Interpelacja w sprawie organizacji, finansowania i dostępności opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13465
do ministra zdrowia
w sprawie organizacji, finansowania i dostępności opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 07-11-2025
Szanowna Pani Minister,
w trosce o przestrzeganie standardów praw człowieka i efektywność wydatkowania środków publicznych zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące organizacji, finansowania i dostępności opieki zdrowotnej dla osób odbywających kary pozbawienia wolności w jednostkach penitencjarnych.
Ochrona zdrowia więźniów jest finansowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Budżet jest ustalany na początku roku, Biuro Służby Zdrowia Służby Więziennej musi gospodarować w ramach tych środków, przewidując niespodziewane wydatki związane z finansowaniem leczenia osób osadzonych. Takie podejście może prowadzić do ograniczenia niezbędnych świadczeń. Szczególnie niepokojąca jest kwestia dostępu do badań profilaktycznych, z uwagi na sposób finansowania opieki zdrowotnej nad osobami osadzonymi to właśnie wydatki związane z profilaktyką najbardziej narażone są na oszczędności.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia podejmowało z Ministerstwem Sprawiedliwości działania zmierzające do wspólnej koordynacji opieki zdrowotnej nad osobami osadzonymi, by zapewnić im nieprzerwaną opiekę przed, w trakcie, jak i po opuszczeniu placówki penitencjarnej?
Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia możliwość objęcia osób osadzonych w placówkach penitencjarnych pełną opieką zdrowotną finansowaną z Narodowego Funduszu Zdrowia?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje objąć osoby osadzone w placówkach penitencjarnych powszechnie dostępnymi programami badań profilaktycznych finansowanych ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia?
Więźniowie pobierający świadczenia, takie jak emerytury, odprowadzają składki zdrowotne, lecz z powodu organizacji opieki w systemie penitencjarnym nie korzystają ze świadczeń NFZ. Czy ministerstwo dysponuje danymi o łącznych kwotach składek zdrowotnych odprowadzanych przez więźniów, które pozostają do dyspozycji Narodowego Funduszu Zdrowia?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4022 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.109.2025.DJZ
Warszawa, 02 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13465, złożoną przez Panią Poseł Joannę Wichę w sprawie
organizacji, finansowania i dostępności opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności,
uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.
W odniesieniu do kwestii wskazanych w interpelacji należy podkreślić, że obecnie nie są
prowadzone prace legislacyjne zmierzające do zmiany obowiązujących regulacji w tym
zakresie. System opieki zdrowotnej nad osobami pozbawionymi wolności funkcjonuje w
oparciu o obowiązujące przepisy prawa, przy zachowaniu zasad współdziałania pomiędzy
Ministrem Zdrowia a Ministrem Sprawiedliwości.
Zgodnie z art. 115 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy, akty
wykonawcze określające zasady udzielania świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym
wolności są wydawane przez Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem
Zdrowia. W praktyce współpraca międzyresortowa odbywa się w sposób stały i służy
zapewnieniu wysokiego poziomu opieki medycznej w jednostkach penitencjarnych.
Odnosząc się do pytania o możliwość objęcia osób osadzonych pełną opieką zdrowotną
finansowaną ze środków publicznych, należy wskazać, że mimo iż art. 12a ustawy z dnia 27
sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
wyłącza stosowanie jej przepisów wobec osób pozbawionych wolności, to jednak udzielanie
świadczeń zdrowotnych tym osobom odbywa się na podstawie art. 102 pkt 1 oraz art. 115 §
1 ustawy – Kodeks karny wykonawczy.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Świadczenia zdrowotne dla osób pozbawionych wolności realizowane są przede wszystkim
przez wyspecjalizowane podmioty lecznicze przeznaczone do udzielania świadczeń
zdrowotnych osobom osadzonym. Wszystkim osobom przebywającym w jednostkach
penitencjarnych zapewnia się dostęp do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych, w tym do
niezbędnych leków, protez, przedmiotów ortopedycznych oraz środków pomocniczych.
Opieka zdrowotna obejmuje zarówno świadczenia podstawowe, jak i – w razie wskazań
medycznych – świadczenia specjalistyczne.
W zakresie objęcia osób pozbawionych wolności powszechnie dostępnymi programami
badań profilaktycznych finansowanych ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, należy
zaznaczyć, że podmioty lecznicze pozostają w bieżącej współpracy z jednostkami
penitencjarnymi. Współdziałanie to ma na celu zapewnienie osadzonym świadczeń
zdrowotnych w szczególności w sytuacjach, gdy:
zachodzi konieczność natychmiastowego udzielenia świadczeń ze względu na
zagrożenie życia lub zdrowia skazanego;
wymagane jest przeprowadzenie specjalistycznych badań, leczenia lub
rehabilitacji;
skazany korzysta z przepustki lub czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu
karnego.
Odnosząc się do kwestii składek na ubezpieczenie zdrowotne osób pozbawionych wolności,
uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 188 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zakres danych,
którymi dysponuje Narodowy Fundusz Zdrowia, nie obejmuje informacji pozwalających na
ustalenie, czy dana osoba jest pozbawiona wolności. W konsekwencji nie jest możliwe
określenie wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne przypadających na tę grupę
osób.
Ministerstwo Zdrowia, we współpracy z Ministrem Sprawiedliwości, konsekwentnie
podejmuje działania mające na celu utrzymanie wysokiego standardu opieki medycznej w
jednostkach penitencjarnych, z poszanowaniem praw pacjentów oraz zasad
humanitaryzmu, stanowiących podstawę systemu ochrony zdrowia w Rzeczypospolitej
Polskiej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --