Interpelacja w sprawie wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz wyników kontroli przyznanych już dotacji i pożyczek
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13653
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz wyników kontroli przyznanych już dotacji i pożyczek
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowna Pani Minister!
W związku z licznymi sygnałami dotyczącymi niejasności w zakresie faktycznego wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), sposobu ich rozdysponowania, przejrzystości kontroli oraz ryzyka niewykorzystania części funduszy, zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie pełnych i precyzyjnych informacji w poniższych obszarach.
KPO to instrument wsparcia finansowego z Unii Europejskiej, a jego właściwe i transparentne wykorzystanie ma kluczowe znaczenie dla rozwoju kraju, bezpieczeństwa finansów publicznych oraz zaufania obywateli do instytucji państwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile środków z Krajowego Planu Odbudowy wpłynęło faktycznie na rachunki budżetu państwa, a ile z nich zostało przekazane beneficjentom końcowym?
Różnice w komunikacji rządu (między kwotami „uzyskanych transz”, „zakontraktowanych” oraz „wypłaconych” środków) utrudniają obywatelom ocenę postępów w wykorzystaniu funduszy. Konieczne jest jednoznaczne wskazanie kwot fizycznie otrzymanych oraz przekazanych beneficjentom.
2. Jak aktualnie kształtuje się podział środków z KPO między dotacje a pożyczki – w wartościach realnie zakontraktowanych i wypłaconych?
Zgodnie z pierwotnym planem część środków stanowią dotacje, a część – pożyczki. Konieczne jest wyjaśnienie, w jakim stopniu plan jest realizowany i czy nie wprowadzono niejawnych przesunięć.
3. Ile projektów w ramach KPO zostało objętych kontrolą (wewnętrzną lub zewnętrzną) i jakie są wyniki tych kontroli?
Dostęp do danych o kontroli wydatkowania wielomiliardowych kwot jest kluczowy dla oceny transparentności i bezpieczeństwa finansowego.
4. Czy zakończono kontrole dotacji z programu HoReCa, w tym przypadków szeroko opisywanych w mediach (dotacje dla klubów, hoteli, lokali o kontrowersyjnym profilu)? Jakie były ich wyniki?
Sprawy te wzbudziły znaczne społeczne emocje. Konieczne jest przedstawienie pełnej informacji o skali nieprawidłowości, anulowanych umowach i wyciągniętych konsekwencjach.
5. Ile środków z KPO jest zagrożonych niewykorzystaniem do końca okresu rozliczeniowego i jakie działania podejmowane są, aby nie utracić tych funduszy?
Niewykorzystanie środków grozi utratą miliardów euro. Potrzebne są rzetelne informacje o skali ryzyka i działaniach naprawczych.
6. Czy rząd planuje publikację jawnego, centralnego rejestru beneficjentów KPO, obejmującego kwoty, branże i status realizacji projektów?
Taki rejestr zwiększa transparentność i umożliwia kontrolę społeczną. W wielu państwach UE takie rozwiązania są standardem.
7. Jak wygląda współpraca z Komisją Europejską w zakresie rozliczania kamieni milowych? Czy KE zgłaszała zastrzeżenia do polskich sprawozdań?
Terminowe i bezproblemowe realizowanie kamieni milowych warunkuje wypłaty kolejnych transz. Obywatele powinni znać aktualny stan współpracy z KE.
8. Jakie kryteria stosowano przy wyborze projektów w sektorze prywatnym (np. HoReCa, OZE, przemysł)? Czy podmioty były poddawane weryfikacji reputacyjnej?
Pojawiające się kontrowersje wokół przyznawania środków podmiotom o wątpliwej reputacji wymagają wyjaśnienia zasad oceny i selekcji projektów.
9. Czy rząd planuje zmiany w systemie wdrażania KPO – w szczególności usprawnienia procedur, skrócenia czasu wypłaty środków i zwiększenia transparentności?
Wielu beneficjentów wskazuje na nadmierną biurokrację i długie terminy. Konieczne są informacje o planowanych reformach.
10. Jakie są planowane terminy publikacji pełnego raportu rozliczeniowego KPO (kontraktacja, wypłaty, kontrole, korekty)?
Regularny, publiczny raport jest podstawą przejrzystości finansów publicznych i rozliczalności rządu.
Zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w ustawowym terminie.
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10253 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 23 marca 2026 r.
znak sprawy: DKK-VI.054.2.2025.MK
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13653 Pani Poseł Lidii Czechak oraz
grupy Posłów w sprawie wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy
(KPO) oraz wyników kontroli przyznanych już dotacji i pożyczek
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Według stanu na 16 marca br. ze środków otrzymanych z tytułu zaliczki
REPowerEU oraz zrefundowanych przez Komisję Europejską (KE) pięciu wniosków
o płatność (ok. 27 mld euro) wypłacono na rzecz ostatecznych odbiorców
wsparcia br. ok. 55,2 mld zł (łącznie w części dotacyjnej i pożyczkowej).
Ad 2.
Według stanu na 16 marca br. w części grantowej KPO zostało
zakontraktowanych ok. 93,4 mld zł (84,2% alokacji cz. grantowej), wypłaconych -
ok. 41,1 mld zł (36,8% alokacji cz. grantowej).
W części pożyczkowej zakontraktowano ok. 87,9 mld zł (67,7% alokacji
cz. pożyczkowej), a wypłacono ok. 14,1 mld zł (10,9% alokacji cz. pożyczkowej).
Ad 3.
Zgodnie z Wytycznymi MFiPR dotyczącymi realizacji kontroli w ramach KPO
(zatwierdzonymi w sierpniu 2022 r. i aktualizowanymi w listopadzie 2023 r., maju
2025 r. i lutym 2026 r.), instytucje realizujące reformy (IOR) odpowiadają
-- 1 of 5 --
2
za realizację kontroli wykonania, a instytucje realizujące inwestycje (IOI)
odpowiadają za dwa niezależne rodzaje kontroli:
– kontrolę wykonania – czyli weryfikację stopnia osiągnięcia kamienia
milowego lub wskaźnika,
– weryfikację wydatków – potwierdzającą prawidłowość wydatków
poniesionych w ramach realizacji inwestycji lub przedsięwzięcia.
Zgodnie z ww. Wytycznymi weryfikacje wydatków muszą zostać
przeprowadzone przed ujęciem tych wydatków we wniosku o płatność do KE.
Ponadto, konieczne jest zachowanie rozdzielności funkcji w realizacji zadań
kontroli od innych zadań wdrożeniowych w instytucjach realizujących KPO.
Informacje dot. wyników ww. kontroli podlegają rejestracji przez resorty i ich
jednostki wspierające (JW) w systemie informatycznym CST2021. Ponadto,
informacje o przeprowadzonych kontrolach w ramach inwestycji i przedsięwzięć,
w trybie kwartalnym, są przekazywane przez resorty do Instytucji Koordynującej
KPO w MFiPR.
Instytucje w ramach wdrażania KPO (IOR/IOI/JW), wg stanu na koniec lutego
2026 r., przeprowadziły łącznie 4102 kontroli w ramach KPO.
W przypadku stwierdzenia przez daną instytucję w toku kontroli ew. uchybień
lub wydatków, które nie kwalifikują się do finansowania ze środków KPO,
instytucje są zobowiązane do podjęcia działań naprawczych, w tym
w stosownych przypadkach działań mających na celu odzyskanie środków.
Ad 4.
W ramach Inwestycji A1.2.1 KPO (zwanej zwyczajowo: HoReCa1) funkcjonuje
system zarządzania oparty na ciągłych mechanizmach kontrolnych, obejmujących
wszystkie etapy realizacji przedsięwzięć. System ten umożliwia skuteczne
identyfikowanie i eliminowanie przypadków potencjalnych nadużyć finansowych
oraz konfliktu interesów. Działania kontrolne prowadzone są na poziomach
wszystkich instytucji zaangażowanych we wdrażanie inwestycji, tj.:
– Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR),
– Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP),
– Operatorów regionalnych.
MFiPR prowadzi kontrole w PARP, które mają na celu weryfikację procedur oraz
osiągnięcia wskaźników przypisanych do inwestycji. Osiągnięcie tych wskaźników
jest niezbędnym warunkiem rozliczenia inwestycji z KE. Kontrola procedur
przeprowadzona została w 2024, nie stwierdzono istotnych zastrzeżeń.
W połowie grudnia 2025 r. MFiPR zakończył działania kontrolne realizowane
na potrzeby kontroli wykonania wskaźnika A7G, zrealizowanej przed końcem
1 Inwestycja A.1.2.1 KPO określana jest zwyczajowo nazwą: HoReCa. Wspiera ona jednak nie tylko
branżę hotelarską i gastronomiczną (HoReCa), ale również przedsiębiorstwa działające w sektorze
turystyki i kultury.
-- 2 of 5 --
3
2025 r. Na dzień zakończenia kontroli wykonania wskaźnika A7G, w inwestycji
A1.2.1 nie stwierdzono poważnych nieprawidłowości polegających
na wystąpieniu konfliktu interesów, korupcji, nadużyć finansowych
czy podwójnego finansowania.
We wrześniu 2025 r. zakończono weryfikację wszystkich 3 206 zatwierdzonych
projektów pod kątem potencjalnych nieprawidłowości przy ich wyborze. Z tej
liczby pozytywną weryfikację przeszło 1 748 projektów, a te, które wzbudziły
choćby najmniejsze wątpliwości, zostały przekazane do pogłębionej weryfikacji
na dokumentach – dotyczyło to 1 458 projektów.
Weryfikacja brała pod uwagę różne aspekty i została już zakończona. Badano
między innymi:
– potencjalny konflikt interesów, ale nie stwierdzono by osoby powiązane
z przedsiębiorcami oceniały ich projekty,
– powiązania między przedsiębiorcami, wypadki potwierdzonych powiązań
zostały skierowane do kontroli krzyżowych,
– zmiany w strukturze własnościowej przedsiębiorstw w okresie
poprzedzającym złożenie wniosków o wsparcie przez przedsiębiorców –
projekty skierowano do kontroli na miejscu.
Do końca lutego 2026 r. przeprowadzono łącznie 463 kontrole na miejscu
u przedsiębiorców.
– w 361 kontrolach nie wykryto istotnych nieprawidłowości niosących za sobą
skutki finansowe,
– w 42 kontrolach nieprawidłowości skutkowały korektami finansowymi
na łączną kwotę blisko 2 mln zł (1.943.666,61 zł),
– w przypadku części kontroli trwają jeszcze procedury kontradyktoryjne,
w których przedsiębiorcy mają możliwość składania dalszych wyjaśnień.
Stwierdzone nieprawidłowości to m.in.:
– ponoszenie wydatków przed okresem kwalifikowalności,
– nieprawidłowości w zamówieniach (błędy w postępowaniach ofertowych
prowadzonych za pośrednictwem Bazy Konkurencyjności),
– brak dywersyfikacji działalności w wyniku realizacji przedsięwzięcia,
– niepełne wykonanie zakresu rzeczowego przedsięwzięcia, realizacja
z opóźnieniami lub całkowity brak realizacji przedsięwzięcia,
– nieprowadzenie działalności w sektorze HoReCa,
– nieprawidłowe prowadzenie ewidencji księgowej oraz niezgodne
z przepisami przetwarzanie danych osobowych,
– brak realizacji działań promocyjnych.
-- 3 of 5 --
4
W wyniku kontroli rozwiązano 17 umów o łącznej wartości ponad 8,2 mln zł.
W przypadku rozwiązania umowy z MŚP przed wypłatą środków, nie ma
konieczności ich odzyskiwania. Jeżeli zaś rozwiązanie nastąpiło po wypłacie
środków wszczęto procedurę odzyskiwania tych środków, zgodnie
z obowiązującymi zasadami.
Do realizacji w 2026 r. zaplanowano jeszcze 484 kontrole, które będą
prowadzone do końca realizacji inwestycji.
Ad 5.
Realizacja KPO, w tym tempo wdrażania reform i inwestycji jest na bieżąco
monitorowana.
W przypadku, gdy identyfikowana jest konieczność zmiany bądź rewizji celów
KPO, wynikająca m.in. z obiektywnych przyczyn tj.: wzrostu kosztów związanych
z inflacją, braku zapotrzebowania, nieoczekiwanych opóźnień spowodowanych
problemami z zamówieniami publicznymi, prowadzone są uzgodnienia z Komisją
Europejską odnośnie zakresu ewentualnych zmian w KPO i działań zaradczych.
W ramach sfinalizowanej w grudniu 2025 r. IV rewizji KPO, strona polska
uzgodniła z KE m.in. przekierowanie środków z części grantowej, zwolnionych
w wyniku zmian w inwestycjach na inne obszary, w których możliwe jest ich
efektywne wykorzystanie i rozliczenie do sierpnia 2026 r.
Ad 6.
Informacje o inwestycjach realizowanych ze środków KPO oraz beneficjentach
są opublikowane i dostępne na stronach internetowych:
https://www.kpo.gov.pl/strony/o-kpo/sprawdz-inwestycje-z-kpo/
https://mapadotacji.gov.pl/
Nie jest planowana publikacja dodatkowego centralnego rejestru beneficjentów
KPO.
Ad 7.
Polska składa raporty półroczne do KE w terminach do 30 kwietnia
i 15 października w systemie FENIX zgodnie z art. 2 Rozporządzenia
delegowanego (UE) 2021/2106. Raporty dotyczą postępów w realizacji kamieni
milowych i wskaźników KPO oraz ryzyka wystąpienia podwójnego finansowania.
Dotychczas Komisja Europejska nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do składanych
przez stronę polską sprawozdań półrocznych.
Ad 8.
Warunkiem przyznania wsparcia w Inwestycji A1.2.1 KPO było spełnienie
wszystkich kryteriów formalnych oraz uzyskanie minimalnej liczby punktów
w kryteriach merytorycznych, określonych w dokumencie „Kryteria wyboru
przedsięwzięć MŚP”. Dokument ten jest dostępny na stronie internetowej PARP:
-- 4 of 5 --
5
https://kpo.parp.gov.pl/component/grants/grants/inwestycje-w-dywersyfikacje-
dzialalnosci-sektora-horeca-oferta-dla-przedsiebiorcow#dokumenty.
Nabór wniosków MŚP prowadzono zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia
2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która nakłada obowiązek
dokonywania wyboru przedsięwzięć do wsparcia w ramach KPO w sposób
przejrzysty, rzetelny i bezstronny, z zapewnieniem równego traktowania
wszystkich wnioskodawców.
O wsparcie mogli się ubiegać wyłącznie przedsiębiorcy, którzy:
– prowadzili działalność gospodarczą objętą wsparciem przed 20 marca 2020 r.
(datą ogłoszenia stanu epidemii COVID-19) oraz nadal ją kontynuowali,
co weryfikowano na podstawie wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym,
Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a w przypadku
spółek cywilnych w bazie internetowej REGON,
– udokumentowali spadek obrotów w okresie pandemii COVID-19 w Polsce,
co weryfikowano zgodnie z prowadzoną przez przedsiębiorcę formą
księgowości (na podstawie sprawozdania finansowego, książki przychodów
i rozchodów, ewidencji przychodów, rejestru sprzedaży VAT).
O przyznaniu wsparcia MŚP decydowało spełnienie jednoznacznie określonych
kryteriów, potwierdzonych stosowną dokumentacją.
Ad 9.
Na obecnym etapie realizacji KPO, na pół roku przed jego zakończeniem, nie jest
planowana zmiana w systemie zarządzania Planem.
Pragnę podkreślić, że płatności w ramach KPO realizowane są sukcesywnie i na
bieżąco, zgodnie z terminarzami i warunkami określonymi w umowach zawartych
z ostatecznymi odbiorcami wsparcia.
Ad 10.
Kolejne raporty półroczne do KE, dotyczące postępów w realizacji kamieni
milowych i wskaźników KPO oraz ryzyka podwójnego finansowania planowane
są do złożenia do 30 kwietnia 2026 r.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --