Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 23 lutego 2024 r.
znak sprawy: DWM.ww.058.3.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 1347 Posła Sebastiana Kalety
Szanowny Panie Marszałku,
przesyłam poniżej odpowiedź na pytania zgłoszone w interpelacji Posła Sebastiana
Kalety.
1. „Czy Ministerstwo Rolnictwa prowadzi analizę wpływu rozporządzenia o
bezcłowym handlu z Ukrainą na sektor rolniczy w Polsce? Jeśli tak, to jakie są
główne wnioski tej analizy?”
MRiRW z uwagą obserwuje i analizuje na bieżąco funkcjonowanie unijnych regulacji
w handlu z Ukrainą. Obecnie uczestniczymy w pracach nad propozycją Komisji
Europejskiej przedłużenia o kolejny rok rozporządzenia PE i Rady w sprawie
autonomicznych środków handlowych (ATM) dla Ukrainy. Środki te po raz pierwszy
weszły w życie w 2022 r. i polegają na zawieszeniu wszelkich ceł, które mogły
jeszcze być nałożone na import z Ukrainy zgodnie z Układem o stowarzyszeniu
UE-Ukraina i będącą jego integralną częścią Umową o Pogłębionej i Kompleksowej
Strefie Wolnego Handlu (DCFTA) UE-Ukraina. Regulacja ATM jest jednym
z czynników stymulujących wzrost importu produktów rolnych z Ukrainy –
m.in. takich produktów jak cukier, mięso drobiowe czy jaja. W ramach DCFTA ich
import bezcłowy był ograniczony do kontyngentów taryfowych, a obecnie te
kontyngenty są zawieszone w ramach środków ATM.

-- 1 of 6 --

Już od końca 2022 r. w dyskusjach na forum UE oraz krajowych konsultacjach
MRiRW prezentowało sceptyczne stanowisko do koncepcji dalszego przedłużania
jednostronnego zawieszenia wszystkich ceł UE w imporcie z Ukrainy. Naszym
zdaniem należałoby powrócić do zapisów Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina, w
szczególności do artykułu 29 DCFTA, tj. rozpocząć rozmowy ze stroną ukraińską na
temat stopniowej, wzajemnej liberalizacji, której towarzyszyłoby stopniowe
dostosowanie ukraińskiego rolnictwa do standardów i prawa UE. Taka stopniowa
liberalizacja byłaby zbieżna z aspiracjami Ukrainy do członkostwa w UE.
Prowadzeniem takich rozmów zainteresowana jest również sama Ukraina.
Komisja Europejska przyjęła jednak odmienne podejście i 31 stycznia br.
opublikowała projekt rozporządzenia przedłużającego ATM o kolejny rok, tj. od
6 czerwca 2024 r. do 5 czerwca 2025 r. Jak informuje Komisja, ma to być ostatnie
przedłużenie ATM dla Ukrainy. Po wygaśnięciu proponowanej regulacji Komisja ma
zamiar wrócić do relacji z Ukrainą na podstawie Układu o stowarzyszeniu, w tym
planuje wynegocjowanie umowy o wzajemnym pogłębieniu liberalizacji handlu UE-
Ukraina.
MRiRW przeanalizowało projekt nowego rozporządzenia ATM i sformułowało
postulaty, które są prezentowane przez Polskę w dyskusjach na forum UE oraz w
relacjach z Komisją Europejską. Projekt KE zawiera elementy, które oceniamy jako
krok we właściwym kierunku, porównując je z obecnym stanem prawnym:
 pewne wzmocnienie i skrócenie procedur wprowadzania środków ochronnych;
 możliwość przyjęcia środków ochronnych o charakterze regionalnym, gdy import
spowoduje zaburzenia rynkowe w jednym państwie członkowskim czy regionie
UE (bez konieczności wykazania, że zaburzenia dotyczą całej UE);
 mechanizm automatycznego przywrócenia cła w imporcie mięsa drobiowego,
cukru i jaj po przekroczeniu przez import określonego progu.
Niemniej jednak propozycja KE wciąż wymaga istotnych zmian i modyfikacji, aby
zapewnić lepszą ochronę dla sektora rolnego. Dlatego w dyskusjach na forum Rady
UE i PE Polska zgłasza poniższe postulaty:
 obniżenie progu wielkości importu z Ukrainy, po przekroczeniu którego ma być
wg propozycji KE nałożone cło na jaja, cukier, mięso drobiowe;

-- 2 of 6 --

 wdrożenie ww. specjalnego mechanizmu ochronnego nie czekając na wejście w
życie nowego rozporządzenia ale w oparciu o bieżące rozporządzenie ATM;
 objęcie wszystkich produktów rolnych bez wyjątku możliwością stosowania
środków ochronnych wg nowego rozporządzenia ATM (tj. środków służących
ograniczeniu bezcłowego importu – rozporządzenie nie określa z góry, jaką mają
mieć formę);
 wykreślenie z rozporządzenia przepisu zawieszającego w stosunku do importu z
Ukrainy przepisy UE pozwalające krajom członkowskim na samodzielne
stosowanie, w wyjątkowych sytuacjach, środków w imporcie z krajów trzecich
służących ochronie zdrowia i porządku publicznego;
 zobowiązanie się KE do regularnego raportowania krajom członkowskim na
temat stanu dostosowania ukraińskiego ustawodawstwa do przepisów UE
dotyczących wymogów i standardów produkcji rolnej.
Dyskusja na forum UE w sprawie projektu rozporządzenia ATM wciąż trwa.
Będziemy w dalszym ciągu podejmować działania celem modyfikacji tego projektu,
aby lepiej zabezpieczał potrzebę ochrony wrażliwych sektorów rolnictwa.
2. „Czy Ministerstwo przewiduje jakiekolwiek działania mające na celu
zabezpieczenie interesów polskich producentów rolnych w kontekście
niekorzystnego dla nich rozporządzenia o bezcłowym handlu z Ukrainą?”
Obecnie prowadzony jest przegląd procedur na wszystkich etapach kontroli
produktów rolno-spożywczych na granicy z Ukrainą, realizowanych przez służby
celne i inspekcje. W obszarze bezpieczeństwa żywności produkty importowane z
krajów trzecich, w tym z Ukrainy, muszą obecnie spełniać wymogi unijne lub
ekwiwalentne do unijnych. Określone kategorie produktów podlegają granicznym
kontrolom weterynaryjnym, fitosanitarnym, sanitarnym lub jakościowym zgodnie z
procedurami określonymi przez unijne i krajowe przepisy. Prowadzony przegląd
pozwoli ocenić potrzebę ew. wzmocnienia lub modyfikacji tych procedur.
Jednocześnie podejmowane są działania w celu zwiększenia możliwości
wykorzystania zboża produkowanego w Polsce na inne cele niż spożywcze, w tym
m.in. krajowej produkcji kukurydzy, jak i produkowanego z niej bioetanolu. Dzięki
wprowadzeniu w Polsce europejskiego standardu benzyny E10 od 1 stycznia 2024 r.
zwiększy się zapotrzebowanie na kukurydzę o dodatkowe około 400-500 tys. ton
rocznie.

-- 3 of 6 --

Ponadto rozbudowywana jest infrastruktura transportowa, drogowa i przeładunkowa
w Polsce oraz trwa współpraca z eksporterami, dzięki czemu możliwe jest
zwiększanie eksportu zbóż z Polski do historycznie wysokich poziomów. Wspieramy
także rolników w budowie silosów i magazynów zbożowych w ramach Krajowego
Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Daje to ponad 1 milion ton dodatkowej
pojemności magazynowej.
Poza ww. działaniami należy zauważyć, że funkcjonują systemowe rozwiązania
poprawiające stabilność rynku rolnego i dochodów rolniczych, takie jak
np.: mechanizmy Wspólnej Polityki Rolnej (w tym płatności bezpośrednie), Strategia
zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa 2030 (SZRWRiR 2030), która
jest podstawowym dokumentem strategicznym polityki rolnej i rozwoju obszarów
wiejskich państwa i inne. W załączniku zawarte są szczegółowe informacje na temat
wsparcia oferowanego w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich i w Planie
Strategicznym Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (w tym planowanych
modyfikacji niektórych jego instrumentów).
Odnośnie do wsparcia finansowego, informuję, że w 2024 roku producenci rolni
mogą ubiegać się o:
 Pomoc dla producentów kukurydzy
Wysokość pomocy ustalana będzie jako iloczyn deklarowanej przez producenta
kukurydzy, we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za 2023 rok na
podstawie ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej
Polityki Rolnej na lata 2023–2027, powierzchni upraw kukurydzy (z wyłączeniem
kukurydzy na kiszonkę) nie większej niż 100 ha, i stawki pomocy.
Wnioski będzie można złożyć raz do dnia 29 lutego 2024 r.
Stawka pomocy zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia wynosi:
 1000 zł na 1 ha powierzchni upraw kukurydzy, z wyłączeniem kukurydzy na
kiszonkę, położonych w województwie lubelskim i podkarpackim;
 700 zł na 1 ha powierzchni upraw kukurydzy, z wyłączeniem kukurydzy na
kiszonkę, położonych w województwie małopolskim, mazowieckim,
świętokrzyskim i podlaskim;
 500 zł na 1 ha powierzchni upraw kukurydzy, z wyłączeniem kukurydzy na
kiszonkę, położonych w pozostałych województwach.

-- 4 of 6 --

W przypadku gdy ze złożonych wniosków będzie wynikało, że zapotrzebowanie na
pomoc przekracza łącznie kwotę 1 mld zł, do obliczenia wysokości tej pomocy
stosuje się współczynnik korygujący. Współczynnik korygujący będzie stanowił iloraz
kwoty 1 mld zł i kwoty równej zapotrzebowaniu na tę pomoc wynikającemu ze
złożonych wniosków oraz będzie ustalany z dokładnością do dwóch miejsc po
przecinku.
 Kredyty na utrzymanie płynności finansowej - linia UP
Pomoc polega na stosowaniu dopłat do oprocentowania kredytów bankowych
udzielonych producentowi rolnemu w celu poprawy płynności finansowej w związku
z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej
wobec Ukrainy, nie później niż do dnia 30 czerwca 2024 r.
Kredyt może zostać udzielony na uregulowanie zobowiązań finansowych związanych
z prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym oraz ponoszenie
przez producentów rolnych bieżących nakładów przyczyniających się do poprawy
płynności finansowej.
Kwota kredytów udzielonych producentowi rolnemu nie może przekroczyć kwoty:
 100 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu
przepisów o podatku rolnym o powierzchni nie większej niż 50 ha użytków
rolnych;
 200 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu
przepisów o podatku rolnym o powierzchni powyżej 50 ha i nie większej niż 100
ha użytków rolnych;
 400 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu
przepisów o podatku rolnym o powierzchni powyżej 100 ha użytków rolnych.
Oprocentowanie należne bankowi płacone przez kredytobiorcę wynosi 2%.
3. „Czy Ministerstwo rozważa możliwość wprowadzenia embargo na towary
z Ukrainy w celu zrównoważenia warunków handlowych i ochrony interesów
polskiego sektora rolniczego?”
Od 16 września 2023r. na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii
obowiązuje jednostronny krajowy zakaz importu z Ukrainy pszenicy, rzepaku,
słonecznika i kukurydzy oraz niektórych produktów przetwórstwa zbóż i nasion

-- 5 of 6 --

oleistych. Komisja Europejska przekazała już stanowisko, że uważa ten zakaz za
niezgodny z traktatami unijnymi i nie wyklucza wszczęcia procedury naruszeniowej
wobec Polski. W związku z tym ewentualne rozszerzenie zakresu towarowego tego
zakazu na inne towary prowadziłoby do zaostrzenia konfliktu z KE. Dlatego też
prowadzimy obecnie z KE i ze stroną ukraińską rozmowy mające na celu ograniczenie
eksportu z Ukrainy do Polski wrażliwych towarów rolnych, opartego na licencjach
eksportowych wydawanych przez Ukrainę. Zależy nam na wprowadzeniu
mechanizmu, który byłby akceptowalny dla KE, innych krajów członkowskich UE
oraz strony ukraińskiej. Dopóki nie wypracujemy ze stroną ukraińską akceptowalnych
dla wszystkich stron zasad przepływu towarów rolno-spożywczych, które będą
chroniły polskich rolników, zakaz przywozu z Ukrainy nie powinien być zniesiony.
Chciałbym Pana Posła zapewnić, że prezentując nasze stanowiska na forum UE oraz
uczestnicząc w pracach nad stanowiskami Rządu resort rolnictwa i rozwoju wsi ma
stale na uwadze potrzebę ochrony polskich rolników przed nadmiernym importem
rolnym z Ukrainy.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Załącznik:
Wsparcie oferowane w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich i w Planie
Strategicznym Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (w tym planowane
modyfikacje niektórych jego instrumentów).
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 6 of 6 --