Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.112.2025.AS
4090192.16635734.13583425
Warszawa, 18-12-2025
Odpowiedź na interpelację
Autor interpelacji: poseł Ryszard Bartosik
Temat: problemy związane z realizacją programu „Czyste powietrze”
Sygnatura: K10INT13598
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedzi na pytania dotyczące realizacji programu priorytetowego
„Czyste powietrze” (dalej: Program). Odpowiedzi przygotowano z wykorzystaniem
informacji od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej:
NFOŚiGW).
1. Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo w celu rozwiązania problemu
zatorów płatniczych w ramach programu „Czyste Powietrze”?
Na finansowanie Programu „Czyste powietrze” (dalej: Program) Ministerstwo Klimatu
i Środowiska zapewniło środki pochodzące ze źródeł zagranicznych:
 13,9 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (dalej: KPO);
 7,7 mld zł z Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
2021-2027 (dalej: FEnIKS);
 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego (dalej: FM).
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie stwierdziło przypadków braku środków na
realizację Programu przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej
(dalej: wfośigw). NFOŚiGW przekazuje środki finansowe do wfośigw zgodnie
z przedstawianym przez nie zapotrzebowaniem. Decyzje dotyczące realizacji wypłat
podejmowane są samodzielnie przez poszczególne wfośigw.
Z informacji o realizacji Programu, przekazanych do Ministerstwa Klimatu i Środowiska
przez wfośigw (stan na 30.11.2025 r.), wynika, że:

-- 1 of 5 --

 w przypadku wniosków o płatność złożonych w 2024 r.:
- nie ma wniosków o płatność nie podjętych do oceny przez wfośigw;
- wypłaconych jest 95% czyli 186 173 wniosków na kwotę 4,51 mld zł;
- zwróconych beneficjentom do uzupełnienia brakujących dokumentów lub
wyjaśnienia danych jest 3 563 wniosków o płatność na kwotę 112,7 mln zł;
- w procesie księgowym wypłaty jest 593 wniosków o płatność na kwotę 19,3 mln zł;
 w przypadku wniosków o płatność złożonych w 2025 r.:
- wypłaconych jest 47% czyli 75 323 wniosków na kwotę 1,78 mld zł;
- pozostałe wnioski o płatność są w procesie weryfikacji (formalnej lub
merytorycznej, księgowej i ewentualnej kontroli) lub zwrócone beneficjentom
do uzupełnienia.
Wszystkie wfośigw, jako dysponenci środków publicznych, są zobowiązane do zachowania
szczególnej staranności przy weryfikacji dokumentów składanych przez beneficjentów
w ramach rozliczenia wniosków o płatność. Każdy wniosek podlega szczegółowej analizie,
a projekty oceniane są indywidualnie – z uwzględnieniem ich specyfiki, zakresu rzeczowego
oraz przedstawionej dokumentacji.
Wfośigw zobowiązany jest formalnie do jednokrotnego wezwania do uzupełnienia braków.
W praktyce wfośigw – kierując się troską o beneficjentów – wielokrotnie umożliwia
uzupełnienie dokumentacji, aby nie pozbawiać beneficjentów prawa do wypłaty dotacji.
Niestety wpływa to na wydłużenie czasu weryfikacji wniosku.
Terminowa realizacja płatności dla beneficjentów Programu jest jednym z priorytetów
Ministerstwa Klimatu i Środowiska, NFOŚiGW oraz wfośigw. W wyniku wdrożonych
usprawnień, zarówno beneficjenci, jak i wykonawcy mogą spodziewać się stopniowego
skrócenia czasu oczekiwania na wypłaty. Środki będą przekazywane przez wfośigw
w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z obowiązującymi wytycznymi. Celem jest
zapewnienie, aby każdy beneficjent otrzymał należne środki jak najszybciej –
po pozytywnej weryfikacji dokumentów i zgodnie z warunkami umowy.
2. Jakie kroki zostały podjęte w celu usprawnienia procedur związanych z wypłatą
środków oraz ograniczeniem opóźnień?
Aby przyspieszyć wypłatę środków i uwzględnić zgłaszane przez beneficjentów oraz
wykonawców postulaty, Ministerstwo Klimatu i Środowiska poleciło NFOŚiGW oraz
wfośigw nadanie najwyższego priorytetu rozpatrywaniu zaległych wniosków o płatność.
NFOŚiGW oraz wfośigw – we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska–
wdrożyły działania usprawniające, obejmujące:
 zwiększenie zatrudnienia w zespołach obsługujących Program;
 usprawnienie procesów weryfikacji i rozliczeń;
 wdrożenie tabeli kosztów jednostkowych, która usprawnia i ujednolica zasady
oceny kosztów inwestycji;
 dla beneficjentów Programu (finansowanego z FEnIKS), w przypadku braku

-- 2 of 5 --

możliwości częściowej lub całościowej realizacji przedsięwzięcia zgodnie z umową,
wprowadzono możliwość przedłużenia terminu realizacji inwestycji;
 w niektórych wfośigw wprowadzono możliwość spotkań online oraz system
powiadomień SMS dla beneficjentów lub wyszukiwarkę statusu wniosku;
 prowadzony jest stały dialog z branżą wykonawców tzw. okrągłe stoły regionalne,
stosowane są wytyczne porządkujące współpracę wfośigw z wykonawcami, aby
zwiększyć terminowość realizacji inwestycji i rozliczeń.
Od 31.03.2025 r. wprowadziliśmy system Operatorów, których rolę w nowej wersji
Programu pełnią wfośigw i gminy. Jest to rozwiązanie wypracowane w celu wsparcia
i ochrony beneficjentów z najwyższym poziomem dofinansowania – osób o najniższych
dochodach, często zagrożonych ubóstwem energetycznym, osób starszych i/lub ubogich
energetycznie, wykluczonych cyfrowo, grupy narażonej na działania nierzetelnych
wykonawców. Ograniczy to nadużycia, które miały miejsce w poprzednich edycjach
Programu, takich jak nieuczciwe praktyki akwizytorów/wykonawców, podpisywanie
niekompletnych dokumentów, zawyżanie cen usług czy niewłaściwą realizację inwestycji.
Ponadto NFOŚiGW przygotował szczegółowe zasady, dostępne na stronie Programu,
zgodnie z którymi:
 po zatwierdzeniu wniosku do wypłaty, środki powinny zostać przekazane
beneficjentowi w terminie nie dłuższym niż 3 dni robocze;
 wfośigw nie mogą oznaczać wniosku jako „zatwierdzony”, jeśli nie przeszedł pełnej
oceny formalnej, merytorycznej, księgowej i ewentualnej kontroli;
 jeśli jedyną wątpliwością przy weryfikacji jest wysokość kosztów jednostkowych,
możliwa jest szybka wypłata częściowa, zgodna ze stawkami opublikowanymi na
stronie Programu;
 po złożeniu przez beneficjenta kompletnych wyjaśnień, wfośigw ma maksymalnie
60 dni na rozliczenie wniosku i wypłatę pozostałej części dotacji.
3. Jakie zmiany organizacyjne i kontrolne są planowane w ramach programu, które
pozwolą lepiej chronić uczciwych przedsiębiorców przed ryzykiem upadłości oraz
poprawią transparentność procesu wypłaty środków?
Przypomnę, że stroną umowy o dofinansowanie, zawartej w ramach Programu, jest wfośigw
i beneficjent. To beneficjent zobowiązuje się do złożenia wymaganej dokumentacji
i realizacji przedsięwzięcia na zasadach i terminach przewidzianych w tym Programie.
Wykonawcę wiąże z beneficjentem umowa cywilnoprawna dotycząca realizacji
przedsięwzięcia objętego umową o dofinansowanie. NFOŚiGW ani wfośigw nie wiąże
z wykonawcą stosunek prawny. Choć wykonawca formalnie nie jest stroną umowy
dotacyjnej zawieranej między beneficjentem a wfośigw, to jego rola w realizacji Programu
jest istotna i jasno określona w Programie.
W celu zapewnienia przejrzystości działań oraz prawidłowego i zgodnego z zasadą
celowości oraz oszczędności wydatkowania środków publicznych, w tym pochodzących ze
źródeł zagranicznych, wfośigw przeprowadza kontrolę inwestycji przed dokonaniem
wypłaty środków z wniosków o płatność. Kontrola obejmuje weryfikację zgodności

-- 3 of 5 --

zrealizowanej inwestycji z postanowieniami umowy o dofinansowanie. Należy podkreślić,
że kontrola nie ma na celu oceny rzetelności wykonawców, lecz wyłącznie sprawdzenie
zgodności realizacji inwestycji z zawartą umową o dofinansowanie.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zobowiązało wfośigw do regularnego dialogu
z wykonawcami. Wfośigw podjęły się organizacji tzw. regionalnych okrągłych stołów.
Podczas tych spotkań omawiane są indywidualne sprawy zgłaszane przez firmy oraz
beneficjentów. Taka formuła pozwala kierować uwagę na konkretne problemy i stanowi
najbardziej adekwatne forum do dialogu o sprawach wymagających szczególnej analizy.
NFOŚiGW prowadzi stały dialog z branżą wykonawców, jak również przygotował wytyczne
porządkujące współpracę wfośigw z wykonawcami, aby zwiększyć terminowość rozliczeń.
To także realizacja postulatu zgłoszonego w liście otwartym Związku Pracodawców
Czystego Powietrza. Wykonawcy są bez wątpienia ważną częścią Programu.
W kontekście funkcjonowania i roli Operatorów wspierających beneficjentów Programu–
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi stały monitoring tego instrumentu i dialog
z Operatorami. Wprowadzenie tego rozwiązania usankcjonowało podmioty – gminy
i wfośigw - które w uzgodnionym trybie i zakresie świadczą wsparcie dla osób fizycznych
w procedurze aplikowania i rozliczania przedsięwzięcia, zapewniając zgodność z zasadami
Programu. 10 grudnia 2025 r. zorganizowano spotkanie kierownictwa Ministerstwa
Klimatu i Środowiska oraz Zarządu NFOŚiGW z Operatorami, poświęcone bieżącym
wyzwaniom i potrzebom związanym z realizacją Programu.
Dialog prowadzony przez wfośigw i wprowadzane działania naprawcze w ramach
Programu prowadzone są przede wszystkim w trosce o ludzi. Dlatego też równolegle
podjęto inicjatywę ustawodawczą. Resort pracuje nad projektem ustawy o pomocy
poszkodowanym w Programie Czyste Powietrze. Projekt ma na celu ustanowienie narzędzi
prawnych dla NFOŚiGW i wfośigw, które pozwolą na sprawne działanie w zakresie pomocy
poszkodowanym beneficjentom:
 dochodzenie wierzytelności bezpośrednio od nierzetelnych wykonawców w imieniu
Skarbu Państwa;
 na czas dochodzenia wierzytelności - umożliwienie zawieszenia obowiązków
windykacyjnych, dotyczących należności beneficjentów;
 umożliwienie udzielania ulg w spłacie należności cywilnoprawnych o charakterze
uznaniowym, przez odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o finansach
publicznych.
Z przedstawionych informacji wynika, że wprowadzono już szereg działań usprawniających,
aby skrócić czas weryfikacji wniosków i zwiększyć przewidywalność wypłat
dofinansowania na rzecz beneficjentów (a więc pośrednio dla wykonawców). Nowe
rozwiązania zwiększają przejrzystość procesu, ograniczają ryzyko nadużyć i przyczynią się
do skrócenia czasu wypłaty dofinansowań, w tym bezpośrednio lub pośrednio dla
wykonawców.

-- 4 of 5 --

Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 5 of 5 --