Interpelacja w sprawie oznaczeń na rogatkach przejazdów kolejowych z informacją: "W razie niebezpieczeństwa - wyłam szlaban"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13483
do ministra infrastruktury
w sprawie oznaczeń na rogatkach przejazdów kolejowych z informacją: "W razie niebezpieczeństwa - wyłam szlaban"
Zgłaszający: Tomasz Rzymkowski
Data wpływu: 07-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z interpelacją wynikającą z propozycji i sygnałów przekazywanych przez obywateli, dotyczących potrzeby wprowadzenia dodatkowych oznaczeń na przejazdach kolejowych. W ostatnich latach w całym kraju wielokrotnie dochodziło do tragicznych wypadków na przejazdach kolejowych z udziałem samochodów osobowych, ciężarowych czy autobusów, które z różnych przyczyn utknęły na torowisku po opuszczeniu zapór.
Zdarza się, że kierujący pojazdami w sytuacji stresu lub paniki nie wiedzą, że w razie zagrożenia życia i zdrowia – mogą, a wręcz powinni, wyłamać szlaban. Wielu z nich w obliczu nadjeżdżającego pociągu próbuje bezskutecznie manewrować pojazdem, szukając wyjazdu z torowiska, zamiast natychmiast siłą opuścić przejazd, uszkadzając zaporę. Niestety, takie niepotrzebne wahanie bywa tragiczne w skutkach – prowadzi do kolizji, ofiar śmiertelnych i ogromnych strat materialnych.
Z tego względu wyborcy i kierowcy zwracają uwagę na konieczność wprowadzenia prostego, jednoznacznego komunikatu, który byłby umieszczony od wewnętrznej strony szlabanu i widoczny dla kierowcy znajdującego się między zaporami. Propozycja brzmi:
„W razie niebezpieczeństwa - wyłam szlaban”.
Taki zapis, czytelny i jednoznaczny, mógłby realnie uratować ludzkie życie oraz ochronić mienie o znacznej wartości - zarówno pojazdy znajdujące się na torach, jak i lokomotywy oraz składy kolejowe z pasażerami lub ładunkiem towarowym.
Z uwagi na społeczne znaczenie tej propozycji oraz jej prostotę techniczną i niskie koszty wdrożenia, zasadnym wydaje się rozważenie jej realizacji w ramach działań Ministerstwa Infrastruktury, przy współpracy z PKP Polskie Linie Kolejowe SA oraz innymi zarządcami infrastruktury kolejowej.
Proponowane rozwiązanie ma charakter prosty, niskokosztowy, a może mieć ogromny wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym i kolejowym. Napis „W razie niebezpieczeństwa - wyłam szlaban” mógłby uratować niejedno ludzkie życie, a jego wdrożenie nie wymagałoby zmian w infrastrukturze technicznej, a jedynie drobnych modyfikacji w oznakowaniu.
Rzeczą oczywistą jest konieczność pokrycia kosztów naprawy szlabanu przez osobę, która dokonuje wyłamania szlabanu. Koszty te są niewielkie w porównaniu do strat spowodowanych katastrofą w ruchu lądowym, nie mówiąc już o ludzkim życiu lub zdrowiu.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało dotychczas zachowania kierowców w sytuacjach awaryjnych na przejazdach kolejowych i przypadki, w których nie dochodzi do wyłamania szlabanu, mimo że byłaby to najbezpieczniejsza opcja?
2. Czy resort rozważa wprowadzenie obowiązku lub rekomendacji umieszczania na szlabanach kolejowych od strony torowiska napisu informacyjnego o treści „W razie niebezpieczeństwa - wyłam szlaban”?
3. Czy możliwe byłoby pilotażowe wdrożenie takiego rozwiązania na wybranych przejazdach w celu oceny jego skuteczności i odbioru społecznego?
4. Czy ministerstwo podejmie współpracę z zarządcami infrastruktury kolejowej i organizacjami drogowymi w przygotowaniu ogólnopolskiej kampanii informacyjnej uświadamiającej kierowców, że w razie zagrożenia życia należy bez wahania wyłamać szlaban, a nie czekać na jego podniesienie?
5. Jakie działania resort podejmuje obecnie w celu zwiększenia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych, zwłaszcza w kontekście zachowań kierowców w sytuacjach kryzysowych?
Z poważaniem
dr Tomasz Rzymkowski
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7824 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-4.054.15.2025.AG.1
Warszawa, 29 grudnia 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13483 Posła na Sejm RP Pana Tomasza Rzymkowskiego
w sprawie oznaczeń na rogatkach przejazdów kolejowych z informacją: „W razie
niebezpieczeństwa – wyłam szlaban”, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Niemal 99% zdarzeń na przejazdach kolejowo-drogowych powodowanych jest przez
kierujących pojazdami drogowymi. Należy zauważyć, że przyczyną większości tych zdarzeń
są:
pośpiech i brawura,
nieznajomość i lekceważenie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo
ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn zm.) (dalej” „PRoD”) oraz
rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2019 r.
poz. 2310, z późn. zm.), (brak wiedzy o znaczeniu migającego światła czerwonego),
brak zachowania należytej uwagi,
brak wiedzy i świadomości o prędkościach i masach pociągów.
Podkreślenia wymaga, że stosownie do przepisów art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 PRoD:
każdy użytkownik drogi, zbliżając się do przejazdu kolejowo-drogowego oraz przy
jego przekraczaniu, powinien zachować szczególną ostrożność,
powinien stosować się do znaków i sygnałów drogowych umieszczonych przed
przejazdem,
zabrania się wjeżdżania na przejazd, jeżeli opuszczanie rogatek zostało rozpoczęte
lub podnoszenie ich nie zostało zakończone,
zabrania się wjeżdżania na przejazd, jeżeli po drugiej stronie przejazdu nie ma
miejsca do kontynuowania jazdy.
W celu zapobieżenia zdarzeniom związanym z niezastosowaniem się kierujących
pojazdami drogowymi do wskazań sygnalizatorów, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej:
„PKP PLK S.A.”) wraz z Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym
(CANARD – GITD), podjęli współpracę na rzecz poprawy bezpieczeństwa na przejazdach
kolejowo-drogowych i rozpoczęli pilotażowy projekt, którego ideą jest instalacja na
wybranych przejazdach fotoradarów. Ich zadaniem jest całodobowa automatyczna
rejestracja wykroczeń polegających na niestosowaniu się kierowców do wskazań
sygnalizatorów drogowych zainstalowanych na przejazdach (system RedLight).
-- 1 of 3 --
2
Urządzenia rejestrujące przesyłają drogą elektroniczną obraz do centrali systemu
CANARD, w której przeprowadzane jest postępowanie mandatowe.
Do instalacji ww. urządzeń PKP PLK S.A. wytypowała lokalizacje, w których dochodzi do
częstych naruszeń przepisów prawa o ruchu drogowym i które nie są przewidziane do
zabudowy skrzyżowań wielopoziomowych. Programem objęto 5 przejazdów kolejowo-
drogowych kategorii B (ruch drogowy kierowany jest przez samoczynne systemy
przejazdowe, wyposażone w sygnalizatory drogowe i rogatki zamykające ruch drogowy).
Zabudowany system działa od 10 czerwca 2023 r., jako pierwszy oddany, i ostatni oddany
do eksploatacji w dniu 31 grudnia 2024 r.
Z informacji przedstawionych przez PKP PLK S.A. i GITD na spotkaniu w dniu 6 maja br.
wynika, że instalacja urządzeń rejestrujących na ww. przejazdach kolejowo-drogowych
znacząco wpłynęła na poprawę bezpieczeństwa ruchu zarówno kolejowego, jak
i drogowego, z uwagi na nieuchronność kary i jej finansową dotkliwość.
Powodzenie ww. pilotażu zaowocowało podjęciem decyzji o instalacji urządzeń
rejestrujących na kolejnych 5 przejazdach kolejowo-drogowych (kat. B), wskazanych przez
PKP PLK S.A., ale zgodnie z oczekiwaniami CANARD, zlokalizowanych w ciągu dróg
krajowych. Przejazdy te zostaną objęte nadzorem do 21 lipca 2026 r.
Podjęto także działania w zakresie możliwości włączenia urządzeń monitorujących,
zainstalowanych na przejazdach kolejowo-drogowych przez PKP PLK S.A. do systemu
automatycznego rejestrowania naruszeń i prowadzenia postepowań przez CANARD.
Trwają ustalenia, dotyczące warunków technicznych, które muszą spełniać urządzenia,
aby nastąpił poprawny przepływ danych pomiędzy nimi i mogły one korzystać nawzajem
ze swoich zasobów. Według wstępnych ustaleń zostaną zmienione wymagania
techniczne, aby w razie konieczności można było w łatwy sposób włączyć te przejazdy do
obszaru nadzoru CANARD.
Jednocześnie informuję, że 12 sierpnia 2025 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw
rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych oraz bocznic
kolejowych z drogami i ich usytuowanie, oraz warunków technicznych ich użytkowania
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1105), które weszło w życie w dniu 27 sierpnia br., zastępując
dotychczas obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia
20 października 2015 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać
skrzyżowania linii kolejowych oraz bocznic kolejowych z drogami i ich usytuowanie (Dz. U.
z 2015 r. poz. 1744, z późn. zm.).
W nowym rozporządzeniu wprowadzono zabezpieczenie dojazdu do przejazdu kolejowo-
drogowego kategorii B, które uniemożliwia uczestnikom ruchu drogowego objazd
zamkniętej rogatki, przez zastosowanie wysp kanalizujących ruch lub separatorów,
których konstrukcja umożliwia przejechanie przez nie w sytuacji awaryjnej.
Dotychczasowe regulacje uzależniały zastosowanie ww. zabezpieczeń od warunków
miejscowych.
Zaprojektowany akt prawny umożliwia stosowanie nowoczesnych metod wykrywania
przeszkód na przejazdach kolejowo-drogowych, do których należą m.in.: pętle indukcyjne,
-- 2 of 3 --
3
system radarowy, obrazowanie termiczne w podczerwieni czy też czujniki
ultradźwiękowe.
Nowe rozporządzenie wprowadza możliwość zastosowania przez zarządców dróg
dodatkowego oznakowania przejazdów kolejowo-drogowych znakami aktywnymi,
znakami o zmiennej treści lub tablicami tekstowymi o zmiennej treści, a także
zastosowanie oznakowania poziomego za pomocą linii wibracyjnych, progów
zwalniających i dodatkowej kolorystyki nawierzchni drogowej. Rozwiązania te mogą
wpłynąć na zwiększenie koncentracji kierujących pojazdami drogowymi i zapobiegać tzw.
„jeżdżeniu na pamięć”. Ponadto, zastosowanie oznakowania poziomego przejazdu za
pomocą linii spowalniających (wibracyjnych), progów zwalniających lub dodatkowej
kolorystyki nawierzchni drogowej może zwiększyć bezpieczeństwo na przejazdach
kolejowo-drogowych. Wykonanie znaków z materiałów powodujących powstanie efektu
akustycznego i wibracji, w momencie najechania na ich powierzchnię oraz progów
zwalniających wpływa na percepcję kierowcy, zwiększa poziom jego czujności
i w konsekwencji powoduje bardziej uważne przejechanie przez przejazd kolejowo-
drogowy.
Jednocześnie należy zauważyć, że PKP PLK S.A. podejmuje szereg działań mających na celu
poprawę bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych. Oprócz działań
statutowych, spółka prowadzi kampanię społeczną „Bezpieczny Przejazd”, której celami
są:
podnoszenie świadomości o zagrożeniach wynikających z niezachowania
szczególnej ostrożności na przejazdach i terenach kolejowych,
zwrócenie uwagi na to, jak ważne jest zachowanie szczególnej ostrożności oraz
przestrzeganie przepisów ruchu drogowego,
minimalizacja liczby zdarzeń zagrażających życiu i zdrowiu ludzi na przejazdach
kolejowo-drogowych oraz terenach kolejowych,
kształtowanie zachowań i utrwalanie postaw społecznie pożądanych.
Z uwagi na powyższe, działania polegające na wprowadzeniu oznaczeń na rogatkach
przejazdów z informacją: „W razie niebezpieczeństwa – wyłam szlaban” zostaną poddane
analizie, uwzględniającej zarówno bezpieczeństwo ruchu kolejowego, jak
i drogowego.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --