Interpelacja w sprawie alarmującej sytuacji studentów w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13440
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie alarmującej sytuacji studentów w Polsce
Zgłaszający: Adrian Zandberg, Maciej Konieczny, Marta Stożek, Marcelina Zawisza
Data wpływu: 06-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
sytuacja socjalno-bytowa studentów w Polsce ulega pogorszeniu. Coraz większa grupa młodych ludzi zmuszona jest do pracy w wymiarze realnie uniemożliwiającym naukę. Prowadzi to do przemęczenia, wypalenia, a nierzadko do rezygnacji ze studiów – według badań nawet 17% studentów rozważa taki krok z przyczyn ekonomicznych. W konsekwencji studia wyższe stają się coraz mocniej elitarnym przywilejem, zamiast być realnym prawem dostępnym dla wszystkich.
Kluczowym problemem pozostaje dramatyczny niedobór miejsc w publicznych akademikach, które stanowią podstawowe narzędzie wyrównywania szans edukacyjnych. Uniwersytet Warszawski jest w stanie zapewnić zakwaterowanie jedynie ok. 6,5–6,8% studentów, a Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w 2022 r. oferował miejsca zaledwie dla 5% studiujących. Raport "Portfel Studenta" wskazuje, że zainteresowanie na miejsce w akademiku jest czterokrotnie wyższe niż dostępna liczba łóżek. W całej Polsce brakuje 400 tysięcy miejsc w akademikach, z czego aż 60 tysięcy w samej Warszawie. To problem, który się pogłębia. W ciągu ostatnich 15 lat w publicznych akademikach ubyło 32 tys. miejsc, co oznacza spadek o ponad 22 procent.
Istniejący zasób lokali jest w dużej mierze zdegradowany technicznie i zaniedbany. Studenci zgłaszają problemy sanitarne, w tym plagę insektów, która utrzymuje się mimo przeprowadzanych dezynsekcji. Brak wystarczającej liczby miejsc w akademikach zmusza do korzystania z rynku prywatnego, gdzie koszty najmu pochłaniają często większość miesięcznego budżetu. System wsparcia socjalnego ewidentnie nie odpowiada aktualnym realiom ekonomicznym. Kryteria uprawniające do stypendium socjalnego i miejsca w akademiku są nieadekwatne, zostawiając bez wsparcia wiele osób, które powinny takie wsparcie otrzymać.
Dodatkowym problemem jest brak publicznych stołówek akademickich. Korzystanie z komercyjnych punktów gastronomicznych w centrach miast jest poza możliwościami finansowymi znacznej części studentów.
W związku z powyższym zwracamy się do Pana z następującymi pytaniami:
I. Finansowanie i rozwój infrastruktury akademickiej
Kiedy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego doprowadzi do zwiększenia dostępności miejsc w domach studenckich, tak aby – zgodnie z postulatami środowisk studenckich – co najmniej 10% studentów każdej uczelni publicznej miało zagwarantowane zakwaterowanie w akademiku?
Według zapowiedzi 10% Funduszu Dopłat BGK zostanie przeznaczone na remonty i budowę akademików. W 2026 roku oznacza to kwotę ok. 400 mln zł, co pozwoli na budowę ok. 2500 miejsc. Ta kwota w minimalnym stopniu odpowiada na faktyczne zapotrzebowanie. W ubiegłych latach remonty i budowa akademików były finansowane z budżetu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jaką kwotę w roku 2026 ministerstwo zabezpieczy w swoim budżecie na remonty i budowę akademików?
Czy i w jakim terminie planowana jest realizacja zapowiedzi „Akademika za złotówkę”?
Czy ministerstwo zamierza podjąć inicjatywę legislacyjną w celu zmiany przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tak aby uczelnie mogły wykorzystywać środki z funduszu pomocy materialnej (subwencji socjalnej) również na remonty, utrzymanie i funkcjonowanie infrastruktury socjalnej, w tym akademików (np. na wynagrodzenia pracowników czy opłaty za media)?
II. Standardy i dostępność usług socjalnych
Jakie systemowe mechanizmy kontroli i finansowania zostaną wprowadzone, aby zapewnić godne warunki bytowe i sanitarne we wszystkich publicznych akademikach, w tym rozwiązać podnoszony przez studentów problemów z insektami i przestarzałym wyposażeniem?
Czy i kiedy ministerstwo uruchomi program wsparcia dla publicznych stołówek i punktów żywieniowych na każdej uczelni publicznej, a także wyposażenia wydziałowych pokojów socjalnych w sprzęt AGD, tak aby studenci mieli dostęp do pełnowartościowych ciepłych posiłków?
W jaki sposób ministerstwo zamierza przeciwdziałać wyprzedaży publicznego zasobu akademickiego (przypadki DS „Jowita” i „Kamionka”)?
III. System wsparcia materialnego i kryteria przyznawania miejsc
Kiedy ministerstwo planuje najbliższą waloryzację progów dochodowych uprawniających do stypendium socjalnego oraz miejsca w akademiku?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu „złotówka za złotówkę” przy ustalaniu progu dochodowego dla stypendium socjalnego, aby wyeliminować lukę systemową wykluczającą osoby, których dochód nieznacznie przekracza obecne kryterium?
IV. Rola i prawa organizacji studenckich
Czy ministerstwo podejmie inicjatywę legislacyjną zmieniającą art. 106 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, aby przyznać studentom zrzeszonym w związkach zawodowych lub/i uczelnianych organizacjach studenckich prawo do strajku w razie naruszenia ich interesów lub praw, a tym samym zapewnić im realną podmiotowość w walce o prawa socjalne?
V. Środki na remonty i budowę akademików
Prosimy o przedstawienie pełnego wykazu podziału środków przeznaczonych w bieżącym roku na rozwój i remonty domów studenckich, z podziałem na poszczególne uczelnie publiczne, wskazanie kryteriów ich przyznania oraz terminów realizacji.
Czy ministerstwo monitoruje gotowość uczelni do składania wniosków na dofinansowanie z Funduszu Dopłat? Ile takich wniosków zostało już złożonych i na jakie inwestycje?
Czy środki z Funduszu Dopłat będą jedynymi środkami z budżetu państwa przeznaczonymi na remont i budowę akademików? Czy ministerstwo przewiduje dofinansowania na ten cel z innych środków? Jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Jakie są szacowane łączne koszty przeprowadzenia kapitalnych remontów i modernizacji całego publicznego zasobu akademickiego w Polsce?
VI. Warszawskie Międzyuczelniane Osiedle Studenckie
Na jakim etapie znajdują się prace nad projektem przedstawionym w komunikacie z 6 listopada 2024 r.?
Czy planowane jest wykorzystanie zasobu komunalnego, w szczególności pustostanów, na potrzeby tego projektu?
Jakie nowe budynki planuje się wznieść w ramach osiedla i w jakiej skali mają one rozwiązać istniejący problem niedoboru miejsc?
W jakich proporcjach planowany jest podział kosztów między miasto, ministerstwo i fundusze unijne oraz który podmiot będzie odpowiedzialny za utrzymanie osiedla?
Prosimy o odpowiedź w terminie określonym ustawą.
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
29514 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DPI-WIS.055.10.2025.EK
Warszawa, 30 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 13440
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP, Pana Adriana
Zandberga, Pana Macieja Koniecznego, Pani Marty Stożek oraz Pani Marceliny Zawiszy
w sprawie alarmującej sytuacji studentów w Polsce.
Szanowni Państwo Posłowie,
w odpowiedzi na interpelację dotyczącą alarmującej sytuacji studentów w Polsce, uprzejmie
informuję, co następuje.
I. Finansowanie i rozwój infrastruktury akademickiej
1. Kiedy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego doprowadzi do zwiększenia
dostępności miejsc w domach studenckich, tak aby – zgodnie z postulatami środowisk
studenckich – co najmniej 10% studentów każdej uczelni publicznej miało
zagwarantowane zakwaterowanie w akademiku?
Zapewnienie odpowiednich warunków socjalno-bytowych studentów, w tym dostępu
do miejsc w domach studenckich, stanowi jeden z priorytetów Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego. Ministerstwo dostrzega zarówno rosnące zapotrzebowanie na zakwaterowanie
w akademikach, jak i postulaty środowiska studenckiego dotyczące zwiększenia dostępności
miejsc.
System domów studenckich w Polsce jest historycznie ukształtowany i zróżnicowany,
a zasób istniejącej infrastruktury mieszkaniowej pozostaje w gestii poszczególnych uczelni.
Z różnych powodów, związanych np. z różnym udziałem studentów przyjezdnych
w poszczególnych uczelniach, nie jest możliwe wprowadzenie odgórnych, jednolitych
wymogów dotyczących minimalnej liczby miejsc w domach studenckich.
Równocześnie prowadzone są działania, które realnie wpływają na zwiększenie dostępności
zakwaterowania dla studentów.
W ostatnich latach znacząco zwiększono środki na inwestycje infrastrukturalne
w uczelniach, w tym na: budowę nowych domów studenckich, modernizację i rozbudowę
-- 1 of 10 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
istniejących obiektów oraz dostosowywanie domów studenckich do współczesnych
standardów.
Pierwsze decyzje w celu zwiększenia bazy miejsc w akademikach zostały podjęte
już pod koniec 2023 r., kiedy to wyasygnowano z budżetu państwa kwotę 150 mln zł
i przekazano beneficjentom w formie zwiększenia wysokości subwencji z przeznaczeniem
na wsparcie w prowadzeniu domów studenckich, w tym remonty infrastruktury.
Analogicznie, w roku 2024 wyasygnowano na ten sam cel kwotę 300 mln zł, którą
przekazano w formie zwiększeń wysokości subwencji nadzorowanym przez Ministra
uczelniom publicznym.
W ramach prac nad ustawą budżetową na 2024 r. budżet MNiSW został powiększony
o 150 mln zł z przeznaczeniem na inwestycje związane z domami studenckimi. W rezultacie
w roku 2024 dofinansowano 29 inwestycji o tym charakterze o łącznej wartości
ponad 373 mln zł i łącznym przyznanym dofinansowaniu na poziomie prawie 255 mln zł.
Na rok 2025 w ramach finansowania nowych i kontynuowanych inwestycji wydatkowano
153,3 mln zł, a w projekcie budżetu na rok 2026 zaplanowano ponad 200 mln zł. Świadczy
to o utrzymaniu priorytetowego charakteru działań na rzecz poprawy warunków
mieszkaniowych studentów.
Bardzo ważnym działaniem na rzecz poprawy sytuacji mieszkaniowej studentów było
podjęcie przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego współpracy z Ministrem Rozwoju
i Technologii na rzecz przygotowania przepisów, zgodnie z którymi 10% Funduszu Dopłat
w Banku Gospodarstwa Krajowego przeznaczone zostanie na pokrycie kosztów
przedsięwzięcia polegającego m.in. na budowie, przebudowie i remoncie domów
studenckich. Odpowiednia ustawa weszła w życie z początkiem bieżącego roku.
Co istotne, ustawa gwarantuje, że opłaty studentów za korzystanie z remontowanych
lub wybudowanych ze środków Funduszu akademików zostaną utrzymane na niewysokim
poziomie.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w pełni dostrzega znaczenie postulatu
środowisk studenckich dotyczącego zwiększenia liczby miejsc w akademikach. Osiągnięcie
wyższego niż obecnie wskaźnika zakwaterowania wymaga jednak stopniowej rozbudowy
i modernizacji infrastruktury uczelnianej, a także odpowiedzialnego planowania
finansowego. Podejmowane obecnie działania – zarówno inwestycyjne, jak i systemowe –
prowadzą do zwiększenia dostępności miejsc w domach studenckich oraz poprawy
warunków socjalnych studentów.
2. Według zapowiedzi 10% Funduszu Dopłat BGK zostanie przeznaczone na remonty
i budowę akademików. W 2026 roku oznacza to kwotę ok. 400 mln, co pozwoli
na budowę ok. 2500 miejsc. Ta kwota w minimalnym stopniu odpowiada na faktyczne
zapotrzebowanie. W ubiegłych latach remonty i budowa akademików były
finansowane z budżetu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jaką kwotę
w roku 2026 Ministerstwo zabezpieczy w swoim budżecie na remonty i budowę
akademików?
W projekcie budżetu państwa na rok 2026 w części pozostającej w dyspozycji Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego zaplanowano na dofinansowanie nowych i kontynuowanych
inwestycji ponad 200 mln zł. Oznacza to, że pomimo dodatkowego powstania narzędzia
wsparcia rozwoju domów studenckich w postaci Funduszu Dopłat BGK, utrzymane zostaje
w pełnym zakresie finansowanie tych celów także bezpośrednio z budżetu państwa.
3. Czy i w jakim terminie planowana jest realizacja zapowiedzi „Akademika
za złotówkę”?
-- 2 of 10 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Aby realizacja postulatu „Akademik za złotówkę” była możliwa, musi być poprzedzona
działaniami na rzecz zwiększenia liczby i jakości miejsc w domach studenckich.
W najbliższym czasie działania te zachowają dla Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
charakter priorytetowy.
4. Czy Ministerstwo zamierza podjąć inicjatywę legislacyjną w celu zmiany przepisów
ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tak aby uczelnie mogły
wykorzystywać środki z funduszu pomocy materialnej (subwencji socjalnej) również
na remonty, utrzymanie i funkcjonowanie infrastruktury socjalnej, w tym akademików
(np. na wynagrodzenia pracowników czy opłaty za media)?
Obecnie w resorcie szkolnictwa wyższego i nauki nie są prowadzone prace legislacyjne
w zakresie zmiany przepisów w zaproponowanym przez Państwa Posłów kierunku.
Należy wyjaśnić, że świadczenia dla studentów, przyznawane przez uczelnie w ramach
powszechnego systemu bezzwrotnych świadczeń wypłacane są studentom z funduszu
stypendialnego, zasilanego środkami przekazywanymi na ten cel z budżetu państwa w formie
dotacji podmiotowej (nie w formie subwencji), zgodnie z art. 371 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca
2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej
dalej „ustawą PSWN”. Natomiast funkcjonowanie domów studenckich finansowane jest
ze środków na utrzymanie i rozwój uczelni, w tym domów i stołówek studenckich oraz
realizację inwestycji w obszarze działalności dydaktycznej (art. 365 pkt. 1 lit. b ustawy
PSWN), przekazywanych uczelniom w formie subwencji (art. 371 ust. 1 ustawy PSWN).
Zaproponowane finansowanie infrastruktury zaspokajającej potrzeby socjalno-bytowe
studentów z funduszu stypendialnego (w tym m.in. pokrywanie kosztów utrzymania
budynków, wynagrodzeń pracowników), bez znaczącego zwiększenia środków tego
funduszu z budżetu państwa, odbyłoby się kosztem bezpośredniego wsparcia finansowego
dla studentów udzielanego w formie stypendiów i zapomóg. W ocenie resortu, biorąc
pod uwagę obecny sposób finansowania zadań uczelni z budżetu państwa, brak uzasadnienia
do przeniesienia finansowania zadań związanych z prowadzeniem domów i stołówek
studenckich z funduszu zasadniczego uczelni do funduszu stypendialnego.
II. Standardy i dostępność usług socjalnych
1. Jakie systemowe mechanizmy kontroli i finansowania zostaną wprowadzone, aby
zapewnić godne warunki bytowe i sanitarne we wszystkich publicznych akademikach,
w tym rozwiązać podnoszony przez studentów problemów z insektami
i przestarzałym wyposażeniem?
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego dostrzega problemy dotyczące warunków bytowych
i sanitarnych w publicznych domach studenckich, zgłaszane przez środowisko studenckie.
Zapewnienie bezpiecznych i godnych warunków zakwaterowania stanowi istotny element
polityki państwa w obszarze szkolnictwa wyższego.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, odpowiedzialność za utrzymanie i modernizację
domów studenckich spoczywa na uczelniach publicznych. Ministerstwo wspiera te działania
poprzez finansowanie infrastruktury w ramach subwencji i dotacji na inwestycje dla uczelni,
umożliwiających poprawę standardów sanitarnych i wymianę przestarzałego wyposażenia.
2. Czy i kiedy Ministerstwo uruchomi program wsparcia dla publicznych stołówek
i punktów żywieniowych na każdej uczelni publicznej, a także wyposażenia
wydziałowych pokojów socjalnych w sprzęt AGD, tak aby studenci mieli dostęp
do pełnowartościowych ciepłych posiłków?
-- 3 of 10 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Jak wspomniano w odpowiedzi na interpelację nr 10353, rozpoczęto prace nad
opracowaniem założeń programu wspierającego rozwój stołówek oraz promocję dobrych
praktyk uwzględniających aspekt socjalny życia studentów. Prace rozpoczęte w połowie
zeszłego roku nad opracowaniem odrębnego programu nie zostały jeszcze zakończone.
3. W jaki sposób Ministerstwo zamierza przeciwdziałać wyprzedaży publicznego zasobu
akademickiego (przypadki DS „Jowita” i „Kamionka”)?
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności
ustawą PSWN, uczelnie publiczne posiadają osobowość prawną oraz autonomię w zakresie
gospodarowania posiadanym mieniem, w tym nieruchomościami. Decyzje dotyczące
sposobu wykorzystania, modernizacji bądź zbycia składników majątkowych należą
co do zasady do kompetencji władz uczelni, które ponoszą odpowiedzialność za ich
racjonalność ekonomiczną oraz zgodność z misją i strategią rozwoju danej jednostki.
Niezależnie od powyższego Ministerstwo podejmuje działania ukierunkowane
na przeciwdziałanie uszczuplaniu publicznego zasobu akademickiego. W odniesieniu
do domu studenckiego „Jowita”, przy finansowym wsparciu Ministerstwa, uczelnia
przeprowadziła konkurs urbanistyczno-architektoniczny na jego przebudowę oraz podjęła
działania zmierzające do opracowania dokumentacji projektowej, co stanowi kolejne etapy
prac przygotowawczych do realizacji planowanej inwestycji. Na dalszym etapie możliwe jest
złożenie przez uczelnię wniosku o dofinansowanie do Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego, a następnie rozpatrzenie go zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2019 r. w sprawie przyznawania,
rozliczania i przekazywania środków finansowych na realizację inwestycji związanych
z kształceniem oraz działalnością naukową (Dz. U. z 2020 r. poz. 1956, z późn. zm.).
W odniesieniu do domu studenckiego „Kamionka” kluczowe znaczenie ma stanowisko
władz uczelni dotyczące dalszego kierunku rozwoju bazy mieszkaniowej dla studentów,
w tym rozstrzygnięcie, czy zasadne jest przeprowadzenie modernizacji istniejącego obiektu,
czy też podjęcie decyzji o realizacji nowej inwestycji. Decyzja ta powinna uwzględniać
stopień zdekapitalizowania budynku oraz możliwość dostosowania go do aktualnych
standardów funkcjonalnych, energetycznych i sanitarnych.
III. System wsparcia materialnego i kryteria przyznawania miejsc
1. Kiedy Ministerstwo planuje najbliższą waloryzację progów dochodowych
uprawniających do stypendium socjalnego oraz miejsca w akademiku?
Proces kształcenia studentów jest wspierany systemowo przede wszystkim ze środków
przeznaczonych w budżecie państwa na świadczenia dla studentów. Warunki udzielania
świadczeń dla studentów określone ustawą – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
gwarantują prawo ubiegania się o pomoc finansową każdemu studentowi (niezależnie
od uczelni, kierunku studiów oraz wieku) według takich samych kryteriów. Student może
ubiegać się o bezzwrotne świadczenia w formie stypendium socjalnego, stypendium dla osób
niepełnosprawnych, stypendium rektora i zapomogi.
W wyniku nowelizacji ustawy PSWN od 1 października 2024 r. zmienił się sposób ustalania
progu dochodu do stypendium socjalnego – obecnie kryterium dochodowe stanowi 45%
minimalnego wynagrodzenia za pracę z roku poprzedniego (wcześniej maksymalny próg
dochodu do stypendium socjalnego określony był na poziomie 1,6 sumy kwot określonych
w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz.U. z 2025 r. poz. 1208), które przez wiele lat nie były waloryzowane).
-- 4 of 10 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Dzięki wprowadzonej zmianie w pierwszym roku obowiązywania przepisu, czyli w roku
akademickim 2024/2025, wysokość dochodu uprawniająca do otrzymania stypendium
socjalnego wynosiła 1570,5 zł (netto) na osobę w rodzinie, co stanowi wzrost o 21 %
w stosunku do kwoty z poprzedniego roku akademickiego, tj. 1294,4 zł. Od 1 października
2025 r. kwota ta wzrosła do 1908,9 zł (netto) na osobę w rodzinie. Ze względu na mechanizm
ustalania kryterium dochodu w relacji do minimalnego wynagrodzenia, wysokość ta podlega
weryfikacji w każdym roku akademickim (wzrasta wraz ze wzrostem minimalnego
wynagrodzenia).
Od 1 października 2026 r. wysokość dochodu uprawniającego studenta do otrzymania
stypendium socjalnego będzie wynosiła 2099,7 zł (netto) na osobę w rodzinie. Należy
wskazać, że nowy sposób ustalania progu dochodu do stypendium socjalnego w większym
stopniu uwzględnia warunki materialne rodzin w kontekście sytuacji społeczno-
ekonomicznej kraju. Dzięki niej zwiększy się dostępność stypendium socjalnego, w tym dla
studentów z rodzin osiągających dochody z pracy na poziomie minimalnego wynagrodzenia.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że przepisy ustawy PSWN nie regulują warunków
przyznawania miejsc w domach studenckich, w tym kryterium dochodowego. Decyzje
dotyczące korzystania z infrastruktury zaspokającej potrzeby socjalno-bytowe członków
wspólnoty akademickiej podejmowane są samodzielnie przez władze uczelni. To władze
uczelni, dysponujące danymi w zakresie liczby kształcących się studentów oraz liczby
dostępnych miejsc w domach studenckich, podejmują decyzje w zakresie podziału tych
miejsc oraz wysokości opłat. Regulacje dotyczące przyznawania zakwaterowania (w tym
także tryb i kryteria przyznawania miejsc w domach studenckich) pozostają w zakresie
ustawowej autonomii uczelni i są regulowane na poziomie wewnętrznych aktów prawnych
stanowionych przez te podmioty.
Zgodnie z art. 95 ust. 2 ustawy PSWN, to rektor uczelni w porozumieniu z samorządem
studenckim ustala regulamin świadczeń dla studentów, który określa m.in. szczegółowe
kryteria i tryb zakwaterowania w domach studenckich.
2. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu „złotówka za złotówkę”
przy ustalaniu progu dochodowego dla stypendium socjalnego, aby wyeliminować
lukę systemową wykluczającą osoby, których dochód nieznacznie przekracza obecne
kryterium?
W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu wsparcia studentom będącym w trudnej
sytuacji materialnej Ministerstwo na bieżąco analizuje funkcjonowanie systemu świadczeń
dla studentów, w tym pod kątem jego dostępności dla osób w trudnej sytuacji materialnej.
Podejmowane są również działania mające na celu udoskonalenie systemu i dostosowanie
go do sytuacji społeczno-ekonomicznej studentów. Wszelkie zgłaszane propozycje zmian
w przepisach są analizowane pod kątem możliwości i zasadności ich wprowadzenia.
Należy wskazać, że zarządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia
29 lipca 2025 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw opracowania kierunków zmian w systemie
świadczeń dla studentów (Dz. Urz. MNiSW poz. 47, z późn zm.) w resorcie szkolnictwa
wyższego i nauki został powołany Zespół do spraw opracowania kierunków
zmian w systemie świadczeń dla studentów. W skład zespołu doradczego weszli
m.in. przedstawiciele środowiska akademickiego, pracownicy uczelni zajmujący się
przyznawaniem świadczeń dla studentów, przedstawiciele samorządów studenckich.
Do zadań zespołu należy w szczególności przeprowadzenie analizy przepisów ustawy
PSWN, dotyczących świadczeń dla studentów, wskazywanie propozycji zmian w zakresie
uelastycznienia reguł gospodarowania przez uczelnie środkami dotacji na świadczenia
dla studentów oraz zwiększenia efektywności wykorzystania środków funduszy
-- 5 of 10 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
stypendialnych, a także opracowanie propozycji zmian przepisów w zakresie systemu
świadczeń dla studentów i wydatkowania środków funduszu stypendialnego. Dialog
z przedstawicielami środowiska akademickiego powinien przyczynić się do wypracowania
optymalnych rozwiązań w zakresie finansowego wspierania kształcenia studentów.
IV. Rola i prawa organizacji studenckich
1. Czy Ministerstwo podejmie inicjatywę legislacyjną zmieniającą art. 106 ustawy –
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, aby przyznać studentom zrzeszonym
w związkach zawodowych lub/i uczelnianych organizacjach studenckich prawo
do strajku w razie naruszenia ich interesów lub praw, a tym samym zapewnić im realnej
podmiotowości w walce o prawa socjalne?
Ustawa PSWN, ustala zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki,
a do podmiotów go współtworzących zalicza m.in. samorząd studencki, Parlament
Studentów RP oraz samych studentów.
Samorząd studencki jest wyłącznym reprezentantem ogółu studentów uczelni (art. 110
ust. 3 ustawy PSWN). Zgodnie z ustawą PSWN wiele zagadnień istotnych dla studentów jest
przyjmowanych przez władze uczelni w porozumieniu bądź po uzyskaniu opinii samorządu
studenckiego. Ustawodawca zadedykował cały Rozdział 4. ustawy PSWN samorządowi
studenckiemu i organizacjom studenckim, określając w nim m.in. iż samorząd studencki
prowadzi w uczelni działalność w zakresie spraw studenckich, w tym socjalno-bytowych
i kulturalnych (art. 110 ust. 4), a także decyduje w sprawach rozdziału środków finansowych
przeznaczonych przez uczelnię na sprawy studenckie (art. 110 ust. 5).
Z kolei przedstawiciele samorządów studenckich tworzą Parlament Studentów RP,
reprezentujący ogół studentów w Rzeczypospolitej Polskiej. Parlament Studentów RP
ma prawo do wyrażania opinii i przedstawiania wniosków w sprawach dotyczących ogółu
studentów, w tym do opiniowania projektów aktów normatywnych dotyczących studentów
(art. 338 ust. 1 i 2 ustawy PSWN). Parlament Studentów RP jest jedną z instytucji
przedstawicielskich środowiska szkolnictwa wyższego i nauki, wskazanych w art. 329 ust. 1
ustawy PSWN, których opinii zasięgają organy władzy publicznej, w tym Minister Nauki
i Szkolnictwa Wyższego (m.in. w sprawach dot. zarządzania uczelniami i w sprawach
studentów).
Odnosząc się do ustawowych regulacji dotyczących prawa studentów do podjęcia strajku,
należy zauważyć, że zgodnie z art. 106 ustawy PSWN, w przypadku zaistnienia w uczelni
sporu zbiorowego dotyczącego istotnych spraw studentów, może w niej zostać
przeprowadzona akcja protestacyjna lub strajk, które może podjąć samorząd studencki,
Parlament Studentów RP lub stowarzyszenie o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszające
wyłącznie studentów. Zatem studenci, w tym także studenci zrzeszeni w uczelnianej
organizacji studenckiej, reprezentowani przez samorząd studencki, posiadają prawo
do czynnego przedstawiania swoich postulatów – zarówno w formie akcji protestacyjnej,
jak i strajku – w przypadku naruszania ich praw przez władze uczelni.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż społeczność studencka jest reprezentowana
w sposób określony systemowo w ustawie PSWN, a studenci posiadają realną
podmiotowość, w tym możliwość realizacji postulatów dotyczących praw socjalnych.
Odnosząc się natomiast do zagadnienia „związków zawodowych”, należy wyjaśnić,
że w kwestiach prostudenckich inicjatyw czy też działań podejmowanych w obronie praw
studentów właściwe są uczelniane samorządy studentów oraz Parlament Studentów RP,
a nie związki zawodowe, które zgodnie z definicją ustawową są dobrowolną i samorządną
organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów
-- 6 of 10 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
zawodowych i socjalnych. Należy zauważyć, że studenci nie świadczą pracy na rzecz uczelni
i nie stanowią grupy zawodowej.
V. Środki na remonty i budowę akademików
1. Prosimy o przedstawienie pełnego wykazu podziału środków przeznaczonych
w bieżącym roku na rozwój i remonty domów studenckich, z podziałem
na poszczególne uczelnie publiczne, wskazaniem kryteriów ich przyznania oraz
terminów realizacji?
W roku 2025 środki z budżetu państwa trafiły z jednej strony na nowe inwestycje, a z drugiej
na inwestycje rozpoczęte w latach poprzednich.
Z udziałem dotacji MNISW realizowane były inwestycje kontynuowane, dla których umowy
o dofinansowanie zawarte zostały w poprzednich latach. Łączna kwota dofinansowania tych
inwestycji wyniosła ponad 343,5 mln zł, z czego w roku 2025 wykorzystana została kwota
142,5 mln zł.
Ponadto w roku 2025 Minister udzielił dofinansowania z przeznaczeniem na inwestycje
dotyczące domów studenckich zgodnie z poniższym zestawieniem:
Lp. Uczelnia Nazwa inwestycji Termin Wartość
inwestycji
Dotacja
łącznie
w tym na
2025
1 Uniwersytet
Wrocławski
Przebudowa instalacji
sanitarnych wraz z
przebudową łazienek w D.S.
Dwudziestolatka - ETAP VII
2026 17 580 000 4 140 000 0
2 Politechnika
Częstochowska
Przebudowa pomieszczeń DS
"HERKULES" wraz
z kompleksową instalacją
infrastruktury sieci
telekomunikacyjnej i CCTV
oraz instalacją nowoczesnego
systemu sygnalizacji
pożarowej
2027 5 936 000 5 736 000 0
3 Uniwersytet
Ekonomiczny
we Wrocławiu
Wymiana systemu sygnalizacji
alarmu pożaru SSP w budynku
Domu Studenckiego „Ślężak”
UEW
2027 830 250 780 250 200 000
4 Politechnika
Warszawska
Przebudowa i dostosowanie
ppoż. DS. RIVIERA
2027 24 000 000 15 600 000 838 400
5 Politechnika
Warszawska
Przebudowa i dostosowanie
ppoż. DS. MUSZELKA
2026 4 525 000 2 975 000 469 792
6 Politechnika
Krakowska
im. Tadeusza
Kościuszki
Dostosowanie ppoż. budynku
DS-2
2025 4 252 253 3 401 802 485 863
7 Politechnika
Krakowska
im. Tadeusza
Kościuszki
Dostosowanie ppoż. budynku
DS-3
2027 4 095 895 3 276 716 485 863
8 Uniwersytet Bielsko-
Bialski
Rozbudowa instalacji systemu
kontroli dostępu w DS
2026 1 000 000 1 000 000 500 000
9 Uniwersytet Kaliski
im. Prezydenta
Stanisława
Wojciechowskiego
Przebudowa pomieszczeń DS
BULIONIK w Kaliszu
2027 25 759 512 20 000 000 250 000
10 Politechnika Łódzka Budowa wewnętrznej instalacji
telekomunikacyjnej (FTTH)
w IX DS wraz z przyłączeniem
2025 1 071 660 1 027 380 1 027 380
-- 7 of 10 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
obiektu do telekomunikacyjnej
sieci publicznej
11 Akademia Nauk
Stosowanych
w Koninie
Przebudowa DS nr 1 2026 3 600 000 3 600 000 130 000
12 Politechnika
Rzeszowska
im. Ignacego
Łukasiewicza
Przebudowa DS "Nestor" 2027 12 000 000 10 200 000 70 000
13 Politechnika
Poznańska
Przebudowa Domu
Studenckiego nr 3
2026 19 779 227 14 800 000 5 200 000
14 Akademia
Wychowania
Fizycznego
im. Polskich
Olimpijczyków
we Wrocławiu
Dostosowanie DS. Spartakus
do przepisów p/pożarowych
2027 3 817 000 3 435 300 36 000
15 Uniwersytet
Zielonogórski
w Zielonej Górze
Przebudowa terenu wraz
z ciągami komunikacyjnymi
i obiektami małej architektury
wokół DS. Vicewersal
2025 1 391 562 1 150 000 1 150 000
Suma 91 122 448 10 843 298
Środki przyznawane były przez Ministra z uwzględnieniem kryteriów określonych
na podstawie art. 373 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz w § 8 ust. 1
rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2019 r. w sprawie
przyznawania, rozliczania i przekazywania środków finansowych na realizację inwestycji
związanych z kształceniem oraz działalnością naukową (Dz.U. 2020 poz. 1956, z późn. zm.).
Przy rozpatrywaniu wniosków, uwzględniano w szczególności następujące kryteria
określone w ustawie:
1) znaczenie planowanej inwestycji dla uczelni;
2) wpływ planowanej inwestycji na bezpieczeństwo jej użytkowników oraz na obniżenie
kosztów eksploatacji obiektów uczelni;
3) możliwość współfinansowania przewidzianych do realizacji prac lub zadań z innych
źródeł.
Uwzględniano również kryterium określone w § 8 ust. 1 rozporządzenia:
„1) w przypadku inwestycji związanych z kształceniem – wskaźnik płynności będący relacją
aktywów obrotowych pomniejszonych o zapasy, ujmowanych w aktywach, do zobowiązań
krótkoterminowych ujmowanych w pasywach, wynikających z bilansu, o którym mowa
w art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r.
poz. 351, 1495, 1571, 1655 i 1680 oraz z 2020 r. poz. 568).”
2. Czy Ministerstwo monitoruje gotowość uczelni do składania wniosków
na dofinansowanie z Funduszu Dopłat? Ile takich wniosków zostało już złożonych
i na jakie inwestycje?
Składanie wniosków o dofinansowanie z Funduszu Dopłat stało się możliwe z początkiem
2026 r. Ministerstwo otrzymywać będzie z Banku Gospodarstwa Krajowego informacje
na temat wniosków złożonych i objętych dofinansowaniem.
3. Czy środki z Funduszu Dopłat będą jedynymi środkami z budżetu państwa
przeznaczonymi na remont i budowę akademików? Czy Ministerstwo przewiduje
dofinansowania na ten cel z innych środków, jeśli tak to w jakiej wysokości?
-- 8 of 10 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Środki z FD BGK nie będą jedynymi środkami z budżetu państwa przeznaczonymi na remont
i budowę akademików. Jak wskazano powyżej w projekcie budżetu państwa na rok 2026
w części pozostającej w dyspozycji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaplanowano
na dofinansowanie nowych i kontynuowanych inwestycji ponad 200 mln zł.
4. Jakie są szacowane łączne koszty przeprowadzenia kapitalnych remontów
i modernizacji całego publicznego zasobu akademickiego w Polsce?
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie dysponuje obecnie pełnym, jednolitym
oszacowaniem łącznych kosztów, jakie byłyby konieczne do przeprowadzenia kapitalnych
remontów i modernizacji całego publicznego zasobu akademickiego w Polsce. Przyczyną
tego stanu jest złożoność i rozległość infrastruktury akademickiej oraz ograniczenia
w zakresie dostępności danych.
VI. Warszawskie Międzyuczelniane Osiedle Studenckie
1. Na jakim etapie znajdują się prace nad projektem przedstawionym w komunikacie
z 6 listopada 2024 r.?
Projekt utworzenia Warszawskiego Międzyuczelnianego Osiedla Studenckiego znajduje się
obecnie na etapie koncepcyjno-analitycznym. W ramach dotychczasowych działań
prowadzone są prace o charakterze wstępnym, obejmujące analizę potrzeb mieszkaniowych
środowiska akademickiego w Warszawie, weryfikację możliwych lokalizacji oraz ocenę
potencjalnych modeli organizacyjnych i finansowych przedsięwzięcia. Projekt nie znajduje
się jeszcze na etapie realizacyjnym ani inwestycyjnym; nie zostały również podjęte wiążące
decyzje dotyczące ostatecznego kształtu inwestycji.
2. Czy planowane jest wykorzystanie zasobu komunalnego, w szczególności
pustostanów, na potrzeby tego projektu?
Jednym z rozważanych wariantów realizacji przedsięwzięcia jest wykorzystanie istniejącego
zasobu nieruchomości, w tym potencjalnie również zasobu komunalnego miasta stołecznego
Warszawy, w szczególności obiektów niewykorzystywanych lub wymagających rewitalizacji.
Kwestia ta pozostaje jednak na etapie analiz i wymaga uzgodnień z jednostkami samorządu
terytorialnego, a także oceny stanu technicznego, możliwości adaptacyjnych oraz
uwarunkowań prawnych poszczególnych nieruchomości. Na obecnym etapie nie zapadły
wiążące decyzje dotyczące przeznaczenia konkretnych obiektów komunalnych na cele
związane z realizacją projektu.
3. Jakie nowe budynki planuje się wznieść w ramach osiedla i w jakiej skali mają one
rozwiązać istniejący problem niedoboru miejsc?
Na obecnym etapie nie zostały jeszcze określone ostateczne parametry planowanej
zabudowy ani liczba obiektów, które mogłyby powstać w ramach Warszawskiego
Międzyuczelnianego Osiedla Studenckiego. Analizy koncepcyjne obejmują różne warianty
skali przedsięwzięcia, uwzględniające zarówno możliwości lokalizacyjne, jak i realne
potrzeby mieszkaniowe środowiska studenckiego. Celem projektu jest stworzenie
nowoczesnej i funkcjonalnej infrastruktury mieszkaniowej, która w zauważalnym
stopniu przyczyni się do zwiększenia dostępności miejsc w domach studenckich, jednak
bez przesądzania na obecnym etapie o konkretnych liczbach czy rozwiązaniach
architektonicznych.
4. W jakich proporcjach planowany jest podział kosztów między miasto, ministerstwo
i fundusze unijne oraz który podmiot będzie odpowiedzialny za utrzymanie osiedla?
-- 9 of 10 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Kwestie finansowe, w tym planowany podział kosztów między miasto, ministerstwo
i fundusze unijne, będą możliwe do ustalenia po dokończeniu ww. wyżej prac analitycznych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 10 of 10 --