Interpelacja nr 13450
Interpelacja w sprawie niskiej kwoty emerytury opiekuna osoby z niepełnosprawnością po osiągnięciu wieku emerytalnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie niskiej kwoty emerytury opiekuna osoby z niepełnosprawnością po osiągnięciu wieku emerytalnego
Interpelacja nr 13450
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie niskiej kwoty emerytury opiekuna osoby z niepełnosprawnością po osiągnięciu wieku emerytalnego
Zgłaszający: Iwona Hartwich
Data wpływu: 06-11-2025
Szanowna Pani Minister,
z moim biurem kontaktują się opiekunowie osób z niepełnosprawnościami, którzy zwracają uwagę na niską kwotę emerytury jaka będzie im przysługiwać po śmierci osoby z niepełnosprawnością, nad którą sprawują opiekę.
Opieka nad osobami z niepełnosprawnościami wymaga poświęcenia, często rezygnacji z pracy w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki. W tym przypadku jedynym środkiem utrzymania osoby sprawującej opiekę jest świadczenie pielęgnacyjne, czyli świadczenie, które ma na celu pokrycie kosztów związanych z rezygnacją z pracy.
Zgodnie z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, z późn. zm.) za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna, wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), 20-letniego w przypadku kobiety i 25-letnego w przypadku mężczyzny.
Takie uregulowanie okresu opłacania składki oraz osiągnięcie wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60. lat dla kobiet i co najmniej 65. lat dla mężczyzn zapewnią osobie pobierającej świadczenie pielęgnacyjne, która nigdy nie była aktywna zawodowo, prawo do emerytury w wysokości najniższej, gwarantowanej przez państwo.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytanie:
Czy ministerstwo zamierza wypracować rozwiązanie i zwiększyć niską kwotę emerytury dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami, którzy po wielu latach całodobowej opieki nie są już w stanie podjąć pracy, a niska emerytura nie będzie pozwalała na godne życie?
Z poważaniem Iwona Hartwich
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 13450
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie niskiej kwoty emerytury opiekuna osoby z niepełnosprawnością po osiągnięciu wieku emerytalnego
Zgłaszający: Iwona Hartwich
Data wpływu: 06-11-2025
Szanowna Pani Minister,
z moim biurem kontaktują się opiekunowie osób z niepełnosprawnościami, którzy zwracają uwagę na niską kwotę emerytury jaka będzie im przysługiwać po śmierci osoby z niepełnosprawnością, nad którą sprawują opiekę.
Opieka nad osobami z niepełnosprawnościami wymaga poświęcenia, często rezygnacji z pracy w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki. W tym przypadku jedynym środkiem utrzymania osoby sprawującej opiekę jest świadczenie pielęgnacyjne, czyli świadczenie, które ma na celu pokrycie kosztów związanych z rezygnacją z pracy.
Zgodnie z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, z późn. zm.) za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna, wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), 20-letniego w przypadku kobiety i 25-letnego w przypadku mężczyzny.
Takie uregulowanie okresu opłacania składki oraz osiągnięcie wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60. lat dla kobiet i co najmniej 65. lat dla mężczyzn zapewnią osobie pobierającej świadczenie pielęgnacyjne, która nigdy nie była aktywna zawodowo, prawo do emerytury w wysokości najniższej, gwarantowanej przez państwo.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytanie:
Czy ministerstwo zamierza wypracować rozwiązanie i zwiększyć niską kwotę emerytury dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami, którzy po wielu latach całodobowej opieki nie są już w stanie podjąć pracy, a niska emerytura nie będzie pozwalała na godne życie?
Z poważaniem Iwona Hartwich
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6876 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.586.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13450 Pani Posłanki Iwony Hartwich, w sprawie niskiej kwoty
emerytury opiekuna osoby z niepełnosprawnością po osiągnieciu wieku emerytalnego, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Wysokość świadczenia emerytalno-rentowego, jako miara udziału ubezpieczonego w dochodach
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), uzależniona jest od liczby lat pracy i wysokości
wynagrodzenia osiąganego w trakcie aktywności zawodowej. Im bardziej ubezpieczony
partycypował w tworzeniu dochodów FUS, w tym większym stopniu ma on prawo z nich korzystać
pobierając emeryturę lub rentę. Rozwiązanie to pozwala na zachowanie adekwatności świadczeń
w stosunku do odprowadzanych składek.
W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, ze zm.), zwanej dalej „ustawą emerytalną”, która określa zasady
nabywania prawa do świadczeń typu ubezpieczeniowego, a więc świadczeń finansowanych
i pozostających w związku z funduszem gromadzonym na ten cel ze składek osób ubezpieczonych
(przyszłych świadczeniobiorców), przesłanki nabycia prawa do emerytury sformułowano jako
bezwzględnie obowiązujące. Emerytura zapewnia dochód osobom w podeszłym wieku i wobec tego
jej przyznanie jest uzależnione wyłącznie od spełnienia przez ubezpieczonego ryzyka
ubezpieczeniowego, jakim w tym wypadku jest osiągnięcie określonego ustawowo wieku
emerytalnego (tzw. wcześniejsze emerytury w zreformowanym systemie zniesiono).
Podstawą ustalenia emerytury jest suma środków zewidencjonowanych na koncie i subkoncie
w ZUS. Wysokość emerytury zależy od zwaloryzowanych kwot na obu kontach oraz od średniego
dalszego trwania życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego
ubezpieczonego. Zapewnia to dożywotnią wypłatę świadczeń z FUS, z gwarancją wypłaty co
najmniej świadczenia minimalnego, pod warunkiem posiadania określonego stażu
ubezpieczeniowego.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym – również przez osoby pobierające świadczenia
opiekuńcze (świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek dla opiekuna) -
uregulowano w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.
U. z 2025 r. poz. 350, ze zm.). Należy podkreślić, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
gwarantuje równe traktowanie ubezpieczonych. Świadczenia emerytalne i rentowe (w tym renta
rodzinna) przysługują więc wszystkim osobom - po spełnieniu określonych we wskazanym akcie
warunków.
Zgodnie z art. 6 ust. 2a ww. ustawy za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny
zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio:
- pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego albo pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego
przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych;
- pobieranego zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu
i wypłacie zasiłków dla opiekunów,
-- 1 of 2 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego)
odpowiednio 20 i 25 letniego dla kobiet i mężczyzn. Rozwiązanie to zapewnia osobie pobierającej
ww. świadczenie opiekuńcze ochronę ubezpieczeń emerytalnych i rentowych przez okres
skorelowany z minimalnymi okresami uprawniającymi do najniższej emerytury. Emerytura
przysługuje ubezpieczonemu po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego dla kobiet
i mężczyzn odpowiednio 60 i 65 lat. Po spełnieniu tego warunku osoba pobierająca świadczenie
opiekuńcze, która nigdy nie była aktywna zawodowo, nabędzie prawo do emerytury w wysokości
minimalnej, gwarantowanej przez państwo. Jeżeli zatem świadczeniobiorca spełnia powyższe
warunki, a w ZUS osiągnął niezbędny 20/25-letni okres ubezpieczenia (składkowy i nieskładkowy),
to wójt, burmistrz, lub prezydent miasta jest zwolniony z obowiązku opłacania za niego składki
na ubezpieczenia społeczne do ZUS.
Warto podkreślić, że przepis art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej uzupełnia katalog okresów,
w których może powstać niezdolność do pracy o okresy pobierania świadczeń opiekuńczych
(świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna) także
wtedy, gdy nie było obowiązku opłacania za nie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Umożliwia to osobom uprawnionym ubieganie się o rentę z tytułu niezdolności do pracy
w przypadku, gdy niezdolność do pracy powstała w okresach pobierania świadczeń opiekuńczych,
za które nie było obowiązku opłacania składek ubezpieczeniowych, albo nie później niż w ciągu 18
miesięcy od ustania tych okresów.
