Interpelacja w sprawie wznowienia i dokończenia procesu akredytacji zakładów patomorfologii w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13674
do ministra zdrowia
w sprawie wznowienia i dokończenia procesu akredytacji zakładów patomorfologii w Polsce
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowna Pani Ministro,
z informacji przedstawionych przez ekspertów Polskiego Towarzystwa Onkologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Patologów wynika, że brak kontynuacji akredytacji zakładów patomorfologii stanowi poważne zagrożenie dla jakości diagnostyki i leczenia pacjentów onkologicznych w Polsce.
Patomorfologia, mimo rozwoju nowoczesnych badań obrazowych i molekularnych, pozostaje podstawowym narzędziem w diagnozowaniu nowotworów. To właśnie wynik badania histopatologicznego stanowi podstawę do ustalenia rodzaju guza i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Eksperci podkreślają, że bez wysokiej jakości badań patomorfologicznych niemożliwe jest właściwe funkcjonowanie konsyliów onkologicznych oraz podejmowanie decyzji terapeutycznych.
W ramach zakończonego pilotażu akredytacyjnego udało się osiągnąć znaczącą poprawę jakości badań, unowocześnić zaplecze diagnostyczne i zwiększyć kompleksowość wyników. Niestety, po zakończeniu pilotażu nie podjęto działań w kierunku wdrożenia docelowego systemu akredytacji. Brak finansowania i certyfikacji prowadzi do poważnych problemów, takich jak:
rezygnacja wielu zakładów z wykonywania kluczowych badań, np. oceny ekspresji białka PD-L1, które warunkuje kwalifikację pacjentów do immunoterapii,
brak systemowego finansowania drugiej opinii patomorfologicznej w trudnych przypadkach (np. chłoniaków czy mięsaków), co zmusza pacjentów do samodzielnego transportowania materiału biologicznego,
wysoka liczba błędnych lub niepełnych wyników badań, które muszą być konsultowane i powtarzane w ośrodkach referencyjnych – w samym Narodowym Instytucie Onkologii w 2023 roku dotyczyło to blisko 6700 przypadków, co wygenerowało koszty rzędu 8 mln zł i, co najważniejsze, opóźniło dostęp pacjentów do leczenia.
Co więcej, podczas posiedzenia sejmowej podkomisji stałej ds. onkologii zwrócono uwagę na bardzo istotny problem związany z wygasaniem dotychczasowych certyfikatów akredytacyjnych. W latach 2022-2023 do procesu akredytacyjnego zgłosiło się ponad 60 jednostek, a ponad 40 uzyskało certyfikaty. Wszystkie one utracą ważność w 2026 r., przy czym ostatni certyfikat wygaśnie w październiku tego roku. Oznacza to, że bez szybkich zmian legislacyjnych system akredytacji zostanie faktycznie zatrzymany, a zakłady stracą dotychczasowy status jakościowy.
Wobec powyższego rodzi się realne zagrożenie, że cały dorobek dotychczasowego systemu akredytacji zostanie zaprzepaszczony, a pacjenci stracą dostęp do nowoczesnej i wiarygodnej diagnostyki patomorfologicznej.
Brak akredytacji i certyfikacji zakładów patomorfologii oznacza zatem nie tylko dodatkowe koszty dla systemu ochrony zdrowia, ale przede wszystkim pogorszenie jakości i wydłużenie czasu diagnostyki pacjentów onkologicznych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wznowienie i kontynuację procesu akredytacji zakładów patomorfologii?
W jakim horyzoncie czasowym możliwe jest uruchomienie programu akredytacyjnego w skali ogólnopolskiej?
Czy resort rozważa wprowadzenie systemowego finansowania kluczowych badań patomorfologicznych, takich jak ocena ekspresji PD-L1, niezależnie od statusu akredytacyjnego zakładu?
Czy ministerstwo planuje zapewnić finansowanie drugiej opinii patomorfologicznej w trudnych i rzadkich przypadkach nowotworowych, aby odciążyć pacjentów i przyspieszyć proces diagnostyczny?
Jakie działania podejmie ministerstwo w celu poprawy jakości badań patomorfologicznych i uniknięcia sytuacji, w których wyniki są błędne lub niepełne, a tym samym bezużyteczne klinicznie?
Jakie są gwarancje, że nowelizacja ustawy o jakości zostanie przyjęta w terminie umożliwiającym zachowanie ciągłości akredytacji, a w przypadku niepowodzenia – jakie środki tymczasowe planuje ministerstwo w celu zabezpieczenia ważności certyfikatów wygasających w 2026 r.?
Z poważaniem Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie gromadzi danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5803 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.21.2026.ŁB
Warszawa, 10 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pani Poseł Marty Stożek w sprawie wznowienia procesu
akredytacji zakładów patomorfologii w Polsce (nr 13674), uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Akredytacja w ochronie zdrowia, o której mowa w ustawie z dnia 16 czerwca 2023 r. o jakości
w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (Dz. U. poz. 1692), ma na celu potwierdzenie
spełniania przez podmiot wykonujący działalność leczniczą standardów akredytacyjnych
w zakresie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz funkcjonowania tego podmiotu.
Udział w procesie akredytacji w ochronie zdrowia jest fakultatywny. Akredytacji udziela
minister właściwy do spraw zdrowia na okres 4 lat w formie certyfikatu akredytacyjnego.
Projekty standardów akredytacyjnych i ich aktualizację opracowuje Rada Akredytacyjna.
Przewodniczący Rady Akredytacyjnej przedstawia projekty standardów akredytacyjnych
Ministrowi Zdrowia w celu zatwierdzenia. Minister Zdrowia ogłasza standardy
akredytacyjne, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do
spraw zdrowia.
Projekt standardów akredytacyjnych dla jednostek diagnostyki patomorfologicznej został
opracowany przez Radę Akredytacyjną we współpracy ze środowiskiem patomorfologów,
W odpowiedzi o na pytanie o finansowanie kluczowych badań patomorfologicznych, takich
jak ocena ekspresji PD-L1, niezależnie od statusu akredytacyjnego zakładu, wyjaśniam, że
zgodnie z kryteriami kwalifikacyjnymi do programu lekowego m.in. B.6. Leczenie chorych na
raka płuca (CD-10: C34) oraz międzybłoniaka opłucnej (ICD-10: C45) odsetek komórek
nowotworowych z ekspresją PD-L1 ≥ 50% w materiale pooperacyjnym jest potwierdzony na
podstawie zwalidowanego testu wykonywanego w laboratorium posiadającym aktualny
certyfikat programu kontroli jakości dla danego testu, a nie akredytacji w ochronie zdrowia.
Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia nie są planowane prace nad zapewnieniem finansowania
drugiej opinii patomorfologicznej w trudnych i rzadkich przypadkach nowotworowych oraz
wprowadzeniem systemowego finansowania kluczowych badań patomorfologicznych,
takich jak ocena ekspresji PD-L1. Nie wyklucza się jednak możliwości podjęcia takich prac
w przyszłości.
Minister Zdrowia nie prowadzi centralnej ewidencji ani nie gromadzi danych dotyczących
liczby błędnych lub niepełnych wyników badań patomorfologicznych, które wymagają
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
konsultacji lub powtórzenia. W celu uzyskania informacji Minister wystąpił do Konsultanta
Krajowego w dziedzinie patomorfologii. Z uzyskanych informacji wynika, że wskazany
Konsultant Krajowy we wrześniu 2024 r. przeprowadził ankietę wśród Wojewódzkich
Ośrodków Monitorujących (WOM), która dotyczyła badań w pierwszym półroczu 2024 r.
Podmioty te w systemie Krajowej Sieci Onkologicznej są traktowane jako ośrodki
referencyjne i konsultacyjne i posiadają jednostki diagnostyki patomorfologicznej (JDP).
Wstępnie opracowane informacje zostały przedstawione pierwotnie na XXXIV posiedzeniu
Krajowej Rady Onkologicznej w dniu 1 października 2024 r.. Zgodnie z przedstawionym
materiałem:
wykonano łącznie 229.558 badań patomorfologicznych z materiału tkankowego;
w tym 10.547 badań wykonanych w trybie „konsultacji”, czyli ponownej oceny badania
wykonanego w innym ośrodku, co stanowiło 4,6% wszystkich badań;
w poszczególnych ośrodkach odsetek badań „konsultacyjnych” był zmienny i wynosił od
0,3% (USK Rzeszów) do 11,4% (NIO-PIB Warszawa) oraz 16,1% (NIO-PIB Gliwice);
istotna zmiana rozpoznania patomorfologicznego następowania w pojedynczych
przypadkach;
głównym celem wykonania badania konsultacyjnego było doprecyzowanie rozpoznania
patomorfologicznego, co w niektórych ośrodkach stanowiło około 90% omawianych
badań;
w ramach konsultacji badania patomorfologicznego wykonywano także oznaczenie
czynników predykcyjnych (niezbędnych do podjęcia decyzji w sprawie leczenia
spersonalizowanego), które nie są odrębnie finansowane; oznaczenie czynników
predykcyjnych stanowiło średnio ok. 30-40% wykonanych badań.
Zmiany dotyczące nowelizacji przepisów ustawy o jakości w opiece zdrowotnej
i bezpieczeństwie pacjenta będą przeprowadzane w ramach nowelizacji ustawy z dnia
9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej w pierwszym półroczu 2026 r. Obecnie
standardy akredytacyjne stosuje się do wniosków o udzielenie akredytacji po upływie 12
miesięcy od ich zamieszczenia w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia. Aktualnie trwają
prace mają w założeniu skrócić czas zastosowania standardów akredytacyjnych od momentu
ich opublikowania. Po nowelizacji termin ten ma wynosić 4 miesiące. Ponadto w przypadku
aktualizacji standardów akredytacyjnych podmiot wnioskujący o udzielenie akredytacji
będzie miał prawo złożenia wniosku o udzielenie akredytacji według zaktualizowanych
standardów z pominięciem wyżej wskazanego terminu. W przypadku wniosków o udzielenie
akredytacji złożonych przed wejściem w życie zmian do ustawy o jakości i bezpieczeństwie
pacjenta, podmioty wnioskujące o udzielenie akredytacji, będą miały możliwość w terminie
miesiąca od wejścia w życie tych zmian, zmienić wskazane we wniosku o akredytację
standardy na standardy zaktualizowane. W takim przypadku wydłużeniu ulegnie
maksymalny czas przeprowadzenia procedury oceniającej do 18 miesięcy od daty złożenia
wniosku podlegającego aktualizacji (pierwotnego wniosku).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --