokonał wówczas całościowej weryfikacji procedury administracyjnej pod
kątem adekwatności mechanizmów ochronnych, co potwierdza, że obowiązujące obecnie
rozwiązania są zgodne z unijnymi wymogami i nie wymagają dalszej modyfikacji w zakresie
dotyczącym udostępniania adresu strony.
Obowiązujący stan prawny, w połączeniu z rozwiniętym systemem doręczeń elektronicznych
oraz możliwością precyzyjnej identyfikacji stron, zapewnia wystarczający poziom ochrony
prywatności uczestników postępowania. Nie istnieje zatem potrzeba tworzenia dodatkowych,
szczególnych konstrukcji procesowych, które nie tylko nie zwiększyłyby standardu ochrony
danych, lecz mogłyby zakłócić równowagę pomiędzy ochroną danych osobowych a
konstytucyjnym prawem do obrony.
W świetle powyższego Minister Cyfryzacji nie widzi podstaw ani potrzeby wprowadzania
niejawnego załącznika adresowego. Obowiązujące przepisy zapewniają odpowiedni poziom
ochrony danych osobowych oraz niezbędne gwarancje procesowe stron, a proponowana
zmiana mogłaby zaburzyć tę równowagę i podważyć rzetelność postępowania
administracyjnego.
Ad 3) Czy Ministerstwo widzi możliwość wprowadzenia rozwiązań analogicznych do
ochrony „tajemnicy przedsiębiorstwa”, które pozwoliłyby obywatelom chronić swoje dane
osobowe przed drugą stroną postępowania?
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Nie widzimy możliwości wprowadzenia rozwiązań analogicznych do instytucji „tajemnicy
przedsiębiorstwa” w odniesieniu do adresu zamieszkania strony w postępowaniu
administracyjnym. Konstrukcja tajemnicy przedsiębiorstwa, zdefiniowana w art. 11 ust. 2
ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, odnosi się do informacji posiadających wartość
gospodarczą, których ujawnienie mogłoby narazić przedsiębiorcę na szkodę w obrocie
gospodarczym. Ochrona ta ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie wyłącznie tam,
gdzie określone informacje stanowią element przewagi konkurencyjnej przedsiębiorcy. W
procedurze administracyjnej jest to wyjątek od zasady jawności akt sprawy, dopuszczony
jedynie w ściśle określonym zakresie.
Adres przedsiębiorcy tak jak adres zamieszkania osoby fizycznej nie posiada cech zbliżonych
do tajemnicy przedsiębiorstwa ani pod względem funkcji, ani pod względem charakteru
prawnego. W postępowaniu administracyjnym adres pełni przede wszystkim rolę
identyfikacyjną oraz procesową, umożliwiając zarówno organowi, jak i pozostałym stronom
prawidłowe ustalenie tożsamości uczestników postępowania oraz wykonywanie czynności
doręczeniowych. Dane adresowe nie mają charakteru informacji gospodarczych o wartości
ekonomicznej, a ich przetwarzanie wynika z obowiązków prawnych ciążących na organie
administracji publicznej oraz z konstrukcji samego postępowania, w której strony muszą
pozostawać możliwe do jednoznacznej identyfikacji.
Rozszerzenie katalogu wyłączeń z art. 74 k.p.a. o dane adresowe prowadziłoby do poważnych
komplikacji systemowych. Szczególnie widoczne byłoby to w postępowaniach prowadzonych
przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Przedmiotem tych spraw jest najczęściej
ocena legalności przetwarzania danych dotyczących konkretnej osoby fizycznej. Aby
administrator danych mógł w sposób rzetelny ustosunkować się do zarzutów i przedstawić
dowody na legalność przetwarzania, musi mieć możliwość identyfikacji osoby składającej
skargę w swoich zbiorach danych. Utajnienie adresu skarżącego mogłoby w praktyce
uniemożliwić takie ustalenie, zwłaszcza w sytuacjach, w których występuje zbieżność imion i
nazwisk, a to właśnie adres pozwala na jednoznaczną identyfikację osoby, której dane były
przetwarzane.
Tego rodzaju rozwiązanie mogłoby również podważać możliwość realizacji przez
administratora obowiązków wynikających z RODO, takich jak prawo dostępu, sprostowania
czy usunięcia danych, ponieważ administrator nie byłby w stanie przypisać skargi do
konkretnego rekordu w swojej bazie danych. W konsekwencji doprowadziłoby to do
ograniczenia prawa strony przeciwnej do obrony i mogłoby zaburzyć równowagę
proceduralną gwarantowaną przepisami k.p.a. i Konstytucji RP.
Podsumowując, obowiązujące regulacje zapewniają właściwe wyważenie pomiędzy ochroną
prywatności a gwarancjami procesowymi stron. Ryzyko związane z udostępnianiem danych
adresowych stron postępowania, nie może uzasadniać ograniczenia fundamentalnych praw
drugiej strony, w szczególności prawa do wiedzy o tym, kto inicjuje postępowanie
administracyjne i jakie okoliczności faktyczne są przedmiotem sporu. W związku z tym
Minister Cyfryzacji nie planuje inicjowania prac legislacyjnych zmierzających do
wprowadzenia rozwiązań polegających na utajnianiu adresów stron w postępowaniach przed
Prezesem UODO.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --