Interpelacja w sprawie aktualnego i planowanego udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym Polski oraz finansowania transformacji energetycznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13528
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie aktualnego i planowanego udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym Polski oraz finansowania transformacji energetycznej
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 10-11-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmym pytaniem dotyczącym aktualnego stanu realizacji polityki energetycznej Polski w zakresie rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE), planowanych celów na kolejne lata oraz sposobu finansowania tej transformacji ze środków krajowych i unijnych. Odnawialne źródła energii są jednym z kluczowych filarów europejskiej polityki klimatycznej oraz warunkiem wypełnienia zobowiązań wynikających z pakietu „Fit for 55“ i Europejskiego Zielonego Ładu. Polska, podobnie jak inne państwa członkowskie, jest zobowiązana do stopniowego zwiększania udziału energii odnawialnej w miksie energetycznym, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego i sprawiedliwej transformacji regionów górniczych.
Z informacji publicznych wynika, że Polska sukcesywnie zwiększa udział OZE w produkcji energii, w tym dzięki rozwojowi energetyki wiatrowej, fotowoltaiki i biogazu. Jednocześnie wciąż pojawiają się pytania o dokładny poziom wykorzystania energii odnawialnej w całkowitym miksie energetycznym, a także o realne plany na kolejne lata.
W tym kontekście uprzejmie proszę o przedstawienie informacji:
Jaki jest aktualny procentowy udział energii wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym Polski (według najnowszych danych dostępnych Ministerstwu Klimatu i Środowiska)?
Jakie cele w zakresie udziału OZE przewiduje rząd na lata 2026, 2030 i 2035 — zarówno w kontekście krajowym, jak i w odniesieniu do wymogów unijnych?
Jakie środki finansowe są planowane na realizację inwestycji w OZE w najbliższych latach, w tym:
a) z Krajowego Planu Odbudowy (KPO),
b) z funduszy unijnych w ramach nowej perspektywy finansowej 2021–2027,
c) ze środków krajowych (budżet państwa, fundusze celowe, m.in. NFOŚiGW)?
Jak wygląda aktualny harmonogram wygaszania kopalń węgla w Polsce oraz jakie działania podejmuje rząd, by zapewnić płynną transformację energetyczną w regionach górniczych?
W jaki sposób jest planowane zaangażowanie i przekwalifikowanie pracowników sektora górniczego, tak aby mogli oni znaleźć zatrudnienie w rozwijającym się sektorze OZE — np. w budowie i obsłudze instalacji fotowoltaicznych, farm wiatrowych czy przy modernizacji sieci energetycznych?
Zrozumienie tych procesów ma kluczowe znaczenie dla opinii publicznej — zarówno w kontekście bezpieczeństwa energetycznego, jak i przyszłości polskich regionów przemysłowych. Dlatego uprzejmie proszę o możliwie szczegółową odpowiedź, która pozwoli rozwiać obawy i pokazać, w jaki sposób Polska realizuje strategię sprawiedliwej transformacji energetycznej.
Z wyrazami szacunku
Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 17 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (20)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17009 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DOZE-PL.050.11.2025.IW
4082164.16776715.13635127
Warszawa, 30-12-2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Danuty Jazłowieckiej w sprawie aktualnego i
planowanego udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym Polski oraz
finansowania transformacji energetycznej (K10INT13528) Ministerstwo Klimatu i
Srodowiska (MKiŚ) przekazuje poniższą odpowiedź przygotowaną we współpracy z
Ministerstem Energii.
1. Jaki jest aktualny procentowy udział energii wytwarzanej z odnawialnych źródeł
energii w miksie energetycznym Polski (według najnowszych danych dostępnych
Ministerstwu Klimatu i Środowiska)?
Aktualny udział procentowy energii wytwarzanej z OZE w latach 2024 i 2025 (do
października włącznie) przedstawia poniższa tabela, sporządzona na podstawie
danych publikowanych przez Agencję Rynku Energii S.A.:
Technologia
2024 r.
[GWh]
2025 r. (do
października)
[GWh]
Udział OZE w
ogólnej
produkcji
energii
elektrycznej
w 2024 r.
Udziału OZE w
ogólnej
produkcji
energii
elektrycznej w
2025 r. (do
października)
elektrownie
biogazowe 1 598,7 1 385,5 0,94% 0,97%
elektrownie
biomasowe 4 567,1 3 499,6 2,70% 2,44%
elektrownie
słoneczne 15 248,5 19 532,5 9,01% 13,63%
elektrownie
wiatrowe 24 485,2 19 932,8 14,46% 13,91%
elektrownie
wodne 2 124,4 1 263,4 1,25% 0,88%
-- 1 of 7 --
spalanie
wielopaliwowe 1 711,3 1 804,1 1,01% 1,26%
hybrydowa
instalacja OZE 14,0 9,0 0,01% 0,01%
inne OZE 77,3 78,7 0,05% 0,05%
Produkcja
energii
elektrycznej z
OZE
49 826,3 47 886,3 29,43% 33,41%
2. Jakie cele w zakresie udziału OZE przewiduje rząd na lata 2026, 2030 i 2035 —
zarówno w kontekście krajowym, jak i w odniesieniu do wymogów unijnych?
Zgodnie z prognozami zawartymi w projekcie aktualizacji Krajowego Planu w
dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do 2040 r. (dalej: aKPEiK),
opublikowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w lipcu br., Polska dąży
do osiągnięcia udziału OZE w końcowym zużyciu energii brutto na poziomie 30–
32% w 2030 r. Na realizację tego celu składa się wykorzystanie OZE w
elektroenergetyce, ciepłownictwie i chłodnictwie oraz w transporcie. Cele dla lat
po 2030 r. mają charakter prognostyczny – w 2040 r. udział OZE może wynieść
44–52%.
Należy podkreślić, że projekt aKPEiK aktualnie znajduje się w fazie finalizacji w
Ministerstwie Energii. Po ostatecznym przyjęciu projektu przez Radę Ministrów,
powyższe prognozy mogą ulec zmianie.
3. Jakie środki finansowe planowane są na realizację inwestycji w OZE w
najbliższych latach, w tym:
a. z Krajowego Planu Odbudowy (KPO),
b. z funduszy unijnych w ramach nowej perspektywy finansowej 2021–
2027,
c. ze środków krajowych (budżet państwa, fundusze celowe, m.in.
NFOŚiGW)?
Ze względu na szeroki, horyzontalny charakter pytania, udzielona odpowiedź
obejmuje wyłącznie informacje dotyczące środków finansowych i działań
pozostajacych w gestii Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
a) Krajowy Plan Odbudowy (KPO)
Obecnie ze środków Krajowego Planu Odbudowy (KPO) realizowane są inwestycje,
w ramach których na wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE)
przewidziano alokację w wysokości ok. 19,03 mld euro, w tym:
Część grantowa - obejmująca w ramach inwestycji MKiŚ, m.in.:
-- 2 of 7 --
0,17 mld euro na potrzeby systemów ciepłowniczych, w tym instalacji
wykorzystujących bioenergię oraz odnawialne źródła energii (B1.1.1
Inwestycje w źródła ciepła w systemach ciepłowniczych),
3,10 mld euro na wsparcie dla wymiany źródeł ciepła, termomodernizacji i
instalacji OZE, np. fotowoltaika, pompy ciepła (B1.1.2 – Wymiana źródeł
ciepła i poprawa efektywności energetycznej w budynkach
jednorodzinnych),
0,39 mld euro na instalacje OZE w budynkach instytucji edukacyjnych
(B1.1.3 Termomodernizacja instytucji edukacyjnych),
0,33 mld euro na instalacje OZE realizowane przez społeczności
energetyczne (G1.1.2 Wspieranie rozwoju społeczności energetycznych),
Część pożyczkowa - obejmująca w ramach inwestycji MKiŚ, m.in.:
15,04 mld euro na wsparcie inwestycji, w celu osiągnięciabudowy
zeroemisyjnego systemu energetycznego, obejmujące m.in.: sieci
elektroenergetyczne, biogaz i biometan, instalacje on-shore oraz wodór
odnawialny (G3.1.4 Wsparcie na rzecz krajowego systemu energetycznego
(Fundusz Wsparcia Energetyki).
Ze względu na horyzont czasowy KPO, wymagający aby do końca sierpnia 2026 r.
potwierdzono realizację mierników określonych dla inwestycji, nie jest już
planowane programowanie kolejnych środków.
b) Fundusze unijne w ramach perspektywy finansowej 2021-2027
W ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
(FEnIKS) 2021-2027 na rozwój instalacji OZE wsparcie w wysokości ok. 1,18 mld
euro przeznaczone jest na:
0,27 mld euro - Działanie 2.1 Infrastruktura ciepłownicza, obejmujące
inwestycje w źródła wysokosprawnej kogeneracji, oparte na OZE.
0,91 mld euro - Działanie 2.2 Rozwój OZE, na inwestycje w instalacje OZE,
w tym: fotowoltaikę, biometan z magazynami, biogaz,
Mając na względzie istotę wspierania rozwoju OZE, resort planuje kontynuować
dofinansowania w tym zakresie w ramach nowej perspektywy polityki spójności
2028-2034.
Obecnie trwają prace nad przygotowaniem dokumentów programowych, dlatego
dokładne wskazanie wysokości środków oraz ich przeznaczenia będzie możliwe na
późniejszym etapie.
c) Środki krajowe (budżet państwa, fundusze celowe, NFOŚiGW)
Wsparcie dla OZE w ramach środków własnych NFOŚiGW na lata 2026-2031
wynosi ok. 5,42 mld zł. W ramach tych środków, niezależnie od innych źródeł
finansowania, NFOŚiGW wspiera takie programy, jak:
-- 3 of 7 --
Czyste Powietrze – dotacje na pompy ciepła, fotowoltaikę,
termomodernizację, pomocnicze magazyny ciepła/energii.
Mój Prąd – wsparcie dla mikroinstalacji fotowoltaicznych (3–20 kW) oraz
magazynów energii (min. 2 kWh).
Moje Ciepło – dopłaty do pomp ciepła montowanych w nowych domach.
WFOŚiGW również realizują zadania obejmujące tematy związane z OZE m.in. w
ramach programów dotacyjnych lub pożyczkowych, jednak nie da się ustalić ile z
realizowanych projektów będzie dotyczyć tematów bezpośrednio związanych z
OZE. Obecnie wiele Funduszy jest na etapie opracowywania planu na rok 2026,
stąd nie jest możliwe wskazanie szczegółowych kwot.
Dodatkowe źródła finansowania
Fundusz Modernizacyjny
Warto wspomnieć także o programach finansowanych z Funduszu
Modernizacyjnego, któremu przyznano ok. 6,3 mld zł na instalacje OZE:
„Rozwój kogeneracji w oparciu o biogaz komunalny” (1,5 mld zł) - instalacje OZE
do fermentacji selektywnie zebranych bioodpadów komunalnych i
wykorzystanie uzyskanego biogazu do wytwarzania energii w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji;
„Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu”
(0,8 mld zł) - program wspiera przedsiębiorców w budowie biometanowni, w
tym zasilanych biogazem rolniczym, a jego celem jest powstanie co najmniej 15
instalacji do wytwarzania biometanu, wytwarzających co najmniej 17,6 mln m3
biometanu rocznie;
„Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z
odpadów komunalnych” (1 mld zł) - program wspiera przedsiębiorców w
budowie nowych, rozbudowie lub modernizacji istniejących instalacji
wytwarzania i wykorzystania biogazu uzyskiwanego w procesie fermentacji
biomasy, ze szczególnym uwzględnieniem biomasy odpadowej, w celu
wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w wysokosprawnej kogeneracji;
„Energia dla wsi” (3 mld zł) - wsparcie rolników, spółdzielni energetycznych lub
jej członków w budowie instalacji fotowoltaicznych, turbin wiatrowych,
biogazowni i elektrowni wodnych.
4. Jak wygląda aktualny harmonogram wygaszania kopalń węgla w Polsce oraz jakie
działania podejmuje rząd, by zapewnić płynną transformację energetyczną w
regionach górniczych?
W zakresie harmonogramu wygaszania kopalń węgla w Polsce, w 2026 r. planowane
jest rozpoczęcie procesu likwidacji KWK Bobrek, Ruchu Wujek w KWK Staszic-Wujek
oraz Ruchu Bielszowice w KWK Ruda. Harmonogramem zamykania kopalń węgla
kamiennego energetycznego jest ujęty w Umowie Społecznej z 2021 r. Rząd podejmuje
-- 4 of 7 --
szereg działań mających na celu zapewnienie płynnej transformacji energetycznej w
regionach górniczych, koncentrując się zarówno na aspektach gospodarczych jak i
społecznych. Kluczowym elementem transformacji jest nowelizacja ustawy o
funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, która wprowadza mechanizmy
umożliwiające uporządkowane i społecznie akceptowalne wygaszanie kopalń. Ustawa
została przekazana 10 grudnia br. do podpisu Prezydenta RP. Zgodnie z jej założeniami,
przedsiębiorstwa górnicze będą samodzielnie prowadzić proces likwidacji zakładów, a
koszty tych działań zostaną pokryte ze środków budżetu państwa. Równolegle
wdrożony zostanie system świadczeń osłonowych dla pracowników przedsiębiorstw
górniczych, na który składają się urlopy górnicze, urlopy dla pracowników zakładów
przeróbki mechanicznej węgla oraz jednorazowe odprawy pieniężne w wysokości 170
tys. zł netto. Instrumenty te umożliwią bezpieczne odejście z sektora i złagodzą skutki
społeczne transformacji. Ważnym, wprowadzanym nowelizacją rozwiązaniem, jest
także umożliwienie przekazywania mienia kopalń jednostkom samorządu terytorialnego
w drodze darowizny, co stworzy możliwość wykorzystania terenów pokopalnianych do
nowych inwestycji, w tym związanych z odnawialnymi źródłami energii i rozwojem
lokalnej przedsiębiorczości. To szansa na tworzenie nowych miejsc pracy i nadanie
regionom pogórniczym zupełnie nowej tożsamości gospodarczej.
Wszystkie te rozwiązania mają na celu zapewnienie stabilności społecznej i
gospodarczej w regionach górniczych oraz stworzenie warunków do rozwoju nowych
gałęzi energetyki i przemysłu, zgodnych z krajowymi i unijnymi celami klimatycznymi.
Transformacja energetyczna w regionach górniczych to nie tylko proces stopniowego
wygaszania kopalń, lecz również otwieranie nowych możliwości rozwojowych.
Obejmuje ona inwestycje w nowoczesne technologie, wspieranie lokalnej
przedsiębiorczości oraz budowanie trwałych podstaw dla przyszłości energetycznej
kraju, przy jednoczesnym zapewnieniu poszanowania dla pracowników i społeczności,
które przez lata tworzyły fundament polskiego górnictwa.
W zakresie działań podejmowanych przez rząd, aby zapewnić płynną transformację
energetyczną w regionach górniczych, w ramach aktualizacji projektu Krajowego Planu
w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do 2040 r. (aKPEiK) wskazano
działania, mające na celu łagodzenie skutków odchodzenia od węgla i zapewnienie
rozwoju regionów górniczych. W ramach działania 150. Zapewnienie wsparcia dla
regionów węglowych, wdrożone zostaną programy szkoleniowe i umożliwiające
przekwalifikowanie pracowników, a także programy rozwoju lokalnego, partnerstwa i
współprace. Z kolei działanie 151. Zapewnienie rozwoju regionów węglowych obejmie
inwestycje, które priorytetowo obejmą obszary społecznie wrażliwe, aby zapewnić
sprawiedliwy przebieg transformacji, modernizację istniejącego przemysłu oraz budowę
nowego sektora przemysłowego opartego na innowacyjnych rozwiązaniach, który
stanie się filarem zrównoważonego rozwoju gospodarczego. Niezwykle istotnym
elementem procesu transformacji będzie również kształcenie i doskonalenie kadr ujęte
w działaniu 158.
Placówki oświaty będą rozwijać krótkie formy kształcenia, takie jak kursy, szkolenia i
mikropoświadczenia, umożliwiające zmianę lub uzupełnienie kwalifikacji. Istotną rolę
odegrają również pozaszkolne formy edukacji, w tym doradztwo zawodowe dla osób
dorosłych, zwiększenie elastyczności ofert oraz wdrożenie modułowych szkoleń.
5. W jaki sposób planowane jest zaangażowanie i przekwalifikowanie pracowników
sektora górniczego, tak aby mogli oni znaleźć zatrudnienie w rozwijającym się
-- 5 of 7 --
sektorze OZE — np. w budowie i obsłudze instalacji fotowoltaicznych, farm
wiatrowych czy przy modernizacji sieci energetycznych?
Proces transformacji energetycznej wymaga stworzenia kompleksowych rozwiązań, które
umożliwią pracownikom sektora górniczego płynne przejście do nowych obszarów
zatrudnienia. Kluczowym elementem tego procesu jest wdrożenie systemu zachęt
inwestycyjnych w regionach wydobywczych, co pozwoli na rozwój lokalnych rynków pracy
w branżach związanych z odnawialnymi źródłami energii oraz w sektorach wspierających
transformację. W tym kontekście szczególne znaczenie ma wzmocnienie tzw. local content,
czyli maksymalnego wykorzystania krajowych zasobów, technologii i kompetencji w
realizacji inwestycji energetycznych. Preferencyjne traktowanie polskich przedsiębiorstw w
zamówieniach publicznych oraz uproszczenie procedur inwestycyjnych będą sprzyjać
budowaniu silnej pozycji krajowych firm w strategicznych projektach.
Równolegle konieczny jest rozwój oferty edukacyjnej i szkoleniowej. Uczelnie i instytucje
edukacyjne będą oferować krótkie formy kształcenia, takie jak kursy, szkolenia czy
mikropoświadczenia, umożliwiające szybkie zdobycie nowych kompetencji. W związku z
rosnącym zapotrzebowaniem na kadry w obszarach takich jak technologie OZE, energetyka
jądrowa, magazynowanie energii, technologie wodorowe, zarządzanie energią,
termomodernizacja budynków, elektromobilność czy cyfryzacja rozwiązań energetycznych,
programy szkoleniowe będą dostosowywane do potrzeb rynku i wspierane przez działania
Ministerstwa. Ważną rolę odegrają również pozaszkolne formy edukacji, w tym doradztwo
zawodowe dla osób dorosłych, zwiększenie elastyczności ofert oraz wdrożenie
modułowych szkoleń. Prowadzone będzie mapowanie potrzeb regionów w zakresie
dostępności i kwalifikacji kadr w sektorach energetycznych i okołobranżowych, a także
projektowanie nowych kierunków kształcenia i doskonalenia zawodowego. Istotnym
aspektem jest integracja działań szkoleniowo-rekrutacyjnych pomiędzy instytucjami
publicznymi, samorządami, organizacjami społecznymi i sektorem prywatnym.
Obecnie w Ministerstwie Energii trwają prace nad projektem Białej Księgi Zrównoważonej
transformacji regionów węglowych w Polsce 2025–2049. Dokument powstał we
współpracy Ministerstwa z przedstawicielami środowiska naukowego (Politechnika Śląska,
Uniwersytet Śląski, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Akademia WSB) oraz z
ekspertami Banku Światowego. Biała Księga formułuje rekomendacje dla procesu
transformacji w wymiarze społecznym, gospodarczym oraz zarządczym, w tym dotyczące
transformacji energetycznej.
W wymiarze społecznym proces transformacji regionów węglowych w Polsce wymaga
zapewnienia wielopoziomowego wsparcia, od programów przekwalifikowania i edukacji
ustawicznej, przez ochronę socjalną i dedykowane mechanizmy osłonowe, po aktywne
włączanie społeczności lokalnych w proces decyzyjny tak, aby łagodzenie skutków
wygaszania górnictwa szło w parze z tworzeniem nowych perspektyw rozwojowych i
wzmacnianiem tożsamości kulturowej regionów.
W wymiarze gospodarczym kluczowe jest zdywersyfikowanie struktury ekonomicznej
terenów pogórniczych poprzez rozwój nowych branż, zwłaszcza zielonych technologii,
odnawialnych źródeł energii, przemysłów kreatywnych i sektorów wysokich technologii a
także poprzez pełne wykorzystanie istniejącej infrastruktury przemysłowej i kadrowej, tak
by przekształcenie majątku i aktywów górniczych stało się impulsem dla reindustrializacji i
budowy trwałych przewag konkurencyjnych regionów.
W wymiarze zarządczym i energetycznym transformacja powinna być prowadzona w
oparciu o spójną i skoordynowaną strategię, łączącą inwestycje w nowoczesną
infrastrukturę energetyczną (sieci, ciepłownictwo, źródła zero- i niskoemisyjne) z
-- 6 of 7 --
mechanizmami chroniącymi obywateli przed ubóstwem energetycznym, przy jednoczesnym
wzmocnieniu instytucjonalnej zdolności samorządów i państwa do realizacji projektów
wielkoskalowych, co wymaga przejrzystych ram finansowych oraz trwałego dialogu.
Dodatkowo, zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, środki
unijnego Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST) przeznaczone dla pięciu województw
z regionami górniczymi, mają na celu łagodzenie skutków społecznych, gospodarczych i
środowiskowych związanych z przejściem na gospodarkę neutralną klimatycznie. Za
najbardziej narażone na negatywne skutki transformacji uznano podregiony w
województwach: śląskim, wielkopolskim, dolnośląskim, łódzkim i małopolskim. W ramach
podziału środków z FST, Polsce przyznano na lata 2021–2027 łącznie 3,85 mld euro. Środki
te mogą być przeznaczone m.in. na inwestycje w MŚP i startupy, tworzenie nowych firm,
działania badawcze i innowacyjne, transfer technologii, rozwój kompetencji zawodowych,
aktywizację zawodową, włączenie społeczne oraz infrastrukturę edukacyjną i opiekuńczą.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 7 of 7 --