tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 28 listopada 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 13460
Znak sprawy: FN7.054.13.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 13460 złożonej przez Państwa Posłów i Posłanki:
Roberta Warwasa, Wiolettę Kulpę, Lidię Czechak i Bogumiła Olbrysia, w sprawie
oszustw dokonywanych przy użyciu systemu BLIK, poniżej przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Ad 1-2.
Na wstępie należy wskazać, że sformułowanie „oszustwo na BLIKA” jest
uproszczeniem, które przerzuca odpowiedzialność z faktycznego źródła problemu,
czyli podszywania się przez przestępców pod znajomych ofiar, na system płatności,
który sam w sobie uważany jest za jeden z bezpieczniejszych i nie stanowi
samodzielnej aplikacji, lecz wymaga używania aplikacji bankowej. Do oszustwa z
wykorzystaniem metody płatności BLIK dochodzi na skutek wykorzystania technik
socjotechnicznych, aby skłonić ofiarę do podania kodu autoryzacyjnego lub
wykonania płatności. W efekcie ofiary samodzielnie akceptują w swojej aplikacji
bankowej transakcje, a pieniądze tym samym zostają wyłudzone. W kontekście
takich oszustw, BLIK jest tylko instrumentem służącym do wypłaty środków
pochodzących z przestępstwa, a nie centralną osią danego przestępstwa.
Analogicznym przykładem może być wyłudzanie karty płatniczej ofiary i uzyskanie
od niej pod wpływem manipulacji kodu pin (danych uwierzytelniających).
BLIK sam w sobie, jest opracowanym w Polsce innowacyjnym rozwiązaniem
płatniczym, które wydatnie wzmacnia niezależność krajowego sektora finansowego
i które z korzyścią dla polskich konsumentów stworzyło istotną konkurencję wobec
usług oferowanych przez dostawców zagranicznych.

-- 1 of 5 --

2/5
Odnośnie do ilości zgłoszeń dotyczących oszustw z użyciem BLIKA, która wpłynęła
do instytucji państwowych, należy wskazać co następuje.
Zgodnie z art. 32h ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.U.
2025 poz. 611; dalej UUP), dostawcy usług płatniczych (w tym banki), przekazują do
Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: UKNF), dane statystyczne dotyczące
oszustw związanych z różnymi sposobami płatności. Zgodnie z Wytycznymi
Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego dotyczącymi wymogów zgłaszania
nadużyć finansowych we wskazanym w art. 32h UUP zakresie, raportowanie
odbywa się z podziałem na poszczególne kategorie usług płatniczych i sposobu ich
przeprowadzenia, jednak we wskazanych wyżej kryteriach nie występuje osobna
kategoria „transakcje BLIK”.
Z uwagi na to, że BLIK jest schematem płatniczych, a na podstawie art. 14 ust. 2 UUP,
nadzór nad funkcjonowaniem schematów płatniczych sprawuje Prezes NBP,
informacje o działalności BLIK ma również Narodowy Bank Polski. Jednak, z
informacji przekazanych przez tę instytucję wynika, że dane dotyczące transakcji
oszukańczych z wykorzystaniem systemu BLIK nie mogą zostać przekazane ze
względu na obowiązującą tajemnicę statystyczną. Informacje te dotyczą
pojedynczego podmiotu, w związku z tym NBP nie posiada uprawnień do ich
upubliczniania.
Odnośnie do sygnałów, które instytucje publiczne otrzymały w tym zakresie
bezpośrednio od konsumentów, z informacji przekazanych przez Urząd Ochrony
Konkurencji i Konsumentów (dalej: UOKK), wynika, że we wskazanym okresie do
UOKIK wpłynęło 10 sygnałów konsumentów, które zostały opisane jako „oszustwo
na BLIK”. Zgłoszona w nich kwota utraconych środków przez konsumentów opiewa
na 13 268 zł. Jednocześnie należy wyjaśnić, że w procesie rejestracji sygnałów w
UOKIK sygnały opisywane są w sposób umożliwiający monitorowanie zgłoszeń
nieautoryzowanych transakcji płatniczych bez względu na to jakiego rodzaju
instrumenty płatnicze zostały wykorzystane do ich dokonania.
Z kolei do wspomnianego wyżej UKNF, podobnych zgłoszeń dotyczących oszustw z
wykorzystaniem systemu BLIK w ostatnich 2 latach wpłynęło około 20.
Z informacji przekazanych przez Związek Banków Polskich wynika, że w systemach
teleinformatycznych operatora BLIK - Polskiego Systemu Płatności S.A. w 2024 r.
przetworzonych zostało ponad 2,4 miliarda transakcji. Płatności mające związek z
przestępstwami w tej masie stanowią drobny ułamek wskazanej wyżej całkowitej
ich liczby, który może być wyrażony w promilach. Ponadto wyliczenie ilości
przestępstw z użyciem tego instrumentu płatniczego i kwoty środków, które
przestępcy wypłacili używając BLIKA wymagałoby doprecyzowania kategorii
przestępstw, do których odnosi się to pytanie oraz skierowania tego pytania do
jednostek policji dysponujących statystykami dotyczącymi oszustw. Natomiast,
według danych przekazanych przez Związek Banków Polskich, liczba wszystkich
reklamacji użytkowników BLIKA związanych z transakcjami zrealizowanymi w
pierwszym półroczu 2025 wynosiła zaledwie 0,0021% wszystkich transakcji.
Ad 3.
Działalność operatora Systemu BLIK nadzorowana jest przez Prezesa Narodowego
Banku Polskiego, któremu ustawodawca powierzył rolę regulatora
instytucjonalnego czuwającego nad stabilnością i bezpieczeństwem funkcjonowania
schematów płatniczych oraz systemów płatności. Natomiast działalność wszystkich

