Interpelacja w sprawie przeciwdziałania zanieczyszczeniu powietrza w regionie łódzkim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13497
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie przeciwdziałania zanieczyszczeniu powietrza w regionie łódzkim
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 10-11-2025
Szanowna Pani Minister,
w województwie łódzkim mieszkańcy coraz częściej borykają się z problemem wysokiego zanieczyszczenia powietrza, szczególnie stężeniem pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5 – co ma negatywny wpływ na zdrowie publiczne i jakość życia.
Zgodnie z danymi przytoczonymi przez „Dziennik Łódzki“ (22 października 2025 r.), średnie stężenie pyłu PM2,5 w województwie łódzkim w październiku 2025 roku osiągnęło około 84% dopuszczalnej normy (21 µg/m3), przy czym w niektórych lokalizacjach wartości te były znacznie wyższe. Problem szczególnie dotyczył aglomeracji łódzkiej, Zgierza, Pabianic i Tomaszowa Mazowieckiego, gdzie pomiary wielokrotnie przekraczały zalecane poziomy jakości powietrza.
Podobne dane potwierdziła również TVP3 Łódź, informując o częstych przekroczeniach norm pyłów zawieszonych w październiku i o potrzebie wzmocnienia działań antysmogowych w regionie.
Sytuacja ta wskazuje na konieczność zintensyfikowania krajowych działań na rzecz poprawy jakości powietrza w województwie łódzkim, zarówno poprzez programy modernizacji źródeł ciepła, jak i wsparcie transportu publicznego oraz lokalnych działań samorządowych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami.
1. W jaki sposób ministerstwo monitoruje poziomy zanieczyszczeń powietrza w województwie łódzkim i jakie są najnowsze dane za 2025 rok?
2. Czy przewidziane są nowe programy lub rozszerzenie istniejących działań wsparcia dla mieszkańców regionu łódzkiego – np. dotacje na wymianę pieców, ograniczenie emisji z gospodarstw domowych, wsparcie transportu publicznego?
3. W jaki sposób samorządy województwa łódzkiego otrzymują wsparcie ze strony państwa w zakresie walki ze smogiem – czy jest planowany specjalny mechanizm finansowania dla regionów z najwyższymi stężeniami?
Z wyrazami szacunku Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14748 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Odpowiedz na interpelację
DPN-WJP.050.14.2025.AR
4081542.16463203.13536093
Warszawa, 10-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelacje Posła Krzysztofa Piątkowskiego (znak: K10INT13497)
Temat: przeciwdziałanie zanieczyszczeniu powietrza w regionie łódzkim
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na poszczególne pytania:
Ad. 1) W jaki sposób Ministerstwo monitoruje poziomy zanieczyszczeń powietrza w
województwie łódzkim i jakie są najnowsze dane za 2025 rok?
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) prowadzi w ramach Państwowego
Monitoringu Środowiska (PMŚ) system oceny jakości powietrza, który składa się z dwóch
współdziałających ze sobą elementów: sieci stacji pomiarów zanieczyszczenia powietrza
oraz matematycznego modelowania jakości powietrza kalibrowanego wynikami pomiarów
z ww. sieci pomiarowej.
Zgodnie z zapisami art. 88 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska
(Dz. U. 2025 r., poz. 647) (POŚ) dobór obszarów lokalizacji stacji pomiarów
zanieczyszczenia powietrza oparty jest o wyniki pięcioletniej oceny jakości powietrza,
wyznaczającej na terenie kraju obszary wskazane do intensywnych pomiarów
zanieczyszczenia powietrza (pomiary ciągłe), obszary wskazane do mniej intensywnych
pomiarów (pomiary mniej intensywnymi metodami) oraz obszary, na których do oceny
jakości powietrza wystarczą metody matematycznego modelowania jakości powietrza i
obiektywnego szacowania. Podstawowymi kryteriami doboru takich obszarów jest poziom
stężenia substancji w powietrzu stwierdzony na podstawie pomiarów oraz
matematycznego modelowania jakości powietrza w okresie analizowanych w ww. ocenie
5 lat oraz liczba narażonych na nie mieszkańców.
W 2025 r. w ramach systemu PMŚ na terenie województwa łódzkiego funkcjonują
ogółem 22 stacje pomiarowe GIOŚ, w tym:
stacje automatyczne, których w województwie łódzkim jest 12 - wykonują one
pomiary poziomów substancji w powietrzu w trybie ciągłym, z transmisją wyników
pomiarów (wartości średnie 1-godzinne) do systemów bazodanowych GIOŚ, skąd są
one publikowane na Portalu Jakości Powietrza (jako dane wstępnie zweryfikowane)
https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/current oraz za pośrednictwem aplikacji mobilnej
-- 1 of 5 --
„Jakość Powietrza w Polsce”. Zakres pomiarów na stacjach automatycznych w
województwie łódzkim obejmuje pomiary stężenia: dwutlenku siarki, dwutlenku
azotu, sumy tlenków azotu, benzenu, tlenku węgla, ozonu, pyłu zawieszonego PM10 i
pyłu zawieszonego PM2,5.
stacje manualne, których w województwie łódzkim pracuje 10 - prowadzone są na
nich pomiary stężenia pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5 w uśrednieniu 24-
godzinnym. Wyniki tych pomiarów dostępne są dopiero po wykonaniu analizy próbek
w Centralnym Laboratorium Badawczym GIOŚ. Wyniki pomiarów manualnych
stężenia pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5 w powietrzu udostępniane są do 25 dnia
każdego miesiąca za poprzedni miesiąc kalendarzowy, wyniki pomiarów zawartości
substancji w pyle zawieszonym PM10 (benzo(a)piren i metale ciężkie As, Cd, Ni i Pb)
udostępniane są w terminie do 60 dni od końca miesiąca, w którym były
wykonywane pomiary. Wyniki pomiarów manualnych publikowane są na portalu
Jakości Powietrza https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/archives.
Lokalizacja stacji jest w miarę możliwości niezmienna. Prowadzenie badań w stałych
lokalizacjach daje bowiem możliwość obserwowania trendów zmian jakości powietrza w
wieloleciu oraz pozwala określić stopień skuteczności działań naprawczych realizowanych
w ramach programów ochrony powietrza.
Oprócz stałych stacji pomiarowych na terenie województwa łódzkiego działają 2
automatyczne stacje mobilne, których lokalizacja może być zmieniana, w zależności od
potrzeb pomiarowych w mniejszych ośrodkach miejskich (takich jak np. Łask czy Kutno).
Ze względu na charakter obszaru, na którym prowadzone są pomiary wyróżnia się stacje:
tła miejskiego (w 2025 r. 17 stacji w województwie łódzkim) – na obszarach
miejskich, lokalizowane w taki sposób, aby na poziom zanieczyszczenia miało wpływ
łączne oddziaływanie emisji zanieczyszczeń pochodzących z wielu źródeł, zaliczanych
do różnych kategorii (emisja z indywidualnego ogrzewania budynków, ze środków
transportu, z zakładów przemysłowych);
oddziaływania transportu – lokalizowane w miastach, w bezpośrednim sąsiedztwie
drogi o znacznym natężeniu ruchu, w miejscach, gdzie na oddziaływanie emisji z
pojazdów narażonych jest wiele osób (obecnie 1 stacja komunikacyjna w Łodzi);
podmiejskie – lokalizowane w granicach miasta, lecz nie będące pod bezpośrednim
wpływem emisji z indywidualnego ogrzewania budynków, komunikacji czy przemysłu
(1 stacja – w Uniejowie na terenie strefy uzdrowiskowej);
oceny oddziaływania przemysłu – lokalizowane w rejonie oddziaływania zakładów
przemysłowych (1 stacja – w Pabianicach, która jest również pod wpływem emisji z
indywidualnego ogrzewania budynków oraz ze środków transportu);
pozamiejskie – mierzące stężenie substancji w powietrzu w odniesieniu do kryterium
ochrony roślin, w celu oceny narażenia roślin na zanieczyszczenie powietrza
napływającego na tereny naturalnych ekosystemów, lasów lub upraw.
Zanieczyszczenie powietrza na tych obszarach ma związek z emisją SO2 i NO2 z wielu,
niekiedy odległych, rejonów i źródeł emisji oraz przemianami fotochemicznymi
zachodzącymi w powietrzu w wyniku czego powstaje ozon. Wyniki pomiarów ze
stanowisk tego typu służą także do oceny narażenia zdrowia ludzi na
zanieczyszczenia powietrza na obszarach pozamiejskich (2 stacje - w Gajewie gm.
Witonia, pow. łęczycki i w Parzniewicach gm. Wola Krzysztoporska, pow.
piotrkowski).
Metodę uzupełniającą w stosunku do pomiarów stężenia substancji w powietrzu stanowi,
zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, matematyczne modelowanie transportu i
przemian substancji w powietrzu. Realizacja modelowania stężenia wybranych
-- 2 of 5 --
zanieczyszczeń (SO2, NO2, NOx, benzo(a)piren w pyle zawieszonym PM10, pył zawieszony
PM10, pył zawieszony PM2,5, O3, As w pyle zawieszonym PM10) na potrzeby wsparcia
rocznej oceny jakości powietrza w strefach w Polsce, zgodnie z zapisami ustawy POŚ (art.
88 ust. 6), została powierzona Instytutowi Ochrony Środowiska – Państwowemu
Instytutowi Badawczemu (IOŚ-PIB).
W odniesieniu do wszystkich modelowanych zanieczyszczeń wyniki modelowania
stanowią podstawę do określania przestrzennego rozkładu stężeń zanieczyszczeń oraz
zasięgu obszarów przekroczeń poziomów substancji w powietrzu w rocznych ocenach
jakości powietrza. Dodatkowo modelowanie matematyczne wykorzystywane jest do
prognozowania stężeń zanieczyszczeń powietrza publikowanych na portalu Jakości
Powietrza GIOŚ:
https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/airPollution?woj=lodzkie
Drugim istotnym zadaniem realizowanym w ramach monitoringu jakości powietrza przez
GIOŚ, obok dokonywania prowadzenia pomiarów i wykonywania ocen jakości powietrza,
jest powiadamianie ludności o ryzyku przekroczenia, lub przekroczeniu poziomów
informowania oraz poziomów alarmowych substancji w powietrzu.
Zgodnie z przepisami ustawy POŚ w przypadku stwierdzenia ryzyka przekroczenia lub
przekroczenia poziomu informowania lub poziomu alarmowego substancji w powietrzu,
GIOŚ przygotowuje powiadomienie i przekazuje je do Wojewódzkiego Centrum
Zarządzania Kryzysowego, przy Wydziale Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego
Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego oraz do Zarządu Województwa. Komunikaty te są
również publikowane na portalu Jakości Powietrza GIOŚ
https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/rwms/3/overruns/0.
W 2025 roku w województwie łódzkim 13 razy stwierdzono ryzyko przekroczenia
poziomu informowania dla pyłu PM10, 6 razy stwierdzono przekroczenie poziomu
informowania dla pyłu PM10, 3 razy stwierdzono ryzyko przekroczenia poziomu
alarmowego pyłu PM10, 1 raz stwierdzono przekroczenie poziomu alarmowego pyłu
PM10. Ponadto, w roku 2025 wystąpiło przekroczenie 24-godzinnej wartości poziomu
dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM10 na stacji automatycznej w Pabianicach przy ul.
Konstantynowskiej oraz stwierdzono ryzyko przekroczenia poziomu docelowego
benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM10 na 14 z 17 stanowisk pomiarowych
benzo(a)pirenu w województwie.
W przypadku pyłu zawieszonego PM10 istnieje ryzyko przekroczenia średniej 24-
godzinnej wartości poziomu dopuszczalnego na 13 z 22 stanowisk. W przypadku pyłu
zawieszonego PM2,5 ryzyko przekroczenia średniego rocznego poziomu dopuszczalnego
stwierdzono na 3 z 8 stanowisk pomiarowych. Informacje te udostępniane są na Portalu
Jakości Powietrza: https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/rwms/3/overruns/0.
Wyniki rocznej oceny jakości powietrza za rok 2025 w województwie łódzkim oraz pełna
informacja dotycząca statystyk dla rocznych serii pomiarów stężeń substancji w powietrzu
dostępne będą w II kwartale 2026 roku.
Ad. 2) Czy przewidziane są nowe programy lub rozszerzenie istniejących działań wsparcia
dla mieszkańców regionu łódzkiego - np. dotacje na wymianę pieców, ograniczenie emisji
z gospodarstw domowych, wsparcie transportu publicznego?
Ad.3) W jaki sposób samorządy województwa łódzkiego otrzymują wsparcie ze strony
państwa w zakresie walki ze smogiem - czy jest planowany specjalny mechanizm
finansowania dla regionów z najwyższymi stężeniami?
-- 3 of 5 --
Programy, którymi zarządza Ministerstwo Klimatu i Środowiska mają, co do zasady,
charakter ogólnokrajowy. Oznacza to, że wszyscy beneficjenci, po spełnieniu
odpowiednich warunków, mogą otrzymać wsparcie niezależnie od miejsca zamieszkania
(województwa, w którym realizowany jest projekt). Dotyczy to choćby wsparcia z
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) czy programu Fundusze
Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS). Zatem skala udzielonej
pomocy zależy nie tylko od założeń przygotowanego programu, ale również od aktywności
potencjalnych odbiorów wsparcia. Natomiast pomoc o charakterze regionalnym
programowana jest przez zarządy województw, w ramach programów regionalnych.
Dostępne wsparcie m.in. na wymianę pieców, ograniczenie emisji z gospodarstw
domowych, wsparcie transportu publicznego
Mieszkańcy woj. łódzkiego mogą liczyć na wsparcie zarówno w zakresie wymiany źródeł
ciepła, jak i transportu publicznego.
W zakresie wsparcia wymiany źródeł ciepła do najistotniejszych programów należy
Program Priorytetowy Czyste Powietrze, realizowany z różnych źródeł, w tym KPO,
FEnIKS oraz Fundusz Modernizacyjny. Celem programu jest poprawa jakości powietrza
oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych poprzez wymianę źródeł ciepła i poprawę
efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jednorodzinnych. W jego ramach
beneficjenci z terenu województwa łódzkiego otrzymali już ponad 1,23 mld zł wsparcia.
Jednocześnie nabór jest wciąż otwarty.
W ramach KPO, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW) realizuje również programy wspierające poprawę efektywności energetycznej
w sektorze publicznym, w tym w placówkach edukacyjnych. Samorządy z terenu
województwa łódzkiego są również beneficjentami tego typu działań. Dotychczas
podpisano 12 umów o łącznej wartości dofinansowania o wartości około 36 mln zł. W
trakcie oceny są kolejne wnioski zatem istnieje realna szansa, że liczba wspartych
placówek wzrośnie.
W zakresie ograniczania emisji z gospodarstw domowych, w ramach FEnIKS, dostępne są
dotacje na poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych. Obecna
alokacja na dotacje w ramach tego działania wynosi 110 mln EUR, planowane jest także
uruchomienia na ten cel dodatkowych środków z pomocy zwrotnej z Programu
Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) 2014-2020.
Fundusz przeprowadził również 3 nabory pn. „Zielony transport publiczny”. W jego
ramach Łódź otrzymała wsparcie na zakup 36 autobusów.
W ramach polityki spójności funkcjonują też programy o charakterze regionalnym,
zarządzane przez Urzędy Marszałkowskie. Inwestycje z regionu łódzkiego mogą uzyskać
dofinansowanie w ramach programu Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027, z
łącznym budżetem ponad 3,23 mld EUR.
Ponadto, aktualnie NFOŚiGW realizuje/lub realizował programy skierowane do
beneficjentów indywidualnych w całym kraju, z zakresu termomodernizacji oraz
ograniczenia emisji w gospodarstwach domowych, takie jak np.: Mój Prąd i Moje Ciepło.
-- 4 of 5 --
Jednocześnie Wojewódzki Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(WFOŚiGW) w Łodzi planuje w przyszłym roku kontynuację Programu Priorytetowego
„Racjonalizacja zużycia energii w budynkach użyteczności publicznej oraz zasobach
komunalnych”. W ramach tego Programu możliwe jest uzyskanie przez m.in. jednostki
samorządu terytorialnego dofinansowania na realizację kompleksowych zadań
termomodernizacyjnych w budynkach użyteczności publicznej, ale także budynkach
wchodzących w skład zasobów komunalnych jednostki samorządu terytorialnego.
Dofinansowanie ma formę pożyczko-dotacji (70% dotacji i 30% pożyczki) i jest
przeznaczone na kompleksowe prace termomodernizacyjne budynków, czyli działania
prowadzone według standardów efektywności energetycznej i ekonomicznej wskazane w
dołączonym do wniosku audycie energetycznym budynku, jako optymalny wariant
przedsięwzięcia.
Obecnie trwają prace przygotowujące ofertę na rok 2026 i planuje się wprowadzenie
nowego, pilotażowego programu na termomodernizację wielorodzinnych budynków
mieszkalnych, gdzie beneficjentami mają być wspólnoty mieszkaniowe.
Kolejna perspektywa finansowa
Obecnie trwa uzgadnianie Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2028-2034, na
podstawie których negocjowany będzie przyszły budżet UE. W tym momencie nie jest
możliwe określenie zakresu, jak i wysokości środków przeznaczonych m.in. na wymianę
pieców, ograniczenie emisji z gospodarstw domowych czy wsparcie transportu
publicznego w perspektywie finansowej 2028 - 2034.
Społeczny Fundusz Klimatyczny
Dodatkowo, nowym instrumentem mającym na celu przede wszystkim redukcję zjawiska
ubóstwa energetycznego i ubóstwa transportowego jest Społeczny Fundusz Klimatyczny
(SFK). Warunkiem uzyskania wsparcia ze środków SFK jest przygotowanie Planu
Społeczno-Klimatycznego (PSK) zawierającego wykaz działań w komponencie budynków i
transportu, które państwa UE zamierzają objąć finansowaniem w ramach Funduszu. W
ramach PSK uwzględniono również komponent regionalny. Projekt PSK przeszedł już
konsultacje publiczne i jest obecnie w trakcie prac rządowych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 5 of 5 --