Interpelacja nr 13665
Interpelacja w sprawie pilnej potrzeby systemowych zmian i wdrożenia psychiatrii środowiskowej w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pilnej potrzeby systemowych zmian i wdrożenia psychiatrii środowiskowej w Polsce
Interpelacja nr 13665
do ministra zdrowia
w sprawie pilnej potrzeby systemowych zmian i wdrożenia psychiatrii środowiskowej w Polsce
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Marcin Ociepa, Anna Dąbrowska-Banaszek, Krzysztof Ciecióra, Anna Kwiecień, Anna Baluch
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowna Pani Minister,
z wielkim niepokojem przyjęłam wystąpienie rzecznika praw obywatelskich, w którym wskazuje się na narastający kryzys w obszarze opieki psychiatrycznej oraz niepewność co do przyszłości modeli psychiatrii środowiskowej w naszym kraju. Diagnoza rzecznika jasno pokazuje, że polski system opieki psychiatrycznej znajduje się na zakręcie - reformy zaś, które miały być trwałe, są przedłużane w formie doraźnych rozwiązań, bez powiązania z systemowym ramami. Z artykułu „Rozwój psychiatrii środowiskowej – wystąpienie RPO” wynika, że obecny system opieki psychiatrycznej w Polsce cechuje się szeregiem głębokich niedoskonałości.
RPO podkreśla, że bez systemowych zmian (a nie jedynie przedłużania programów pilotażowych) nie będzie możliwa trwała i długofalowa poprawa jakości opieki nad osobami w kryzysie psychicznym. Model leczenia środowiskowego (w którym pacjent pozostaje w swoim środowisku, z wsparciem ambulatoryjnym, terapią, interwencjami w miejscu zamieszkania) jest – zdaniem RPO – optymalną formą opieki, ponieważ nie prowadzi do stygmatyzacji ani wykluczenia społecznego. RPO wskazuje również, że rozwój psychiatrii środowiskowej mógłby przynieść realne oszczędności i lepsze wykorzystanie zasobów – skrócenie czasu hospitalizacji, zmniejszenie obłożenia oddziałów, odciążenie szpitali psychiatrycznych - to szczególnie istotne w warunkach, gdy liczne szpitale psychiatryczne borykają się z niedoborami kadrowymi i organizacyjnymi, zwłaszcza w porach nocnych i w weekendy, gdy na dyżurze pozostaje niewielka liczba lekarzy, odpowiadających za dużą liczbę pacjentów. Jednym z najpoważniejszych ostrzeżeń RPO jest planowana redukcja środków NFZ na psychiatrię – z poziomu ok. 9,117 mld zł do ok. 7,971 mld zł – co, w jego ocenie, może mieć charakter katastrofalny dla systemu i cofnąć wdrażaną reformę o lata. Tak znaczące cięcie budżetowe byłoby sprzeczne z deklaracjami, iż psychiatria pozostaje jednym z priorytetów resortu zdrowia. RPO podnosi także, że program pilotażowy centrów zdrowia psychicznego (CZP) – mimo obietnic – ma być ponownie przedłużony, a nie przekształcony w stały mechanizm systemowy. Ponadto brak jest jasności co do zabezpieczenia finansowania świadczeń psychiatrycznych i leczenia uzależnień od 2026 roku, co rodzi wielkie ryzyko destabilizacji reformy.
RPO przytacza również postulaty, zgłaszane m.in. podczas Nadzwyczajnego Kongresu Zdrowia Psychicznego – tj. zwiększenie finansowania, kontynuacja reform, ustanowienie ośrodka monitorującego reformę, włączenie psychiatrów, pacjentów i organizacji pozarządowych w proces planowania reform. Środowisko sygnalizuje, że czuje się nieinformowane i niedoinformowane o planach resortu w sprawie przyszłości psychiatrii, co potęguje alienację i brak zaufania. Dodatkowo RPO zauważa, że przerwa ponad dziesięciu miesięcy w zwoływaniu Rady do spraw Zdrowia Psychicznego dodatkowo podkreśla brak dialogu i brak koordynacji w obszarze psychiatrii.
W toku kampanii wyborczych, a nawet po ich zakończeniu, w debacie publicznej przedstawiciele obecnej koalicji rządzącej wielokrotnie składali obietnice reform w obszarze zdrowia psychicznego, w tym rozwinięcia modelu środowiskowego opieki psychiatrycznej oraz utworzenia centrów zdrowia psychicznego na terenie całego kraju. Jednakże – jak alarmuje RPO – program pilotażowy CZP zostaje ponownie przedłużony, a nie wdrożony w skali krajowej. W odpowiedzi na pismo RPO z 28 maja 2025 r. ministerstwo wskazało, że planuje nowelizację rozporządzenia regulującego pilotowanie CZP, a także że powołano Zespół ds. zmian systemowych w centrach zdrowia psychicznego (który ma opracować propozycje wdrożenia reformy), jednak te zapowiedzi ciągle nie zostały uzupełnione o konkretne daty wejścia w życie reform ani o precyzyjne rozwiązania organizacyjne i finansowe.
Mając na uwadze powyższe, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo posiada aktualny harmonogram wdrożenia reformy psychiatrii środowiskowej (w tym transformacji pilotażowych centrów zdrowia psychicznego w stabilne jednostki systemu), z podaniem konkretnych dat i etapów wdrożenia?
Jakie działania legislacyjne zostały już podjęte (lub są w trakcie) w celu ustanowienia ustawowej regulacji CZP i psychiatrii środowiskowej jako elementu standardowego systemu opieki psychiatrycznej?
W jaki sposób ministerstwo planuje zagwarantować stabilność finansowania psychiatrii i leczenia uzależnień po roku 2025, aby uniknąć załamania reformy?
Jak ministerstwo zamierza zapewnić odpowiednie zasoby kadrowe i organizacyjne (lekarzy, psychologów, terapeutów, koordynatorów) do funkcjonowania CZP w całym kraju – także w mniejszych miejscowościach i obszarach wiejskich?
Czy przewidziano mechanizmy współpracy między sektorami (ochroną zdrowia psychicznego, opieką społeczną, jednostkami samorządu terytorialnego) w ramach psychiatrii środowiskowej? Jeśli tak – jakie?
W jaki sposób ministerstwo angażuje środowiska medyczne i opiekunów (pacjentów, NGO) w proces planowania i wdrażania reformy (zasada „nic o nas bez nas”)?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie wskaźników jakości i mechanizmów monitorowania efektywności funkcjonowania CZP oraz psychiatrii środowiskowej – np. skrócenie czasu hospitalizacji, zmniejszenie obłożenia oddziałów, wskaźniki reintegracji pacjentów?
Kiedy reformy w postaci rozporządzeń, ustaw lub aktów wykonawczych trafią do konsultacji publicznych, a następnie wejdą w życie w całym kraju? Kiedy pacjenci mogą oczekiwać realnej dostępności usług środowiskowej opieki psychiatrycznej?
Interpelacja nr 13665
do ministra zdrowia
w sprawie pilnej potrzeby systemowych zmian i wdrożenia psychiatrii środowiskowej w Polsce
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Marcin Ociepa, Anna Dąbrowska-Banaszek, Krzysztof Ciecióra, Anna Kwiecień, Anna Baluch
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowna Pani Minister,
z wielkim niepokojem przyjęłam wystąpienie rzecznika praw obywatelskich, w którym wskazuje się na narastający kryzys w obszarze opieki psychiatrycznej oraz niepewność co do przyszłości modeli psychiatrii środowiskowej w naszym kraju. Diagnoza rzecznika jasno pokazuje, że polski system opieki psychiatrycznej znajduje się na zakręcie - reformy zaś, które miały być trwałe, są przedłużane w formie doraźnych rozwiązań, bez powiązania z systemowym ramami. Z artykułu „Rozwój psychiatrii środowiskowej – wystąpienie RPO” wynika, że obecny system opieki psychiatrycznej w Polsce cechuje się szeregiem głębokich niedoskonałości.
RPO podkreśla, że bez systemowych zmian (a nie jedynie przedłużania programów pilotażowych) nie będzie możliwa trwała i długofalowa poprawa jakości opieki nad osobami w kryzysie psychicznym. Model leczenia środowiskowego (w którym pacjent pozostaje w swoim środowisku, z wsparciem ambulatoryjnym, terapią, interwencjami w miejscu zamieszkania) jest – zdaniem RPO – optymalną formą opieki, ponieważ nie prowadzi do stygmatyzacji ani wykluczenia społecznego. RPO wskazuje również, że rozwój psychiatrii środowiskowej mógłby przynieść realne oszczędności i lepsze wykorzystanie zasobów – skrócenie czasu hospitalizacji, zmniejszenie obłożenia oddziałów, odciążenie szpitali psychiatrycznych - to szczególnie istotne w warunkach, gdy liczne szpitale psychiatryczne borykają się z niedoborami kadrowymi i organizacyjnymi, zwłaszcza w porach nocnych i w weekendy, gdy na dyżurze pozostaje niewielka liczba lekarzy, odpowiadających za dużą liczbę pacjentów. Jednym z najpoważniejszych ostrzeżeń RPO jest planowana redukcja środków NFZ na psychiatrię – z poziomu ok. 9,117 mld zł do ok. 7,971 mld zł – co, w jego ocenie, może mieć charakter katastrofalny dla systemu i cofnąć wdrażaną reformę o lata. Tak znaczące cięcie budżetowe byłoby sprzeczne z deklaracjami, iż psychiatria pozostaje jednym z priorytetów resortu zdrowia. RPO podnosi także, że program pilotażowy centrów zdrowia psychicznego (CZP) – mimo obietnic – ma być ponownie przedłużony, a nie przekształcony w stały mechanizm systemowy. Ponadto brak jest jasności co do zabezpieczenia finansowania świadczeń psychiatrycznych i leczenia uzależnień od 2026 roku, co rodzi wielkie ryzyko destabilizacji reformy.
RPO przytacza również postulaty, zgłaszane m.in. podczas Nadzwyczajnego Kongresu Zdrowia Psychicznego – tj. zwiększenie finansowania, kontynuacja reform, ustanowienie ośrodka monitorującego reformę, włączenie psychiatrów, pacjentów i organizacji pozarządowych w proces planowania reform. Środowisko sygnalizuje, że czuje się nieinformowane i niedoinformowane o planach resortu w sprawie przyszłości psychiatrii, co potęguje alienację i brak zaufania. Dodatkowo RPO zauważa, że przerwa ponad dziesięciu miesięcy w zwoływaniu Rady do spraw Zdrowia Psychicznego dodatkowo podkreśla brak dialogu i brak koordynacji w obszarze psychiatrii.
W toku kampanii wyborczych, a nawet po ich zakończeniu, w debacie publicznej przedstawiciele obecnej koalicji rządzącej wielokrotnie składali obietnice reform w obszarze zdrowia psychicznego, w tym rozwinięcia modelu środowiskowego opieki psychiatrycznej oraz utworzenia centrów zdrowia psychicznego na terenie całego kraju. Jednakże – jak alarmuje RPO – program pilotażowy CZP zostaje ponownie przedłużony, a nie wdrożony w skali krajowej. W odpowiedzi na pismo RPO z 28 maja 2025 r. ministerstwo wskazało, że planuje nowelizację rozporządzenia regulującego pilotowanie CZP, a także że powołano Zespół ds. zmian systemowych w centrach zdrowia psychicznego (który ma opracować propozycje wdrożenia reformy), jednak te zapowiedzi ciągle nie zostały uzupełnione o konkretne daty wejścia w życie reform ani o precyzyjne rozwiązania organizacyjne i finansowe.
Mając na uwadze powyższe, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo posiada aktualny harmonogram wdrożenia reformy psychiatrii środowiskowej (w tym transformacji pilotażowych centrów zdrowia psychicznego w stabilne jednostki systemu), z podaniem konkretnych dat i etapów wdrożenia?
Jakie działania legislacyjne zostały już podjęte (lub są w trakcie) w celu ustanowienia ustawowej regulacji CZP i psychiatrii środowiskowej jako elementu standardowego systemu opieki psychiatrycznej?
W jaki sposób ministerstwo planuje zagwarantować stabilność finansowania psychiatrii i leczenia uzależnień po roku 2025, aby uniknąć załamania reformy?
Jak ministerstwo zamierza zapewnić odpowiednie zasoby kadrowe i organizacyjne (lekarzy, psychologów, terapeutów, koordynatorów) do funkcjonowania CZP w całym kraju – także w mniejszych miejscowościach i obszarach wiejskich?
Czy przewidziano mechanizmy współpracy między sektorami (ochroną zdrowia psychicznego, opieką społeczną, jednostkami samorządu terytorialnego) w ramach psychiatrii środowiskowej? Jeśli tak – jakie?
W jaki sposób ministerstwo angażuje środowiska medyczne i opiekunów (pacjentów, NGO) w proces planowania i wdrażania reformy (zasada „nic o nas bez nas”)?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie wskaźników jakości i mechanizmów monitorowania efektywności funkcjonowania CZP oraz psychiatrii środowiskowej – np. skrócenie czasu hospitalizacji, zmniejszenie obłożenia oddziałów, wskaźniki reintegracji pacjentów?
Kiedy reformy w postaci rozporządzeń, ustaw lub aktów wykonawczych trafią do konsultacji publicznych, a następnie wejdą w życie w całym kraju? Kiedy pacjenci mogą oczekiwać realnej dostępności usług środowiskowej opieki psychiatrycznej?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
16
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7834 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.113.2025.AS
Warszawa, 05 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13665 Pani Poseł Agnieszki Ścigaj i grupy Posłów,
w sprawie pilnej potrzeby systemowych zmian i wdrożenia psychiatrii środowiskowej
w Polsce, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ad. 1
Uprzejmie informuję, że w dniu 28 października 2025 r.
Zespół do spraw zmian
systemowych w centrach zdrowia psychicznego (dalej: ,,Zespół”) przedłożył ministrowi
właściwemu do spraw zdrowia, raport końcowy z prac Zespołu. Dokument ten zawiera
rekomendacje dotyczące dalszego kształtowania systemu ochrony zdrowia psychicznego w
Polsce, z uwzględnieniem sposobu organizacji i finansowania centrów zdrowia
psychicznego po zakończeniu programu pilotażowego. Jedną z kluczowych rekomendacji
Zespołu jest przedłużenie czasu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w ramach
programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego do dnia 31 grudnia 2026 r. W
oparciu o to założenie, Zespół zaproponował trójetapowy model wyjścia z pilotażu,
obejmujący stopniowe wdrażanie rekomendowanych rozwiązań do systemu ochrony
zdrowia psychicznego.
Ad. 2
Uprzejmie informuję, że w pierwszej kolejności Ministerstwo Zdrowia znowelizowało
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie programu
pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (dalej: ,,rozporządzenie pilotażowe”).
Zgodnie
rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2025 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego,
program pilotażowy został wydłużony do 31 grudnia 2026 r.
Ponadto pragnę poinformować, że w dniu 17 listopada 2025 r. w Ministerstwie Zdrowia
odbyło się spotkanie z przedstawicielami Narodowego Funduszu Zdrowia, Agencji Oceny
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Technologii Medycznych i Taryfikacji dotyczące rozpoczęcia działań na rzecz wdrożenia
centrów zdrowia psychicznego do całości systemu. Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło
również prace nad projektem nowelizacji
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19
czerwca 2025 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej
i leczenia uzależnień.
Ad. 3
Uprzejmie wskazuję, że nowelizacja rozporządzenia pilotażowego wprowadza nową stawkę
na świadczeniobiorcę, która zgodna jest z
rekomendacją nr 72/2025 z dnia 24 czerwca
2025 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zmiany
sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. Wskazana podstawa
prawna umożliwia przedłużenie zawartych umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych w
ramach programu pilotażowego o kolejny rok z uwzględnieniem nowej stawki.
Ponadto w dniu 4 listopada 2025 r. odbyło się posiedzenie
Rady do spraw Zdrowia
Psychicznego (dalej: ,,Rada”)
, na którym przedstawiciel Narodowego Funduszu Zdrowia
przedstawił informację na temat finansowania opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień
w 2026 r. z uwzględnieniem finansowania podmiotów leczniczych prowadzących centra
zdrowia psychicznego. Informacja ta zawierała również symulację kosztów wynikających
z przedłużenia programu pilotażowego.
Ad. 4
Uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia podejmuje liczne działania mające na celu
wykształcenie odpowiedniej liczby specjalistów posiadających kompetencje niezbędne do
zagwarantowania właściwej opieki medycznej, zarówno w specjalizacjach takich jak
psychiatria, psychiatria dzieci i młodzieży jak i w innych specjalizacjach.
Począwszy od 2016 roku Minister Zdrowia m.in. sukcesywnie zwiększa limit przyjęć na
kierunku lekarskim. W związku z systematycznym zwiększaniem limitów przyjęć na studia,
z roku na rok rośnie liczba absolwentów tego kierunku, a co za tym idzie nastąpi wzrost
liczby lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne, również w dziedzinie psychiatrii.
Pod koniec 2021 r. wprowadzono wsparcie finansowe - kredyt - dla osób podejmujących
studia odpłatne na kierunku lekarskim prowadzonym w języku polskim. Umożliwiono
również przystąpienie o rok wcześniej do egzaminów - LEK i LDEK - dla lekarzy, którzy
ukończyli przedostatni rok studiów. Ma to za zadanie skrócenie czasu oczekiwania na
egzamin (wcześniejsze otrzymanie numeru PWZ).
W dniu 6 lutego 2019 r. weszła w życie nowelizacja
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia
13 czerwca 2017 r. w sprawie specjalizacji w dziedzinach mających zastosowanie
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
w ochronie zdrowia, która to wprowadziła nową dziedzinę specjalizacji - psychoterapia
dzieci i młodzieży. Natomiast w dniu 6 kwietnia 2022 r. weszła w życie nowelizacja ww.
rozporządzenia, która wprowadziła nową dziedzinę szkolenia specjalizacyjnego -
psychoterapia uzależnień.
Pragnę wskazać, że od 2015 r. wzrosła liczba specjalistów w dziedzinie psychiatrii o ponad
28%. Natomiast w dziedzinie psychiatrii i młodzieży o ponad 63% (dane Naczelnej Izby
Lekarskiej: https://nil.org.pl/rejestry/centralny-rejestr-lekarzy/informacje-statystyczne).
Ad. 5, 6
Uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia w trybie ciągłym współpracuje ze
środowiskami społecznymi, jak i organizacjami pacjentów. Przykładem tego jest Rada
(organ opiniodawczo-doradczy w sprawach z zakresu ochrony zdrowia psychicznego
działający przy ministrze właściwym do spraw zdrowia). W skład Rady wchodzą eksperci z
zakresu psychiatrii, Konsultanci krajowi, przedstawiciele świadczeniodawców, ale również
organizacji pacjentów czy asystentów zdrowienia.
W tym miejscu należy wskazać, że jedną z rekomendacji Zespołu jest wypracowanie
standardu opieki w centrach zdrowia psychicznego, który odpowiadałby zasadom
współpracy między podmiotami leczniczymi, jak również innymi organizacjami w zakresie
procesu diagnostyczno-leczniczego pacjenta.
Ad. 7
Uprzejmie informuję, że aktualnie wskaźniki realizacji pilotażu zostały wskazane w art. 29
ust. 1
rozporządzenia pilotażowego. W oparciu o ten przepis Narodowy Fundusz Zdrowia,
zgodnie z załącznikiem nr 5 do
zarządzenia nr 55/2020/DSOZ Prezesa Narodowego
Funduszu Zdrowia z dnia 9 kwietnia 2020 r. w sprawie umów o realizację programu
pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego, zbiera niniejsze dane, jako ,,raport
z działalności centrum zdrowia psychicznego”.
W ocenie Ministerstwa Zdrowia niezbędne jest utrzymanie wskaźników służących
monitorowaniu funkcjonowania centrów zdrowia psychicznego, co również było
dyskutowane podczas prac Zespołu.
Ad. 8
Pragnę uprzejmie poinformować, że na posiedzeniu Rady odbytym w dniu 4 listopada 2025
r. ustalono, że zagadnienie raportu końcowego, jak i przedstawionych w nim rekomendacji,
wymaga wyznaczenia kolejnego terminu posiedzenia. Takie spotkanie zaplanowano na 18
grudnia 2025 r.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Wdrożenie modelu środowiskowego do systemu opieki psychiatrycznej wymaga bowiem
podjęcia kompleksowych decyzji oraz przeprowadzenia niezbędnych prac legislacyjnych. W
ocenie Ministerstwa Zdrowia priorytetowym zadaniem powinno być dążenie do
wyrównywania dostępu do świadczeń zdrowotnych, zwłaszcza
w tak priorytetowych obszarach jak zdrowie psychiczne.
Pragnę podkreślić, że rekomendacje przedstawione przez Zespół, jak i opinia Rady mają
istotny wpływ na ostateczne decyzje dotyczące zmian w systemie opieki psychiatrycznej,
w tym wdrażania modelu środowiskowego jako integralnej części tego systemu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.113.2025.AS
Warszawa, 05 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13665 Pani Poseł Agnieszki Ścigaj i grupy Posłów,
w sprawie pilnej potrzeby systemowych zmian i wdrożenia psychiatrii środowiskowej
w Polsce, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ad. 1
Uprzejmie informuję, że w dniu 28 października 2025 r.
Zespół do spraw zmian
systemowych w centrach zdrowia psychicznego (dalej: ,,Zespół”) przedłożył ministrowi
właściwemu do spraw zdrowia, raport końcowy z prac Zespołu. Dokument ten zawiera
rekomendacje dotyczące dalszego kształtowania systemu ochrony zdrowia psychicznego w
Polsce, z uwzględnieniem sposobu organizacji i finansowania centrów zdrowia
psychicznego po zakończeniu programu pilotażowego. Jedną z kluczowych rekomendacji
Zespołu jest przedłużenie czasu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w ramach
programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego do dnia 31 grudnia 2026 r. W
oparciu o to założenie, Zespół zaproponował trójetapowy model wyjścia z pilotażu,
obejmujący stopniowe wdrażanie rekomendowanych rozwiązań do systemu ochrony
zdrowia psychicznego.
Ad. 2
Uprzejmie informuję, że w pierwszej kolejności Ministerstwo Zdrowia znowelizowało
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie programu
pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (dalej: ,,rozporządzenie pilotażowe”).
Zgodnie
rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2025 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego,
program pilotażowy został wydłużony do 31 grudnia 2026 r.
Ponadto pragnę poinformować, że w dniu 17 listopada 2025 r. w Ministerstwie Zdrowia
odbyło się spotkanie z przedstawicielami Narodowego Funduszu Zdrowia, Agencji Oceny
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Technologii Medycznych i Taryfikacji dotyczące rozpoczęcia działań na rzecz wdrożenia
centrów zdrowia psychicznego do całości systemu. Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło
również prace nad projektem nowelizacji
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19
czerwca 2025 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej
i leczenia uzależnień.
Ad. 3
Uprzejmie wskazuję, że nowelizacja rozporządzenia pilotażowego wprowadza nową stawkę
na świadczeniobiorcę, która zgodna jest z
rekomendacją nr 72/2025 z dnia 24 czerwca
2025 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zmiany
sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. Wskazana podstawa
prawna umożliwia przedłużenie zawartych umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych w
ramach programu pilotażowego o kolejny rok z uwzględnieniem nowej stawki.
Ponadto w dniu 4 listopada 2025 r. odbyło się posiedzenie
Rady do spraw Zdrowia
Psychicznego (dalej: ,,Rada”)
, na którym przedstawiciel Narodowego Funduszu Zdrowia
przedstawił informację na temat finansowania opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień
w 2026 r. z uwzględnieniem finansowania podmiotów leczniczych prowadzących centra
zdrowia psychicznego. Informacja ta zawierała również symulację kosztów wynikających
z przedłużenia programu pilotażowego.
Ad. 4
Uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia podejmuje liczne działania mające na celu
wykształcenie odpowiedniej liczby specjalistów posiadających kompetencje niezbędne do
zagwarantowania właściwej opieki medycznej, zarówno w specjalizacjach takich jak
psychiatria, psychiatria dzieci i młodzieży jak i w innych specjalizacjach.
Począwszy od 2016 roku Minister Zdrowia m.in. sukcesywnie zwiększa limit przyjęć na
kierunku lekarskim. W związku z systematycznym zwiększaniem limitów przyjęć na studia,
z roku na rok rośnie liczba absolwentów tego kierunku, a co za tym idzie nastąpi wzrost
liczby lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne, również w dziedzinie psychiatrii.
Pod koniec 2021 r. wprowadzono wsparcie finansowe - kredyt - dla osób podejmujących
studia odpłatne na kierunku lekarskim prowadzonym w języku polskim. Umożliwiono
również przystąpienie o rok wcześniej do egzaminów - LEK i LDEK - dla lekarzy, którzy
ukończyli przedostatni rok studiów. Ma to za zadanie skrócenie czasu oczekiwania na
egzamin (wcześniejsze otrzymanie numeru PWZ).
W dniu 6 lutego 2019 r. weszła w życie nowelizacja
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia
13 czerwca 2017 r. w sprawie specjalizacji w dziedzinach mających zastosowanie
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
w ochronie zdrowia, która to wprowadziła nową dziedzinę specjalizacji - psychoterapia
dzieci i młodzieży. Natomiast w dniu 6 kwietnia 2022 r. weszła w życie nowelizacja ww.
rozporządzenia, która wprowadziła nową dziedzinę szkolenia specjalizacyjnego -
psychoterapia uzależnień.
Pragnę wskazać, że od 2015 r. wzrosła liczba specjalistów w dziedzinie psychiatrii o ponad
28%. Natomiast w dziedzinie psychiatrii i młodzieży o ponad 63% (dane Naczelnej Izby
Lekarskiej: https://nil.org.pl/rejestry/centralny-rejestr-lekarzy/informacje-statystyczne).
Ad. 5, 6
Uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia w trybie ciągłym współpracuje ze
środowiskami społecznymi, jak i organizacjami pacjentów. Przykładem tego jest Rada
(organ opiniodawczo-doradczy w sprawach z zakresu ochrony zdrowia psychicznego
działający przy ministrze właściwym do spraw zdrowia). W skład Rady wchodzą eksperci z
zakresu psychiatrii, Konsultanci krajowi, przedstawiciele świadczeniodawców, ale również
organizacji pacjentów czy asystentów zdrowienia.
W tym miejscu należy wskazać, że jedną z rekomendacji Zespołu jest wypracowanie
standardu opieki w centrach zdrowia psychicznego, który odpowiadałby zasadom
współpracy między podmiotami leczniczymi, jak również innymi organizacjami w zakresie
procesu diagnostyczno-leczniczego pacjenta.
Ad. 7
Uprzejmie informuję, że aktualnie wskaźniki realizacji pilotażu zostały wskazane w art. 29
ust. 1
rozporządzenia pilotażowego. W oparciu o ten przepis Narodowy Fundusz Zdrowia,
zgodnie z załącznikiem nr 5 do
zarządzenia nr 55/2020/DSOZ Prezesa Narodowego
Funduszu Zdrowia z dnia 9 kwietnia 2020 r. w sprawie umów o realizację programu
pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego, zbiera niniejsze dane, jako ,,raport
z działalności centrum zdrowia psychicznego”.
W ocenie Ministerstwa Zdrowia niezbędne jest utrzymanie wskaźników służących
monitorowaniu funkcjonowania centrów zdrowia psychicznego, co również było
dyskutowane podczas prac Zespołu.
Ad. 8
Pragnę uprzejmie poinformować, że na posiedzeniu Rady odbytym w dniu 4 listopada 2025
r. ustalono, że zagadnienie raportu końcowego, jak i przedstawionych w nim rekomendacji,
wymaga wyznaczenia kolejnego terminu posiedzenia. Takie spotkanie zaplanowano na 18
grudnia 2025 r.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Wdrożenie modelu środowiskowego do systemu opieki psychiatrycznej wymaga bowiem
podjęcia kompleksowych decyzji oraz przeprowadzenia niezbędnych prac legislacyjnych. W
ocenie Ministerstwa Zdrowia priorytetowym zadaniem powinno być dążenie do
wyrównywania dostępu do świadczeń zdrowotnych, zwłaszcza
w tak priorytetowych obszarach jak zdrowie psychiczne.
Pragnę podkreślić, że rekomendacje przedstawione przez Zespół, jak i opinia Rady mają
istotny wpływ na ostateczne decyzje dotyczące zmian w systemie opieki psychiatrycznej,
w tym wdrażania modelu środowiskowego jako integralnej części tego systemu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --