Interpelacja w sprawie wsparcia dla osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13459
do ministra cyfryzacji
w sprawie wsparcia dla osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym
Zgłaszający: Robert Warwas, Wioletta Maria Kulpa, Lidia Czechak, Bogumiła Olbryś
Data wpływu: 06-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
coraz większa część usług publicznych i edukacyjnych przenosi się do Internetu. Osoby starsze, mieszkańcy małych miejscowości oraz osoby o niskich dochodach często napotykają trudności w korzystaniu z usług cyfrowych, co pogłębia ich wykluczenie społeczne.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy rząd przewiduje programy edukacyjne i wsparcie techniczne dla osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym?
2. Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia dostępności Internetu w małych miejscowościach oraz na terenach wiejskich?
3. Czy są planowane inicjatywy ułatwiające dostęp do e-usług administracyjnych dla osób starszych i osób z niepełnosprawnościami?
Z poważaniem
Robert Warwas
Sekretarz stanu Paweł Olszewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16133 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Paweł Olszewski
BM.WP.057.205.2025
Warszawa, 11 grudnia 2025 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 13 listopada br. Posłów na Sejm RP Pana Roberta Warwasa oraz Pań
Wioletty Marii Kulpa, Lidii Czechak, Bogumiły Olbryś w sprawie wsparcia dla osób
zagrożonych wykluczeniem cyfrowym (interpelacja nr 13459)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłów pytana.
Ad 1) Czy rząd przewiduje programy edukacyjne i wsparcie techniczne dla osób
zagrożonych wykluczeniem cyfrowym?
Rząd RP, poprzez Ministerstwo Cyfryzacji, od wielu lat realizuje działania na rzecz
przeciwdziałania wykluczeniu cyfrowemu osób zagrożonych tym zjawiskiem w zakresie
dostępu do stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Celem tych
działań jest umożliwienie wszystkim obywatelom, w tym osobom starszym, z
niepełnosprawnościami lub o niższym poziomie kompetencji cyfrowych, pełnego
korzystania z usług i treści dostępnych online na stronach podmiotów publicznych. Od
2025 roku działania resortu objęły również podmioty gospodarcze prowadzące handel
elektroniczny, co ma zwiększyć dostępność w sektorze prywatnym.
W ramach ww. działań resortu można wyróżnić m.in.:
1. prowadzenie cyklicznego monitoringu stanu dostępności cyfrowej stron internetowych
i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych w celu niwelowania wykrytych zjawisk
wykluczenia cyfrowego,
2. bezpłatne szkolenia i spotkania z ekspertami dostępności cyfrowej, skierowane do
ogółu społeczeństwa, w szczególności pracowników administracji publicznej
zapewniających dostępność cyfrową stron i aplikacji mobilnych podmiotów
publicznych,
3. przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii informacyjno-promocyjnej poświęconej
dostępności cyfrowej, której realizacja zakładana jest aż do 2028 r., a jej jest celem
podniesienie świadomości poszczególnych interesariuszy systemu przeciwdziałania
wykluczeniu cyfrowemu;
4. projekty, które wspierają rozwój kompetencji oraz wdrażanie rozwiązań
technologicznych, takie jak:
- „AI DC – Sztuczna inteligencja wspierająca dostępność cyfrową”, mający na celu
opracowanie narzędzia opartego na AI dla twórców rozwiązań cyfrowych
skierowanych m.in. do osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym,
- „Systemowe kształcenie specjalistów i specjalistek ds. dostępności cyfrowej”,
którego celem jest zwiększenie liczby wykwalifikowanych ekspertów ds.
zapewniania dostępności cyfrowej,
- „Sieć dostępności cyfrowej – wsparcie systemowego wdrażania dostępności
cyfrowej w podmiotach publicznych”, w ramach którego opracowywane są
zalecenia i rekomendacje dotyczące wdrażania dostępności cyfrowej,
-- 1 of 5 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
5. prowadzenie kompleksowej witryny internetowej www.gov.pl/dostepnosc-cyfrowa,
zawierającej szereg istotnych informacji z tematyki dostępności cyfrowej, kierowanej
zarówno do ogółu społeczeństwa, jak i podmiotów publicznych i podmiotów
gospodarczych prowadzących działalność handlu elektronicznego.
Ww. działania mają także wpływ na inicjatywy ułatwiające dostęp do e-usług
administracyjnych dla osób starszych i osób z niepełnosprawnościami, realizowane przez
inne urzędy administracji w Polsce.
2) W ramach inwestycji C2.1.3 E- kompetencje finansowanej z KPO planuje się
przeszkolić do II kw. 2026 r. 54,5 tys. osób wykluczonych cyfrowo (m.in. osoby starsze,
rolników, osoby niepełnosprawne, korzystające z pomocy społecznej itd.) z zakresu co
najmniej podstawowych kompetencji cyfrowych. Oprócz tego w ramach modułu
skierowanego do obywateli ma zostać przeszkolonych dodatkowo prawie 114,4 tys. osób,
wśród których mogą również znaleźć się osoby wykluczone cyfrowo. Razem zatem
zostanie przeszkolonych w ramach tych dwóch grup osób blisko 168,9 tys. osób.
Ponadto miejscami, gdzie osoby wykluczone cyfrowo będą mogły zdobyć umiejętności
cyfrowe i redukować swoje deficyty cyfrowe będą KRC - Kluby Rozwoju Cyfrowego
będące miejscami edukacji cyfrowej. Obecnie zakończył się etap Pilotażu dla projektu
Kluby Rozwoju Cyfrowego (KRC), w którym uczestniczyło wybranych w 2024 r. ok. 40
gmin z całej Polski (każda gmina mogła zgłosić się do pilotażu). Kolejnym etapem realizacji
tego projektu jest etap Skalowania, w którym podobne Kluby będą tworzone na terenie
całej Polski w większej już liczbie. Projekt finansowany jest ze środków: Fundusze
Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 w ramach działania 01.09 Rozwój
kompetencji cyfrowych.
3) Ministerstwo Cyfryzacji realizuje projekt pod nazwą Szkoła Międzypokoleniowa. To
wspólne działanie z Ministerstwem Edukacji Narodowej oraz Ministrem do spraw Polityki
Senioralnej. Operatorem projektu jest NASK – Państwowy Instytut Badawczy.
Celem projektu jest integracja międzypokoleniowa oraz rozwój kompetencji cyfrowych
wśród osób starszych, przy wsparciu i zaangażowaniu uczniów klas VII–VIII szkół
podstawowych oraz uczniów szkół ponadpodstawowych.
W okresie realizacji pilotażu przedsięwzięcia zorganizowano ponad 5,5 tys. warsztatów
edukacyjnych, zaangażowano 1554 szkoły z całej Polski, udział wzięło ponad 20 tysięcy
uczestników, w tym seniorzy i uczniowie. Zajęcia skupiały się na praktycznym rozwijaniu
umiejętności korzystania z Internetu (w tym z usług cyfrowych), obsługi urządzeń
cyfrowych oraz rozpoznawania zagrożeń online. Młodzież pełniła rolę przewodników
cyfrowych, dzieląc się wiedzą i wspierając seniorów w nauce, jednocześnie korzystając z
możliwości wymiany międzypokoleniowych doświadczeń.
Przyznano 64 nagrody główne - mobilne pracownie komputerowe, a liderzy tych szkół
otrzymali karty podarunkowe o wartości 2000 zł, z przeznaczeniem na cele edukacyjne.
Dodatkowo przyznano 10 wyróżnień dla szczególnie aktywnych i zaangażowanych szkół.
Były to mobilne pracownie komputerowe oraz karty podarunkowe o wartości 1000 zł.
Łączna wartość wszystkich nagród to około 4 mln zł.
Ministerstwo planuje kontynuację tego projektu w kolejnych latach.
4) Program współpracy Ministra Cyfryzacji z organizacjami pozarządowymi oraz
podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o
wolontariacie na lata 2025−2027”.
Głównym celem Programu jest tworzenie warunków dla partnerskiej, aktywnej
i efektywnej współpracy na rzecz rozwoju polskiego społeczeństwa cyfrowego m.in.
-- 2 of 5 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
poprzez aktywne zaangażowanie organizacji pozarządowych w wykonywanie zadań
służących:
rozwojowi oraz wyrównywaniu dysproporcji w zakresie kompetencji cyfrowych
obywateli,
rozwojowi cyfrowej gospodarki oraz
procesom cyfrowej transformacji instytucji publicznych m.in. poprzez
kształtowanie otwartych postaw społecznych wobec nowych technologii
cyfrowych, w szczególności takich jak sztuczna inteligencja, Internet rzeczy czy
blockchain.
Przykładem współpracy MC z NGO w ramach Programu jest konkurs pn. „Zostań cyfrową
ekspertką” – wprowadzony w 2024 r. i kontynuowany w roku bieżącym. Celem zadania
jest zwiększenie liczby specjalistek ICT, upowszechnianie i rozwijanie zaawansowanych
kompetencji cyfrowych wśród pełnoletnich kobiet poprzez udział w specjalistycznych
szkoleniach ICT (przykłady: programowanie, big data, sztuczna inteligencja,
cyberbezpieczeństwo, testowanie systemów, internet rzeczy, cloud computing, analityka
systemów, grafika komputerowa).
5) Program Rozwoju Talentów Informatycznych na lata 2019-2029.
Celem głównym Programu jest zaktywizowanie młodzieży ze szkół ponadpodstawowych
oraz uczelni pod kątem rozwoju najbardziej zaawansowanych umiejętności
informatycznych, jakimi są algorytmiczne rozwiązywanie problemów i programowanie oraz
projektowanie gier komputerowych, przez zapewnienie wsparcia metodycznego i
merytorycznego.
Program realizowany jest w formule otwartych konkursów ofert na organizację mistrzostw
w 2 ścieżkach tematycznych: Mistrzostwa w Algorytmice i Programowaniu oraz
Mistrzostwa w Projektowaniu Gier Komputerowych.
Ad 2) Jakie działania podejmowane są w celu zwiększenia dostępności Internetu w
małych miejscowościach orz na terenach wiejskich?
Ministerstwo Cyfryzacji (MC) realizuje cel – zapewnienie powszechnego internetu -
zarówno w ramach obecnie prowadzonych interwencji publicznych:
1. Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) - inwestycja C1.1.1
Zapewnienie dostępu do bardzo szybkiego internetu na obszarach białych plam,
2. Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy (FERC) 2021-2027 - priorytet 1
Zwiększenie dostępu do ultra-szybkiego internetu szerokopasmowego,
- jak i w ramach inwestycji szerokopasmowych realizowanych na zasadach komercyjnych.
Należy przy tym podkreślić, że inwestycje z dofinansowaniem publicznym realizowane są
głównie w małych miejscowościach oraz na terenach wiejskich, charakteryzujących się
bardzo rozproszoną zabudową. Pociąga to za sobą wysokie koszty inwestycji co
przyczynia się do tego, że na takich obszarach przedsiębiorcy telekomunikacyjni
niechętnie realizują inwestycje komercyjne ze względu na ich niską opłacalność.
W ciągu zaledwie dwóch lat MC ogłosiło 5 naborów wniosków o dofinasowanie (4 z KPO i
1 z FERC), starając się je zaprojektować, a później modyfikować zasady kolejnych
konkursów tak, aby zachęcić do składania wniosków jak największą liczbę potencjalnych
beneficjentów - przedsiębiorców, chcących zrealizować inwestycję telekomunikacyjną
z wykorzystaniem dofinansowania.
Wyniki ogłaszanych naborów wskazują na to, że do podjęcia ryzyka inwestycyjnego na
wielu obszarach wiejskich i w wielu małych miejscowościach, nie przekonało
-- 3 of 5 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
przedsiębiorców nawet dofinansowanie inwestycji ze środków publicznych. Należy przy
tym zauważyć, że decyzje biznesowe przedsiębiorców zależą w głównej mierze od
oczekiwanych przez nich zysków i korzyści. A te uzależnione są od istniejącego na danym
obszarze inwestycyjnym popytu na nowoczesne usługi szerokopasmowe (publiczne jak
i komercyjne), świadczone na wybudowanych przez nich sieciach światłowodowych. Na
podstawie raportów z Systemu Informacyjnego o Dostępie do Usług Stacjonarnego
Internetu Szerokopasmowego (SIDUSIS), dostępnego na stronie internetowej:
https://internet.gov.pl/, można zauważyć, że zapotrzebowanie na te usługi
w miejscowościach małych i na terenach wiejskich nie są zachęcające do inwestowania.
Ministerstwo Cyfryzacji, dostrzegając ten problem, podejmuje działania mające na celu
zapobieganie temu zjawisku. Propaguje znaczenie nowoczesnych usług cyfrowych, które
są szczególnie przydatne na terenach wiejskich. Służą temu również liczne spotkania
z samorządami, podczas których przedstawiciele władz lokalnych zachęcani są do
podejmowania rozmów z operatorami telekomunikacyjnymi, którzy już posiadają sieci
szerokopasmowe na ich terenach – z rozmów tych mogą się dowiedzieć, na jakich
warunkach inwestycje w gminie mogą być zrealizowane oraz jakie z tych warunków mogą
być spełnione przez gminę jako dysponenta szeregu uprawnień kształtujących prawne
otoczenie inwestycji telekomunikacyjnych (np. ustalanie stawek niektórych opłat
lokalnych). Jako wsparcie dla takich rozmów Ministerstwo Cyfryzacji udostępnia cyklicznie
kwartalne raporty o zasięgach internetu stacjonarnego w Polsce. Stanowią one przydatne
źródło informacji na temat dostępu do stacjonarnych usług szerokopasmowych na terenie
całej Polski – z podziałem na gminy, powiaty i województwa. Najnowszy raport dostępny
jest na stronie internetowej Dane o zasięgu internetu stacjonarnego - nowy raport już
dostępny - Ministerstwo Cyfryzacji - Portal Gov.pl.
Niezależnie od obecnych uwarunkowań i rozstrzygnięć, w Ministerstwie Cyfryzacji nadal
prowadzone są prace nad kolejnymi interwencjami. Między innymi, celem przygotowania
przyszłych działań w zakresie zapewnienia obywatelom internetu szerokopasmowego
(w ramach Wieloletnich Ram Finansowych UE na lata 2028 – 2034) w Ministerstwie
Cyfryzacji trwają zawansowane prace nad aktualizacją Narodowego Planu
Szerokopasmowego na lata 2026-2030, który będzie kluczowym strategicznym
dokumentem dedykowanym rozwojowi dostępu do szybkiego internetu w Polsce. Jednym
z trzech głównych celów tego dokumentu jest zapewnienie do 2030 r. pełnego dostępu
do szerokopasmowego internetu stacjonarnego wszystkim gospodarstwom domowym w
Polsce.
W najbliższym czasie zamierzamy przeprowadzić konsultacje publiczne projektu
aktualizacji NPS. Dla wszystkich uczestników konsultacji będzie to okazja do wyrażenia
swoich opinii oraz propozycji rozwiązania wyzwań w zakresie rozwoju powszechnego
dostępu do szerokopasmowego internetu oraz nowoczesnej infrastruktury
telekomunikacyjnej. Szczególnie liczymy na liczny udział przedstawicieli władz lokalnych.
Ich udział w konsultacjach będzie miał istotne znaczenie, a zaprezentowane propozycje
będą mogły zmaterializować się w postaci proinwestycyjnych działań Państwa i
samorządów.
Ad 3) Czy planowane są inicjatywy ułatwiające dostęp do e-usług administracyjnych dla
osób starszych i osób z niepełnosprawnościami?
Rozwijając aplikację mObywatel, realizujemy inicjatywy, które ułatwiają osobom starszym
i osobom z niepełnosprawnościami dostęp do e-usług publicznych. Przykładem jest
wprowadzenie mLegitymacji osoby z niepełnosprawnością, dostępnej od lipca 2025 r.
w aplikacji mObywatel. Dzięki temu rozwiązaniu osoby z niepełnosprawnościami i ich
opiekunowie mogą w prosty sposób potwierdzać swoje uprawnienia i korzystać z ulg, np.
-- 4 of 5 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
w transporcie publicznym czy w instytucjach, bez konieczności okazywania dokumentu
w postaci fizycznej.
Rozwijamy aplikację mObywatel pod kątem dostępności cyfrowej, zgodnie z ustawą
o dostępności stron i aplikacji mobilnych. Pracujemy nad poprawą interfejsu aplikacji,
dynamicznej zmiany wielkości czcionki i logicznej nawigacji, aby osoby starsze
i z ograniczeniami sensorycznymi mogły korzystać z aplikacji intuicyjnie.
W najbliższych miesiącach panujemy kolejne wdrożenia, takie jak:
wirtualny asystent oparty na AI, który pomoże użytkownikom w obsłudze aplikacji
i załatwianiu spraw urzędowych;
rozszerzenie katalogu dokumentów o kolejne legitymacje (np. nauczyciela,
emeryta/rencisty ZER MSWiA) i lokalne karty mieszkańca czy seniora;
usprawnienia interfejsu i funkcji „Załatw sprawę”, umożliwiającej składanie wniosków
online, co szczególnie ułatwi korzystanie z usługi osobom, które mają mniejsze
kompetencje cyfrowe.
W ramach rozwoju usług cyfrowych priorytetem jest zapewnienie pełnej dostępności
zgodnej ze standardami WCAG 2.1, co obejmuje zarówno serwisy administracji publicznej,
jak i kluczowe narzędzia, takie jak Profil Zaufany. Obecnie trwają prace nad poprawą
intuicyjności i czytelności interfejsu Profilu Zaufanego, w tym nad ułatwieniem obsługi
przy użyciu czytników ekranowych, skalowaniem treści czy kontrastem elementów.
Wprowadzane są również zmiany mające na celu dostosowanie interfejsu do obsługi na
różnych urządzeniach, w tym smartfonach i tabletach.
W ramach rozwoju usługi e-Doręczenia Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi intensywne
działania komunikacyjne skierowane do obywateli w zakresie e-Doręczeń. Działania te
mają zwiększyć świadomość społeczną na temat nowych rozwiązań cyfrowych i
wprowadzać ułatwienia w korzystaniu z usług publicznych online. Aby przygotować
społeczeństwo do sprawnej obsługi korespondencji elektronicznej Ministerstwo Cyfryzacji
realizuje kampanie informacyjne, organizuje webinary, szkolenia, materiały edukacyjne,
które w przystępny sposób wyjaśniają zasady działania e-doręczeń, ich korzyści i
praktyczne zastosowania.
Z wyrazami szacunku
Paweł Olszewski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 5 of 5 --