Interpelacja w sprawie odpadów związanych z jednorazowymi e-papierosami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1346
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie odpadów związanych z jednorazowymi e-papierosami
Zgłaszający: Joanna Mucha, Izabela Bodnar, Adam Gomoła, Rafał Kasprzyk, Michał Kobosko, Adam Luboński, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Norbert Pietrykowski, Bartosz Romowicz, Ewa Schädler, Piotr Paweł Strach, Wioleta Tomczak, Kamil Wnuk, Paweł Zalewski
Data wpływu: 05-02-2024
Szanowana Pani Ministro,
w ostatnich latach obserwowany jest rekordowy wzrost sprzedaży tzw. jednorazowych e-papierosów. Ze względu na szkodliwość tego produktu dla zdrowia oraz wysoką szkodliwość dla środowiska wiele krajów zdecydowało się na wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych elektronicznych papierosów. Zakaz ten obowiązuje w Niemczech, Irlandii oraz Belgii. Francja i Wielka Brytania również zapowiedziały wprowadzenie zakazu sprzedaży tych produktów. Stany Zjednoczone aktualnie bardzo restrykcyjnie zaczęły przestrzegać przepisów zabraniających sprzedaży tego produktu. Do niedawna 60% produkcji jednorazowych papierosów trafiała do USA. W związku z restrykcjami producenci zaczęli poszukiwać innych rynków zbytu. Raport „international Trade in the Vape Sector: Focus on Asia, US and Europe" wskazuje, że 95% jednorazowych e-papierosów produkowanych jest w Chinach. Chiny odpowiadają za 90% globalnego eksportu. Jednocześnie w Chinach wprowadzono całkowity zakaz sprzedaży jednorazowych „owocowych" e-papierosów.
Instytut Prognoz i Analiz Gospodarczych opublikował raport „Rynek jednorazowych e-papierosów w Polsce". Raport IPAG wskazuje, że rządowe dane dotyczące liczby sprzedawanych jednorazowych e-papierosów są wysoce zaniżone. Jako dowód tej tezy przedstawia nie tylko swoje wyliczenia, ale i dane Centrum Monitorowania Rynku. CMR wskazują, że w Polsce w 2022 r. sprzedano 16,3 mln sztuk jednorazowych e-papierosów, a rok później już 54,2 mln sztuk. Te dane wskazują sprzedaż o około 11% większą niż dane Ministerstwa Zdrowia. Dane przedstawiane przez IPAG są jeszcze bardziej szokujące. Wskazują 32,3 mln sztuk sprzedanych w 2022 roku i około 99,7 mln sztuk sprzedanych w 2023 roku. Raport IPAG brał pod uwagę kanały dystrybucji, których nie uwzględniał raport CMR. Opis szkodliwości dla zdrowia tego produktu wskazałam w interpelacji poselskiej skierowanej do Ministerstwa Zdrowia. Jednorazowe e-papierosy są niestety wysoce szkodliwe dla środowiska. Jak sama nazwa wskazuje te zazwyczaj plastikowe produkty posiadające baterie litowe, alkaiczne, są produktami jednorazowymi i trafiają do koszy na śmiecie. Wciąż trwa dyskusja do jakiej frakcji powinny trafiać, czy to do odpadów zmieszanych, czy jako elektrośmiecie lub do punktów PSZOK. Realia pokazują, że zaśmiecają otoczenie podobnie jak niedopałki papierosów lub trafiają w największej mierze do odpadów zmieszanych.
Wielka Brytania obliczyła, że tygodniowo do odpadów trafiało 1,3 mln jednorazowych e-papierosów, co stanowiło źródło 10 ton litu rocznie, czyli ilości które wystarczyłaby do produkcji 1200 baterii samochodów elektrycznych.
Nieodpowiednia utylizacja tych urządzeń stwarza zagrożenie zanieczyszczenia środowiska niebezpiecznymi chemikaliami oraz stwarza ryzyko pożaru m.in wysypisk odpadów. Baterie litowo-jonowe łatwo ulegają zapłonowi.
Tworzywo sztuczne używane do produkcji jednorazowych e-papierosów jest kolejnym niepożądanym odpadem. W znaczącym stopniu są produkowane z plastiku trudnego do recyklingu i trudnego rozkładającego się w środowisku.
IPAG wyliczył, że sprzedaż jednorazowych e-papierosów wytworzyła w 2023 w Polsce dodatkowych 2,5 tys. ton elektroodpadów w postaci zużytych urządzeń.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1) Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada szacunkowe dane o liczbie odpadów elektrycznych w postaci jednorazowych e-papierosów wprowadzanych rocznie w Polsce do środowiska?
2) Czy zdaniem Ministerstwa Klimatu i Środowiska powinien zostać wprowadzony zakaz sprzedaży tych urządzeń?
Z poważaniem Joanna Mucha
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5097 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.1.2024.MD
3032028.11802146.9590659
Warszawa, 29-02-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Joanny Muchy oraz grupy posłów z dnia 7 lutego
2024 r. w sprawie odpadów związanych z jednorazowymi e-papierosami (znak:
K10INT1346), przekazuję poniższe informacje.
1) Czy Ministerstwo Środowiska posiada szacunkowe dane o liczbie odpadów elektrycznych
w postaci jednorazowych e-papierosów wprowadzanych rocznie w Polsce do środowiska?
Zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym
i elektronicznym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1622, z późn. zm.) zwaną dalej „ustawą”,
wyszczególnione zostały poniższe grupy sprzętu:
1. Sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury.
2. Ekrany, monitory i sprzęt zawierający ekrany o powierzchni większej niż 100 cm2.
3. Lampy.
4. Sprzęt wielkogabarytowy, którego którykolwiek z zewnętrznych wymiarów
przekracza 50 cm, w szczególności: urządzenia gospodarstwa domowego, sprzęt
informatyczny i telekomunikacyjny, sprzęt konsumencki, oprawy oświetleniowe,
sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu, sprzęt muzyczny, narzędzia elektryczne
i elektroniczne, zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy, wyroby medyczne,
przyrządy stosowane do monitorowania i kontroli, automaty wydające, sprzęt do
wytwarzania prądów elektrycznych. Niniejsza grupa nie obejmuje sprzętu ujętego w
grupach sprzętu nr 1-3.
5. Sprzęt małogabarytowy, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza
50 cm, w szczególności: urządzenia gospodarstwa domowego, sprzęt konsumencki,
oprawy oświetleniowe, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu, sprzęt muzyczny,
narzędzia elektryczne i elektroniczne, zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy,
wyroby medyczne, przyrządy stosowane do monitorowania i kontroli, automaty
wydające, sprzęt do wytwarzania prądów elektrycznych. Niniejsza grupa nie
obejmuje sprzętu ujętego w grupach sprzętu nr 1-3 i 6.
6. Małogabarytowy sprzęt informatyczny i telekomunikacyjny, którego żaden
z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm.
Dane dotyczące ilości zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego gromadzone są
zgodnie z wyżej wskazanym podziałem. Podane grupy sprzętu nie przewidują osobnej grupy
dla odpadów w postaci e-papierosów, są one zaliczane do grupy 5.
-- 1 of 2 --
Jednocześnie informuję, że oprócz ww. podziału dla sprzętu, odpady klasyfikowane są
zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu
odpadów (Dz. U. poz. 10).
Katalog odpadów nie przewiduje osobnego kodu dla odpadów w postaci jednorazowych
e-papierosów. W związku z powyższym ewidencja odpadów oraz sprawozdawczość,
prowadzona dla kodów odpadów określonych w ww. rozporządzeniu, nie przewiduje
raportowania tak szczegółowych danych, umożliwiających wyszczególnienie masy
odebranych/zebranych odpadów w postaci jednorazowych e-papierosów.
Nawiązując do odpowiedzi na interpelację poselską nr 1345, przygotowaną przez
Ministerstwo Zdrowia, zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r.
o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U.
z 2023 r. poz. 700), zwanej dalej „ustawą o ochronie zdrowia”, producent i importer
papierosów elektronicznych lub pojemników zapasowych jest zobowiązany do
przekazywania Prezesowi Biura ds. Substancji Chemicznych corocznego sprawozdania
zawierającego m.in. wyczerpujące dane na temat wielkości sprzedaży, w podziale na marki
i rodzaje, danego wyrobu. Zgodnie z art. 11d ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia, sprawozdanie
przedkłada się w postaci elektronicznej w terminie do dnia 31 marca roku następującego po
roku, którego sprawozdanie dotyczy, w związku z tym dane sprzedażowe za 2023 r. jeszcze
nie zostały ustalone. Niezależnie od powyższego, zgodnie z danymi przedstawionymi przez
Ministerstwo Zdrowia, w 2022 r. wielkość sprzedaży jednorazowych elektronicznych
papierosów wyniosła 19 525 600 sztuk, ponadto liczba zgłoszeń tego rodzaju produktów do
Biura ds. Substancji Chemicznych wyniosła odpowiednio w 2022 r. 6 550 oraz 6 906 w
2023 r.
2) Czy zdaniem Ministerstwa Klimatu powinien zostać wprowadzony zakaz sprzedaży tych
urządzeń?
Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Zdrowia, zawartym w odpowiedzi na interpelację
poselską nr 1345, wspomniany resort prowadzi prace analityczne w zakresie możliwości
wprowadzenia zakazu sprzedaży jednorazowych e-papierosów. Obecnie Ministerstwo
Zdrowia analizuje możliwości realizacji szybkich i skutecznych rozwiązań legislacyjnych
w omawianym temacie. Ministerstwo Klimatu i Środowiska będzie śledzić postęp prac oraz
w razie konieczności wspierać urząd kierowany przez Ministra Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 2 of 2 --