tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.591.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13488 Pani Posłanki Lidii Czechak, w sprawie niespełnienia
obietnicy podwyższenia renty socjalnej do poziomu minimalnego wynagrodzenia, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej systematycznie wprowadza do porządku
prawnego regulacje przewidujące dodatkowe wsparcie osób z niepełnosprawnościami,
dostosowując jego formy i zakres do zmieniającej się sytuacji społecznej i ekonomicznej.
Działania te, kierowane do grup szczególnie wrażliwych, podejmowane są w ramach
systemu pomocy społecznej, systemu świadczeń rodzinnych oraz wsparcia osób
z niepełnosprawnościami. Przesłanki przyznania świadczenia w postaci renty socjalnej
reguluje ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 420 z
późn. zm.). Na jej podstawie renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie
niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
· przed ukończeniem 18 roku życia;
· w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej — przed ukończeniem 25 roku życia;
· w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury
naukowej.
Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania
jakiejkolwiek pracy. Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Tytułem do otrzymywania renty socjalnej jest zatem posiadanie orzeczenia o całkowitej
niezdolności do pracy oraz jednocześnie powstanie naruszenia sprawności organizmu
powodującego niezdolność do pracy w okresach wskazanych w art. 4 ustawy o rencie
socjalnej. Do nabycia prawa do renty socjalnej nie jest wymagane posiadanie stażu pracy.
Wskazana powyżej ustawa stanowi, że renta socjalna wynosi 100% kwoty najniższej renty
z tytułu całkowitej niezdolności do pracy ustalonej i podwyższonej zgodnie z ustawą
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kwota renty socjalnej jest
corocznie waloryzowana. Jej podwyższenie następuje z urzędu, a jeżeli wypłata renty
została wstrzymana - po jej wznowieniu. Od dnia 1 marca 2025 r. kwota renty socjalnej
wynosi 1878,91 zł.
Odnosząc się do kwestii zmiany ustawy o rencie socjalnej należy zauważyć, że inicjatywa
ustawodawcza w tym zakresie należała do obywateli. Obywatelski projekt ustawy o zmianie
ustawy o rencie socjalnej został złożony w Sejmie RP IX kadencji, a Sejm RP X kadencji
podjął prace nad projektem. Uchwalona w 27 września 2024 r. ustawa o zmianie ustawy
o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.1615) wprowadziła dodatek

-- 1 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
dopełniający w wysokości 2520 zł (od 1 marca br. 2610,72 zł.) przysługujący osobie
uprawnionej do renty socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej
egzystencji. Kwota dodatku jest waloryzowana. Ponadto, ustawa zawiera zmianę zasad
łączenia renty socjalnej z rentą rodzinną poprzez podniesienie limitu łącznej kwoty obu
świadczeń do kwoty 300% najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Informuję, że aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są
prowadzone prace mające na celu zmianę przepisów ustawy o rencie socjalnej.
Jednocześnie, w związku ze zgłaszanymi wątpliwościami dotyczącymi nierówności
w uprawnieniach do dodatku dopełniającego pomiędzy osobami z orzeczoną niezdolnością
do samodzielnej egzystencji, które są rencistami socjalnymi (zgodnie z ustawą o rencie
socjalnej), a osobami pobierającymi rentę z tytułu niezdolności do pracy (zgodnie z ustawą
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawami regulującymi
sytuację prawną rencistów mundurowych), w Ministerstwie przygotowano założenia
projektu ustawy o dodatku dopełniającym dla osób z orzeczoną całkowitą niezdolnością do
pracy oraz z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, pobierających inne
świadczenia niż renta socjalna.
Wniosek o wpis projektu do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został złożony do
Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Zespół do Spraw Programowania Prac Rządu Kancelarii
Prezesa Rady Ministrów odroczył podjęcie decyzji o wpisie do czasu dokonania analizy
systemu świadczeń socjalnych pobieranych przez osoby z niepełnosprawnościami we
współpracy m. in. z Ministerstwem Finansów. Obecnie, po przyjęciu uwag zgłoszonych
przez KPRM, prowadzone są prace nad aktualizacją danych zawartych we wniosku.
Celem pokrycia kosztów opieki i rehabilitacji osoby z niepełnosprawnością w Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano ustawę o świadczeniu wspierającym
z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1429, z późn. zm.), która weszła w życie 1 stycznia 2024
r. Świadczenie wspierające przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok życia, posiadającej
decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia - o której mowa ustawie z dnia 27 sierpnia
1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych -
w przedziale od 70 do 100 punktów w przyjętej skali.
W zależności od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia przysługuje określona w ustawie
wysokość świadczenia. Celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom
z niepełnosprawnościami, wykazującym potrzebę wsparcia, pomocy służącej częściowemu
pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych.
Osoba zainteresowana otrzymaniem wsparcia powinna złożyć wniosek do wojewódzkiego
zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, który wydaje decyzję ustalającą poziom
potrzeby wsparcia, a po jej otrzymaniu zawnioskować o świadczenie wspierające do ZUS.
Kwota świadczenia wspierającego wynosi od 40% do 220% renty socjalnej, w zależności od
poziomu potrzeby wsparcia osoby z niepełnosprawnością. Wraz z coroczną waloryzacją
renty socjalnej waloryzowana będzie również wysokość świadczenia. Osobie
z niepełnosprawnościami, spełniającej ustawowe warunki, świadczenie wspierające
przysługuje bez względu na wysokość dochodu osiąganego przez nią, jej opiekuna lub
członków jej rodziny.
Wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami w codziennym funkcjonowaniu służą
także środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON),
z którego finansowany jest polski system rehabilitacji zawodowej i społecznej osób

-- 2 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
z niepełnosprawnościami. Zakres pomocy określają przepisy ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W ich ramach istnieje
możliwość finansowania osobom z niepełnosprawnościami, w części lub całości, np.
zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, zakupu przedmiotów ortopedycznych i środków
pomocniczych (przyznawanych na podstawie odrębnych przepisów) czy likwidacji barier
dotyczących ich codziennego funkcjonowania - architektonicznych, w komunikowaniu się
i technicznych.
Osoby z niepełnosprawnościami mogą również uzyskać wsparcie z programów
zatwierdzanych przez Radę Nadzorczą Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych. Szczegółowe informacje dotyczące realizowanych programów
udostępnianie są na stronie internetowej PFRON pod adresem: http://www.pfron.org.pl/
lub w Oddziałach PFRON.
Informuję przy tym, że osoby z niepełnosprawnościami znajdujące się w trudnej sytuacji
życiowej i dochodowej mogą korzystać ze wsparcia świadczonego w ramach systemu
pomocy społecznej, która jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu
umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, którym nie
są one w stanie sprostać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zasady
i tryb przyznawania tych świadczeń reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214, z późn. zm.).
Funkcją pomocy społecznej jest zatem w pierwszej kolejności wspieranie osób w ich
wysiłkach zmierzających do zaspokojenia potrzeb bytowych, tak by stały się
samowystarczalne. Rodzaj, forma i wymiar świadczenia powinny odpowiadać
okolicznościom uzasadniającym udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin z niej
korzystających winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom
pomocy społecznej. Do przesłanek umożliwiających uzyskanie pomocy zaliczają się m.in.
niepełnosprawność i długotrwała lub ciężka choroba.
Świadczeń z systemu pomocy społecznej udziela się, co do zasady, na wniosek osoby
zainteresowanej - każda sytuacja rozpatrywana jest indywidualnie, a przyznana pomoc
powinna być dostosowywana do potrzeb jej beneficjenta. O tym, czy dana osoba (rodzina)
kwalifikuje się do otrzymania świadczeń z pomocy społecznej, jak również o ich zakresie
i formie, decyduje dyrektor (kierownik) właściwego ze względu na miejsce zamieszkania
osoby wnioskującej ośrodka pomocy społecznej, na podstawie informacji zebranych
podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzanego przez pracownika
socjalnego. Osobie niezadowolonej z wydanej decyzji przysługuje prawo wniesienia
odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Osoba i rodzina niezadowolona z
działalności ośrodka pomocy społecznej może również złożyć skargę do rady gminy.
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej uzależnione jest od wysokości
dochodu. Kryteria dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku
badań progu interwencji socjalnej. Od 1 stycznia 2025 r. kryterium dla osoby samotnie
gospodarującej wynosi 1010 zł, a dla osoby w rodzinie 823 zł.
Obok kryterium dochodowego powinien wystąpić co najmniej jeden z powodów
wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej, np. niepełnosprawność,
długotrwała lub ciężka choroba i inne.

-- 3 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Wśród wymienionych w przepisach ustawy o pomocy społecznej świadczeń pieniężnych
znajdują się m.in. zasiłek okresowy (przysługujący w szczególności ze względu na
długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia
uprawnień z innych systemów zabezpieczenia społecznego) i zasiłek celowy (przyznany
w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia,
ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych
remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu), o które mogą ubiegać się
osoby i rodziny, jeżeli ich dochód jest niższy od odpowiedniego kryterium dochodowego.
Przekroczenie kryterium dochodowego przez osobę pobierającą lub ubiegającą się
o świadczenie z pomocy społecznej nie uniemożliwia otrzymania wsparcia. W
uzasadnionych przypadkach osobom i rodzinom, których dochody przekraczają kryteria
dochodowe, możliwe jest przyznanie pomocy finansowej w formie bezzwrotnego
specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku okresowego, celowego albo pomocy rzeczowej -
pod warunkiem zwrotu części bądź całości kwoty zasiłku albo wydatków na pomoc
rzeczową.
Ośrodki pomocy społecznej udzielają też pomocy w postaci usług opiekuńczych
i specjalistycznych usług opiekuńczych. Wsparcie w tej formie przyznawane jest osobom,
które z powodu wieku, choroby lub z innych przyczyn wymagają pomocy osób trzecich, a
są jej pozbawione. Pomoc ta kierowana jest przede wszystkim do osób samotnych, ale
również tych w rodzinie, którymi – z różnych przyczyn – najbliższa rodzina nie jest w stanie
się zaopiekować. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb
życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości,
zapewnienie kontaktów z otoczeniem.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze są dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających
z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności. Świadczą je osoby ze specjalistycznym
przygotowaniem zawodowym, np. pielęgniarki, rehabilitanci czy fizjoterapeuci.
Informuję ponadto, że jednym z zadań pracownika socjalnego jest praca socjalna,
prowadzona z osobami i rodzinami bez względu na ich dochód, polegająca m.in. na
udzieleniu pomocy w uzyskaniu odpowiedniego poradnictwa (prawnego, psychologicznego,
rodzinnego), pomocy w załatwianiu spraw urzędowych i innych spraw, których załatwienie
może przyczynić się do poprawy sytuacji danej osoby czy rodziny.
Osoby w trudnej sytuacji życiowej mogą również ubiegać się o wsparcie z wieloletniego
rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028. Program skierowany
jest do dzieci i osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku,
chorych lub z niepełnosprawnościami (w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup
posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych).
Dodatkowo program dofinansowuje dowóz posiłków osobom niewychodzącym z domu ze
względu na podeszły wiek lub niepełnosprawność, które same nie są w stanie posiłku
przygotować. Z uwagi na podwyższenie kryterium dochodowego uprawniającego do
korzystania ze wsparcia w ramach programu, pomoc otrzymają osoby o dochodach
nieprzekraczających 200 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy
o pomocy społecznej.

-- 4 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Informuję ponadto, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nad projektem
zmiany przepisów ustawy o pomocy społecznej pracuje Zespół do spraw reformy systemu
pomocy społecznej, powołany jako organ opiniodawczo-doradczy Ministra. W skład
zespołu wchodzą eksperci, praktycy i naukowcy, których zadaniem jest dokonanie
gruntownego przeglądu funkcjonujących w ramach systemu pomocy społecznej rozwiązań
prawnych i organizacyjnych. Jego zadaniem jest weryfikacja dostępności świadczeń i usług
społecznych, analiza sytuacji pracowników systemu pomocy społecznej, ocena
funkcjonowania i finansowania instytucji pomocowych świadczących usługi całodobowe
oraz opracowanie propozycji zmian prawnych i innych rekomendacji. Podejmowane przez
jego członków wysiłki doprowadzą do integracji różnych form wsparcia i zacieśnienia
współpracy między instytucjami państwowymi, samorządami, organizacjami
pozarządowymi oraz lokalnymi społecznościami, co przyczyni się do zwiększenia
skuteczności realizowanych działań pomocowych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 5 of 5 --