Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu kaucyjnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13579
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie funkcjonowania systemu kaucyjnego
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 17-11-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister z interpelacją dotyczącą sposobu wdrożenia i funkcjonowania systemu kaucyjnego, który obowiązuje w Polsce od 2025 roku. Wprowadzenie systemu miało na celu zwiększenie poziomu zbiórki i recyklingu opakowań po napojach oraz ograniczenie zaśmiecania przestrzeni publicznej. Jednak od początku jego realizacji pojawiają się liczne zastrzeżenia dotyczące organizacji, dostępności punktów zbiórki, kosztów dla przedsiębiorców, a także wpływu całego systemu na ceny produktów dla konsumentów. W przestrzeni publicznej zgłaszane są sygnały o tym, że koszty logistyczne, infrastrukturalne i operacyjne związane z funkcjonowaniem systemu mogą być przenoszone na ceny napojów, niezależnie od samej wartości kaucji. Wiele małych sklepów sygnalizuje trudności w przystąpieniu do systemu lub brak realnych możliwości technicznych, co w praktyce może oznaczać, że system nie będzie powszechnie dostępny i może nie osiągać zakładanych celów środowiskowych. Pojawia się zatem pytanie, czy system kaucyjny w obecnym kształcie funkcjonuje zgodnie z założeniami, czy też staje się rozwiązaniem jedynie formalnym, niewywołującym realnego efektu, czyli tzw. martwym prawem.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak ministerstwo ocenia realny poziom przygotowania podmiotów gospodarczych oraz infrastruktury do wdrożenia systemu kaucyjnego? Ilu operatorów zostało zgłoszonych i ilu rozpoczęło faktyczne funkcjonowanie?
Jakie są obecne wyniki dotyczące zwrotu opakowań objętych systemem? Jaki procent opakowań wprowadzonych na rynek został zwrócony w pierwszym okresie działania systemu?
Czy ministerstwo prowadzi monitoring wpływu systemu kaucyjnego na poziom cen napojów w sklepach? Czy odnotowano przypadki nieuzasadnionego podwyższania cen produktów w związku z nowymi obowiązkami?
Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zapobiegać przerzucaniu kosztów funkcjonowania systemu na konsumentów w sposób nadmierny lub nieuzasadniony?
Ile sklepów — zarówno dużych, jak i małych — faktycznie uczestniczy w systemie i umożliwia przyjmowanie opakowań? Czy konsumenci mają realny i powszechny dostęp do punktów zwrotu?
Czy istnieje ryzyko, że system kaucyjny będzie funkcjonował jedynie w ograniczonym zakresie, bez osiągania zakładanych celów ekologicznych? Jakie działania nadzorcze lub kontrolne planuje ministerstwo w tym zakresie?
Czy ministerstwo rozważa modyfikację systemu, w tym rozszerzenie katalogu opakowań, zmianę wysokości kaucji lub dodatkowe wsparcie dla małych sklepów?
Czy planowane jest publikowanie cyklicznych raportów przedstawiających rzeczywiste dane dotyczące funkcjonowania systemu, w tym liczby punktów zwrotu, poziomu zbiórki oraz kosztów ponoszonych przez uczestników systemu?
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7643 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.53.2025.AK
4085642.16568591.13489482
Warszawa, 03-12-2025
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Posłanki Olgi Semeniuk-Patkowskiej z 18.11.2025 r.
nr K10INT13579
Temat: w sprawie funkcjonowania systemu kaucyjnego
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedzi na pytania w zakresie funkcjonowania systemu kaucyjnego.
1. Jak Ministerstwo ocenia realny poziom przygotowania podmiotów gospodarczych oraz
infrastruktury do wdrożenia systemu kaucyjnego? Ilu operatorów zostało zgłoszonych
i ilu rozpoczęło faktyczne funkcjonowanie?
System kaucyjny w Polsce został uruchomiony 1 października 2025 r. Pomimo upływu
bardzo krótkiego czasu od startu systemu proces gotowości rynku oceniam pozytywnie.
Pełne wdrożenie systemu i zapewnienie mu operacjonalizacji będzie procesem rozłożonym
w czasie, niemniej kluczowe elementy – zakończenie procesu legislacyjnego, wydanie
decyzji dla operatorów, wskazanie prawidłowego oznakowania opakowań – zostały
zakończone przed terminem uruchomienia systemu. Pozwoliło to wszystkim
przedsiębiorcom będącym zaangażowanymi w system tj.: wprowadzającym, operatorom jak
i prowadzącym jednostki handlowe czas na dostosowanie się do przepisów. Operatorzy są
zobowiązani przepisami [1] do utworzenia w każdej gminie co najmniej jednego
stacjonarnego punktu zbiórki, a sklepy powyżej 200 m² są zobowiązane do przyjmowania
pustych opakowań i odpadów opakowaniowych.
Na dzień uruchomienia systemu Ministerstwo Klimatu i Środowiska wydało zezwolenia
7 operatorom systemu kaucyjnego. Są to:
Zwrotka S.A.
PolKa S.A.
OK Operator Kaucyjny S.A.
Eko-Operator S.A.
Reselekt S.A.
Kaucja.pl – Krajowy System Kaucyjny S.A.
Polski System Kaucyjny S.A
Terminy startu systemów uruchamianych przez poszczególnych operatorów wskazane są
w wydanych im decyzjach.
2. Jakie są obecne wyniki dotyczące zwrotu opakowań objętych systemem? Jaki procent
opakowań wprowadzonych na rynek został zwrócony w pierwszym okresie działania
systemu?
-- 1 of 3 --
Według najnowszych posiadanych danych (z 3 listopada 2025 r.) otrzymanych od
operatorów szacujemy, że umowami na prowadzenie systemu kaucyjnego objętych jest
ok. 45 tys. punktów handlowych. W tym czasie w sprzedaży dostępnych było ok. 100 tys.
sztuk opakowań. Pamiętać należy, że opakowania wprowadzone do obrotu musza przejść
cały łańcuch dostaw zanim zostaną udostępnione dla klienta końcowego, dlatego nie
jesteśmy w stanie oszacować, ile z opakowań wprowadzonych do obrotu pojawiło się już
na półkach sklepowych. Dane uzyskane od operatorów pokazują, że w ramach
prowadzonych przez nich systemów kaucyjnych zwróconych zostało ok. 2 300 opakowań.
3. Czy Ministerstwo prowadzi monitoring wpływu systemu kaucyjnego na poziom cen
napojów w sklepach? Czy odnotowano przypadki nieuzasadnionego podwyższania cen
produktów w związku z nowymi obowiązkami?
Nie są prowadzone analizy gospodarcze w takim zakresie. System kaucyjny jest elementem
rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Zgodnie z tą zasadą to wprowadzający
ponoszą odpowiedzialność finansową i organizacyjną za jego funkcjonowanie. Konsument
musi jedynie zwrócić opakowanie jeżeli chce odzyskać kaucję.
4. Jakie działania podejmuje Ministerstwo, aby zapobiegać przerzucaniu kosztów
funkcjonowania systemu na konsumentów w sposób nadmierny lub nieuzasadniony?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, finansowanie systemu kaucyjnego należy do
wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje, a nie do konsumentów. Mechanizm
kaucji jest neutralny dla klienta – kwota kaucji jest w pełni zwracana przy zwrocie
opakowania i nie stanowi elementu ceny produktu ani podstawy opodatkowania VAT.
5. Ile sklepów — zarówno dużych, jak i małych — faktycznie uczestniczy w systemie
i umożliwia przyjmowanie opakowań? Czy konsumenci mają realny i powszechny
dostęp do punktów zwrotu?
Operatorzy deklarują pełną gotowość części dużych sieci handlowych do prowadzenia
punktów zbiórki opakowań. Warunkiem uruchomienia przez sklepy takiego punktu jest
pojawienie się w sprzedaży opakowań z oznakowaniem logotypu systemu kaucyjnego.
Zgodnie z deklaracjami operatorów zaangażowanie jednostek handlowych w prowadzenie
zbiórki opakowań rośnie z każdym dniem. Utworzeniem punktów zbiórki zainteresowane są
również: podmioty prywatne, urzędy gmin, PSZOKi, instytucje samorządowe, duże zakłady
pracy, wspólnoty mieszkaniowe, placówki edukacyjne, uniwersytety, hotele i restauracje,
parki rozrywki, galerie handlowe, kopalnie, podmioty nadzorujące organizację transportu
kolejowego, morskiego, lotniczego oraz lokalne firmy odpadowe.
6. Czy istnieje ryzyko, że system kaucyjny będzie funkcjonował jedynie w ograniczonym
zakresie, bez osiągania zakładanych celów ekologicznych? Jakie działania nadzorcze
lub kontrolne planuje Ministerstwo w tym zakresie?
Zgodnie z przepisami [2] wojewódzki inspektor ochrony środowiska przeprowadza kontrole
podmiotu reprezentującego dwukrotnie:
1) po przekazaniu informacji, o której mowa w art. 40j ust. 5a – w zakresie zgodności
stanu faktycznego z tą informacją;
2) w pierwszym roku po uruchomieniu systemu kaucyjnego – w zakresie zgodności
stanu faktycznego z wydanym temu podmiotowi reprezentującemu zezwoleniem
na prowadzenie systemu kaucyjnego oraz z przepisami ustawy określającymi
obowiązki podmiotu reprezentującego oraz spełnienia warunków, o których mowa
w art. 40g ust. 1, 2 pkt 1-4 i 6 oraz ust. 6
-- 2 of 3 --
Wojewódzki inspektor ochrony środowiska sporządzać będzie i przekazywać do Głównego
Inspektora Ochrony Środowiska zbiorczą informację o wynikach przeprowadzonych
kontroli. Ustawowy termin na przekazanie informacji to 15 lutego za poprzedni rok
kalendarzowy. Główny Inspektor Ochrony Środowiska na tej podstawie sporządzać będzie
i przekazywać ministrowi właściwemu do spraw klimatu roczny raport o wynikach
przeprowadzonych kontroli. Zgodnie z przepisami MKiŚ będzie posiadał dane od GIOŚ
dopiero po 30 lipca za poprzedni rok kalendarzowy.
7. Czy Ministerstwo rozważa modyfikację systemu, w tym rozszerzenie katalogu
opakowań, zmianę wysokości kaucji lub dodatkowe wsparcie dla małych sklepów?
Analizy dotyczące ewentualnego rozszerzenia katalogu opakowań objętych systemem
kaucyjnym będą podejmowane w 2026 r. Wskazać należy, że wszelkie modyfikacje systemu
wymagać będą pogłębionej weryfikacji tematu, wykonania analizy kosztów planowanego
działania oraz przeprowadzenia szerokich konsultacji w tym zakresie.
8. Czy planowane jest publikowanie cyklicznych raportów przedstawiających rzeczywiste
dane dotyczące funkcjonowania systemu, w tym liczby punktów zwrotu, poziomu
zbiórki oraz kosztów ponoszonych przez uczestników systemu?
MKiŚ prowadzi systematyczną komunikację w zakresie informowania o działaniu systemu
kaucyjnego. Informacje przekazywane są w czasie konferencji prasowych organizowanych
w resorcie oraz za pośrednictwem strony internetowej. Pozostajemy też w stałym kontakcie
z operatorami, aby komunikacja nt. funkcjonowania systemu była oparta na bieżących
danych z działania systemu.
Podstawia prawna:
[1] Art. 40g Ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi Dz. U.
z 2025 r. poz. 870
[2] Art. 53b Ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi Dz. U.
z 2025 r. poz. 870
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Dw. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --