Interpelacja w sprawie obaw, jakie wzbudzają szacunki związane z tegorocznymi podwyżkami cen energii elektrycznej, będących pokłosiem polityki klimatycznej Unii Europejskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1353
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie obaw, jakie wzbudzają szacunki związane z tegorocznymi podwyżkami cen energii elektrycznej, będących pokłosiem polityki klimatycznej Unii Europejskiej
Zgłaszający: Norbert Jakub Kaczmarczyk
Data wpływu: 06-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie uprawnień wynikających z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra w sprawie obaw, jakie wzbudzają szacunki związane z tegorocznymi podwyżkami cen energii elektrycznej, będących pokłosiem polityki klimatycznej Unii Europejskiej.
W połowie 2024 roku przestaną obowiązywać mechanizmy ochronne dla obywateli, w związku z drożejącym w ostatnich latach w Unii Europejskiej dostępem do energii elektrycznej. Podczas poprzedniej kadencji Sejmu RP wdrożony został specjalny mechanizm dopłat do tarcz energetycznych. Dziś, gdy tych dopłat miałoby nie być, rachunki w niektórych gospodarstwach domowych mogą wzrosnąć nawet o 80% - tak wynika bowiem z analiz ekspertów.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania: 1. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Panią Minister Klimatu i Środowiska, państwo, „będzie chciało chronić przede wszystkim te gospodarstwa, dla których jest to dużym wyzwaniem. Uboższą sferę społeczeństwa bądź gospodarstwa wielorodzinne będziemy chcieli objąć pomocą”. W ślad za tą deklaracją, w jaki sposób rząd zamierza pomóc tzw. klasie średniej, czyli rodzinom, które według ustalanych często widełek pomocowych są zbyt bogate na otrzymanie pomocy, a jednocześnie ich stan majątkowy będzie mocno obciążony brakiem ewentualnej pomocy? Istnieje zasadne pytanie, czy ktoś, kto zarabia więcej niż ustalone widełki, jednak ów zarobek zawdzięcza pracy np. na trzy etaty kilkanaście godzin na dobę winien nadawać mu status „zamożnego i nie potrzebującego pomocy”?
2. W związku z tak drastycznymi podwyżkami cen prądu przy dzisiejszych założeniach polityki klimatycznej Unii Europejskiej, jak Państwa resort wyobraża sobie dalsze zacieśnianie pętli wokół szyi państw wspólnoty związanych z polityką energetyczną? Czy wykonano badania, jaką cenę płacić będą gospodarstwa domowe w Polsce za kWh po np. całkowitej likwidacji elektrowni w Bełchatowie?
3. W jaki sposób państwo zamierza pomóc obywatelom, którzy wpadną w ubóstwo energetyczne i nie będzie ich stać na pokrywanie rachunków za energię elektryczną, która w dzisiejszych czasach, w środku Europy, powinna być traktowana, jako podstawowe prawa człowieka?
Z wyrazami szacunku
Norbert Kaczmarczyk
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8852 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DELG-WRD.050.6.2024.MK
IK: 3031549
3031549.11870818.9689340
Warszawa, 18-03-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Norberta Kaczmarczyka w sprawie obaw, jakie
wzbudzają szacunki związane z tegorocznymi podwyżkami cen energii elektrycznej,
będących pokłosiem polityki klimatycznej Unii Europejskiej, nr interpelacji: K10INT1354, jak
również interpelację – tożsamą w treści - przekazaną przez Ministra Finansów, nr
interpelacji: K10INT1353, przedstawiam odpowiedzi na zadane w interpelacji pytania.
1. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Panią Minister Klimatu i Środowiska,
Państwo, „będzie chciało chronić przede wszystkim te gospodarstwa, dla których jest to
dużym wyzwaniem. Uboższą sferę społeczeństwa bądź gospodarstwa wielorodzinne
będziemy chcieli objąć pomocą”. W ślad za tą deklaracją, w jaki sposób rząd zamierza
pomóc tzw. Klasie średniej, czyli rodzinom, które według ustalanych często widełek
pomocowych są zbyt bogate na otrzymanie pomocy, a jednocześnie ich stan majątkowy
będzie mocno obciążony brakiem ewentualnej pomocy? Istnieje zasadne pytanie, czy ktoś,
kto zarabia więcej niż ustalone widełki, jednak ów zarobek zawdzięcza pracy np. na trzy
etaty kilkanaście godzin na dobę winien nadawać mu status „zamożnego i nie
potrzebującego pomocy”?
Zasady ochrony odbiorców energii elektrycznej przed wzrostem cen w 2024 r. zostały
określone w ustawie z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii
elektrycznej, paliw gazowych i ciepła oraz niektórych innych ustaw (dalej: „Ustawa”). Ustawa
przedłuża działanie mechanizmów obowiązujących w 2023 roku, na okres pół roku: od dnia
1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. Mechanizm „mrożenia cen i stawek opłat do
określonego limitu zużycia oraz rozliczeń za energię elektryczną po cenie maksymalnej w
odniesieniu do wolumenu energii powyżej przedmiotowego limitu, obowiązuje w I p. 2024 r.
bez podziału odbiorców według kryterium dochodowego.
W odniesieniu do kwestii wsparcia odbiorców w II p. 2024 r. Minister Klimatu i Środowiska
stale obserwuje i poddaje analizie sytuację na rynku energii elektrycznej, w szczególności
zmniejszające się w ostatnich kilkunastu miesiącach ceny energii na rynku hurtowym.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska we współpracy z innymi resortami analizuje możliwe
rozwiązania w zakresie cen energii elektrycznej w drugim półroczu 2024 r. Jesteśmy obecnie
na końcowym etapie prac i wkrótce przedstawimy konkretne propozycje. W
przygotowywanych scenariuszach działań osłonowych, wypracowywanych z udziałem
Ministra Aktywów Państwowych, Ministra Przemysłu oraz Prezesa Urzędu Regulacji
Energetyki, szczególny nacisk kładziony jest na zabezpieczenie sytuacji materialnej
-- 1 of 3 --
najuboższych gospodarstw domowych. Decyzja o zasadach wsparcia odbiorców w II połowie
2024 r. w zakresie radzenia sobie z kosztami nośników energii zapadnie na przełomie I i II
kwartału br.
2. W związku z tak drastycznymi podwyżkami cen prądu przy dzisiejszych założeniach
polityki klimatycznej Unii Europejskiej, jak Państwa resort wyobraża sobie dalsze
zacieśnianie pętli wokół szyi państw wspólnoty związanych z polityką energetyczną? Czy
wykonano badania, jaką cenę płacić będą gospodarstwa domowe w Polsce za kWh po np.
całkowitej likwidacji elektrowni w Bełchatowie?
W dn. 6 marca 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) opublikowało projekt
„Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r.”1, dotyczący krajowej wizji
niskoemisyjnej transformacji energetycznej, w kontekście kształtowania wkładu Polski
w unijne cele klimatyczno-energetyczne do 2030 roku oraz wzmocnienia bezpieczeństwa
energetycznego i suwerenności energetycznej. Integralnym elementem ww. dokumentu jest
Załącznik 1 prezentujący prognozy średnioterminowe w scenariuszu WEM (ang. with
existing measures), w tym wyniki w zakresie kształtowania miksu energetycznego. W dalszej
kolejności, projekt Krajowego Planu po uzupełnieniu o m.in. dodatkowy scenariusz WAM
(ang. with additional measures) zostanie poddany uzgodnieniom i konsultacjom publicznym.
Dokument ten wraz z dwoma scenariuszami będzie odzwierciedlać najbardziej aktualne
czynniki wpływające na koszty produkcji, oddziałujące na prognozowane ceny energii
elektrycznej w następnych latach.
Niezależnie od powyższego, warto zaznaczyć, że ceny energii ze źródeł odnawialnych są
niższe niż ceny energii na rynku hurtowym. Dla przykładu aukcje OZE w listopadzie 2023
(AZ/6/2023 i AZ/7/2023) zakończyły się z cenami 119,00 zł/MWh - 355,00 zł/MWh. Dla
porównania ceny energii elektrycznej na rynku dnia następnego (indeks BASE Weighted
Average) w listopadzie 2023 wyniosły 471,63 PLN/MWh, a w kontraktach rocznych BASE
na rok 2024 nawet więcej 546,40 PLN/MWh
Aby pozwolić odbiorcom końcowym na korzystanie z możliwości obniżenia rachunków,
poprzez zużywanie energii w godzinach, gdy jej cena jest najniższa, oraz celem implementacji
postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca
2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz
zmieniającą dyrektywę 2012/27/UE, przyjęto ustawę z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy
- Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1681). Jednym z rozwiązań
przewidzianych w tej ustawie było wprowadzenie od sierpnia 2024 r. obowiązku oferowania
umów z ceną dynamiczną przez sprzedawców energii elektrycznej obsługujących co
najmniej 200 tys. odbiorców. Warto jednak podkreślić, że w początkowym okresie
funkcjonowania taryf dynamicznych, z tego rodzaju rozliczeń skorzystają najaktywniejsi
odbiorcy, którzy na bieżąco śledzą zmiany na rynku energii.
Co do analizowania całkowitej likwidacji elektrowni w Bełchatowie, warto zaznaczyć, że
znajdują się tam jednostki o różnej mocy, a w związku z tym również różnej sprawności
i emisyjności (11 bloków o mocy 370-390 MW oraz blok o mocy 858 MW). W perspektywie
do 2040 r. wycofywanie części jednostek będzie skutkowało obniżeniem emisji całej
gospodarki i poprawą rentowności jednostek, które pozostaną na rynku energii w sytuacji,
gdy nie zostaną zastąpione źródłami, które w ujęciu mocowym i energii pokryją powstałą
lukę. Podkreślić należy, że proces wycofywania z eksploatacji bloków węglowych będzie
rozpatrywany dla wszystkich jednostek wspólnie oraz zsynchronizowany z prognozami
zawartymi w dokumentach strategicznych, takich jak Polityka energetyczna Polski, czy
1 https://www.gov.pl/web/klimat/krajowy-plan-na-rzecz-energii-i-klimatu
-- 2 of 3 --
wyżej wspomniany Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu, a nie w podziale na
poszczególne elektrownie.
3. W jaki sposób państwo zamierza pomóc obywatelom, którzy wpadną w ubóstwo
energetyczne i nie będzie ich stać na pokrywanie rachunków za energię elektryczną, która
w dzisiejszych czasach, w środku Europy, powinna być traktowana, jako podstawowe
prawa człowieka?
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ramach aktualnie funkcjonujących
mechanizmów wsparcia na I połowę 2024 r., Ustawą zapewniono także dodatkową pomoc
dla osób o niższych dochodach, tj. dodatek osłonowy, który ma na celu zniwelować koszty
energii, paliw gazowych i żywności dla obywateli, których przeciętne miesięczne dochody
netto nie przekraczają 2.100 zł w gospodarstwie jednoosobowym, bądź 1.500 zł na osobę w
gospodarstwie wieloosobowym.
Dodatek osłonowy za okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r., wynosi: 228,8 zł dla
gospodarstwa domowego jednoosobowego, 343,2 zł dla gospodarstwa domowego
składającego się z 2 do 3 osób, 486,2 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 4 do
5 osób, 657,8 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z co najmniej 6 osób. Wnioski
o dodatek obywatele mogą składać do dnia 30 kwietnia 2024 r. do gminy właściwej według
miejsca zamieszkania.
Mając jednak na względzie, że zwalczanie ubóstwa energetycznego wymaga działań
długofalowych, Rząd RP, dostrzegając wagę tego problemu, będzie w 2024 r. pracował nad
jego systemowym rozwiązaniem, które zostanie wdrożone, gdy bieżące mechanizmy
wsparcia w zakresie cen energii elektrycznej, przestaną obowiązywać.
Decyzja o zasadach wsparcia odbiorców w II połowie 2024 r. w zakresie radzenia sobie z
kosztami nośników energii zapadnie na przełomie I i II kwartału br. W analizowanych
scenariuszach działań osłonowych szczególny nacisk kładziony jest na zabezpieczenie
odbiorców, którzy najbardziej potrzebują wsparcia.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --