Interpelacja w sprawie likwidacji Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego oraz zaniechania budowy Muzeum Dmowskiego w Warszawie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13420
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie likwidacji Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego oraz zaniechania budowy Muzeum Dmowskiego w Warszawie
Zgłaszający: Piotr Gliński
Data wpływu: 05-11-2025
Warszawa, 5.11.2025 r.
Szanowna Pani Minister!
W związku z faktyczną likwidacją Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego i zaniechaniem budowy Muzeum Dmowskiego w Warszawie, na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 907 ), proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Kto podjął decyzję o faktycznej likwidacji Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego?
Jakie były przyczyny faktycznej likwidacji Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego?
Jakie były pełne koszty przekształcenia Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego w inną instytucję?
Dlaczego powołano akurat taką instytucję (Instytut Narutowicza)?
Dlaczego na dyrektora tej instytucji powołano lewackiego ideologa ze środowiska "Gazety Wyborczej"?
Co miał wspólnego z lewacką ideologią polski patriota i państwowiec prof. Gabriel Narutowicz?
Jakie były prawdziwe przyczyny zaniechania budowy Muzeum Dmowskiego?
Jakie nakłady poniósł dotychczas Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego (i ewentualnie Instytut Narutowicza) na tworzenie i likwidację Muzeum Dmowskiego?
Jakie jest obecnie przeznaczenie/losy nieruchomości zakupionej na potrzeby Muzeum Dmowskiego?
Jakie nakłady poniesiono dotychczas na utrzymanie tej nieruchomości od 13.XII.2023 r. do chwili obecnej?
Z poważaniem
Piotr Gliński
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6760 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13420 posła Piotra Glińskiego z 13 listopada 2025 roku
w sprawie likwidacji Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego
i Ignacego Jana Paderewskiego oraz zaniechania budowy Muzeum Dmowskiego
w Warszawie, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1 i 2.
Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana
Paderewskiego nie został zlikwidowany, a przekształcony (Zarządzeniem Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z dnia 18 czerwca 2024 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie
utworzenia państwowej instytucji kultury – Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im.
Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego, Dz. Urz. MKiDN 2024 poz. 72).
Decyzję o zmianie nazwy Instytutu podjęła Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
(Zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 18 czerwca 2024 r.
w sprawie zmiany nazwy Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i
Ignacego Jana Paderewskiego, Dz. Urz. MKiDN 2024 poz. 73).
Ad 3.
Na potrzeby zapewnienia nowej identyfikacji wizualnej po zmianie nazwy Ministerstwo
przekazało Instytutowi Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza w ramach dotacji celowej
120.000 zł na podstawie umowy z dnia 9 sierpnia 2024 r. z aneksem z 14 listopada 2024 r.
Środki zostały wykorzystane w całości.
Ad 4 i 6.
Prezydent RP Gabriel Narutowicz jest postacią symboliczną — polskim patriotą i demokratą,
który został zamordowany przez zwolennika autorytarnej skrajnej prawicy z pobudek
politycznych. Dlatego został patronem instytucji, której głównym zadaniem jest troska
o dziedzictwo polskiej myśli politycznej — przywiązanej do ideałów demokracji i wolności.
Działalność Instytutu Narutowicza jest podporządkowana tym pryncypiom.
Ad 5.
Prof. dr hab. Adam Leszczyński został powołany na stanowisko dyrektora Instytutu Myśli
Politycznej im. Gabriela Narutowicza 8 kwietnia 2025 r. decyzją Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego.
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 7.
„Muzeum Dmowskiego” nigdy nie zostało powołane do życia. W dokumentach
wewnętrznych dawnego IDMN planowane muzeum nosiło nazwę „Muzeum Ruchu
Narodowego” lub „Muzeum Dziedzictwa Chrześcijańsko-Narodowego”. W IDMN nie
powstała jednak żadna koncepcja muzeum. Nie zostały także zgromadzone eksponaty.
Dyrekcja IDMN zakupiła rzekome pamiątki po Ignacym J. Paderewskim (w tym fortepian). Są
one jednak w większości w opinii ekspertów falsyfikatami. W sprawie tego zakupu trwa
śledztwo, m.in. z zawiadomienia dyrekcji Instytutu Narutowicza. IDMN dokonał także w
2022 r. niecelowego zakupu nieruchomości na siedzibę muzeum. Budynek przy Powsińskiej
64a w Warszawie to typowy biurowiec z początku lat 90., który nie nadawał się do celów
muzealnych. Nie posiada własnego parkingu zewnętrznego, znajduje się poza centrum
Warszawy, a dojazd do niego komunikacją publiczną jest trudny i niewygodny ze względu na
stałe przeciążenie ul. Powsińskiej. Ma on także niekorzystną proporcję powierzchni
użytkowych do powierzchni wspólnych. Zwiększa to dodatkowo i tak wysokie, ze względu na
technologiczny wiek budynku, koszty eksploatacyjne. Adaptacja tego budynku na cele
muzealne byłaby niegospodarnością. Według planu inwestycyjnego IDMN z 30 listopada
2023 r. wnioskowane środki inwestycyjne z budżetu państwa na zakup i adaptację budynku
do celów muzealnych wynosiły łącznie 77 mln 789 tys. 199 złotych. Do 31 grudnia 2023 r.
wydano 32 mln 367 tys. 346 złotych, a więc dalsza adaptacja budynku wymagałaby co
najmniej dodatkowych 45 mln złotych. Biorąc pod uwagę, że niezbędna była w praktyce
całkowita przebudowa biurowca, koszty zapewne okazałyby się znacząco wyższe od
planowanych. Należy podkreślić, że zakup budynku przy ul. Powsińskiej 64a od osób
prawdopodobnie powiązanych ze zorganizowaną przestępczością, co szeroko opisywały
media, jest przedmiotem zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa złożonych
przez Najwyższą Izbę Kontroli, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Krajową Administrację
Skarbową, a także dyrekcję Instytutu Narutowicza. Trwa w tej chwili śledztwo w tej sprawie.
W świetle powyższych ustaleń kontynuacja projektu muzealnego została uznana za
niecelową.
Ad 8.
W 2022 r. dawny IDMN wydał 21 mln zł na zakup budynku przy ul. Powsińskiej 64a oraz 10,5
mln złotych na jego adaptację. Była dyrekcja IDMN wyremontowała pomieszczenia biurowe
za środki przyznane na adaptację pomieszczeń na cele muzealne, a więc niezgodnie z
przeznaczeniem. Ten proces inwestycyjny stał się przedmiotem zawiadomienia o możliwości
popełnienia przestępstwa przez byłą dyrekcję IDMN złożonego przez Krajową
Administrację Skarbową. Zaniechanie tworzenia muzeum nie pociągnęło za sobą
dodatkowych kosztów.
Ad 9.
Nieruchomość w części wykorzystywana jest na cele statutowe Instytutu Narutowicza.
Nadmiarowe powierzchnie są sukcesywnie wynajmowane, a przychody wykorzystywane na
działalność statutową.
Ad 10.
Wydatki od 13 grudnia 2023 do 15 listopada 2025 na utrzymanie nieruchomości przy
ul. Powsińskiej 64a wyniosły 1.798.458,33 zł. W roku 2025 Instytut znacząco obniżył koszty
eksploatacyjne oraz znacząco zwiększył przychody z tytułu wynajmu pustych przestrzeni
biurowych, które przed przekształceniem dawnego IDMN w Instytut Narutowicza były
niewykorzystywane i wyłącznie generowały koszty dla budżetu państwa.
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Należy podkreślić, że liczne niegospodarne decyzje podejmowane przez byłą dyrekcję
dawnego IDMN nadal obciążają budżet Instytutu Narutowicza. Koszty kontroli, weryfikacji
umów zawieranych przez IDMN, sprawdzania wydatków z Funduszu Patriotycznego,
w którego sprawie także toczy się śledztwo, stanowią znaczące obciążenie administracyjne i
finansowe. Liczne nieprawidłowości w IDMN wykazały także kontrole NIK, CBA oraz KAS, a
także wewnętrzne kontrole prowadzone przez nową dyrekcję w trosce o racjonalne
gospodarowanie środkami publicznymi.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 3 of 3 --