-- 2 of 5 --

3/5
dostawców usług płatniczych uczestniczących w Systemie BLIK nadzorowana jest
przez UKNF, który wydaje odpowiednie zezwolenia administracyjne, których
uzyskanie warunkuje możliwość prowadzenia działalności w charakterze
dostawców usług płatniczych. Wyżej wspomniane instytucje regulacyjne,
wykonując swoje obowiązki, zwracają szczególną uwagę na zagadnienia związane z
bezpieczeństwem klientów korzystających z usług płatniczych, monitorując tę
kwestię w toku bieżącego nadzoru. W rezultacie, dostawcy usług płatniczych
zobowiązani są do natychmiastowej reakcji na stwierdzane nieprawidłowości.
Można zatem stwierdzić, iż na poziomie legislacyjnym wprowadzone zostały
właściwe rozwiązania minimalizujące ryzyko wykorzystywania instrumentów
płatniczych w celu popełniania przestępstw na szkodę klientów. Wymogi prawne
odnoszące się do kwestii bezpieczeństwa płatności przełożone zostały przez
operatora Systemu BLIK oraz dostawców usług płatniczych oferowanych pod marką
BLIK na praktyczne standardy obsługi klientów stosowane w omawianym zakresie.
Wdrożone zostały również odpowiednie regulacje stanowiące podstawy dla
efektywnego działania nadzoru instytucjonalnego dodatkowo zwiększającego
bezpieczeństwo obrotu realizowanego przy wykorzystaniu usług płatniczych.
Od wielu lat w sektorze bankowym standardem jest przebieg transakcji opierający
się na dwuskładnikowym uwierzytelnieniu, które ma zastosowanie nie tylko w
tradycyjnych instrumentach płatniczych, ale także w przypadku transakcji
realizowanych przy użyciu BLIK. By zlecić wypłatę, użytkownik musi nie tylko
zalogować się do aplikacji mobilnej banku (1 etap uwierzytelnienia), wygenerować
kod przypisany konkretnej operacji, ale także uwierzytelnić transakcję, np.
odciskiem palca, co zawsze poprzedza zaprezentowanie użytkownikowi
komunikatu o szczegółach dokonywanej transakcji – użytkownik widzi, że akceptuje
wypłatę pieniędzy z bankomatu czy przelew (2 etap uwierzytelnienia).
Przestępcy korzystający z BLIKA jako instrumentu płatniczego popełniają
przestępstwa wykorzystując przede wszystkim słabe zabezpieczenia
komunikatorów internetowych oraz kont zakładanych w serwisach
społecznościowych, a także łatwowierność i niski poziom edukacji ekonomicznej
klientów podatnych na socjotechniczne techniki manipulacyjne.
Ogromnym problemem jest to, że zmanipulowani klienci niejednokrotnie
samodzielnie dokonują na rzecz przestępców przelewów, fizycznie przekazują im
środki albo udostępniają informacje potrzebne do logowań do bankowości
elektronicznych, po czym umożliwiają przestępcom wyprowadzanie swoich
środków z kont, uwierzytelniając transakcje, niezależnie od treści prezentowanych
im komunikatów autoryzacyjnych. Przestępcza inżynieria społeczna osiągnęła tak
wysoki poziom, że sektor bankowy odnotowuje sytuacje, w których zmanipulowani
klienci przekazują przestępcom pieniądze nawet wówczas, gdy bank indywidualnie
w danej sytuacji skontaktował się z nimi i ostrzegł o ryzyku utraty pieniędzy.
Powyższe obrazuje, że pomimo postępu technologicznego wciąż najskuteczniejszą
metodą walki z transakcjami oszukańczymi są działania edukacyjne.
Dlatego zarówno instytucje publiczne, takie jak Ministerstwo Finansów, Komisja
Nadzoru Finansowego, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jak również
przedstawiciele sektora finansowego działający w ramach Związku Banków
Polskich czy operator Systemu BLIK oraz wiele innych instytucji organizują liczne
akcje edukacyjne ukierunkowane na szerzenie świadomości zagrożeń w powyższym
zakresie.

-- 3 of 5 --

4/5
Ad 4.
Odnośnie do planowanych działań regulacyjnych dotyczących zwiększenia
bezpieczeństwa użytkowników transakcji płatniczych, należy wskazać, że kwestia ta
jest uregulowana w polskim prawie na gruncie wspomnianej już ustawy o usługach
płatniczych.
Polskie przepisy dotyczące bezpieczeństwa transakcji płatniczych i obowiązków
jakie w tym zakresie spoczywają na bankach i innych podmiotach uczestniczących w
przeprowadzaniu transakcji płatniczych, wynikają z przepisów unijnych (przede
wszystkim z tak zwanej Dyrektywy PSD2). Zmiana polskich przepisów w tym
zakresie musi wynikać ze zmiany prawa unijnego, ponieważ są to obszary prawa UE
o wysokim stopniu harmonizacji i we wszystkich państwach członkowskich, z uwagi
na interes konsumentów, muszą być jednolite.
Obecnie, na poziomie Rady UE trwa rewizja wskazanej wyżej Dyrektywy PSD2, tj.
negocjowane są przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
usług płatniczych i usług związanych z pieniądzem elektronicznym w ramach rynku
wewnętrznego, zmieniająca dyrektywę 98/26/WE i uchylająca dyrektywy (UE)
2015/2366 i 2009/110/WE – dyrektywy PSD3 oraz Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego i
zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 – rozporządzenia PSR.
Zaproponowane w powyższych projektach aktów prawnych zasady dotyczące
bezpieczeństwa transakcji płatniczych w tym przede wszystkim zwalczanie i
zapobieganie oszukańczym transakcjom płatniczym stanowi jeden z
najistotniejszych obszarów ww. regulacji i zostanie on istotnie rozwinięty w
porównaniu z dyrektywą PSD2. Projektowana unijna regulacja ma zdecydowanie
wydźwięk prokonsumencki, nakładając na dostawców usług płatniczych dodatkowe
obowiązki i odpowiedzialność za transakcje oszukańcze, jak również po raz pierwszy
proponuje się pewne rozwiązania skutkujące większym zaangażowaniem tzw.
platform internetowych w zapobieganiu utracie środków pieniężnych
konsumentów. W obecnym kształcie, procedowany cały czas PSR, wprowadza m.in.,
mechanizmy monitorowania transakcji przez dostawców usług płatniczych,
obejmujące, min. cechy środowiskowe i behawioralne użytkownika, historię
transakcji płatniczych, dane dotyczące sesji logowania się użytkownika. Aby ułatwić
dostawcom ww. monitorowanie, zaproponowano dodanie art. 83a, dotyczącego
dzielenia się danymi w zakresie oszustw, w ramach którego dostawcy będą mogli
wymieniać się informacjami m.in. o danych transakcji, sesjach logowania czy danych
urządzenia związanych z potencjalnie oszukańczą transakcją. Tekst ten zakłada
również, że dostawca odbiorcy płatności, będzie mógł, na podstawie danych z
monitoringu transakcji, czasowo blokować środki podejrzanej transakcji, tak aby
móc zweryfikować czy transakcja nie jest oszukańca. Środki byłyby więc
udostępniane odbiorcy płatności dopiero po uprzedniej weryfikacji takiej transakcji.
Kolejnym aktem prawnym mającym wpływ na bezpieczeństwo transakcji
płatniczych jest obowiązujące od 8 kwietnia 2024 r. Rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) nr 260/2012 i (UE)
2021/1230 oraz dyrektyw 98/26/WE i (UE) 2015/2366 w odniesieniu do poleceń
przelewu natychmiastowego w euro (dalej: IPR). Rozporządzenie to wprowadza na
dostawców usług płatniczych i agentów rozliczeniowych szereg obowiązków

-- 4 of 5 --

5/5
dotyczących wymogów technicznych, które zwiększą m.in. bezpieczeństwo
transakcji płatniczych w odniesieniu do płatności natychmiastowych.
IPR wprowadza m.in. obowiązek świadczenia usługi weryfikacji dopasowania,
polegającej na sprawdzaniu, czy numer IBAN i nazwa odbiorcy podane przez
płatnika są zgodne z danymi przekazanymi przez dostawcę odbiorcy. Podobne
przepisy znalazły się we wspominanym już Rozporządzeniu PSR i będą one
dotyczyły wszystkich transakcji, nie tylko takich, których walutą jest euro.
IPR zobowiązuje również ww. dostawców usług płatniczych oferujących polecenia
przelewu natychmiastowego do sprawdzania co najmniej raz dziennie, czy
którykolwiek z ich użytkowników jest osobą lub podmiotem umieszczonym w
wykazie podmiotów, do których stosuje się ukierunkowane finansowe środki
ograniczające. Jednocześnie należy wskazać, że szybkość transakcji BLIK czy innych
transakcji natychmiastowych, stanowi o ich konkurencyjności. IPR wprowadza
jednolitą w całej UE, definicję transakcji natychmiastowej. Zgodnie z tą definicją,
transakcja natychmiastowa to polecenie przelewu wykonywane natychmiast.
Natychmiast, czyli rachunek płatniczy odbiorcy jest uznawany przekazywaną kwotą
w ciągu 10 sekund od momentu odebrania zlecenia płatniczego. Równocześnie,
należy mieć na uwadze, że na rynku istnieją inne, bezpieczniejsze, ale też wolniejsze
rozwiązania, jak przelewy tradycyjne, które to dają klientowi dłuższy czas na
weryfikację danych transakcji i to konsument zawsze będzie miał prawo wyboru, z
których metod płatności korzysta.
Odnośnie do działań edukacyjnych mających za cel zwiększenie działań
edukacyjnych użytkowników, należy wskazać, że instytucje państwowe prowadzą
szereg inicjatyw w tym zakresie, takich jak kampanie informacyjne i edukacyjne czy
bezpłatne szkolenia z zakresu edukacji finansowej.
Również przedstawiciele sektora bankowego zamierzają kontynuować
dotychczasowo realizowane kampanie edukacyjne i szkolenia. Ponadto, w
załączeniu znajduje się zestawienie akcji zrealizowanych przez operatora Systemu
BLIK. W ciągu kolejnych miesięcy BLIK planuje realizację szeroko zasięgowych
działań związanych z edukacją i zwiększeniem bezpieczeństwa użytkowników
systemu. Działania będą skierowane także do mediów i organów ścigania.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
Załącznik - Zestawienie wybranych działań edukacyjnych przeprowadzonych przez
Polski Standard Płatności – 2024 r.

-- 5 of 5 --