Interpelacja w sprawie odmowy przekazania przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa nieruchomości na rzecz gm. Niemce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13522
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie odmowy przekazania przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa nieruchomości na rzecz gm. Niemce
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 10-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa może nieodpłatnie przekazywać jednostkom samorządu terytorialnego nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na realizację ich zadań własnych. Instrument ten od lat stanowi ważne narzędzie wsparcia samorządów, szczególnie na obszarach wiejskich, gdzie środki na rozwój infrastruktury społecznej i kulturalnej są ograniczone, a potrzeby mieszkańców – bardzo konkretne.
Tymczasem gmina Niemce w województwie lubelskim, która wystąpiła do KOWR z wnioskiem o nieodpłatne przekazanie działek nr 2768/26 (0,9986 ha) i 2768/27 (0,2725 ha) z przeznaczeniem pod budowę muszli koncertowej i zagospodarowanie terenów rekreacyjnych, otrzymała decyzję odmowną. Zamiast tego – jak wynika z informacji lokalnych – te same nieruchomości zostały przez KOWR wystawione na sprzedaż. Ważnym aspektem jest to, że plan dopuszcza możliwość zabudowy mieszkaniowej na tamtym terenie.
W tej sytuacji rodzą się poważne pytania o kierunek i motywacje działań kierownictwa KOWR, w szczególności pana Henryka Smolarza, posła PSL, który sam pochodzi z gminy Niemce. Jak wskazano w programie „Uwaga” TVN, pan Smolarz sam realizuje inwestycję w tej samej gminie – wznosząc wysoką zabudowę wielorodzinną na prywatnych działkach. Decyzja o odmowie przekazania gruntów gminie, które miały służyć lokalnej społeczności, może rodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności podejmowanych decyzji i stawia pod znakiem zapytania, czy działania KOWR są rzeczywiście podejmowane w interesie publicznym, czy raczej sprzyjają rozwojowi komercyjnych przedsięwzięć budowlanych. Zamiast wspierać samorząd w tworzeniu przestrzeni dla mieszkańców – rekreacji, kultury i integracji lokalnej – KOWR zdaje się wybierać sprzedaż ziemi z zasobu Skarbu Państwa, w sposób który może sprzyjać dalszej urbanizacji i komercjalizacji terenów wiejskich.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Z jakich powodów KOWR odmówił gminie Niemce nieodpłatnego przekazania działek nr 2768/26 i 2768/27 na cele publiczne?
Czy KOWR planuje sprzedaż tych nieruchomości i na jakich warunkach? Czy został ogłoszony przetarg w sprawie tych działek i jakie są jego warunki?
Czy decyzja o sprzedaży została poprzedzona konsultacją z władzami gminy Niemce, a jeśli nie – dlaczego zrezygnowano z dialogu z samorządem?
Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi posiada wiedzę o inwestycjach deweloperskich realizowanych przez dyrektora generalnego KOWR Henryka Smolarza na terenie tej samej gminy, i czy w tym kontekście nie zachodzi konflikt interesów między jego działalnością prywatną a pełnioną funkcją publiczną? Jak Pan Minister ocenia taką sytuację?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmie działania w celu przywrócenia właściwego stosowania art. 24 ust. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, tak aby gminy mogły skutecznie pozyskiwać grunty na realizację zadań publicznych, zamiast konkurować z deweloperami o ziemię należącą do Skarbu Państwa?
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8563 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 05 grudnia 2025 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.31.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13522 Pani Anny Gembickiej i Pana
Jarosława Sachajko, Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie „odmowy
przekazania przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa nieruchomości na rzecz
gm. Niemce”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Na wstępie pragnę poinformować, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
zwróciło się do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (powoływanego dalej jako
„KOWR”), o przekazanie niezbędnych informacji. Odpowiadając na pytania zawarte
w ww. interpelacji, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1) Odmowa przez KOWR nieodpłatnego przekazania nieruchomości, oznaczonej
jako działki o nr 2768/26 i 2768/27, na rzecz Gminy Niemce, została podjęta po
przeprowadzeniu szczegółowej analizy celu jej przekazania, aktualnych zasobów
gruntowych Gminy Niemce oraz historii przedmiotowej nieruchomości.
Zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 1 lit. c ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa, podstawą do nieodpłatnego przekazania nieruchomości
z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (powoływanego dalej jako „ZWRSP”)
jednostkom samorządu terytorialnego, w tym gminom, jest umożliwienie realizacji ich
zadań, w sytuacji gdy gmina nie dysponuje własnymi gruntami, niezbędnymi do
realizacji tych zadań. Przeprowadzona analiza wykazała, że Gmina Niemce posiada
-- 1 of 5 --
tereny wcześniej przekazane przez Agencję Nieruchomości Rolnych - poprzedniczkę
prawną KOWR, które mają potencjał inwestycyjny, pozwalający na realizację
planowanej infrastruktury rekreacyjnej. Szczególnie istotne jest, że działka o nr
2768/25, będąca własnością Gminy, przylega bezpośrednio do wnioskowanej
nieruchomości, co oznacza, że Gmina Niemce może realizować inwestycję na
gruntach własnych.
W ramach analizy KOWR zobowiązany był również uwzględnić historię
wcześniejszych nieodpłatnych przekazań nieruchomości na rzecz Gminy Niemce.
Ustalono, że nieruchomość, o którą obecnie ww. Gmina wnioskuje, była już wcześniej
jej własnością w wyniku nieodpłatnego przekazania, jednak została zwrócona do
ZWRSP, z uwagi na niewywiązywanie się przez Gminę z przyjętych zobowiązań.
Gmina Niemce otrzymała łącznie 29,0049 ha, z czego 14,9388 ha nie zostało
zagospodarowane w wymaganym okresie 10 lat i w konsekwencji zostało zwrócone
do ZWRSP.
Jednocześnie należy wskazać, że Gmina Niemce mogła „zatrzymać” działki
o nr 2768/26 (o powierzchni 0,9986 ha) i 2768/27 (o powierzchni 0,2725 ha),
dokonując zwrotu ich aktualnej wartości, zgodnie z art. 24 ust. 5aa ww. ustawy,
jednak z tej możliwości nie skorzystała i zdecydowała się je zwrócić do ZWRSP.
Analiza koncepcji zagospodarowania, przedstawiona przez Gminę, wykazała również,
że planowana infrastruktura (boiska, plac zabaw, siłownia zewnętrzna), zajmuje
jedynie niewielką część nieruchomości, a znaczna jej część została przewidziana jako
tereny zielone i parkingi. W tym miejscu należy podkreślić, że nieodpłatne
przekazywanie nieruchomości powinno służyć realizacji niezbędnej infrastruktury,
a nie tworzeniu rezerw terenowych pod zieleń, zwłaszcza gdy gmina posiada już inne
tereny zielone. Nadmienić przy tym trzeba, że w poprzednich latach KOWR
przekazał Gminie Niemce ponad 2 ha gruntów przeznaczonych pod obiekty
rekreacyjne, takie jak park, aleje spacerowe oraz place zabaw.
Mając na uwadze to, że zasób gruntów posiadanych przez Gminę Niemce umożliwia
realizację planowanej inwestycji, dalsze pomniejszanie ZWRSP o kolejne
nieruchomości w trybie nieodpłatnym jest niezasadne. Należy przy tym ponownie
podkreślić, że w 2016 r. Gmina Niemce miała możliwość „zatrzymania”
-- 2 of 5 --
nieruchomości, oznaczonej jako działki o nr 2768/26 i 2768/27, zwracając ich
aktualną wartość, jednak zdecydowała się na ich zwrot do ZWRSP.
Ad 2) Nieruchomość oznaczona jako działki o nr 2768/26 i 2768/27 została
przeznaczona do trwałego rozdysponowania w drodze sprzedaży w przetargu
ustnym nieograniczonym. Cena wywoławcza działki o nr 2768/26 została ustalona
na kwotę 2 575 620,00 zł brutto, zaś działki o nr 2768/27 na kwotę 703 560,00 zł.
Wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży opublikowano 6 października
2025 r., a ogłoszenie o przetargu podano do publicznej wiadomości 29 października
2025 r.
Ad 3) i 5) KOWR prowadził dialog z władzami Gminy Niemce. Po uzyskaniu przez
Gminę informacji o zamiarze zbycia nieruchomości, złożyła ona wniosek o jej
nieodpłatne przekazanie (pismem z dnia 25 czerwca 2024 r.). W związku z tym
procedurę sprzedaży wstrzymano, a KOWR wezwał Gminę do uzupełnienia wniosku
o niezbędne dokumenty.
Pismem z dnia 11 czerwca 2025 r. Gmina Niemce uzupełniła swój wniosek.
Przedstawiona dokumentacja była jednak niekompletna. Celem wyjaśnienia
wątpliwości przeprowadzono spotkanie KOWR z władzami Gminy. Dopiero
25 września 2025 r. Gmina przedłożyła „pełny” wniosek o nieodpłatne przekazanie
nieruchomości.
Należy podkreślić, że KOWR w każdym przypadku ze zrozumieniem podchodzi do
planowanych przez samorządy inwestycji infrastrukturalnych, planowanych do
realizacji na gruntach ZWRSP, uwzględniając ich rodzaj i cel. I tak, w roku 2025 r., na
rzecz jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubelskim przekazano
blisko 20 ha gruntów, na których powstaną nowe drogi, przepompownie ścieków,
punkty zbiórki odpadów komunalnych, place zabaw, siłownie oraz świetlice gminne.
Gmina Niemce otrzymała dotychczas znaczny areał gruntów, na których
zrealizowano inwestycje takie jak: przedszkole, bibliotekę gminną, kompleks trzech
boisk sportowych, zielone tereny rekreacyjne oraz place zabaw.
Dlatego nie można zgodzić się z poglądem, jakoby art. 24 ust. 5 ustawy o
gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa był niewłaściwie,
czy też nieskutecznie stosowany. Przeciwnie, proces nieodpłatnego
rozdysponowania nieruchomości z ZWRSP jest zarówno efektywny, jak i zgodny z
-- 3 of 5 --
interesem publicznym, a co najważniejsze – umożliwia jednostkom samorządu
terytorialnego, w tym w szczególności gminom, skuteczną realizację ich zadań.
Ad 4) Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu
prowadzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez osoby pełniące funkcje
publiczne, informacje zwarte w oświadczeniu o stanie majątkowym stanowią
tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji
niejawnych o klauzuli tajności „zastrzeżone”, określonej w przepisach o ochronie
informacji niejawnych, chyba że osoba, która złożyła oświadczenie, wyraziła pisemną
zgodę na ich ujawnienie. W szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba
uprawniona do odebrania oświadczenia może je ujawnić pomimo braku zgody
składającego oświadczenie.
Podkreślić należy, że tylko niektóre oświadczenia o stanie majątkowym zawierają
informacje jawne z mocy prawa. Do tej grupy nie należy oświadczenie majątkowe
składane przez Dyrektora Generalnego KOWR.
Niezależnie pod powyższego, Pan Henryk Smolarz pełni również funkcję posła na
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego tytułu, zgodnie z art. 35 ust. 1 i 3 ustawy z
dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, składa oświadczenie
majątkowe Marszałkowi Sejmu. Oświadczenie to jest publikowane na stronie
internetowej Sejmu RP. W ostatnim opublikowanym oświadczeniu majątkowym,
za II rok kadencji, brak jest informacji o prowadzeniu działalności gospodarczej
osobiście lub wspólnie z innymi osobami, zarządzania taką działalnością lub bycia
przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.
Ponadto podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 35 ust. 6 i 6a ostatnio powołanej
ustawy, analizy danych zawartych w oświadczeniu o stanie majątkowym posła
dokonuje właściwa komisja sejmowa oraz właściwy urząd skarbowy, które są
uprawnione do porównania treści oświadczeń z uprzednio złożonymi oświadczeniami
oraz z kopią rocznego zeznania podatkowego. Wyniki tych analiz przedstawiane są
Prezydium Sejmu. Dodatkowo kontrolę rzetelności i prawdziwości ww. oświadczeń
dokonuje Centralne Biuro Antykorupcyjne w trybie i na zasadach określonych w
rozdziale 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
-- 4 of 5 --
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --