Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie przyrody i wzmocnienia kompetencji gmin
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13539
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie przyrody i wzmocnienia kompetencji gmin
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 12-11-2025
Gdańsk, 12 listopada 2025 r.
Szanowna Pani Minister,
zwrócili się do mnie radni jednej z gdańskich dzielnic w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy o ochronie przyrody w zakresie umożliwienia gminom i miastom skuteczniejszej ochrony terenów cennych przyrodniczo, zwłaszcza w formie zespołów przyrodniczo-krajobrazowych.
Obecne przepisy nie pozwalają samorządom na wprowadzanie zakazu wycinki drzew w granicach takich zespołów, jeśli są to grunty zarządzane przez Lasy Państwowe. W praktyce oznacza to, że nawet w obrębie obszarów formalnie chronionych mogą być prowadzone rębnie, co prowadzi do degradacji krajobrazu i utraty wartości przyrodniczych.
Na przykładzie Wyspy Sobieszewskiej w Gdańsku, gdzie projekt Planu Urządzenia Lasu na lata 2025-2034 przewiduje wycinkę starodrzewów, widać wyraźnie, że brak narzędzi prawnych uniemożliwia gminie realną ochronę lokalnych walorów.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy w ministerstwie prowadzone są prace nad zmianami przepisów, które umożliwiłyby gminom wprowadzenie zakazu wycinki drzew w granicach zespołów przyrodniczo-krajobrazowych?
Czy planowana jest aktualizacja katalogu form ochrony przyrody, tak aby samorządy mogły skuteczniej chronić obszary miejskie i podmiejskie o wyjątkowych walorach przyrodniczych?
Czy resort rozważa wprowadzenie mechanizmu współdecydowania samorządów o treści planów urządzenia lasu na terenach miejskich?
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5973 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.94.2025.1.DT
4085375.16578201.13488750
Warszawa, 03-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Jarosława Wałęsy (znak: K10INT13539)
Temat: w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie przyrody i wzmocnienia kompetencji gmin
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT13539 proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Czy w Ministerstwie prowadzone są prace nad zmianami przepisów, które umożliwiłyby
gminom wprowadzenie zakazu wycinki drzew w granicach zespołów przyrodniczo-
krajobrazowych?
W resorcie środowiska prowadzone są obecnie prace nad projektem ustawy o zmianie
niektórych ustaw w związku z przywracaniem retencji i zapobieganiem skutkom suszy,
zawierającym m.in. nowelizację rozdziału 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie
przyrody1 oraz nad projektem ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych
innych ustaw (projekt wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów po nr UD233) – obydwa projekty są na etapie uzgodnień wewnątrzresortowych.
W ww. projektach, w obecnym brzmieniu nie przewidziano przepisów, które rozszerzałyby
katalog zakazów ujętych w art. 45 ustawy o ochronie przyrody o zakaz wycinki drzew w
granicach zespołów przyrodniczo-krajobrazowych.
Czy planowana jest aktualizacja katalogu form ochrony przyrody, tak aby samorządy
mogły skuteczniej chronić obszary miejskie i podmiejskie o wyjątkowych walorach
przyrodniczych?
Procedowany obecnie projekt UD233 nie przewiduje zmian w zakresie katalogu form
ochrony przyrody. Aktualne pozostają w tym zakresie przepisy art. 6 ustawy o ochronie
przyrody. Niemniej projekt przewiduje nowe narzędzia ochrony przyrody w zakresie
ochrony korytarzy ekologicznych. Nowe przepisy ujęte zostaną w dodawanym do ustawy
rozdziale 4a – Ochrona korytarzy ekologicznych, w którym zaproponowano przepisy
zobowiązujące Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do sporządzenia projektu
programu ochrony korytarzy ekologicznych, a ministra właściwego do spraw środowiska
do przyjęcia i publikacji takiego programu, określając zakres tego programu (dodawany
art. 90a), a także umożliwiające ustanawianie stref ochrony migracji przez regionalnych
dyrektorów ochrony środowiska (dodawany art. 90b).
Niezależnie od powyższego, nawiązując do podniesionego w interpelacji problemu ochrony
terenów cennych przyrodniczo, chciałbym podkreślić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska
od 2024 roku realizuje proces wzmocnienia ochrony lasów. Poza zabezpieczeniem cennych
przyrodniczo lasów w ramach tzw. moratorium zainicjowano również proces wyznaczania
lasów społecznych oraz tworzenia nowych rezerwatów przyrody. W roku 2025 działania
zostały rozszerzone o zabezpieczenie i rozpoczęcie procesu weryfikacji nowych rezerwatów
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 1478, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
2
przyrody proponowanych przez stronę społeczną, naukowców i regionalne dyrekcje Lasów
Państwowych.
Zainicjowano również proces identyfikacji ekosystemów leśnych spełniających kryteria
starolasów. Ministerstwo docelowo określi ścieżkę wdrożenia ww. uzgodnień w przepisach
prawa powszechnie obowiązującego na dalszym etapie prac.
W zakresie lasów społecznych dotychczasowe analizy prowadzą do zaprojektowania
rozwiązania polegającego na utworzeniu nowej podkategorii lasu ochronnego,
dedykowanej lasom, które mają szczególne znaczenie dla społeczeństwa. Instytut Ochrony
Środowiska-Państwowy Instytut Badawczy wspiera Ministerstwo Klimatu i Środowiska
w procesie, podsumowując dotychczasowe działania i przedstawiając rekomendacje.
We współpracy z ekspertami Instytutu ustalony zostanie dla każdego nadleśnictwa
indywidualny harmonogram utrwalenia ochrony lasów społecznych i wdrożenia uzgodnień.
Czy resort rozważa wprowadzenie mechanizmu współdecydowania samorządów o treści
planów urządzenia lasu na terenach miejskich?
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy
o lasach oraz niektórych innych ustaw (nr UD61 w wykazie prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów), którego celem jest wykonanie dwóch wyroków
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (z dnia 2 marca 2021 r. w sprawie C-432/21
oraz z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie C-441/17). Projekt zakłada kompleksowe
uporządkowanie procesu sporządzania, weryfikacji i zatwierdzania planów urządzenia lasu.
W tym zakresie przewiduje się również wprowadzenie obowiązku przekazania projektu
planu urządzenia lasu do zaopiniowania przez każdą radę gminy, na terenie której znajduje
się las, dla którego sporządza się plan urządzenia lasu. W przypadku gmin posiadających
status uzdrowiska albo status obszaru ochrony uzdrowiskowej opinia dotyczyć będzie także
ochrony warunków naturalnych uzdrowiska lub obszaru ochrony uzdrowiskowej.
Podkreślam, że nad przedmiotowym projektem nadal trwają prace w ramach rządowego
procesu legislacyjnego. Ponadto zaznaczam, że zgodnie z aktualnie obowiązującymi
w Państwowym Gospodarstwie Leśnym procedurami sporządzenie projektu planu
urządzenia lasu wymaga współpracy z właściwymi instytucjami i uprawnionymi organami w
zakresie ich kompetencji, w tym w szczególności z organami samorządów. Zapewnienie
udziału społeczeństwa w procesie podejmowania decyzji w odniesieniu do środowiska
w procedurze sporządzenia projektu planu urządzenia lasu odbywa się poprzez dostęp
do informacji o środowisku oraz udział w konsultacjach i opiniowaniu ustaleń projektu
planu, w tym zaproszenie przez nadleśniczego przedstawicieli samorządów do prac
w Zespole Lokalnej Współpracy.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 2 of 3 --
3
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 3 of 3 --