Odnośnie do wysokości emerytur osób opiekujących się swoimi najbliższymi należy zwrócić uwagę,
że kwota świadczeń opiekuńczych jest co do zasady niższa od minimalnego wynagrodzenia za
pracę. Również składki opłacane od tych świadczeń są odpowiednio niższe. W związku z faktem, że
nawet 20/25-letnie opłacanie składek od świadczeń opiekuńczych nie zagwarantuje wypłaty
emerytury w wysokości co najmniej minimalnej emerytury, ustawodawca zdecydował
o podwyższeniu takiej emerytury do wysokości emerytury minimalnej (art. 87 ust. 1 i 4 ustawy
emerytalnej). Stanowi to wyjątek od zasady określonej w ustawie emerytalnej, zgodnie z którą
emerytura minimalna przysługuje w przypadku opłacania składek przez 20/25 lat od kwoty co
najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. W tej sytuacji nawet rozważane ew. wydłużenie
okresu opłacania składek, pomimo zwiększenia się stanu konta emerytalnego, może nie
spowodować, że emerytury opiekunów osób z niepełnosprawnościami będą wyższe od kwoty
minimalnych emerytur.
Sytuacja osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów, którzy rezygnują z aktywności zawodowej
by zapewnić opiekę najbliższym, jest przedmiotem szczególnej uwagi członków Kierownictwa
MRPiPS i całego rządu. W resorcie rodziny przeprowadzono szczegółową analizę możliwości
opłacania składek opiekunom osób z niepełnosprawnościami, którzy otrzymują świadczenie
pielęgnacyjne przez cały okres jego pobierania, bez ograniczenia do 20/25 lat. Ponieważ możliwość
wprowadzenia takiej zmiany zależeć będzie od jej wpływu stan finansów publicznych, niezbędne
będzie uzyskanie w tej sprawie pozytywnego stanowiska Ministra Finansów i Gospodarki.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.586.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13450 Pani Posłanki Iwony Hartwich, w sprawie niskiej kwoty
emerytury opiekuna osoby z niepełnosprawnością po osiągnieciu wieku emerytalnego, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Wysokość świadczenia emerytalno-rentowego, jako miara udziału ubezpieczonego w dochodach
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), uzależniona jest od liczby lat pracy i wysokości
wynagrodzenia osiąganego w trakcie aktywności zawodowej. Im bardziej ubezpieczony
partycypował w tworzeniu dochodów FUS, w tym większym stopniu ma on prawo z nich korzystać
pobierając emeryturę lub rentę. Rozwiązanie to pozwala na zachowanie adekwatności świadczeń
w stosunku do odprowadzanych składek.
W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, ze zm.), zwanej dalej „ustawą emerytalną”, która określa zasady
nabywania prawa do świadczeń typu ubezpieczeniowego, a więc świadczeń finansowanych
i pozostających w związku z funduszem gromadzonym na ten cel ze składek osób ubezpieczonych
(przyszłych świadczeniobiorców), przesłanki nabycia prawa do emerytury sformułowano jako
bezwzględnie obowiązujące. Emerytura zapewnia dochód osobom w podeszłym wieku i wobec tego
jej przyznanie jest uzależnione wyłącznie od spełnienia przez ubezpieczonego ryzyka
ubezpieczeniowego, jakim w tym wypadku jest osiągnięcie określonego ustawowo wieku
emerytalnego (tzw. wcześniejsze emerytury w zreformowanym systemie zniesiono).
Podstawą ustalenia emerytury jest suma środków zewidencjonowanych na koncie i subkoncie
w ZUS. Wysokość emerytury zależy od zwaloryzowanych kwot na obu kontach oraz od średniego
dalszego trwania życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego
ubezpieczonego. Zapewnia to dożywotnią wypłatę świadczeń z FUS, z gwarancją wypłaty co
najmniej świadczenia minimalnego, pod warunkiem posiadania określonego stażu
ubezpieczeniowego.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym – również przez osoby pobierające świadczenia
opiekuńcze (świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek dla opiekuna) -
uregulowano w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.
U. z 2025 r. poz. 350, ze zm.). Należy podkreślić, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
gwarantuje równe traktowanie ubezpieczonych. Świadczenia emerytalne i rentowe (w tym renta
rodzinna) przysługują więc wszystkim osobom - po spełnieniu określonych we wskazanym akcie
warunków.
Zgodnie z art. 6 ust. 2a ww. ustawy za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny
zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio:
- pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego albo pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego
przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych;
- pobieranego zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu
i wypłacie zasiłków dla opiekunów,
-- 1 of 2 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego)
odpowiednio 20 i 25 letniego dla kobiet i mężczyzn. Rozwiązanie to zapewnia osobie pobierającej
ww. świadczenie opiekuńcze ochronę ubezpieczeń emerytalnych i rentowych przez okres
skorelowany z minimalnymi okresami uprawniającymi do najniższej emerytury. Emerytura
przysługuje ubezpieczonemu po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego dla kobiet
i mężczyzn odpowiednio 60 i 65 lat. Po spełnieniu tego warunku osoba pobierająca świadczenie
opiekuńcze, która nigdy nie była aktywna zawodowo, nabędzie prawo do emerytury w wysokości
minimalnej, gwarantowanej przez państwo. Jeżeli zatem świadczeniobiorca spełnia powyższe
warunki, a w ZUS osiągnął niezbędny 20/25-letni okres ubezpieczenia (składkowy i nieskładkowy),
to wójt, burmistrz, lub prezydent miasta jest zwolniony z obowiązku opłacania za niego składki
na ubezpieczenia społeczne do ZUS.
Warto podkreślić, że przepis art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej uzupełnia katalog okresów,
w których może powstać niezdolność do pracy o okresy pobierania świadczeń opiekuńczych
(świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna) także
wtedy, gdy nie było obowiązku opłacania za nie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Umożliwia to osobom uprawnionym ubieganie się o rentę z tytułu niezdolności do pracy
w przypadku, gdy niezdolność do pracy powstała w okresach pobierania świadczeń opiekuńczych,
za które nie było obowiązku opłacania składek ubezpieczeniowych, albo nie później niż w ciągu 18
miesięcy od ustania tych okresów.
Odnośnie do wysokości emerytur osób opiekujących się swoimi najbliższymi należy zwrócić uwagę,
że kwota świadczeń opiekuńczych jest co do zasady niższa od minimalnego wynagrodzenia za
pracę. Również składki opłacane od tych świadczeń są odpowiednio niższe. W związku z faktem, że
nawet 20/25-letnie opłacanie składek od świadczeń opiekuńczych nie zagwarantuje wypłaty
emerytury w wysokości co najmniej minimalnej emerytury, ustawodawca zdecydował
o podwyższeniu takiej emerytury do wysokości emerytury minimalnej (art. 87 ust. 1 i 4 ustawy
emerytalnej). Stanowi to wyjątek od zasady określonej w ustawie emerytalnej, zgodnie z którą
emerytura minimalna przysługuje w przypadku opłacania składek przez 20/25 lat od kwoty co
najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. W tej sytuacji nawet rozważane ew. wydłużenie
okresu opłacania składek, pomimo zwiększenia się stanu konta emerytalnego, może nie
spowodować, że emerytury opiekunów osób z niepełnosprawnościami będą wyższe od kwoty
minimalnych emerytur.
Sytuacja osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów, którzy rezygnują z aktywności zawodowej
by zapewnić opiekę najbliższym, jest przedmiotem szczególnej uwagi członków Kierownictwa
MRPiPS i całego rządu. W resorcie rodziny przeprowadzono szczegółową analizę możliwości
opłacania składek opiekunom osób z niepełnosprawnościami, którzy otrzymują świadczenie
pielęgnacyjne przez cały okres jego pobierania, bez ograniczenia do 20/25 lat. Ponieważ możliwość
wprowadzenia takiej zmiany zależeć będzie od jej wpływu stan finansów publicznych, niezbędne
będzie uzyskanie w tej sprawie pozytywnego stanowiska Ministra Finansów i Gospodarki.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --