Interpelacja w sprawie dostępności i promocji słodyczy w kontekście zdrowia dzieci
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13648
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności i promocji słodyczy w kontekście zdrowia dzieci
Zgłaszający: Katarzyna Stachowicz
Data wpływu: 19-11-2025
W ostatnich latach obserwuje się systematyczny wzrost spożycia produktów wysokoprzetworzonych, w tym słodyczy, wśród dzieci i młodzieży. Dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego oraz Światowej Organizacji Zdrowia wskazują, że Polska należy do krajów o najwyższym odsetku dzieci z nadmierną masą ciała w Europie. Jednym z czynników sprzyjających temu zjawisku jest wciąż łatwa dostępność słodyczy i przekąsek wysokoprzetworzonych w bezpośrednim otoczeniu szkół, a także promocja tego typu produktów.
Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach, sprzedaż słodyczy w szkołach i przedszkolach została znacząco ograniczona. Ponadto od 2015 r. - w wyniku samoregulacji branży medialnej - obowiązują ograniczenia dotyczące emisji reklam tzw. niezdrowej żywności przy audycjach dla dzieci do 12. roku życia.
Pomimo tych rozwiązań, dostępność i promocja produktów wysokoprzetworzonych nadal pozostają realnym problemem.
W kontekście polityki zdrowia publicznego i działań na rzecz profilaktyki otyłości dziecięcej i innych schorzeń żywieniowozależnych uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo prowadzi działania edukacyjne i profilaktyczne w zakresie promowania zdrowych nawyków żywieniowych wśród dzieci i młodzieży lub czy planowane są tego rodzaju działania?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa aktualizację lub rozszerzenie obowiązującego rozporządzenia, w szczególności w zakresie ograniczenia sprzedaży słodyczy i napojów wysokosłodzonych w automatach oraz w sklepach zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie szkół?
3. Czy ministerstwo planuje działania mające na celu aktualizację i wzmocnienie istniejących ograniczeń dotyczących marketingu i reklamy produktów wysokoprzetworzonych, zwłaszcza w mediach cyfrowych i społecznościowych, które stanowią główne źródło przekazu reklamowego dla dzieci i młodzieży?
4. Czy ministerstwo analizuje możliwość wdrożenia dodatkowych instrumentów w celu zmniejszenia konsumpcji słodyczy i produktów wysokoprzetworzonych wśród dzieci?
5. Czy ministerstwo przewiduje praktyczne działania wspierające ww. proces profilaktyczny poprzez wpływanie na ograniczanie przynoszenia do szkół produktów wysokoprzetworzonych lub słodyczy w ramach posiłków przynoszonych z domu (akcje społeczne, inne działania, zmiany przepisów)?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10521 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.40.2025.KM
Warszawa, 11 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację nr 13648, w sprawie dostępności i promocji słodyczy w
kontekście zdrowia dzieci, złożoną przez Panią Poseł Katarzynę Stachowicz, proszę o
przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Uprzejmie informuję, że odpowiedzią na czynniki ryzyka chorób cywilizacyjnych jest
realizacja działań opisanych w celach operacyjnych Narodowego Programu Zdrowia, w tym
w zakresie profilaktyki nadwagi i otyłości. NPZ jest kluczowym, strategicznym
dokumentem zdrowia publicznego w Polsce, określającym długoterminowe cele i zadania,
w tym w zakresie strategii poprawy sposobu żywienia.
W ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 i realizowanego projektu pn.
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), Narodowy Instytut Zdrowia
Publicznego PZH-PIB (NIZP PZH-PIB) prowadzi liczne działania edukacyjne dedykowane
dzieciom i młodzieży oraz rodzicom i realizatorom żywienia zbiorowego w przedszkolach i
szkołach, których wiedza i umiejętności przekładają się na jakość żywienia dzieci zarówno
w jednostkach systemu oświaty, jak i w warunkach domowych. W toku realizacji działań
Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej opracowano materiały edukacyjne
wspierające pracę realizatorów żywienia zbiorowego w przedszkolach i szkołach.
W latach 2021-2022 opracowano i udostępniono na stronie NCEŻ e-booki dotyczące
posiłków przedszkolnych i szkolnych wraz z zestawami kilkudziesięciu zbilansowanych
jadłospisów przedszkolnych oraz propozycji obiadowych w szkołach, jako narzędzi
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
pomocnych w realizacji celu, jakim jest prawidłowe żywienie dzieci uczęszczających do
przedszkoli i szkół podstawowych.
Co roku w klasopracowni NIZP PZH-PIB prowadzone są także warsztaty edukacyjno-
kulinarne dla uczniów szkół oraz dla realizatorów żywienia zbiorowego w przedszkolach i
szkołach. Warsztaty mają charakter teoretyczno-praktyczny. Każdy warsztat składa się ze
wstępu teoretycznego oraz części praktycznej, podczas której uczestnicy przygotowują
różnorodne potrawy. Corocznie bierze w nich udział minimum 50 realizatorów żywienia
zbiorowego (m.in. intendentów, pracowników kuchni) oraz 1100-1600 uczniów szkół.
Warsztaty te stanowią formę nauki realizacji zdrowych i smacznych posiłków. Co więcej, na
stronie NCEŻ nieustannie publikowane są artykuły, e-booki oraz inne materiały edukacyjne
(np. plakaty, kolorowanki, infografiki) dotyczące różnych aspektów związanych z żywieniem
człowieka, w tym odnoszące się do dzieci i młodzieży. Mogą one być wykorzystywane
zarówno przez personel placówek oświatowych, jak i rodziców, czy bezpośrednio przez
dzieci i młodzież.
Pragnę dodać, że eksperci NIZP PZH-PIB brali udział w opracowaniu materiałów
instruktażowych wykorzystywanych w ramach projektu Junior-Edu-Żywienie (JEŻ). Celem
programu było opracowanie i wdrożenie programu edukacji żywieniowej uczniów klas I-VI
w szkołach podstawowych w całej Polsce, a w ramach projektu odbyło się wiele inicjatyw
promujących zdrowy styl życia m.in. zajęcia dla uczniów w klasopracowni NIZP PZH PIB. W
ramach projektu opracowano również monografię „Moc edukacji żywieniowej w szkole” dla
nauczycieli klas I-III szkół podstawowych, zawierająca zarówno scenariusze zajęć
lekcyjnych z kartami do ćwiczeń, jak i materiały dla rodziców.
W ramach NCEŻ działa również Centrum Dietetyczne Online (CDO), które oferuje
bezpłatne wsparcie specjalistów z zakresu dietetyki, psychodietetyki oraz aktywności
fizycznej. W CDO dietetycy prowadzą m.in. konsultacje rodzinne, w których mogą
uczestniczyć rodzice wraz z dziećmi, by przy wsparciu specjalisty pracować nad poprawą
nawyków żywieniowych. Z uwagi na charakter prowadzonych wizyt, które odbywają się za
pośrednictwem dedykowanej platformy online, konsultacje dostępne są dla pacjentów z
całej Polski. Porady mają charakter zindywidualizowany, dostosowany do potrzeb i stanu
zdrowia wszystkich członków rodziny.
Niezależnie od powyższego informuję, że w ramach NPZ 2021-2025 Instytut Matki i Dziecka
realizował projekt DINO-PL (Diagnoza-Interwencja-Nadciśnienie-Otyłość). W ramach
projektu opracowano i wdrożono program „Przybij piątkę!”. Program jest skierowany do
uczniów klas I-III oraz ich rodziców. Jego nadrzędnym celem jest ograniczenie ryzyka
nadwagi, otyłości i podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi u dzieci w wieku
wczesnoszkolnym i poprawa zachowań zdrowotnych dzieci poprzez zapoznanie dzieci i
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
rodziców z rekomendacjami w zakresie zdrowego stylu życia. W programie przewidziano
zaangażowanie nie tylko dzieci, ale także ich rodziców. Dla uczniów przygotowano cykl
pięciu dwugodzinnych warsztatów. Każde zajęcia są poświęcone jednemu zagadnieniu
związanemu ze zdrowiem:
1. Wzmacnianiu pozytywnej samooceny i umiejętności dostrzegania swoich mocnych
stron.
2. Zdrowemu odżywianiu.
3. Aktywności fizycznej.
4. Kontroli czasu przed ekranem.
5. Higienie snu.
W 2025 r. zaplanowano pilotaż programu w wybranych szkołach. Na udział w Programie
wyraziło zgodę 36 szkół z 11 województw. Do programu udało się zrekrutować 659 uczniów
i ich rodziców. Protokół z pilotażu programu zostanie przekazany do MZ do dnia 30 grudnia
2025 r.
Odpowiadając na pytanie nr 2, uprzejmie wyjaśniam, że aktualnie trwają prace nad
nowelizacją
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie grup
środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach
systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w
ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach. Warto jednak zwrócić
uwagę, że już w przypadku obecnie obowiązującej wersji rozporządzenia nie dopuszcza się
sprzedaży w sklepikach szkolnych i automatach m.in. tradycyjnych słodyczy oraz
wysokosłodzonych napojów. Projekt nowelizacji rozporządzenia przewiduje zmniejszenie
dodatku cukru w napojach przygotowanych na miejscu z 10 g na 5 g w 250 ml napoju, a
także zawartości cukru w przypadku innych produktów oferowanych w tych punktach
sprzedażowych.
Odpowiadając na pytanie dotyczące wzmocnienia ograniczeń dotyczących marketingu i
reklamy produktów wysokoprzetworzonych, uprzejmie wyjaśniam, że kompetencje w tym
zakresie należą do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Krajowej Rady
Radiofonii i Telewizji. Zgodnie z postanowieniami art. 16b ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r.
o radiofonii i telewizji1 audycjom dla dzieci nie powinny towarzyszyć przekazy handlowe
dotyczące artykułów spożywczych lub napojów zawierających składniki, których obecność
w nadmiernych ilościach w codziennej diecie jest niewskazana. Dodatkowo, Krajowa Rada,
po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zdrowia, może określić, w drodze
rozporządzenia:
1 Dz. U. z 2022 r. poz. 1722, z późn. zm.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
1) rodzaje artykułów spożywczych lub napojów zawierających składniki, których
obecność w nadmiernych ilościach w codziennej diecie jest niewskazana,
2) sposób umieszczania w programach przekazów handlowych dotyczących tych
artykułów, tak aby przekazy te nie towarzyszyły audycjom dla dzieci
- dążąc do zachęcenia nadawców do przeciwdziałania promowaniu niezdrowego
odżywiania wśród dzieci oraz uwzględniając charakter programów, ich wpływ na
kształtowanie opinii publicznej i oddziaływanie na interesy odbiorców, bez nakładania
nieuzasadnionych obowiązków na nadawców.
Odnosząc się do kwestii poruszonej w pytaniu 5 informuję, że jako praktyczne działania
wspierające, mające na celu wpływ na ograniczanie przynoszenia do szkół produktów
wysoko przetworzonych w ramach posiłków przynoszonych z domu, można wskazać
kampanie edukacyjne skierowanie do rodziców/opiekunów i całych rodzin przekazujące nie
tylko wiedzę teoretyczną, ale także praktyczne wskazówki. Poza wcześniej wymienionymi
działaniami edukacyjnymi prowadzonymi przez NIZP PZH-PIB w 2024 r. zrealizowano
także kampanię edukacyjną pn. Wpuść dziecko do kuchni. Kampania skierowana była do
rodziców/opiekunów dzieci w różnym wieku i miała na celu zachęcenie do wspólnego
gotowania na poziomie dostosowanym do wieku i zdolności dziecka. Cykl filmów
szkoleniowych skierowanych do rodziców/opiekunów przekazuje praktyczne narzędzia,
dzięki którym praca z dzieckiem w kuchni staje się przyjemną zabawą, za pomocą której
dziecko naturalnie przyswaja zasady zdrowego żywienia i poznaje nowe produkty i techniki
kulinarne. Dzięki dostosowaniu treści filmów do różnych grup wiekowych,
rodzice/opiekunowie mogą lepiej poznać możliwości i potrzeby dziecka w danym wieku.
Przykładowo jednym z głównych tematów materiału kierowanego do rodziców dzieci w
wieku 7-9 lat jest przygotowanie wartościowych drugich śniadań do szkoły i ich znaczenie
dla uczniów. Utrwalone nawyki żywieniowe związane z przygotowaniem zdrowych
posiłków w domu mogą pozytywnie wpływać na zmniejszenie sięgania po słodycze, czy
wysoko przetworzone przekąski przez dzieci w wieku szkolnym. Promocja kampanii była
prowadzona w mediach społecznościowych, portalach parentingowych oraz poprzez
system komunikacji Librus. Strona internetowa kampanii Wpuść dziecko do kuchni jest
dostępna pod adresem: https://wpuscdzieckodokuchni.pzh.gov.pl/
Co istotne, w latach 2020-2024 zrealizowano także 4 edycje konkursu Rodzinna Akcja:
Zdrowa Rywalizacja, w tym kampanie promocyjno-edukacyjne skierowane do rodziców,
zachęcające do udziału w konkursie oraz motywujące rodziny do zmiany nawyków
żywieniowych i zwiększenia aktywności fizycznej. Kampanie adresowane były do rodzin z
dziećmi, które w ramach konkursu miały do wykonania różnorodne zadania, mające na celu
kształtowanie zdrowych nawyków żywieniowych i zwiększenie poziomu aktywności
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
fizycznej. Strona internetowa konkursu Rodzinna Akcja: Zdrowa Rywalizacja jest dostępna
pod adresem: https://rodzinnaakcja.pzh.gov.pl/
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --