Interpelacja nr 13652
Interpelacja w sprawie realizacji zadań przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności - analiza budżetowa, opóźnienia i mechanizmy korygujące
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie realizacji zadań przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności - analiza budżetowa, opóźnienia i mechanizmy korygujące
Interpelacja nr 13652
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie realizacji zadań przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności - analiza budżetowa, opóźnienia i mechanizmy korygujące
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowna Pani Ministro,
z uwagi na pojawiające się doniesienia o poważnych trudnościach finansowych i organizacyjnych w funkcjonowaniu wojewódzkich zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON) pragnę zwrócić uwagę na konieczność analizy aktualnej sytuacji oraz podjęcia stosownych działań. Z informacji, które docierają wynika, iż w niektórych województwach zespoły te zostały zmuszone do zawieszenia orzekania z powodu braku środków finansowych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Proszę o przedstawienie wykazu budżetów przyznanych na rok 2025 dla każdej z 16 jednostek wojewódzkich realizujących zadania WZON, ze wskazaniem:
a) przyznanej kwoty budżetowej,
b) kosztów już poniesionych (stan na dzień złożenia niniejszej interpelacji),
c) kwoty środków pozostałych do wykorzystania,
d) przewidywanej kwoty deficytu (lub ryzyka przekroczenia limitów) w każdym województwie.
2. Czy do ministerstwa docierają informacje na temat trudności w realizacji przez WZON zadań z powodu niewystarczających środków finansowych w konkretnych województwach?
Jeśli tak - proszę o wskazanie województw, zakresu niedoborów oraz przyczyn (np. nadmiar wniosków, brak kadry, koszty orzecznictwa). Z dostępnych materiałów wynika, iż w jednym z województw, wnioski oczekują nawet do roku na rozpatrzenie.
3. Czy istnieje mechanizm umożliwiający - w roku bieżącym lub w przyszłości - realokację środków budżetowych pomiędzy województwami w sytuacji, gdy jeden region ma nadwyżkę środków, a inny niedobór? Czy przewidziany jest projekt aktu prawnego (ustawa, rozporządzenie) umożliwiający przekazanie niewykorzystanych środków lub ich przesunięcie między regionami?
4. W jaki sposób ministerstwo planuje skrócić czas oczekiwania na wydanie decyzji przez WZON oraz wyrównać poziom obsługi wnioskodawców pomiędzy województwami? Czy przewidziano zwiększenie środków budżetowych, zmiany algorytmu podziału środków, zatrudnienie dodatkowej kadry lub modernizację systemu informatycznego?
5. Jakie działania podejmowane są lub będą podjęte w celu zapewnienia transparentności wykonania budżetu WZON – w szczególności: publikacji danych na temat liczby złożonych wniosków, liczby wydanych decyzji, średniego czasu oczekiwania oraz wykazów wykonania budżetu według województw?
Iwona Maria Kozłowska
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 13652
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie realizacji zadań przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności - analiza budżetowa, opóźnienia i mechanizmy korygujące
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowna Pani Ministro,
z uwagi na pojawiające się doniesienia o poważnych trudnościach finansowych i organizacyjnych w funkcjonowaniu wojewódzkich zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON) pragnę zwrócić uwagę na konieczność analizy aktualnej sytuacji oraz podjęcia stosownych działań. Z informacji, które docierają wynika, iż w niektórych województwach zespoły te zostały zmuszone do zawieszenia orzekania z powodu braku środków finansowych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Proszę o przedstawienie wykazu budżetów przyznanych na rok 2025 dla każdej z 16 jednostek wojewódzkich realizujących zadania WZON, ze wskazaniem:
a) przyznanej kwoty budżetowej,
b) kosztów już poniesionych (stan na dzień złożenia niniejszej interpelacji),
c) kwoty środków pozostałych do wykorzystania,
d) przewidywanej kwoty deficytu (lub ryzyka przekroczenia limitów) w każdym województwie.
2. Czy do ministerstwa docierają informacje na temat trudności w realizacji przez WZON zadań z powodu niewystarczających środków finansowych w konkretnych województwach?
Jeśli tak - proszę o wskazanie województw, zakresu niedoborów oraz przyczyn (np. nadmiar wniosków, brak kadry, koszty orzecznictwa). Z dostępnych materiałów wynika, iż w jednym z województw, wnioski oczekują nawet do roku na rozpatrzenie.
3. Czy istnieje mechanizm umożliwiający - w roku bieżącym lub w przyszłości - realokację środków budżetowych pomiędzy województwami w sytuacji, gdy jeden region ma nadwyżkę środków, a inny niedobór? Czy przewidziany jest projekt aktu prawnego (ustawa, rozporządzenie) umożliwiający przekazanie niewykorzystanych środków lub ich przesunięcie między regionami?
4. W jaki sposób ministerstwo planuje skrócić czas oczekiwania na wydanie decyzji przez WZON oraz wyrównać poziom obsługi wnioskodawców pomiędzy województwami? Czy przewidziano zwiększenie środków budżetowych, zmiany algorytmu podziału środków, zatrudnienie dodatkowej kadry lub modernizację systemu informatycznego?
5. Jakie działania podejmowane są lub będą podjęte w celu zapewnienia transparentności wykonania budżetu WZON – w szczególności: publikacji danych na temat liczby złożonych wniosków, liczby wydanych decyzji, średniego czasu oczekiwania oraz wykazów wykonania budżetu według województw?
Iwona Maria Kozłowska
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maja Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
33%
Konkretność
67%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 7 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „jest przedmiotem szczególnej troski” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„jest przedmiotem szczególnej troski”
(2x)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10978 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.606.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13652 Pań Posłanek Iwony Marii Kozłowskiej i Anny
Wojciechowskiej, w sprawie „realizacji zadań przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania
o niepełnosprawności - analiza budżetowa, opóźnienia i mechanizmy korygujące”, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Z danych Ministerstwa Finansów wynika, iż plan wykonania wydatków w dziale 852 -
Pomoc społeczna, w dziale 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej,
w rozdziale 85321 – Zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności w zakresie
dotyczącym budżetów Wojewodów (wydatki bieżące jednostek budżetowych) za okres od
1 stycznia do 30 listopada 2025 r. przedstawiał się, w podziale na województwa,
następująco1:
Województwo
Plan (po zmianach)
Wydatki bieżące
jednostek budżetowych
(WZOoN) w zł
Wykonanie wydatków w zł
Dolnośląskie 16 893 874 13 683 467
Kujawsko-pomorskie 13 830 600 12 849 256
Lubelskie 13 624 000 12 254 480
Lubuskie 7 716 602 6 074 576
Łódzkie 14 678 855 11 210 574
Małopolskie 24 206 445 18 236 972
Mazowieckie 22 158 333 18 068 194
Opolskie 6 235 200 5 225 123
Podkarpackie 17 821 000 15 386 997
Podlaskie 9 046 600 7 574 708
Pomorskie 15 951 000 13 894 652
1 Zestawienie obejmujące cały 2025 r. zostanie udostępnione przez Ministerstwo Finansów w najbliższym czasie.
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Śląskie 18 434 694 12 900 301
Świętokrzyskie 12 283 750 10 889 882
Warmińsko-mazurskie 12 986 766 10 120 854
Wielkopolskie 16 886 000 12 261 815
Zachodniopomorskie 10 823 000 10 917 069
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych gromadzi informacje o realizacji
zadań przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności w ramach prowadzonego na
podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych nadzoru. Na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. z 2025 r. poz.
133) wojewodowie przekazują sprawozdania z wykonania planów finansowych Ministrowi
Finansów.
Informuję, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - biorąc pod uwagę zwiększone
zapotrzebowanie na środki finansowe w obszarze orzekania o niepełnosprawności lub
stopniu niepełnosprawności oraz przekazane przez Wojewodów informacje na temat
szacowanej kwoty niedoboru w 2025 r. środków przeznaczonych na dofinansowanie zadań
realizowanych przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - we wrześniu
2025 r. wystąpił do Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie uruchomienia rezerwy na ten
cel.
Po wydaniu przez Ministra decyzji budżetowych środki z rezerwy celowej poz. 38 (Środki na
dofinansowanie zadań realizowanych przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności,
na realizację karty parkingowej oraz na realizację legitymacji osoby niepełnosprawnej)
odpowiednio rozdysponowano i przekazano Wojewodom.
Wniosek o uruchomienie dodatkowych środków na działalność zespołów nie uzyskał
pozytywnej rekomendacji, w związku z czym kierownictwo resortu Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej na bieżąco monitorowało sytuację w powiatowych i wojewódzkich zespołach do
spraw orzekania o niepełnosprawności. W ramach prowadzonego nadzoru zbierano
informacje dotyczące ograniczeń w realizacji zadań spowodowanych brakiem środków
i wsparcia finansowego możliwego do uzyskania z innych źródeł oraz raporty dotyczące
sytuacji w poszczególnych zespołach i stanu wykonania planów finansowych wojewodów.
Minister Rodziny Pracy i Polityki Społecznej pozostawał w stałym kontakcie z wojewodami
i przewodniczącymi wojewódzkich zespołów podejmując działania zgodne ze swoją
właściwością
Podstawę finansowania działalności zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności,
stanowi art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i
społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913, ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem wydatki związane z tworzeniem i działalnością zespołów
pokrywane są z budżetu państwa, ale mogą być też opłacane ze środków jednostek
samorządu terytorialnego.
Zaplanowanie środków finansowych na działalność zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności odbywa się corocznie z udziałem wojewodów, na podstawie
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wykazanego przez zespoły zapotrzebowania i z uwzględnieniem zaangażowania w realizację
zadań środków własnych poszczególnych samorządów.
Należy podkreślić, że na 2026 r. w ustawie budżetowej w rezerwie celowej poz. 38
zaplanowano 46 325 tys. zł (w 2025 r. było to 13 325 tys. zł).
Na zwiększenie wydatków na działalność zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności wpłynął znaczny wzrost zainteresowania uzyskaniem orzeczenia
o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności oraz uzyskaniem legitymacji osoby
niepełnosprawnej i karty parkingowej, związany przede wszystkim z wprowadzeniem od
1 stycznia 2024 r. świadczenia wspierającego, kierowanego do osób posiadających
orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Nie bez znaczenia jest też wzrost bieżących
kosztów utrzymania zespołów orzekających i fakt, że borykają się one z trudnościami
dotyczącymi zatrudniania nowego personelu, w szczególności lekarzy specjalistów.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej monitoruje realizację zadań związanych
z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, zbierając informacje
o obciążeniu wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności i
postępach w wydawaniu orzeczeń oraz związanych z tym wydatkach i wysokości
angażowanych środków.
Z uwagi na regionalne zróżnicowanie liczby napływających do wojewódzkich zespołów
wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, a także zróżnicowane w pierwszych
miesiącach 2025 r. tempa wydawania decyzji przez poszczególne zespoły i konieczność
nadrobienia w tym zakresie zaległości z 2024 r. przez część z nich, w niektórych zespołach
w drugiej połowie 2025 r. środki przeznaczone na wydawanie decyzji okazały się
niewystarczające, podczas gdy inne województwa odnotowały ich nadwyżkę. Ustawa
wprowadzająca świadczenie wspierające nie przewiduje możliwości przenoszenia środków
na ten cel między budżetami wojewodów, dopuszcza natomiast zwiększenie lub
zmniejszenie przez nich przyznanego im limitu pod warunkiem, że całkowity limit dla
wszystkich województw nie przekroczy granicy wskazanej na dany rok w ustawie. Decyzją
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwiększono na łączną kwotę 5 900 tys. zł limity
dla wojewodów:
— kujawsko-pomorskiego;
— małopolskiego;
— opolskiego;
— podkarpackiego;
— podlaskiego;
— pomorskiego;
— warmińsko-mazurskiego;
— zachodniopomorskiego.
Limity dla wojewodów mazowieckiego, śląskiego i wielkopolskiego zmniejszono przy tym
łącznie o 8 604 tys. zł., dzięki czemu limit całkowity na 2025 r. wynoszący 205 560 tys. zł.
nie został przekroczony.
Zgodnie z art. 70 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U., poz.
1429, z późn. zm.) całkowity i nieprzekraczalny limit wydatków budżetu państwa związany
z wydawaniem przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności
decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia dla wszystkich województw w 2025 r.
wynosił 205 560 tys. zł, natomiast na rok 2026 wynosi 214 200 tys. zł.
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Oznacza to, że środki przeznaczone na ustalanie poziomu potrzeby wsparcia w 2026 r.
przewyższają kwotę przeznaczoną na ten cel w 2025 r. o niemal 10 000 tys. zł (trzeba dodać,
że z analizy liczby napływających do WZOoN wniosków wynika, że w 2026 r. napływ
wniosków nie będzie większy niż w 2025 r.).
Sprawna realizacja zadań związanych z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby
wsparcia jest przedmiotem szczególnej troski zarówno Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, jak i Wojewodów.
Minister pozostaje w stałym kontakcie z wojewodami i pracownikami odpowiedzialnymi za
realizację tego zadania. W roku 2025 podjęto szereg działań naprawczych, które przyczyniły
się do usprawnienia procesu wydawania decyzji przez wojewódzkie zespoły do spraw
orzekania o niepełnosprawności. Wymienić wśród nich należy m.in:
— zwiększenie środków finansowych na wynagrodzenia osobowe celem należytego
zabezpieczenia realizacji zadania i zatrudnienie w 2025 roku 172 pracowników do
obsługi administracyjnej wojewódzkich zespołów;
— organizację szkoleń dla specjalistów do spraw ustalania poziomu potrzeby wsparcia
celem zwiększenia ich liczby w poszczególnych wojewódzkich zespołach;
— oddelegowywanie pracowników urzędów wojewódzkich do wykonywania zadań
pomocniczych związanych z ustaleniem poziomu potrzeby wsparcia, zatrudnienie
stażystów i – na podstawie umów cywilnoprawnych - osób wykonujących prace
administracyjne związane z obsługą wniosków i infolinii;
— pozyskiwanie i wyposażanie kolejnych pomieszczeń do obsługi administracyjnej oraz
posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia.
W efekcie liczba wydawanych decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia w skali kraju
zwiększyła się z 26 tys. w II półroczu 2024 r. do 34 tys. w 2025 r., wyraźnie wzrósł też udział
rozpatrzonych wniosków (z 45% w grudniu 2024 r. do 74% w grudniu 2025 r.)
Stan realizacji zadań związanych ze świadczeniem wspierającym pozostaje zróżnicowany
regionalnie. W skali całego kraju na 15 grudnia 2025 r. rozpatrzono 74% wniosków.
W części województw udział wniosków rozpatrzonych wynosił nawet około 90%
(zachodniopomorskie i podkarpackie: 91%, świętokrzyskie: 94%, kujawsko pomorskie
i podlaskie: 87 %). W niektórych województwach (śląskie, wielkopolskie) sytuacja jest
gorsza (według stanu na 15 grudnia 2025 r. rozpatrzono tam nie więcej niż połowę
złożonych wniosków).
Informuję, że minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, zgodnie z art. 69
ustawy o świadczeniu wspierającym, przygotował przegląd stosowania przepisów tego
aktu. Po zakończeniu prac przegląd wraz z rekomendacjami przekazano do akceptacji Rady
Ministrów, która przyjęła go 16 października 2025 r. Dokument zawiera rekomendacje
dotyczące usprawnienia procedur wydawania decyzji o poziomie potrzeby wsparcia.
Obecnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są prace nad
konkretnymi zmianami dotyczącymi ustalania poziomu potrzeby wsparcia i prawa do
świadczenia wspierającego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.606.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13652 Pań Posłanek Iwony Marii Kozłowskiej i Anny
Wojciechowskiej, w sprawie „realizacji zadań przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania
o niepełnosprawności - analiza budżetowa, opóźnienia i mechanizmy korygujące”, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Z danych Ministerstwa Finansów wynika, iż plan wykonania wydatków w dziale 852 -
Pomoc społeczna, w dziale 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej,
w rozdziale 85321 – Zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności w zakresie
dotyczącym budżetów Wojewodów (wydatki bieżące jednostek budżetowych) za okres od
1 stycznia do 30 listopada 2025 r. przedstawiał się, w podziale na województwa,
następująco1:
Województwo
Plan (po zmianach)
Wydatki bieżące
jednostek budżetowych
(WZOoN) w zł
Wykonanie wydatków w zł
Dolnośląskie 16 893 874 13 683 467
Kujawsko-pomorskie 13 830 600 12 849 256
Lubelskie 13 624 000 12 254 480
Lubuskie 7 716 602 6 074 576
Łódzkie 14 678 855 11 210 574
Małopolskie 24 206 445 18 236 972
Mazowieckie 22 158 333 18 068 194
Opolskie 6 235 200 5 225 123
Podkarpackie 17 821 000 15 386 997
Podlaskie 9 046 600 7 574 708
Pomorskie 15 951 000 13 894 652
1 Zestawienie obejmujące cały 2025 r. zostanie udostępnione przez Ministerstwo Finansów w najbliższym czasie.
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Śląskie 18 434 694 12 900 301
Świętokrzyskie 12 283 750 10 889 882
Warmińsko-mazurskie 12 986 766 10 120 854
Wielkopolskie 16 886 000 12 261 815
Zachodniopomorskie 10 823 000 10 917 069
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych gromadzi informacje o realizacji
zadań przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności w ramach prowadzonego na
podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych nadzoru. Na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. z 2025 r. poz.
133) wojewodowie przekazują sprawozdania z wykonania planów finansowych Ministrowi
Finansów.
Informuję, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - biorąc pod uwagę zwiększone
zapotrzebowanie na środki finansowe w obszarze orzekania o niepełnosprawności lub
stopniu niepełnosprawności oraz przekazane przez Wojewodów informacje na temat
szacowanej kwoty niedoboru w 2025 r. środków przeznaczonych na dofinansowanie zadań
realizowanych przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - we wrześniu
2025 r. wystąpił do Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie uruchomienia rezerwy na ten
cel.
Po wydaniu przez Ministra decyzji budżetowych środki z rezerwy celowej poz. 38 (Środki na
dofinansowanie zadań realizowanych przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności,
na realizację karty parkingowej oraz na realizację legitymacji osoby niepełnosprawnej)
odpowiednio rozdysponowano i przekazano Wojewodom.
Wniosek o uruchomienie dodatkowych środków na działalność zespołów nie uzyskał
pozytywnej rekomendacji, w związku z czym kierownictwo resortu Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej na bieżąco monitorowało sytuację w powiatowych i wojewódzkich zespołach do
spraw orzekania o niepełnosprawności. W ramach prowadzonego nadzoru zbierano
informacje dotyczące ograniczeń w realizacji zadań spowodowanych brakiem środków
i wsparcia finansowego możliwego do uzyskania z innych źródeł oraz raporty dotyczące
sytuacji w poszczególnych zespołach i stanu wykonania planów finansowych wojewodów.
Minister Rodziny Pracy i Polityki Społecznej pozostawał w stałym kontakcie z wojewodami
i przewodniczącymi wojewódzkich zespołów podejmując działania zgodne ze swoją
właściwością
Podstawę finansowania działalności zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności,
stanowi art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i
społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913, ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem wydatki związane z tworzeniem i działalnością zespołów
pokrywane są z budżetu państwa, ale mogą być też opłacane ze środków jednostek
samorządu terytorialnego.
Zaplanowanie środków finansowych na działalność zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności odbywa się corocznie z udziałem wojewodów, na podstawie
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wykazanego przez zespoły zapotrzebowania i z uwzględnieniem zaangażowania w realizację
zadań środków własnych poszczególnych samorządów.
Należy podkreślić, że na 2026 r. w ustawie budżetowej w rezerwie celowej poz. 38
zaplanowano 46 325 tys. zł (w 2025 r. było to 13 325 tys. zł).
Na zwiększenie wydatków na działalność zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności wpłynął znaczny wzrost zainteresowania uzyskaniem orzeczenia
o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności oraz uzyskaniem legitymacji osoby
niepełnosprawnej i karty parkingowej, związany przede wszystkim z wprowadzeniem od
1 stycznia 2024 r. świadczenia wspierającego, kierowanego do osób posiadających
orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Nie bez znaczenia jest też wzrost bieżących
kosztów utrzymania zespołów orzekających i fakt, że borykają się one z trudnościami
dotyczącymi zatrudniania nowego personelu, w szczególności lekarzy specjalistów.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej monitoruje realizację zadań związanych
z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, zbierając informacje
o obciążeniu wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności i
postępach w wydawaniu orzeczeń oraz związanych z tym wydatkach i wysokości
angażowanych środków.
Z uwagi na regionalne zróżnicowanie liczby napływających do wojewódzkich zespołów
wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, a także zróżnicowane w pierwszych
miesiącach 2025 r. tempa wydawania decyzji przez poszczególne zespoły i konieczność
nadrobienia w tym zakresie zaległości z 2024 r. przez część z nich, w niektórych zespołach
w drugiej połowie 2025 r. środki przeznaczone na wydawanie decyzji okazały się
niewystarczające, podczas gdy inne województwa odnotowały ich nadwyżkę. Ustawa
wprowadzająca świadczenie wspierające nie przewiduje możliwości przenoszenia środków
na ten cel między budżetami wojewodów, dopuszcza natomiast zwiększenie lub
zmniejszenie przez nich przyznanego im limitu pod warunkiem, że całkowity limit dla
wszystkich województw nie przekroczy granicy wskazanej na dany rok w ustawie. Decyzją
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwiększono na łączną kwotę 5 900 tys. zł limity
dla wojewodów:
— kujawsko-pomorskiego;
— małopolskiego;
— opolskiego;
— podkarpackiego;
— podlaskiego;
— pomorskiego;
— warmińsko-mazurskiego;
— zachodniopomorskiego.
Limity dla wojewodów mazowieckiego, śląskiego i wielkopolskiego zmniejszono przy tym
łącznie o 8 604 tys. zł., dzięki czemu limit całkowity na 2025 r. wynoszący 205 560 tys. zł.
nie został przekroczony.
Zgodnie z art. 70 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U., poz.
1429, z późn. zm.) całkowity i nieprzekraczalny limit wydatków budżetu państwa związany
z wydawaniem przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności
decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia dla wszystkich województw w 2025 r.
wynosił 205 560 tys. zł, natomiast na rok 2026 wynosi 214 200 tys. zł.
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Oznacza to, że środki przeznaczone na ustalanie poziomu potrzeby wsparcia w 2026 r.
przewyższają kwotę przeznaczoną na ten cel w 2025 r. o niemal 10 000 tys. zł (trzeba dodać,
że z analizy liczby napływających do WZOoN wniosków wynika, że w 2026 r. napływ
wniosków nie będzie większy niż w 2025 r.).
Sprawna realizacja zadań związanych z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby
wsparcia jest przedmiotem szczególnej troski zarówno Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, jak i Wojewodów.
Minister pozostaje w stałym kontakcie z wojewodami i pracownikami odpowiedzialnymi za
realizację tego zadania. W roku 2025 podjęto szereg działań naprawczych, które przyczyniły
się do usprawnienia procesu wydawania decyzji przez wojewódzkie zespoły do spraw
orzekania o niepełnosprawności. Wymienić wśród nich należy m.in:
— zwiększenie środków finansowych na wynagrodzenia osobowe celem należytego
zabezpieczenia realizacji zadania i zatrudnienie w 2025 roku 172 pracowników do
obsługi administracyjnej wojewódzkich zespołów;
— organizację szkoleń dla specjalistów do spraw ustalania poziomu potrzeby wsparcia
celem zwiększenia ich liczby w poszczególnych wojewódzkich zespołach;
— oddelegowywanie pracowników urzędów wojewódzkich do wykonywania zadań
pomocniczych związanych z ustaleniem poziomu potrzeby wsparcia, zatrudnienie
stażystów i – na podstawie umów cywilnoprawnych - osób wykonujących prace
administracyjne związane z obsługą wniosków i infolinii;
— pozyskiwanie i wyposażanie kolejnych pomieszczeń do obsługi administracyjnej oraz
posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia.
W efekcie liczba wydawanych decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia w skali kraju
zwiększyła się z 26 tys. w II półroczu 2024 r. do 34 tys. w 2025 r., wyraźnie wzrósł też udział
rozpatrzonych wniosków (z 45% w grudniu 2024 r. do 74% w grudniu 2025 r.)
Stan realizacji zadań związanych ze świadczeniem wspierającym pozostaje zróżnicowany
regionalnie. W skali całego kraju na 15 grudnia 2025 r. rozpatrzono 74% wniosków.
W części województw udział wniosków rozpatrzonych wynosił nawet około 90%
(zachodniopomorskie i podkarpackie: 91%, świętokrzyskie: 94%, kujawsko pomorskie
i podlaskie: 87 %). W niektórych województwach (śląskie, wielkopolskie) sytuacja jest
gorsza (według stanu na 15 grudnia 2025 r. rozpatrzono tam nie więcej niż połowę
złożonych wniosków).
Informuję, że minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, zgodnie z art. 69
ustawy o świadczeniu wspierającym, przygotował przegląd stosowania przepisów tego
aktu. Po zakończeniu prac przegląd wraz z rekomendacjami przekazano do akceptacji Rady
Ministrów, która przyjęła go 16 października 2025 r. Dokument zawiera rekomendacje
dotyczące usprawnienia procedur wydawania decyzji o poziomie potrzeby wsparcia.
Obecnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są prace nad
konkretnymi zmianami dotyczącymi ustalania poziomu potrzeby wsparcia i prawa do
świadczenia wspierającego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --