Interpelacja nr 13618
Interpelacja w sprawie uproszczenia procedury potwierdzania życia przez osoby pobierające świadczenia emerytalne za granicą
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie uproszczenia procedury potwierdzania życia przez osoby pobierające świadczenia emerytalne za granicą
Interpelacja nr 13618
do ministra sprawiedliwości
w sprawie uproszczenia procedury potwierdzania życia przez osoby pobierające świadczenia emerytalne za granicą
Zgłaszający: Henryk Szopiński, Marek Jan Chmielewski, Patryk Gabriel, Stanisław Gorczyca, Krzysztof Habura, Łukasz Horbatowski, Magdalena Małgorzata Kołodziejczak, Alicja Łuczak, Jacek Niedźwiedzki, Renata Rak, Rafał Siemaszko, Jarosław Urbaniak, Maciej Wróbel, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 18-11-2025
Panie Ministrze,
osoby, które pracowały za granicą i po zakończeniu pracy otrzymują emeryturę, rentę lub inne świadczenia z instytucji zagranicznych (np. z Niemiec, Holandii, Austrii, Norwegii, Wielkiej Brytanii itd.), mają obowiązek okresowego potwierdzania, że nadal żyją. Ustawa i rozporządzenie przewidują możliwość poświadczenia pozostawania osoby przy życiu lub w określonym miejscu w celu otrzymywania emerytury, renty lub innych świadczeń, przez organy samorządu terytorialnego lub kancelarie notarialne. Jest to rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2007 r. w sprawie sporządzania niektórych poświadczeń przez organy samorządu terytorialnego i banki (Dz. U. 2007 nr 27, poz. 185)
Jeśli poświadczenie nie zostanie odesłane w terminie, instytucja wstrzymuje wypłaty do momentu otrzymania potwierdzenia życia. Instytucje zagraniczne nie mają bezpośredniego dostępu do polskich rejestrów, więc nie posiadają automatycznej informacji o śmierci świadczeniobiorcy. Z tego powodu wymagają urzędowego poświadczenia, zazwyczaj raz do roku, które zainteresowany musi w oryginale odesłać do instytucji zagranicznej wypłacającej emeryturę lub rentę. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2007 r. w sprawie sporządzania niektórych poświadczeń przez organy samorządu terytorialnego i banki (Dz. U. 2007 nr 27, poz. 185), w przypadku miejscowości, w których nie funkcjonuje kancelaria notarialna, poświadczenia pozostawania przy życiu dokonuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Choć rozporządzenie to miało na celu ułatwienie życia obywatelom, w praktyce nakłada na seniorów oraz osoby schorowane dodatkowe obowiązki i trudności. Osoby te często są w podeszłym wieku, mają ograniczoną mobilność, a mimo to zobowiązane są do osobistego stawiennictwa w urzędzie w celu uzyskania podpisu i pieczęci potwierdzającej, że żyją.
W dobie elektronicznych rejestrów ludności (PESEL), podpisu kwalifikowanego, ePUAP czy profilu zaufanego, możliwe byłoby wdrożenie bardziej nowoczesnego i bezpiecznego sposobu potwierdzania życia, np.: drogą elektroniczną, poprzez logowanie na profil zaufany i złożenie oświadczenia, automatyczne potwierdzenie w oparciu o dane z rejestru PESEL (gdzie zgony są rejestrowane na bieżąco), poświadczenie przez ZUS lub bank elektronicznie.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje w najbliższym czasie zmianę lub aktualizację rozporządzenia z 2007 roku, tak aby umożliwić zdalne lub uproszczone poświadczenie życia?
2. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje możliwość współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji w celu wdrożenia cyfrowego systemu potwierdzania życia poprzez ePUAP lub inną bezpieczną platformę elektroniczną?
3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości, ewentualnie, przewiduje ujednolicenie procedury otrzymania potwierdzenia życia np. tylko w urzędach gmin, tak aby uprościć pobieranie ww. zaświadczeń przez osoby starsze?
Interpelacja nr 13618
do ministra sprawiedliwości
w sprawie uproszczenia procedury potwierdzania życia przez osoby pobierające świadczenia emerytalne za granicą
Zgłaszający: Henryk Szopiński, Marek Jan Chmielewski, Patryk Gabriel, Stanisław Gorczyca, Krzysztof Habura, Łukasz Horbatowski, Magdalena Małgorzata Kołodziejczak, Alicja Łuczak, Jacek Niedźwiedzki, Renata Rak, Rafał Siemaszko, Jarosław Urbaniak, Maciej Wróbel, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 18-11-2025
Panie Ministrze,
osoby, które pracowały za granicą i po zakończeniu pracy otrzymują emeryturę, rentę lub inne świadczenia z instytucji zagranicznych (np. z Niemiec, Holandii, Austrii, Norwegii, Wielkiej Brytanii itd.), mają obowiązek okresowego potwierdzania, że nadal żyją. Ustawa i rozporządzenie przewidują możliwość poświadczenia pozostawania osoby przy życiu lub w określonym miejscu w celu otrzymywania emerytury, renty lub innych świadczeń, przez organy samorządu terytorialnego lub kancelarie notarialne. Jest to rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2007 r. w sprawie sporządzania niektórych poświadczeń przez organy samorządu terytorialnego i banki (Dz. U. 2007 nr 27, poz. 185)
Jeśli poświadczenie nie zostanie odesłane w terminie, instytucja wstrzymuje wypłaty do momentu otrzymania potwierdzenia życia. Instytucje zagraniczne nie mają bezpośredniego dostępu do polskich rejestrów, więc nie posiadają automatycznej informacji o śmierci świadczeniobiorcy. Z tego powodu wymagają urzędowego poświadczenia, zazwyczaj raz do roku, które zainteresowany musi w oryginale odesłać do instytucji zagranicznej wypłacającej emeryturę lub rentę. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2007 r. w sprawie sporządzania niektórych poświadczeń przez organy samorządu terytorialnego i banki (Dz. U. 2007 nr 27, poz. 185), w przypadku miejscowości, w których nie funkcjonuje kancelaria notarialna, poświadczenia pozostawania przy życiu dokonuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Choć rozporządzenie to miało na celu ułatwienie życia obywatelom, w praktyce nakłada na seniorów oraz osoby schorowane dodatkowe obowiązki i trudności. Osoby te często są w podeszłym wieku, mają ograniczoną mobilność, a mimo to zobowiązane są do osobistego stawiennictwa w urzędzie w celu uzyskania podpisu i pieczęci potwierdzającej, że żyją.
W dobie elektronicznych rejestrów ludności (PESEL), podpisu kwalifikowanego, ePUAP czy profilu zaufanego, możliwe byłoby wdrożenie bardziej nowoczesnego i bezpiecznego sposobu potwierdzania życia, np.: drogą elektroniczną, poprzez logowanie na profil zaufany i złożenie oświadczenia, automatyczne potwierdzenie w oparciu o dane z rejestru PESEL (gdzie zgony są rejestrowane na bieżąco), poświadczenie przez ZUS lub bank elektronicznie.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje w najbliższym czasie zmianę lub aktualizację rozporządzenia z 2007 roku, tak aby umożliwić zdalne lub uproszczone poświadczenie życia?
2. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje możliwość współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji w celu wdrożenia cyfrowego systemu potwierdzania życia poprzez ePUAP lub inną bezpieczną platformę elektroniczną?
3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości, ewentualnie, przewiduje ujednolicenie procedury otrzymania potwierdzenia życia np. tylko w urzędach gmin, tak aby uprościć pobieranie ww. zaświadczeń przez osoby starsze?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3081 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
Warszawa, 22 grudnia 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.500.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13618 Pana Posła Henryka
Szopińskiego i grupy posłów w sprawie uproszczenia procedury potwierdzania życia przez
osoby pobierające świadczenia emerytalne za granicą.
Sporządzenie przez notariusza poświadczenia pozostawania danej osoby przy życiu
zostało uregulowane w art. 100 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1001, ze zm.). Zgodnie z tą normą pozostawanie przy życiu lub w określonym
miejscu danej osoby poświadcza notariusz w razie stawiennictwa tej osoby w kancelarii
notariusza albo w razie przekonania się o tym fakcie przez notariusza poza kancelarią.
Należy zauważyć, że do dokonania powyższej czynności przez notariusza konieczne jest
każdorazowo osobiste przekonanie się przez notariusza o pozostawianiu danej osoby przy
życiu.
Aktualnie w polskim systemie prawnym nie przewiduje się możliwości dokonywania
żadnych czynności notarialnych bez osobistego stawiennictwa uczestników tej czynności
-- 1 of 2 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
lub ich pełnomocników. Ma to związek przede wszystkim z koniecznością prawidłowego
zabezpieczenia obrotu prawnego oraz realizacji obowiązku notariusza wynikającego z art.
85 § 1 ustawy – Prawo o notariacie, zgodnie z którym przy dokonywaniu czynności
notarialnej notariusz jest obowiązany stwierdzić tożsamość osób biorących udział
w czynności.
Należy zauważyć, że obecnie trwają prace legislacyjne zmierzające do nadania
notariuszom dostępu do rejestrów PESEL oraz aktów stanu cywilnego, co może stanowić
krok również w stronę uproszczenia procedury poświadczania pozostawania danej osoby
przy życiu, jednak aktualnie nadal nie istnieje system informatyczny bądź rejestr,
do którego dostęp miałby notariusz, a który umożliwiłby bezpieczną i prawidłową
weryfikację tożsamości danej osoby na odległość.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi zatem prac koncepcyjnych dotyczących
zmiany treści art. 100 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, w taki sposób,
aby umożliwić zdalne lub uproszczone poświadczenie pozostawania przy życiu danej
osoby przez notariusza. Należy jednak zauważyć, że w zakresie właściwości resortu
na bieżąco podejmowane są prace zmierzające do dostosowania przepisów ustawy z dnia
14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie do aktualnych realiów i możliwości technologicznych.
Mając powyższe na uwadze, zasadność zmiany art. 100 ww. ustawy i umożliwienie
zdalnego lub uproszczonego poświadczenia pozostawania przy życiu, zostanie wzięta pod
uwagę w toku przyszłych prac koncepcyjnych obejmujących nowelizację ustawy – Prawo
o notariacie.
Łączę wyrazy szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu Maria Ejchart
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
Warszawa, 22 grudnia 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.500.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13618 Pana Posła Henryka
Szopińskiego i grupy posłów w sprawie uproszczenia procedury potwierdzania życia przez
osoby pobierające świadczenia emerytalne za granicą.
Sporządzenie przez notariusza poświadczenia pozostawania danej osoby przy życiu
zostało uregulowane w art. 100 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1001, ze zm.). Zgodnie z tą normą pozostawanie przy życiu lub w określonym
miejscu danej osoby poświadcza notariusz w razie stawiennictwa tej osoby w kancelarii
notariusza albo w razie przekonania się o tym fakcie przez notariusza poza kancelarią.
Należy zauważyć, że do dokonania powyższej czynności przez notariusza konieczne jest
każdorazowo osobiste przekonanie się przez notariusza o pozostawianiu danej osoby przy
życiu.
Aktualnie w polskim systemie prawnym nie przewiduje się możliwości dokonywania
żadnych czynności notarialnych bez osobistego stawiennictwa uczestników tej czynności
-- 1 of 2 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
lub ich pełnomocników. Ma to związek przede wszystkim z koniecznością prawidłowego
zabezpieczenia obrotu prawnego oraz realizacji obowiązku notariusza wynikającego z art.
85 § 1 ustawy – Prawo o notariacie, zgodnie z którym przy dokonywaniu czynności
notarialnej notariusz jest obowiązany stwierdzić tożsamość osób biorących udział
w czynności.
Należy zauważyć, że obecnie trwają prace legislacyjne zmierzające do nadania
notariuszom dostępu do rejestrów PESEL oraz aktów stanu cywilnego, co może stanowić
krok również w stronę uproszczenia procedury poświadczania pozostawania danej osoby
przy życiu, jednak aktualnie nadal nie istnieje system informatyczny bądź rejestr,
do którego dostęp miałby notariusz, a który umożliwiłby bezpieczną i prawidłową
weryfikację tożsamości danej osoby na odległość.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi zatem prac koncepcyjnych dotyczących
zmiany treści art. 100 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, w taki sposób,
aby umożliwić zdalne lub uproszczone poświadczenie pozostawania przy życiu danej
osoby przez notariusza. Należy jednak zauważyć, że w zakresie właściwości resortu
na bieżąco podejmowane są prace zmierzające do dostosowania przepisów ustawy z dnia
14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie do aktualnych realiów i możliwości technologicznych.
Mając powyższe na uwadze, zasadność zmiany art. 100 ww. ustawy i umożliwienie
zdalnego lub uproszczonego poświadczenia pozostawania przy życiu, zostanie wzięta pod
uwagę w toku przyszłych prac koncepcyjnych obejmujących nowelizację ustawy – Prawo
o notariacie.
Łączę wyrazy szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu Maria Ejchart
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --