Interpelacja w sprawie zasadności utrzymywania opłaty od posiadania psa oraz działań zmierzających do jej likwidacji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13573
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zasadności utrzymywania opłaty od posiadania psa oraz działań zmierzających do jej likwidacji
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 16-11-2025
Opłata od posiadania psa, mimo upływu lat i zmian społecznych, pozostaje w polskim systemie prawnym reliktem, którego funkcjonowanie coraz trudniej uzasadnić zarówno z perspektywy fiskalnej, jak i administracyjnej. Maksymalna stawka tej daniny na rok 2025 wynosi 178,26 zł, a od 2026 roku wzrośnie do 186,28 zł, jednak wiele gmin już dziś wskazuje, że pobór opłaty jest dla nich nieopłacalny, ponieważ koszty jej obsługi przewyższają uzyskiwane wpływy. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której część samorządów całkowicie rezygnuje z opłaty, część pobiera symboliczne stawki, a inne utrzymują je na poziomie bliskim limitowi maksymalnemu. Powoduje to znaczne, nieuzasadnione różnice w obciążeniach mieszkańców oraz utrzymywanie archaicznego mechanizmu, który nie spełnia już funkcji fiskalnych, a z punktu widzenia obywateli stanowi zbędne i nierówne obciążenie. W obliczu zapowiedzianego wzrostu stawki maksymalnej oraz rosnącej dyskusji publicznej o potrzebie likwidacji tej daniny zasadne jest uzyskanie pełnej informacji o jej skali, znaczeniu oraz planach Ministerstwa Finansów wobec jej przyszłości.
W świetle powyższego zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi lub zleciło prowadzenie jakichkolwiek prac legislacyjnych dotyczących całkowitej likwidacji opłaty od posiadania psa w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych? Jeśli tak – na jakim są etapie?
Czy w Ministerstwie Finansów trwają prace analityczne lub oceny skutków regulacji odnoszące się do zniesienia opłaty od posiadania psa, w tym wpływu takiej zmiany na dochody gmin? Jeżeli tak – proszę o przedstawienie zakresu, harmonogramu i przewidywanego terminu zakończenia analiz.
Czy Ministerstwo Finansów rozważa przygotowanie projektu nowelizacji, którego celem byłoby usunięcie opłaty od posiadania psa z katalogu opłat lokalnych, bądź jej zastąpienie innym rozwiązaniem?
Czy w ciągu ostatnich dwóch lat pojawiły się w Ministerstwie Finansów rekomendacje, postulaty lub uwagi ze strony departamentów merytorycznych sugerujące zasadność likwidacji tej opłaty?
Czy prowadzone były rozmowy z samorządami lub ich przedstawicielami, którzy wprost wskazywali, że opłata jest nieefektywna, nieracjonalna i powinna zostać usunięta? Jeśli tak – jakie argumenty podnoszono?
Czy Ministerstwo Finansów dostrzega przeszkody prawne, techniczne lub finansowe, które w jego ocenie uniemożliwiałyby zniesienie opłaty od posiadania psa na poziomie ustawowym? Proszę o ich precyzyjne przedstawienie.
Czy w bieżących priorytetach legislacyjnych Ministerstwa Finansów znajduje się modernizacja systemu opłat lokalnych, a jeżeli tak – czy przewiduje ona likwidację opłaty od posiadania psa jako instrumentu o niskiej efektywności?
Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizy porównawcze systemów zagranicznych, w których podobne opłaty zostały już zlikwidowane lub znacząco zreformowane? Jeżeli tak – jakie wnioski z nich płyną pod kątem możliwości zniesienia opłaty w Polsce?
Jeżeli Ministerstwo Finansów nie planuje likwidacji opłaty, proszę wskazać, jakie są powody utrzymywania w polskim systemie prawnym tego rozwiązania, pomimo deklaracji gmin o jego nieopłacalności oraz rosnącej liczbie samorządów rezygnujących z poboru?
Czy Ministerstwo Finansów zamierza przygotować ocenę funkcjonowania tej opłaty w latach 2020-2025, która mogłaby stanowić podstawę do decyzji o jej likwidacji? Jeśli nie – dlaczego?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3580 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 1 grudnia 2025 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 13573
Znak sprawy: DPL4.054.4.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13573, Posła na Sejm RP Pana Janusza
Kowalskiego w sprawie zasadności utrzymania opłaty od posiadania psa oraz
działań zmierzających do jej likwidacji, uprzejmie informuję
Stan prawny
Zgodnie z art. 18a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych1 opłatę od posiadania psów może wprowadzić, w drodze uchwały,
rada gminy. Opłata ma charakter fakultatywny. Opłatę tę pobiera się od osób
fizycznych posiadających psy. Podstawę opodatkowania stanowi liczba
posiadanych psów. Rada gminy określa, w drodze uchwały, zasady ustalania i
poboru oraz terminy płatności i wysokość stawki tej opłaty (art. 19 pkt 1 upol).
Rada gminy może także zarządzić pobór tej opłaty w drodze inkasa oraz określić
inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso (art. 19 ust. 2 i 3 upol). Opłata od
posiadania psów jest nieodpłatnym i bezzwrotnym świadczeniem
publicznoprawnym na rzecz gminy. Stosownie do art. 4 pkt 3 lit e ustawy z dnia
1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego2 wpływy
z tej opłaty stanowią jedno ze źródeł dochodów własnych gmin. Dochody te są
przeznaczone na realizację zadań służących zaspokajaniu zbiorowych potrzeb
wspólnoty.
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 707 dalej „upol’’
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572, z późn. zm.
-- 1 of 2 --
2/2
Stawka maksymalna opłaty od posiadania psów w 2024 r. wynosiła 173, 57 zł3, a
w 2025 r. wynosi 178,26 zł4 rocznie od jednego psa. Stawki opłaty od posiadania
psów w 2024 r. kształtowały się od 50 do 100 zł od każdego posiadanego psa.
Dane statystyczne dotyczące opłaty od posiadania psów.
Dochody wykonane przez jednostki samorządu terytorialnego ogółem, z tytułu
opłaty od posiadania psów w latach 2020-2024, zostały przedstawione w poniższej
tabeli5:
tys. zł
Dochody
wykonane
2020 2021 2022 2023 2024
Opłata od
posiadania psów
4 035 4 131 3 966 3 924 3 969
Liczba gmin wykazująca dochody wykonane z tytułu opłaty od posiadania psów
większe od zera przedstawia poniższa tabela:
Dochody
wykonane > 0
2020 2021 2022 2023 2024
Opłata od
posiadania psów
428 gmin 400 gmin 377 gmin 356 gmin 354 gminy
W latach w 2024 liczba gmin pobierających opłatę od posiadania psów wyniosła
14,3% gmin ogółem.
Podsumowanie
Obecnie o wprowadzeniu opłaty od posiadania psów decydują same gminy,
a realne obciążenie tą daniną nie jest wysokie. Biorąc pod uwagę utrzymującą się
od lat tendencję, gdzie w ramach posiadanej autonomii finansowej gminy coraz
powszechniej odstępują od nakładania na swoich mieszkańców obowiązku
ponoszenia opłaty od posiadania psów, ustawowe zmiany w tym zakresie nie są
uzasadnione.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
3 Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 21 lipca 2023 r. w sprawie górnych granic stawek
kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2025 (M.P. z 2023 r. poz. 774)
4 Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2024 r. w sprawie górnych granic stawek
kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2025 (M.P. z 2024 r. poz. 716)
5 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych sprawozdawczości budżetowej
jednostek samorządu terytorialnego
-- 2 of 2 --