Interpelacja w sprawie apelu Konwentu Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy Województwa Śląskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13414
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie apelu Konwentu Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy Województwa Śląskiego
Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz
Data wpływu: 05-11-2025
Racibórz, 31.10.2025 r.
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2018 r. poz. 1799 z późn. zm.) oraz art. 191–193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pani w sprawie apelu Konwentu Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy Województwa Śląskiego.
Do mojego biura poselskiego wpłynął apel Konwentu Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy Województwa Śląskiego, dotyczący niepokojącego obniżenia w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026 środków Funduszu Pracy przeznaczonych na programy łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej.
Z przekazanych informacji wynika, że w roku 2025 Fundusz Pracy przeznaczył na te działania 3 652 108 tys. zł, natomiast w projekcie na rok 2026 przewidziano już tylko 2 147 808 tys. zł, co oznacza spadek o ponad 40% w stosunku do roku poprzedniego.
Tak znaczące ograniczenie środków oznacza w praktyce poważne utrudnienie w aktywizacji osób bezrobotnych, w tym w szczególności osób powyżej 60. roku życia, rolników oraz osób biernych zawodowo, a także ograniczy możliwości refundacji kosztów tworzenia nowych miejsc pracy przez pracodawców.
Ponadto od 1 czerwca 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która przewiduje podwyższenie kwot refundacji oraz wysokości świadczeń i stypendiów. Tymczasem obniżenie środków Funduszu Pracy spowoduje, że zapisy tej ustawy nie będą mogły być w pełni realizowane.
Warto podkreślić, że według danych przytoczonych przez urzędy pracy stopa bezrobocia w Polsce na koniec lipca 2025 r. wynosi 5,4% (830,8 tys. osób), wobec 5,2% w czerwcu, a w województwie śląskim wzrosła z 3,8% do 4% w tym samym okresie.
Z tego względu istnieje realne ryzyko dalszego wzrostu bezrobocia w 2026 r., jeśli poziom finansowania działań aktywizacyjnych zostanie utrzymany na obecnie planowanym poziomie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Z czego wynika decyzja o obniżeniu o ponad 40% środków Funduszu Pracy na rok 2026 w porównaniu do roku 2025?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań korygujących ten plan w toku dalszych prac nad ustawą budżetową?
W jaki sposób resort zamierza zapewnić realizację nowych obowiązków wynikających z ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia przy tak znacznie ograniczonych środkach?
Czy ministerstwo przewiduje dodatkowe mechanizmy wsparcia powiatowych urzędów pracy w przypadku dalszego wzrostu bezrobocia w 2026 r.?
Bardzo proszę o szybką odpowiedź.
Z poważaniem Gabriela Lenartowicz
Posłanka na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11143 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.583.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 13414 Pani Posłanki Gabrieli Lenartowicz, w sprawie apelu
Konwentu Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy Województwa Śląskiego, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009
r. o finansach publicznych1 podstawę gospodarki finansowej Funduszu Pracy (dalej „FP”)
będącego państwowym funduszem celowym stanowi roczny plan finansowy FP. Określa on
m.in. przychody funduszu i ich źródła oraz zadania realizowane z jego środków. Plan
obejmuje również kwotę środków na finansowanie form pomocy przeznaczaną przez
urzędy pracy w danym roku budżetowym na aktywizację osób bezrobotnych i
poszukujących pracy.
Plan finansowy FP stanowi załącznik do ustawy budżetowej na dany rok – jego projekt jest
przekazywany Ministrowi Finansów i Gospodarki w trybie i terminach określonych przez
przepisy dotyczące prac nad projektem ustawy budżetowej. Minister Finansów i Gospodarki
przedstawia następnie projekt ustawy budżetowej na rok kolejny wraz z uzasadnieniem
Radzie Ministrów, która przedkłada go Sejmowi w terminie do 30 września roku
poprzedzającego dany rok budżetowy2.
Pismem z 25 lipca 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) limit wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu
finansowego na 2026 r. Limit określono na poziomie 10,1 mld zł.
Kierownictwo MRPiPS na każdym etapie uzgodnień wskazywało, że dla prawidłowego
funkcjonowania powiatowych urzędów pracy konieczne jest utrzymanie finansowania
aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie z 2025 r., tj. ok. 3,65 mld zł.
Przedstawiono w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, wskazując m.in. na:
— wzrost kosztów świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy (zasiłki, stypendia,
refundacje);
— wzrost minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia, które wpływają na wysokość
refundacji i dofinansowań;
— rosnącą efektywność kosztową form aktywizacji zawodowej (z ok. 18 tys. zł w 2023 r.
do ponad 21 tys. zł w 2026 r.);
— konieczność utrzymania liczby osób objętych wsparciem, w tym seniorów i osób
długotrwale bezrobotnych.
Mimo to kwotę zabezpieczoną w planie FP na 2026 r. ustalono na poziomie niższym od
postulowanych potrzeb finansowych, tj. niższym od planu na 2025 r. o 1,5 mld zł w zakresie
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
2 Ustawa budżetowa na rok 2026 (Dz.U. poz. 62) została podpisana przez Prezydenta RP 20 stycznia 2026 r.
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zadania dotyczącego aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych realizowanej przez urzędy
pracy i niższym o 0,27 mld zł w zakresie refundacji wynagrodzeń wypłacanych
młodocianym pracownikom (zadanie realizuje OHP). W planie finansowym Funduszu Pracy
na 2026 r. na aktywizację zawodową bezrobotnych zabezpieczono zatem 2 147 808 000
zł, z czego 429,6 mln zł stanowi rezerwa Funduszu Pracy.
Obok środków przekazywanych przez dysponenta Funduszu Pracy powiatowym urzędom
pracy na realizację zadań ustawowych wynikających z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o
rynku pracy i służbach zatrudnienia3 - takich jak świadczenia obligatoryjne obejmujące m.in.
zasiłki dla bezrobotnych wraz z należnymi składkami na ubezpieczenia emerytalne i
rentowe, zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne - oraz środków dla
powiatowych urzędów pracy na realizację form pomocy przewidzianych w ustawie,
przekazywane są również środki na finansowanie kosztów tzw. zadań fakultatywnych. W
ich ramach możliwe jest częściowe finansowanie wydatków ponoszonych w związku
z zapewnieniem funkcjonowania powiatowych urzędów pracy (m.in. kosztów zakupu części
wyposażenia czy komunikowania się z bezrobotnymi). Finansowane są z nich również
dodatki motywacyjne dla pracowników powiatowych urzędów pracy.
Równocześnie, zgodnie z art. 280 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, minister
właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów środki na dofinansowanie
wynagrodzeń pracowników powiatowych urzędów pracy oraz składek na ubezpieczenia
społeczne od wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń. Środki przekazywane są
miesięcznie w wysokości 1/12 kwoty ustalonej na dany rok budżetowy.
Jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej już w grudniu 2025 r. oraz na początku
stycznia 2026 r. rozdysponowałam pomiędzy urzędy pracy środki w łącznej kwocie ok. 1,7
mld zł, w tym ok. 1,1 mld zł na realizację projektów w ramach Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus (EFS+), a także 50 mln zł z rezerwy Funduszu Pracy na zabezpieczenie
środków umożliwiających regulowanie przez te jednostki zobowiązań przechodzących
z 2025 roku na 2026 rok.
Na początku lutego 2026 r. podjęłam też decyzję o uruchomieniu naboru z rezerwy FP,
który pozwolił przekazać dodatkowe środki na finansowanie działań aktywizujących osoby
bezrobotne (m.in. bezrobotnych rodziców powracających na rynek pracy po okresie
sprawowania opieki nad dzieckiem, bezrobotnych powracających z zagranicy, bezrobotnych
i poszukujących pracy w grupie wiekowej 50+, bezrobotnych, którzy chcą podjąć
zatrudnienie w zawodach deficytowych).
Trwający do 16 lutego nabór skierowany był do powiatowych urzędów pracy działających
w regionach z wysoką stopą bezrobocia. Urzędy mogły wnioskować o środki rezerwy FP na
finansowanie wszystkich form pomocy ujętych w ustawie o rynku pracy i służbach
zatrudnienia. Łączna wartość wniosków złożonych przez wszystkie urzędy pracy, które
spełniały warunki udziału wynosiła 174,9 mln zł.
Ze względu na wyższą niż określone w ogłoszeniu 150 mln zł kwotę wnioskowaną, mając
na uwadze potrzebę odpowiedniego zabezpieczenia możliwości działań w zakresie
aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, zdecydowałam o zwiększeniu alokacji o 23,5
mln zł.
W efekcie, po dokonaniu oceny wszystkich wniosków oraz dostosowaniu wysokości
wsparcia do liczby osób bezrobotnych w danym powiecie z uwzględnieniem limitów
środków, jakimi poszczególne powiatowe urzędy pracy dysponują, kwotę przysługującego
3 Dz. U. poz. 620.
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
im łącznie wsparcia ustalono na 173,5 mln zł. Oznacza to że każdy urząd pracy, który mógł
uczestniczyć w naborze, i z którego złożono wniosek, otrzyma środki z rezerwy Funduszu
Pracy.
Kierownictwo resortu pracy na bieżąco monitoruje zapotrzebowanie urzędów pracy.
Równolegle prowadzone są rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki w sprawie
możliwości podniesienia limitów w Funduszu Pracy w 2026 roku.
Odnośnie do pytania dotyczącego mechanizmów wsparcia osób bezrobotnych informuję,
że jednym z rozwiązań, które będzie stosowane przez urzędy pracy w sytuacji wzrostu
bezrobocia jest intensyfikacja pomocy w ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa
zawodowego, realizowanych bez konieczności angażowania środków FP i kierowanych do
osób bezrobotnych, poszukujących pracy oraz niezarejestrowanych jako bezrobotne. Na
oczekiwanie tego rodzaju pomocy wskazują wywiady z bezrobotnymi (50% osób
rejestrujących się w urzędach pracy oczekuje pomocy w zakresie pośrednictwa pracy a 12
% w ramach poradnictwa zawodowego).
Każda osoba oczekująca pomocy urzędu pracy będzie miała zapewnioną stałą opiekę
indywidualnego doradcy ds. zatrudnienia, którego obowiązkiem jest przygotowanie
Indywidualnego Planu Działania i stałe monitorowanie jego realizacji. Ponadto osoby
długotrwale bezrobotne oraz młode (do 30 roku życia) będą miały zapewnione wsparcie
pracownika urzędu również po podjęciu zatrudnienia.
W ramach pośrednictwa pracy osoba bezrobotna czy poszukująca pracy będzie mogła
otrzymać oferty pracy dopasowane do jej kwalifikacji, doświadczenia zawodowego
i oczekiwań, a także propozycje udziału w targach lub giełdach pracy, pozwalających na
bezpośredni kontakt z pracodawcami poszukującymi pracowników. Osoba zainteresowana
będzie też mogła korzystać z nowoczesnych narzędzi teleinformatycznych udostępnianych
przez MRPiPS tj. internetowej wyszukiwarki ofert pracy - ePraca oraz aplikacji mobilnej
ePraca, pozwalającej m.in. na szybkie wyszukiwanie i filtrowanie aktualnych ofert pracy wg
wybranego klucza (np. lokalizacji czy nazwy zawodu).
W przypadku zainteresowanych, którym UP nie będzie mógł zaproponować oferty pracy
stosowane będzie intensywne poradnictwo zawodowe. W jego ramach osoba bezrobotna
będzie mogła korzystać ze wsparcia profesjonalnego doradcy zawodowego w trybie
poradnictwa indywidualnego lub grupowego, m.in. w zakresie: wyboru lub zmiany zawodu,
zaplanowania kariery zawodowej, uzupełnienia kwalifikacji zawodowych, określenia swoich
kompetencji i zainteresowań, zaplanowania rozwoju zawodowego, przygotowania
dokumentów aplikacyjnych.
Warto przy tym podkreślić, że nowe przepisy ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia (Dz. U. 2025 poz. 620) i przepisy wykonawcze do tej ustawy
określają normy obsady dotyczące minimalnej liczby doradców do spraw zatrudnienia i
doradców zawodowych w urzędach pracy. Pozwoli to na zwiększenie dostępu do usług
pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego i objęcie nią jak największej grupy osób.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kreuje przepisy dotyczące wsparcia aktywności
zawodowej, zatrudnienia oraz rynku pracy, natomiast na poziomie lokalnym za realizację
zadań wskazanych w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia odpowiadają władze
lokalne, czyli marszałkowie województw i starostowie powiatów, którym podlegają
odpowiednio wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy.
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Województwo śląskie jest drugim pod względem najniższej stopy bezrobocia
województwem w Polsce. W końcu stycznia br. stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła
tu 4,7% (r/r wzrosła o 0,8 punktu proc.) wobec 6% w kraju (wzrost r/r o 0,6 punktu proc.).
Wzrost bezrobocia, zarówno w kraju, jak i w województwie śląskim, spowodowany był
spadkiem liczby wolnych miejsc pracy i aktywizacji zawodowej, a także liberalizacją
podejścia do rejestracji w urzędzie pracy i wykreślania z rejestru osób bezrobotnych
po wejściu w życie 1 czerwca 2025 r. ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia.
Aktualnie, aby zachować status bezrobotnej, dana osoba musi utrzymywać kontakt
z urzędem co najmniej raz na 90 dni, potwierdzając tym samym zainteresowanie
otrzymaniem wsparcia. Dopiero brak kontaktu skutkuje utratą statusu na 90 dni. Urzędy
pracy stopniowo dostosowują się do zmian ustawowych i po znaczącym spadku liczby
aktywizowanych bezrobotnych ponownie rośnie liczba bezrobotnych rozpoczynających
udział w aktywnych programach rynku pracy.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --