Interpelacja w sprawie przekazania środków finansowych i rzeczowych przez KRUS oraz instytucje podległe na rzecz organizacji pozarządowych i społecznych od dnia 13 grudnia 2023 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13610
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przekazania środków finansowych i rzeczowych przez KRUS oraz instytucje podległe na rzecz organizacji pozarządowych i społecznych od dnia 13 grudnia 2023 r.
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Zbigniew Ziobro, Michał Wójcik, Janusz Kowalski, Sebastian Łukaszewicz, Edward Siarka, Maria Kurowska, Norbert Jakub Kaczmarczyk, Tadeusz Woźniak, Grzegorz Lorek
Data wpływu: 18-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
od wielu miesięcy do opinii publicznej docierają informacje o niepokojących praktykach związanych z działalnością Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz instytucji jej podległych, w tym w szczególności Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Dotyczą one szerokiego strumienia środków publicznych kierowanych do wybranych organizacji pozarządowych, społecznych i jednostek zewnętrznych.
W przestrzeni medialnej pojawiły się liczne doniesienia dotyczące upolityczniania działań KRUS, w tym wskazujące, że instytucja ta stała się istotnym źródłem finansowania działań promocyjnych środowisk związanych z jedną partią polityczną — Polskim Stronnictwem Ludowym. Informacje Radia Zet oraz kolejnych redakcji potwierdzają, że stanowiska kierownicze w KRUS zostały wypełnione działaczami PSL. Jednocześnie obserwujemy liczne przypadki publicznego przekazywania sprzętu i dotacji w sposób wyraźnie upolityczniony, z dominującą obecnością polityków PSL, mimo że mówimy o środkach publicznych – pochodzących ze składek rolników i budżetu państwa.
W takim kontekście przejrzystość finansowania organizacji pozarządowych i społecznych ze środków KRUS jest szczególnie istotna. Opinie o możliwym wykorzystywaniu instytucji państwowej jako narzędzia partyjnego wizerunku lub zaplecza wyborczego muszą być zweryfikowane w sposób rzetelny i pełny — tak aby opinia publiczna miała jasność co do zasad wydatkowania środków publicznych.
Dlatego w interesie obywateli, w interesie rolników oraz w interesie przejrzystości finansów publicznych zwracam się do Pana Ministra o przedstawienie kompletnych, szczegółowych danych dotyczących dotacji, grantów, darowizn i przekazań rzeczowych realizowanych przez KRUS oraz podległe instytucje.
Na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie pełnej odpowiedzi na następujące pytania:
1. Proszę o przedstawienie pełnej listy organizacji pozarządowych, społecznych, fundacji, stowarzyszeń oraz innych podmiotów niebędących jednostkami KRUS, które otrzymały wsparcie finansowe lub rzeczowe z KRUS lub instytucji podległych (w szczególności Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników) od dnia 13 grudnia 2023 r. do dnia odpowiedzi na interpelację.
2. Proszę, aby przedstawione dane zostały ujęte w formie tabeli zawierającej co najmniej:
nazwę organizacji/podmiotu,
adres siedziby,
formę wsparcia (finansowe / rzeczowe),
datę przekazania,
pełną kwotę lub wartość rzeczową przekazanego wsparcia,
numer i podstawę prawną decyzji o przyznaniu środków,
organ, departament lub osobę decyzyjną wydającą decyzję,
imiona i nazwiska osób wnioskujących,
wskazanie trybu przyznania środków (konkurs, wniosek, decyzja własna, inny),
listę wszystkich osób zaproszonych i uczestniczących w ewentualnych uroczystościach przekazania (wraz z funkcją i afiliacją partyjną – jeśli została podana w materiałach KRUS).
3. Czy KRUS prowadzi oficjalny rejestr przekazań środków na rzecz organizacji społecznych i pozarządowych? Jeśli tak – proszę o przedstawienie jego pełnej treści.
4. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadza nadzór nad wykorzystaniem środków KRUS w zakresie dotacji i przekazań na rzecz organizacji? Jeśli tak, proszę o przekazanie wyników kontroli lub analiz od 13 grudnia 2023 r.
5. Czy w ministerstwie podjęto jakiekolwiek działania w celu zapobieżenia upolitycznianiu uroczystości i wydarzeń związanych z przekazywaniem środków KRUS?
6. Czy odpowiednie departamenty KRUS lub funduszu składkowego przekazywały informacje o działalności związanej z finansowaniem organizacji społecznych gabinetowi politycznemu ministra rolnictwa i rozwoju wsi? Jeśli tak – proszę o przedstawienie tej korespondencji.
7. Czy w okresie od 13 grudnia 2023 r. wprowadzono jakiekolwiek zmiany w procedurach dotyczących przyznawania środków na rzecz organizacji pozarządowych? Jeśli tak – proszę o wskazanie dat i treści zmian.
Z uwagi na wagę sprawy, powagę instytucji publicznych, doniesienie o możliwym upolitycznianiu KRUS oraz konieczność zapewnienia pełnej transparentności wydatkowania środków publicznych zwracam się o pilne przekazanie powyższych danych.
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie prowadzi ewidencji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5135 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 02 grudnia 2025 r.
Znak sprawy: DTS.wzs.058.2.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 13610 w sprawie przekazania środków finansowych i
rzeczowych przez KRUS oraz instytucje podległe na rzecz organizacji pozarządowych i
społecznych od dnia 13 grudnia 2023 r.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13610, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Ad. 1 i 2 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazuje w załączeniu przygotowaną
przez Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników (FSUSR) listę
Organizacji (załączniki nr 1 do 7), które otrzymały dofinansowanie w ramach otwartego
konkursu ofert na realizację zadania publicznego:
1. w zakresie działalności na rzecz dzieci i młodzieży,
2. w zakresie ratownictwa i ochrony ludności.
Środki przekazywane są na podstawie art. 77a ustawy o ubezpieczeniu społecznym
rolników (1). Organem decyzyjnym jest Zarząd FSUSR, który podejmuje decyzje na
podstawie oceny ofert dokonanych przez Komisję konkursową. Wnioski w konkursie
składają wyłącznie organizacje, reprezentowane przez swoje statutowe organy lub
osoby uprawnione do reprezentacji. FSUSR nie prowadzi ewidencji osób fizycznych jako
wnioskodawców, gdyż podmiotem ubiegającym się o wsparcie jest zawsze organizacja.
-- 1 of 4 --
Środki są przyznawane i przekazywane wyłącznie:
na podstawie otwartych konkursów ofert,
na zasadach określonych w regulaminach konkursów,
po ocenie Komisji Konkursowej i decyzji Zarządu FSUSR,
w oparciu o zawarte umowy.
FSUSR nie organizuje uroczystości przekazywania środków a tym samym nie prowadzi
list osób zaproszonych i uczestniczących.
Jednocześnie informuję, że Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie
finansowała działalności organizacji pozarządowych, społecznych, fundacji,
stowarzyszeń czy innych podmiotów niebędących jednostkami organizacyjnymi Kasy.
Kasa przekazywała wyłącznie wsparcie rzeczowe w postaci zestawów ratownictwa
przedlekarskiego, które są nabywane przez Kasę w wyniku przeprowadzenia
postępowania zakupowego zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych,
a następnie przekazywane jednostkom ochotniczych straży pożarnych.
Decyzję o terminie, miejscu, okolicznościach i o liście zapraszanych gości podejmują
organizatorzy wydarzenia - najczęściej prezesi OSP, władze samorządowe lub
dyrektorzy oddziałów regionalnych KRUS. Z informacji uzyskanych z jednostek
organizacyjnych KRUS wynika, że uczestniczą w nich przedstawiciele różnych opcji
politycznych, tj. związani z danym regionem.
Ad. 3. FSUSR zamieszcza na swojej stronie internetowej wykaz organizacji, którym
zostało przyznane dofinansowanie w wyniku rozstrzygnięcia otwartego konkursu ofert.
Ad. 4. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przeprowadzało kontroli oraz analiz
dot. wykorzystania środków KRUS w zakresie dotacji i przekazań na rzecz organizacji.
Ad. 5 Nie podejmowano działań w celu zapobieżenia upolitycznianiu uroczystości i
wydarzeń związanych z przekazywaniem środków. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju
Wsi oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie wykorzystuje wydarzeń
publicznych do realizacji zadań innych niż statutowe.
Ad. 6. FSUSR nie przekazywał informacji związanych z finansowaniem organizacji
społecznych Gabinetowi Politycznemu Ministra Rolnictwa.
-- 2 of 4 --
Ad. 7. W okresie od dnia 13 grudnia 2023 r. do dnia 26 listopada 2025 r. wprowadzono
transparentność przyznawanych dofinansowań dla podmiotów ubiegających się o
wsparcie ze środków FSUSR.
W zakresie realizacji otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych w
zakresie organizacji wypoczynku letniego i zimowego dla dzieci i młodzieży z
uwzględnieniem wysokości środków przeznaczonych na ten cel, oceniane były oferty
według obiektywnych i równych kryteriów, obejmujących m.in. prawidłowość i
kompletność złożonych ofert, realizację zadań w poprzednich latach (ocena
doświadczenia i skuteczności w organizacji wypoczynku).
W zakresie realizacji konkursu pt.: Wyposażenie w sprzęt ratowniczo-gaśniczy,
umundurowanie bojowe i sprzęt teleinformatyczny dla Jednostek Ochotniczych Straży
Pożarnych oraz na wsparcie działalności Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych z
terenów wiejskich, w celu usprawnienia procesu oraz zapewnienia obiektywnej oceny
wniosków wprowadzono system informatyczny umożliwiający składanie i ocenę ofert
(w tym udostępnianie karty oceny beneficjentom) a także rozliczanie udzielonego
dofinansowania w sposób uporządkowany i przejrzysty.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z
2025 r. poz. 197 z późn. zm.)
Załączniki:
1. Wykazy organizacji, którym przyznano dofinansowanie w ramach otwartego
konkursu ofert na realizację zadania publicznego (załączniki o numerach 1 do 7)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 4 --
-- 4 of 4 --