Interpelacja w sprawie zapewnienia odpowiedniego wsparcia finansowego dla gmin uzdrowiskowych w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13593
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zapewnienia odpowiedniego wsparcia finansowego dla gmin uzdrowiskowych w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026
Zgłaszający: Patryk Wicher, Fryderyk Sylwester Kapinos, Katarzyna Sójka, Dariusz Matecki, Władysław Kurowski, Anna Dąbrowska-Banaszek, Tadeusz Chrzan, Agata Wojtyszek, Anna Kwiecień, Paweł Jabłoński, Krzysztof Szczucki, Mariusz Gosek, Grzegorz Gaża, Kazimierz Bogusław Choma, Zbigniew Hoffmann, Michał Moskal, Marek Wesoły, Anna Milczanowska, Dariusz Stefaniuk
Data wpływu: 17-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zwrócili się samorządowcy z gmin uzdrowiskowych, wskazując na poważne problemy związane z finansowaniem tych jednostek w kontekście projektu ustawy budżetowej na rok 2026.
Gminy uzdrowiskowe objęte są licznymi ograniczeniami wynikającymi z ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych. Ograniczenia te wpływają na możliwości rozwoju inwestycyjnego, gospodarczego i przestrzennego, a jednocześnie nakładają na samorządy obowiązek szczególnej troski o ochronę środowiska, zasoby wód leczniczych i walory przyrodnicze.
W roku 2025 rząd RP, rozumiejąc wyjątkową sytuację gmin uzdrowiskowych, przeznaczył z rezerwy budżetowej kwotę 30 mln zł na ich wsparcie. Środki te stanowiły formę rekompensaty za ograniczenia rozwojowe oraz dodatkowe obowiązki wynikające ze statusu uzdrowiska. Niestety, w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026 brak jest zapisu gwarantującego wyodrębnienie analogicznych środków dla gmin uzdrowiskowych.
Zgodnie z zapowiedziami ministra finansów i gospodarki nowy mechanizm podziału rezerwy budżetowej na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego nie przewiduje wyraźnego uwzględnienia specyfiki gmin uzdrowiskowych. W konsekwencji istnieje realne ryzyko, że samorządy te – mimo ponoszenia znacznych kosztów i ograniczeń – pozostaną bez dedykowanego wsparcia finansowego.
Gminy uzdrowiskowe, choć stanowią niewielką część wszystkich jednostek samorządowych, pełnią ważną rolę w systemie ochrony zdrowia, turystyki medycznej i ochrony środowiska. Ich funkcjonowanie służy dobru publicznemu, dlatego zasługują na trwały i sprawiedliwy mechanizm finansowy, który rekompensowałby ich ograniczenia rozwojowe oraz wspierał realizację zadań publicznych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026 planowane jest uwzględnienie wyodrębnionej puli środków finansowych przeznaczonych na wsparcie gmin uzdrowiskowych?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa kontynuację rozwiązania z roku 2025, kiedy gminy uzdrowiskowe otrzymały wsparcie w wysokości 30 mln zł z rezerwy budżetowej?
Czy resort prowadzi prace nad wprowadzeniem trwałego mechanizmu finansowania gmin uzdrowiskowych, który systemowo i sprawiedliwie uwzględniałby ich szczególny charakter i ograniczenia rozwojowe?
Czy planowane są konsultacje z przedstawicielami gmin uzdrowiskowych oraz ich organizacjami (np. Stowarzyszeniem Gmin Uzdrowiskowych RP) w zakresie rozwiązań dotyczących finansowania tych samorządów?
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4739 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 11 grudnia 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 13593 Poseł Patryk Wicher i inni,
w sprawie zapewnienia odpowiedniego wsparcia finansowego dla
gmin uzdrowiskowych w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026
Znak sprawy: ST4.054.4.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Kancelaria Sejmu RP
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z 20 listopada 2025 r. nr 13593, którą złożyli Posłowie:
Patryk Wicher, Fryderyk Sylwester Kapinos, Katarzyna Sójka, Dariusz Matecki,
Władysław Kurowski, Anna Dąbrowska-Banaszek, Tadeusz Chrzan, Agata
Wojtyszek, Anna Kwiecień, Paweł Jabłoński, Krzysztof Szczucki, Mariusz Gosek,
Grzegorz Gaża, Kazimierz Bogusław Choma, Zbigniew Hoffmann, Michał Moskal,
Marek Wesoły, Anna Milczanowska, Dariusz Stefaniuk, w sprawie zapewnienia
odpowiedniego wsparcia finansowego dla gmin uzdrowiskowych w projekcie
ustawy budżetowej na rok 2026, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Dochody jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026 zostały wyliczone przez
Ministerstwo Finansów, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024 r.
o dochodach jednostek samorządu terytorialnego1 oraz w ustawy z dnia 5 listopada
2025 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Dla
wszystkich gmin, w tym dla gmin uzdrowiskowych, dochody zostały naliczone wg
tych samych zasad.
Należy podkreślić, że oprócz ogólnych zasad finansowania przewidzianych
w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, istnieją także
szczególne mechanizmy finansowania gmin uzdrowiskowych, uwzględniające ich
1 Dz.U. poz. 1572 i 1717
-- 1 of 3 --
2/3
charakter, przewidziane w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
uzdrowiskowych2.
W myśl art. 48 ww. ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., gmina uzdrowiskowa oraz gmina
posiadająca status obszaru ochrony uzdrowiskowej, w celu realizacji zadań
własnych związanych z zachowaniem funkcji leczniczych uzdrowiska, ma prawo do
pobierania opłaty uzdrowiskowej na zasadach określonych w przepisach odrębnych.
Ponadto, na podstawie art. 49 ust. 1 ww. ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., gmina
uzdrowiskowa otrzymuje dotację z budżetu państwa w wysokości równej wpływom
z tytułu opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku.
W budżecie państwa na rok 2026 zostały zaplanowane środki finansowe
w łącznej wysokości 124 945 tys. zł z przeznaczeniem na dotację dla gmin
uzdrowiskowych. Kwota planowana na 2026 r. jako dotacje dla gmin
uzdrowiskowych wzrosła o 15% w stosunku do kwoty 108 356 tys. zł z 2025 r.
Dodatkowe finansowanie gmin uzdrowiskowych w 2025 r., czyli w pierwszym roku
obowiązywania nowego systemu finansowania samorządów przewiduje ustawa
z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
W myśl art. 92 ust. 1 tej ustawy w roku 2025 środki z rezerwy na uzupełnienie
dochodów jednostek samorządu terytorialnego w kwocie 30 000 tys. zł przeznacza
się dla gmin uzdrowiskowych. Podział kwoty 30 000 tys. zł został dokonany przez
ministra właściwego do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw zdrowia, pomiędzy gminy, którym został nadany status
uzdrowiska na podstawie przepisów ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym,
uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych,
uwzględniając powierzchnię strefy „A” danego uzdrowiska.
W kolejnych latach gminy uzdrowiskowe mogą uzyskać wsparcie finansowe, poza
ww. źródłami dochodów, z rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek
samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 34 ustawy o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego. Rezerwa ta jest rozdysponowywana na podstawie
kryteriów, ustalonych we współpracy ze stroną samorządową Komisji Wspólnej
Rządu i Samorządu Terytorialnego. Gminy uzdrowiskowe, po spełnieniu
określonych warunków, mogą otrzymać środki z ww. rezerwy.
Odnosząc się do kwestii konsultacji z gminami uzdrowiskowymi, uprzejmie
informuję, że w Ministerstwie Finansów trwa ewaluacja przepisów nowej ustawy o
dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W ramach prac analitycznych
i koncepcyjnych dotyczących systemu finansowania jednostek samorządu
terytorialnego planowane są konsultacje z przedstawicielami organizacji
samorządowych.
2 Dz.U. z 2024 r. poz. 1420 i 1572
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --