Interpelacja w sprawie przydomowych oczyszczalni ścieków
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13578
do ministra infrastruktury
w sprawie przydomowych oczyszczalni ścieków
Zgłaszający: Filip Kaczyński
Data wpływu: 16-11-2025
Szanowni Państwo Ministrowie!
Wpływają do mojego biura poselskiego niepokojące zgłoszenia w sprawie porządkowania w gminach odprowadzania ścieków przez gospodarstwa i zagrody prywatne. Wydaje się bowiem i być może ma to swoje uzasadnienie, że rygorystyczne prawo i wyśrubowane normy m.in. PN-EN 12566-1, PN-EN 12566-2, PN-EN 12566-3 jak i ich interpretacje przez urzędników są zbyt restrykcyjne, czy nawet nadinterpretowane, co wymaga pilnego skorygowania, gdyż celem nadrzędnym jest dobrze prowadzona gospodarka ściekowa z jak największą liczbą gospodarstw posiadających odpowiednie przydomowe systemy oczyszczania i odbioru ścieków w połączeniu z możliwościami finansowymi mieszkańców.
W moim okręgu wyborczym, obejmującym także tereny podgórskie i górskie, jest to kwestia szczególnie wrażliwa ze względu na ukształtowanie terenu i często utrudniony dostęp do zbiorników osadowych, czyli popularnych przydomowych szamb. W tym kontekście wydaje się zasadnym, aby np. już dobrze funkcjonujące solidne, betonowe, trzykomorowe szamba, jakie dawniej były i są w powszechnym użyciu mogły być nadal użytkowane jako osadniki gnilne i by można było do takich szamb dokupić i zamontować odpowiedni drenaż (jeśli warunki na to pozwalają) tak, aby mogła powstać przydomowa, drenażowa oczyszczalnia ścieków. Tymczasem urzędnicy często podpowiadają i nakłaniają do likwidacji takich szamb i zakupu nowych, drogich przydomowych oczyszczalni z tworzywa sztucznego, których zasada działania jest dokładnie taka sama.
W związku z powyższym, proszę o rzeczową, merytoryczną i jednoznaczną wykładnię, aby można było w sposób poprawny odpowiadać mieszkańcom na zgłaszane uwagi i tak:
Czy w świetle obowiązującego prawa dopuszczone są do użytku przydomowe oczyszczalnie drenażowe, w tym z wykorzystaniem istniejącego już betonowego szamba?
Czy funkcjonujące do tego czasu, jak przedstawiono powyżej, trzykomorowe szamba betonowe (coraz większe koszty odbioru ścieków), mogą być modernizowane w taki sposób, że same stają się osadnikami gnilnymi a dołącza się odpowiedni drenaż z odprowadzeniem już odstanej wody ściekowej do gruntu i oczywiście z cyklicznym, ale o mniejszej częstotliwości, wybieraniem osadnika gnilnego?
Czy ministerstwo weźmie pod uwagę powyższe uwarunkowania, zastrzeżenia i przygotuje pilnie odpowiednie regulacje tak, aby jak najwięcej osób, szczególnie mniej zamożnych, mogło skorzystać z przedstawionej możliwości przy dużo mniejszych kosztach w przypadku zakupu odpowiedniego sytemu drenażu, jego montażu i późniejszym użytkowaniu?
Z wyrazami szacunku
Filip Kaczyński
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6702 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-5.054.10.2025
Warszawa, 14 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13578 z dnia 18 listopada 2025 r., Posła na Sejm RP,
Pana Filipa Kaczyńskiego, w sprawie przydomowych oczyszczalni ścieków, przekazuję
poniżej stosowne informacje.
Kwestia modyfikacji zbiorników bezodpływowych w celu stworzenia z nich drenażowych
przydomowych oczyszczalni ścieków stanowi zagadnienie o charakterze techniczno-
budowlanym, wykraczającym poza właściwość Ministra Infrastruktury, będącego
organem obsługującym dział administracji rządowej „gospodarka wodna”. Poruszone
w interpelacji zagadnienie znajduje się we właściwości Ministra Finansów i Gospodarki
obsługującego dział administracji rządowej „budownictwo, planowanie
i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo”.
Odnosząc się do przedmiotowej kwestii z punktu widzenia przepisów dotyczących
gospodarki wodnej, należy zauważyć, że zgodnie z art. 394 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia
20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960), której celem jest ochrona
zasobów wodnych, wykonanie urządzeń wodnych służących do wprowadzania do ziemi
ścieków oczyszczonych w przydomowej oczyszczalni ścieków na potrzeby zwykłego
korzystania z wód wymaga zgłoszenia wodnoprawnego. Zgłoszenia wodnoprawnego,
zgodnie z art. 423 ust. 1 ww. ustawy, należy dokonać przed terminem zamierzonego
rozpoczęcia wykonywania czynności, robót lub urządzeń wodnych.
Na podstawie art. 423 ust. 5 ustawy – Prawo wodne organ właściwy w sprawach zgłoszeń
wodnoprawnych wnosi sprzeciw, jeżeli wykonywanie czynności, robót lub urządzeń
wodnych, a także korzystanie z wód:
1) jest objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego;
2) narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, nie spełnia
wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8, lub narusza interesy osób trzecich,
w tym właściciela wód;
3) zagraża osiągnięciu celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59
oraz w art. 61.
Mając na uwadze powyższe, modyfikacja zbiornika bezodpływowego na przydomową
oczyszczalnię ścieków wymaga dokonania zgłoszenia wodnoprawnego dla planowanej
nowej instalacji. Przydomowe oczyszczalnie dostępne na polskim rynku posiadają
deklaracje właściwości użytkowych, które dokumentują skuteczność oczyszczania ścieków
-- 1 of 3 --
2
oraz zgodność z normami technicznymi. W przypadku instalacji wykonanych
samodzielnie, właściciel może podjąć działania w celu wykazania skuteczności
oczyszczania ścieków, jednak brak formalnej dokumentacji ogranicza możliwości organu
rozpatrującego zgłoszenie w weryfikacji zgodności instalacji z obowiązującymi normami
środowiskowymi i warunkami określonymi w art. 423 ust. 5 ustawy – Prawo wodne.
Odnosząc się do kwestii wysokości opłat za odbiór nieczystości ciekłych ze zbiorników
bezodpływowych i osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków należy
wskazać, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie
gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) sprawy obejmujące m.in. wodociągi
i zaopatrzenie w wodę, kanalizację, usuwanie i oczyszczanie ścieków komunalnych należą
do zadań własnych gminy. Ponadto, stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca
2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U.
z 2024 r. poz. 757 z późn. zm.) zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie
ścieków jest zadaniem własnym gminy. Zadania gmin o charakterze organizacyjno-
kontrolnym w zakresie ścieków gromadzonych przejściowo w zbiornikach
bezodpływowych oraz osadnikach w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków
określone zostały w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733). Przepisy ww. ustaw są ściśle powiązane z art. 87
ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960), zgodnie
z którym rada gminy, w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego, wyznacza
aglomeracje. Co dwa lata wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje przeglądu
obszarów i granic aglomeracji na podstawie art. 92 ustawy – Prawo wodne. Kwestie
techniczne gospodarki ściekowej, zawarte są, m.in. w rozporządzeniu Ministra Gospodarki
Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie
szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy
wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych
lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311)
i rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lipca
2018 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszarów i granic aglomeracji (Dz. U. z 2018 r.
poz. 1586). Władze samorządowe posiadają zatem niezbędne narzędzia prawne
i planistyczne, umożliwiające prawidłowe prowadzenie gospodarki ściekowej na swoich
obszarach, w tym na obszarach aglomeracji.
Zgodnie ze wspomnianą powyżej ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,
rada gminy określa, w drodze uchwały, górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli
nieruchomości za usługi m.in. w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub
osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości
ciekłych. Rada gminy, określając stawki opłat, może stosować zróżnicowane stawki
w zależności od gęstości zaludnienia na danym obszarze gminy oraz odległości od stacji
zlewnej, a także właściwości nieczystości ciekłych (art. 6 ust. 1, 2 i 4a ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach).
Gmina ma realny wpływ na wysokość ww. opłat poprzez prowadzenie racjonalnych,
uzasadnionych ekonomicznie inwestycji w zakresie szeroko pojętej gospodarki ściekowej.
Do działań tych zaliczyć można m.in. rozwój sieci kanalizacyjnej wraz ze skutecznym
podłączaniem do niej mieszkańców, rozbudowa oraz modernizacja oczyszczalni ścieków
przy zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań technologicznych, podwyższanie
-- 2 of 3 --
3
efektywności energetycznej oczyszczalni, czy budowę, utrzymanie i eksploatację własnych
lub wspólnych z innymi gminami, lub wspólnych ze związkiem metropolitalnym stacji
zlewnych, w przypadku gdy podłączenie wszystkich nieruchomości do sieci kanalizacyjnej
jest niemożliwe lub powoduje nadmierne koszty.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Do wiadomości:
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie
-- 3 of 3 --