Interpelacja w sprawie restrukturyzacji finansowej sektora górnictwa węgla kamiennego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13670
do ministra energii
w sprawie restrukturyzacji finansowej sektora górnictwa węgla kamiennego
Zgłaszający: Jerzy Polaczek, Marek Wesoły, Robert Warwas, Bożena Borys-Szopa
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Mając na uwadze procedowany w Sejmie projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz jego bezpośredni wpływ na sektor setek firm okołogórniczych wykonujących dostawy, prace i usługi na rzecz górnictwa węgla kamiennego, zwracamy się z następującymi pytaniami i zagadnieniami, licząc na merytoryczną odpowiedź.
1. Czy rząd RP, deklarując publicznie, że wyklucza możliwość ogłoszenia przez Zarząd Jastrzębskiej Spółki Węglowej upadłości spółki, może potwierdzić również wykluczenie ogłoszenia otwarcia postępowania sanacyjnego? Temat ten jest bardzo istotny z uwagi na fakt, iż pracowników firm, które realizują prace oraz dostawy na rzecz spółek węglowych, jest kilkakrotnie więcej niż pracowników kopalń węgla kamiennego.
2. Czy rząd RP w ramach prac nad nowym mechanizmem wsparcia sektora górnictwa węgla kamiennego zamierza uwzględnić także potrzeby udzielenia wsparcia dla przedsiębiorstw realizujących dostawy oraz prace na rzecz spółek węglowych? Polegają one między innymi na:
a) stworzeniu odpowiedniej regulacji ustawowej obligującej spółki węglowe (w zaistniałej nadzwyczajnej sytuacji) do udzielania podmiotom realizującym umowy na rzecz tych spółek gwarancji finansowych celem zabezpieczenia ich interesów przed ryzykiem braku zapłaty za dostarczone materiały i zrealizowane usługi. W chwili obecnej spółki węglowe (w szczególności Polska Grupa Górnicza SA, Jastrzębska Spółka Węglowa SA) odmawiają udzielenia jakichkolwiek gwarancji finansowych, jednocześnie wymagając realizacji dostaw oraz prac w terminach wynikających z zawartych umów, przerzucając tym samym 100% ryzyka związanego z brakiem zapłaty na te podmioty. Trzeba w tym miejscu obiektywnie zaznaczyć, że spółki węglowe, prawdopodobnie nie mając zdolności kredytowej, nie mają możliwości uzyskania takich gwarancji ze strony banków, czyli przygotowywana przez rząd pomoc dla spółek węglowych powinna zabezpieczyć również możliwość rozwiązywania tego rodzaju problemów (np. poprzez mechanizm gwarancyjny ze strony Skarbu Państwa dla banku, który wystawi gwarancję finansową na rzecz beneficjenta),
b) zapewnieniu linii kredytowych dla podmiotów realizujących umowy na rzecz spółek węglowych. W chwili obecnej banki odmawiają udzielenia kredytów firmom współpracującym z górnictwem z dwóch powodów:
– słabej kondycji finansowej spółek węglowych,
– porozumienia paryskiego (kuriozum polega również na tym, że banki bardzo szeroko interpretują to porozumienie, zaliczając do niego także umowy np. ze spółkami dystrybucyjnymi energii elektrycznej (np. Tauron Dystrybucja SA) – tłumacząc to faktem, że spółki dystrybucyjne przesyłają swoimi liniami energię elektryczną wytwarzaną głównie w elektrociepłowniach węglowych. W tym przypadku również potrzebna jest w naszej ocenie regulacja zwalniająca banki z konieczności przestrzegania regulacji porozumienia paryskiego w przypadku, gdy linia kredytowa dotyczy realizacji umowy w podmiocie strategicznym dla państwa polskiego lub Unii Europejskiej.
3. Jaki jest obecnie poziom zobowiązań spółek węglowych wobec dostawców i podwykonawców z tytułu trwających procesów inwestycyjnych i dostaw w trakcie realizacji? Jaki aktualnie procent stanowią w tym zakresie zobowiązania spółek węglowych sektora MŚP?
Podsekretarz stanu Grzegorz Wrona
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4044 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.10.2026
IK: 1207416
Warszawa, 04 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji nr 13670, Pana
Jerzego Polaczka, Posła na Sejm RP oraz grupy Posłów na Sejm RP z dnia 28 listopada
2025 r., w sprawie restrukturyzacji finansowej sektora górnictwa węgla kamiennego,
w zakresie właściwości Ministra Aktywów Państwowych.
Aktualnie mamy do czynienia ze zbiegiem wielu okoliczności bardzo negatywnie
wpływających na Jastrzębską Spółkę Węglową S.A. (dalej: JSW, Spółka), do których należy
zaliczyć przede wszystkim: spadek cen węgla koksującego i koksu, spadek produkcji
wynikający z trudnych warunków geologicznych, pożarów i wypadków. Sytuacja finansowa
JSW osiągnęła stan krytyczny. Cały wysiłek koncentruje się obecnie na utrzymaniu
płynności finansowej, jednak proces ten jest niemożliwy w dalszej perspektywie czasowej
bez przeprowadzenia głębokiej restrukturyzacji. Zarząd przygotował plan naprawczy
i prowadzi obecnie negocjacje ze stroną społeczną przy wsparciu resortu aktywów
państwowych.
Jednak pozyskanie finansowania od państwowych i prywatnych instytucji jest ściśle
uzależnione od wdrożenia planu restrukturyzacji i akceptacji przez związki zawodowe
obniżenia kosztów pracy.
Należy pamiętać, że jest to spółka giełdowa funkcjonująca w rygorystycznym reżimie
prawnym, dlatego w przypadku braku porozumienia Zarządu JSW z stroną społeczną
nie można całkowicie wykluczyć restrukturyzacji ustawowej.
W kwestii zagadnień dotyczących sektora górnictwa węgla kamiennego informuję,
że obecna pomoc dla spółek górniczych wydobywających węgiel, udzielana jest na
podstawie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (Ustawa), co wynikało
z podpisanej w maju 2021 r. Umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa
węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego (Umowa).
Umowa została uzgodniona i podpisana przez stronę rządową, stronę społeczną i zarządy
spółek górniczych. Wspomniana pomoc polega m.in. na dopłatach do kosztów redukcji
zdolności produkcyjnych w ramach uzgodnionego planu zamknięcia poszczególnych kopalń.
Ustawa przewiduje także kompleksowy system świadczeń ochronnych dla pracowników.
Pomoc ta była udzielona na transformację i stopniową likwidację branży wydobywczej
węgla kamiennego energetycznego (harmonogram zamykania kopalń objętych pomocą jest
zawarty w Umowie) z jednoczesnym uwzględnieniem kwestii społecznych i bezpieczeństwa
energetycznego.
W nowelizacji Ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r., przewidziano również możliwość objęcia
instrumentami osłonowymi pracowników JSW oraz LW „Bogdanka” S.A.
Za ustawę o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz za zadania z obszaru
Nowego Systemu Wsparcia dla górnictwa odpowiada Minister Energii, który udziela dotacji
oraz prowadzi rozmowy z Komisją Europejską w zakresie programu pomocowego.
-- 1 of 2 --
W zakresie pytania dotyczącego zobowiązań sektora górnictwa węgla kamiennego,
uprzejmie informuję, że na stronie https://polskirynekwegla.pl/statystyka-publiczna
publikowane są opracowania realizowane w ramach „Programu badań statystycznych
statystyki publicznej” - badanie statystyczne „Górnictwo węgla”.
Na podstawie opublikowanego opracowania Wyniki techniczno-ekonomiczne działalności
oraz inwestycje w górnictwie węgla kamiennego w Polsce w okresie styczeń-wrzesień 2025 r.
po aktualizacji danych finansowych za wrzesień 2025 r. (obejmuje 8 spółek), zobowiązania
główne podmiotów górniczych z tytułu dostaw i usług (bez względu na okres wymagalności
zapłaty) wynoszą 2 876 134,5 tys. zł, zaś całkowite (wraz z odsetkami) 3 000 340,6 tys. zł.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Grzegorz Wrona
Podsekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1207416.4556522.3616426
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --