Interpelacja nr 13635
Interpelacja w sprawie braku realizacji budowy muzeum upamiętniającego zbrodnie w Lasach Szpęgawskich
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (58%)
Edukacja i Szkolnictwo (55%)
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku realizacji budowy muzeum upamiętniającego zbrodnie w Lasach Szpęgawskich
Interpelacja nr 13635
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie braku realizacji budowy muzeum upamiętniającego zbrodnie w Lasach Szpęgawskich
Zgłaszający: Jarosław Sellin
Data wpływu: 19-11-2025
Szanowna Pani Minister,
Lasy Szpęgawskie, położone w pobliżu Starogardu Gdańskiego, są jednym z najważniejszych miejsc pamięci narodowej na Pomorzu. W latach 1939–1940 niemieccy okupanci dokonali tam masowych egzekucji polskiej ludności cywilnej – przedstawicieli lokalnej inteligencji, duchowieństwa, działaczy społecznych, a także pacjentów szpitali psychiatrycznych.
Według szacunków historyków w Lasach Szpęgawskich zamordowano około 5–7 tysięcy osób. Obok Piaśnicy pod Wejherowem, gdzie stworzyliśmy muzeum dedykowane tamtejszej niemieckiej zbrodni, Szpęgawsk jest drugim pod względem skali tragedii miejscem zbrodni dokonanej w tym czasie na Pomorzu. Uchwałą Sejmu RP z 13 stycznia 2023 r. ustanowiono Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej 1939 roku, który obchodzimy 2 października.
I właśnie 2 października 2023 roku doszło do ważnego wydarzenia – dyrektor Muzeum Stutthof w Sztutowie oraz biskup pelpliński ks. Ryszard Kasyna podpisali, w mojej obecności, list intencyjny w sprawie utworzenia muzeum poświęconego zbrodni w Lesie Szpęgawskim. Inicjatywa ta spotkała się z poparciem lokalnych samorządów, środowisk patriotycznych i kombatanckich oraz mieszkańców regionu, dla których pamięć o ofiarach zbrodni w Szpęgawsku ma wyjątkowe znaczenie. Miejscowy biskup postanowił przeznaczyć na ten cel specjalny, historyczny budynek w Pelplinie. Warto przy tym przypomnieć, że właśnie w pobliskim Szpęgawsku wymordowano niemal wszystkich duchownych przedwojennej diecezji pelplińskiej.
Niestety, po zmianie władzy pod koniec 2023 roku temat budowy muzeum całkowicie zniknął z agendy działań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Nie słychać o kontynuacji rozmów przedstawicieli Muzeum Stutthof i diecezji pelplińskiej ani o jakichkolwiek krokach zmierzających do realizacji tej niezwykle ważnej inicjatywy. Brak postępów w tej sprawie budzi uzasadnione zaniepokojenie i rozczarowanie – zarówno wśród mieszkańców Pomorza, jak i wśród wszystkich, którym leży na sercu zachowanie pamięci o ofiarach niemieckiego terroru w czasie II wojny światowej.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego kontynuuje działania zapoczątkowane 2 października 2023 roku w związku z podpisanym listem intencyjnym dotyczącym utworzenia muzeum szpęgawskiego w Pelplinie (na wzór Muzeum Piaśnickiego w Wejherowie)?
Czy resort utrzymuje kontakt w sprawie utworzenia muzeum szpęgawskiego z Muzeum Stutthof w Sztutowie oraz diecezją pelplińską będącymi sygnatariuszami tego listu?
Czy w budżecie państwa lub w planach resortu na rok 2026 przewidziano środki finansowe na realizację tej inwestycji?
Jakie są przyczyny braku kontynuacji prac nad projektem po zmianie władzy mimo wcześniejszych deklaracji i przygotowań?
Czy ministerstwo planuje ponownie uczynić temat budowy muzeum szpęgawskiego jednym z priorytetów polityki pamięci państwa polskiego?
Zbrodnia w Lasach Szpęgawskich stanowi jedno z najbardziej dramatycznych świadectw niemieckiego ludobójstwa na Pomorzu. Brak działań na rzecz stworzenia miejsca pamięci w formie muzeum jest nie tylko zaniedbaniem wobec ofiar, ale i wobec przyszłych pokoleń, które mają prawo do rzetelnej edukacji dotyczącej historii swojej małej ojczyzny i całej Polski.
Interpelacja nr 13635
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie braku realizacji budowy muzeum upamiętniającego zbrodnie w Lasach Szpęgawskich
Zgłaszający: Jarosław Sellin
Data wpływu: 19-11-2025
Szanowna Pani Minister,
Lasy Szpęgawskie, położone w pobliżu Starogardu Gdańskiego, są jednym z najważniejszych miejsc pamięci narodowej na Pomorzu. W latach 1939–1940 niemieccy okupanci dokonali tam masowych egzekucji polskiej ludności cywilnej – przedstawicieli lokalnej inteligencji, duchowieństwa, działaczy społecznych, a także pacjentów szpitali psychiatrycznych.
Według szacunków historyków w Lasach Szpęgawskich zamordowano około 5–7 tysięcy osób. Obok Piaśnicy pod Wejherowem, gdzie stworzyliśmy muzeum dedykowane tamtejszej niemieckiej zbrodni, Szpęgawsk jest drugim pod względem skali tragedii miejscem zbrodni dokonanej w tym czasie na Pomorzu. Uchwałą Sejmu RP z 13 stycznia 2023 r. ustanowiono Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej 1939 roku, który obchodzimy 2 października.
I właśnie 2 października 2023 roku doszło do ważnego wydarzenia – dyrektor Muzeum Stutthof w Sztutowie oraz biskup pelpliński ks. Ryszard Kasyna podpisali, w mojej obecności, list intencyjny w sprawie utworzenia muzeum poświęconego zbrodni w Lesie Szpęgawskim. Inicjatywa ta spotkała się z poparciem lokalnych samorządów, środowisk patriotycznych i kombatanckich oraz mieszkańców regionu, dla których pamięć o ofiarach zbrodni w Szpęgawsku ma wyjątkowe znaczenie. Miejscowy biskup postanowił przeznaczyć na ten cel specjalny, historyczny budynek w Pelplinie. Warto przy tym przypomnieć, że właśnie w pobliskim Szpęgawsku wymordowano niemal wszystkich duchownych przedwojennej diecezji pelplińskiej.
Niestety, po zmianie władzy pod koniec 2023 roku temat budowy muzeum całkowicie zniknął z agendy działań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Nie słychać o kontynuacji rozmów przedstawicieli Muzeum Stutthof i diecezji pelplińskiej ani o jakichkolwiek krokach zmierzających do realizacji tej niezwykle ważnej inicjatywy. Brak postępów w tej sprawie budzi uzasadnione zaniepokojenie i rozczarowanie – zarówno wśród mieszkańców Pomorza, jak i wśród wszystkich, którym leży na sercu zachowanie pamięci o ofiarach niemieckiego terroru w czasie II wojny światowej.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego kontynuuje działania zapoczątkowane 2 października 2023 roku w związku z podpisanym listem intencyjnym dotyczącym utworzenia muzeum szpęgawskiego w Pelplinie (na wzór Muzeum Piaśnickiego w Wejherowie)?
Czy resort utrzymuje kontakt w sprawie utworzenia muzeum szpęgawskiego z Muzeum Stutthof w Sztutowie oraz diecezją pelplińską będącymi sygnatariuszami tego listu?
Czy w budżecie państwa lub w planach resortu na rok 2026 przewidziano środki finansowe na realizację tej inwestycji?
Jakie są przyczyny braku kontynuacji prac nad projektem po zmianie władzy mimo wcześniejszych deklaracji i przygotowań?
Czy ministerstwo planuje ponownie uczynić temat budowy muzeum szpęgawskiego jednym z priorytetów polityki pamięci państwa polskiego?
Zbrodnia w Lasach Szpęgawskich stanowi jedno z najbardziej dramatycznych świadectw niemieckiego ludobójstwa na Pomorzu. Brak działań na rzecz stworzenia miejsca pamięci w formie muzeum jest nie tylko zaniedbaniem wobec ofiar, ale i wobec przyszłych pokoleń, które mają prawo do rzetelnej edukacji dotyczącej historii swojej małej ojczyzny i całej Polski.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3660 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13635 posła Jarosława Sellina z 25 listopada 2025 roku
w sprawie braku realizacji budowy muzeum upamiętniającego zbrodnie w Lasach
Szpęgawskich, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Dotychczasowe ustalenia – w tym podpisany 2 października 2023 r. list intencyjny pomiędzy
Muzeum Stutthof w Sztutowie i Diecezją Pelplińską – miały charakter deklaratywny i nie
tworzyły obowiązku formalnego do kontynuowania prac. Nie powstały również projekty
programu funkcjonalno-użytkowego, kosztorysu oraz innej dokumentacji koniecznej do
podjęcia wiążących decyzji. Także Diecezja Pelplińska nie zwracała się do Ministra Kultury
w przedmiotowej sprawie.
Wobec konieczności koncentracji na zadaniach statutowych, aktualnych projektach oraz
Programie działania Muzeum Stutthof w Sztutowie na lata 2023-2027 ograniczeniu ulec
musiał udział Muzeum w inicjatywach, które wymagałyby znacznego i długofalowego
zaangażowania środków publicznych pozostających w dyspozycji Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego. Resort kultury uczestniczy obecnie w realizacji licznych
i kosztownych przedsięwzięć o charakterze inwestycyjnym, wśród których wymienić można
np. trwające realizacje muzeów pamięci takich jak Muzeum Getta Warszawskiego, Muzeum
Dzieci Polskich – ofiar totalitaryzmu, Muzeum Miejsce Pamięci KL Plaszow w Krakowie czy
Muzeum Treblinka.
W związku z powyższym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie może podjąć się
kolejnego zadania, jakim byłoby wieloletnie zaangażowanie środków budżetu państwa
w powołanie i realizację nowego oddziału Muzeum Stutthof w Pelplinie. Pragnę jednak
zapewnić o pełnym wsparciu Ministra i Muzeum Stutthof dla ochrony pamięci o ofiarach
zbrodni popełnionych w Lasach Szpęgawskich, która pozostaje istotnym elementem
dziedzictwa historycznego regionu. Muzeum deklaruje gotowość do współpracy
merytorycznej w przedmiocie badań, edukacji i działalności upamiętniającej w zakresie, jaki
jest możliwy do realizacji przy zachowaniu dotychczasowych zobowiązań instytucji.
Warto również zaznaczyć, że Muzeum Piaśnickie w Wejherowie, oddział Muzeum Stutthof
w Sztutowie, konsekwentnie rozwija działalność dokumentującą, badawczą
i upowszechniającą wiedzę o wszystkich aspektach Zbrodni Pomorskiej, jednej
z najwcześniejszych i najokrutniejszych niemieckich akcji eksterminacyjnych na
okupowanych ziemiach polskich. Choć Muzeum Piaśnickie działa w miejscu związanym
bezpośrednio ze zbrodnią w Piaśnicy, pełni istotną rolę w upamiętnianiu całego procesu
eksterminacji na terenie przedwojennego województwa pomorskiego, którego Las Piaśnicki
jest symbolem tragicznego losu wszystkich ofiar.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Pragnę zwrócić uwagę, że nie każde upamiętnienie musi mieć status muzealnej instytucji
kultury, dlatego zainteresowanych możemy skierować do skorzystania z programu „Izby
Pamięci”, którego operatorem pozostaje Narodowy Instytut Muzeów.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13635 posła Jarosława Sellina z 25 listopada 2025 roku
w sprawie braku realizacji budowy muzeum upamiętniającego zbrodnie w Lasach
Szpęgawskich, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Dotychczasowe ustalenia – w tym podpisany 2 października 2023 r. list intencyjny pomiędzy
Muzeum Stutthof w Sztutowie i Diecezją Pelplińską – miały charakter deklaratywny i nie
tworzyły obowiązku formalnego do kontynuowania prac. Nie powstały również projekty
programu funkcjonalno-użytkowego, kosztorysu oraz innej dokumentacji koniecznej do
podjęcia wiążących decyzji. Także Diecezja Pelplińska nie zwracała się do Ministra Kultury
w przedmiotowej sprawie.
Wobec konieczności koncentracji na zadaniach statutowych, aktualnych projektach oraz
Programie działania Muzeum Stutthof w Sztutowie na lata 2023-2027 ograniczeniu ulec
musiał udział Muzeum w inicjatywach, które wymagałyby znacznego i długofalowego
zaangażowania środków publicznych pozostających w dyspozycji Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego. Resort kultury uczestniczy obecnie w realizacji licznych
i kosztownych przedsięwzięć o charakterze inwestycyjnym, wśród których wymienić można
np. trwające realizacje muzeów pamięci takich jak Muzeum Getta Warszawskiego, Muzeum
Dzieci Polskich – ofiar totalitaryzmu, Muzeum Miejsce Pamięci KL Plaszow w Krakowie czy
Muzeum Treblinka.
W związku z powyższym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie może podjąć się
kolejnego zadania, jakim byłoby wieloletnie zaangażowanie środków budżetu państwa
w powołanie i realizację nowego oddziału Muzeum Stutthof w Pelplinie. Pragnę jednak
zapewnić o pełnym wsparciu Ministra i Muzeum Stutthof dla ochrony pamięci o ofiarach
zbrodni popełnionych w Lasach Szpęgawskich, która pozostaje istotnym elementem
dziedzictwa historycznego regionu. Muzeum deklaruje gotowość do współpracy
merytorycznej w przedmiocie badań, edukacji i działalności upamiętniającej w zakresie, jaki
jest możliwy do realizacji przy zachowaniu dotychczasowych zobowiązań instytucji.
Warto również zaznaczyć, że Muzeum Piaśnickie w Wejherowie, oddział Muzeum Stutthof
w Sztutowie, konsekwentnie rozwija działalność dokumentującą, badawczą
i upowszechniającą wiedzę o wszystkich aspektach Zbrodni Pomorskiej, jednej
z najwcześniejszych i najokrutniejszych niemieckich akcji eksterminacyjnych na
okupowanych ziemiach polskich. Choć Muzeum Piaśnickie działa w miejscu związanym
bezpośrednio ze zbrodnią w Piaśnicy, pełni istotną rolę w upamiętnianiu całego procesu
eksterminacji na terenie przedwojennego województwa pomorskiego, którego Las Piaśnicki
jest symbolem tragicznego losu wszystkich ofiar.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Pragnę zwrócić uwagę, że nie każde upamiętnienie musi mieć status muzealnej instytucji
kultury, dlatego zainteresowanych możemy skierować do skorzystania z programu „Izby
Pamięci”, którego operatorem pozostaje Narodowy Instytut Muzeów.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --